1. vēdōtpattyadhyāyaḥ

Adhikarana 2 (1-2) · Śloka 2

ਅਥਾਤੋ ਵੇਦੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||

Adhikarana 3 (3) · Śloka 3

ਅਥ ਖਲੁ ਭਗਵਨ੍ਤਮਮਰਵਰਮਸਿਗਣਪਰਿਵਤਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਂ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਂ ਦਿਵੋਦਾਸਂ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਮੌਪਧੇਨਵਵੈਤਰਣੌਰਭ੍ਰਪੌਸ੍ਕਲਾਵਤਕਰਵੀਰ੍ਯ(ਰ)ਗੋਪੁਰਰਕ੍ਸਿਤਸੁਸ਼੍ਰੁਤਪ੍ਰਭਤਯ ਊਚੁਃ ||੩||

Adhikarana 4 (4) · Śloka 4

ਭਗਵਨ੍! ਸ਼ਾਰੀਰਮਾਨਸਾਗਨ੍ਤੁਭਿਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧਵੇਦਨਾਭਿਘਾਤੋਪਦ੍ਰੁਤਾਨ੍ ਸਨਾਥਾਨਪ੍ਯਨਾਥਵਦ੍ਵਿਚੇਸ੍ਟਮਾਨਾਨ੍ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਾਨਭਿਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਮਨਸਿ ਨਃ ਪੀਡਾ ਭਵਤਿ, ਤੇਸਾਂ ਸੁਖੈਸਿਣਾਂ ਰੋਗੋਪਸ਼ਮਾਰ੍ਥਮਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਣਯਾਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਜਾਹਿਤਹੇਤੋਰਾਯੁਰ੍ਵੇਦਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮ ਇਹੋਪਦਿਸ਼੍ਯਮਾਨਮ੍, ਅਤ੍ਰਾਯਤ੍ਤਮੈਹਿਕਮਾਮੁਸ੍ਮਿਕਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਃ; ਤਦ੍ਭਗਵਨ੍ਤਮੁਪਪਨ੍ਨਾਃ ਸ੍ਮਃ ਸ਼ਿਸ੍ਯਤ੍ਵੇਨੇਤਿ ||੪||

Adhikarana 5 (5) · Śloka 5

ਤਾਨੁਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍- ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਃ; ਸਰ੍ਵ ਏਵਾਮੀਮਾਂਸ੍ਯਾ ਅਧ੍ਯਾਪ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤੋ ਵਤ੍ਸਾਃ ||੫||

Adhikarana 6 (6) · Śloka 6

ਇਹ ਖਲ੍ਵਾਯੁਰ੍ਵੇਦਂ ਨਾਮੋਪਾਙ੍ਗਮਥਰ੍ਵਵੇਦਸ੍ਯਾਨੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ਼੍ਲੋਕਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਮਧ੍ਯਾਯਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਕਤਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਃ, ਤਤੋਲ੍ਪਾਯੁਸ੍ਟ੍ਵਮਲ੍ਪਮੇਧਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਾਲੋਕ੍ਯ ਨਰਾਣਾਂ ਭੂਯੋਸ੍ਟਧਾ ਪ੍ਰਣੀਤਵਾਨ੍ ||੬||

Adhikarana 7 (7) · Śloka 7

ਤਦ੍ਯਥਾ- ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਂ, ਕਾਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾ, ਭੂਤਵਿਦ੍ਯਾ, ਕੌਮਾਰਭਤ੍ਯਮ੍, ਅਗਦਤਨ੍ਤ੍ਰਂ, ਰਸਾਯਨਤਨ੍ਤ੍ਰਂ, ਵਾਜੀਕਰਣਤਨ੍ਤ੍ਰਮਿਤਿ ||੭||

Adhikarana 8 (8) · Śloka 8

ਅਥਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਲਕ੍ਸਣਸਮਾਸਃ |੮|

Adhikarana 9 (8(1)) · Śloka 8

ਤਤ੍ਰ, ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨਾਮ ਵਿਵਿਧਤਣਕਾਸ੍ਠਪਾਸਾਣਪਾਂਸ਼ੁਲੋਹਲੋਸ੍ਟਾਸ੍ਥਿਬਾਲਨਖਪੂਯਾਸ੍ਰਾਵਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਾਨ੍ਤਰ੍ਗਰ੍ਭਸ਼ਲ੍ਯੋਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਂ , ਯਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਣਿਧਾਨਵ੍ਰਣਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਾਰ੍ਥਂ ਚ (੧) |੮|

Adhikarana 10 (8(2)) · Śloka 8

ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਂ ਨਾਮੋਰ੍ਧ੍ਵਜਤ੍ਰੁਗਤਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣਨਯਨਵਦਨਘ੍ਰਾਣਾਦਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਧੀਨਾਮੁਪਸ਼ਮਨਾਰ੍ਥਮ੍ (੨) |੮|

Adhikarana 11 (8(3)) · Śloka 8

ਕਾਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਧੀਨਾਂ ਜ੍ਵਰਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਸ਼ੋਸੋਨ੍ਮਾਦਾਪਸ੍ਮਾਰਕੁਸ੍ਠਮੇਹਾਤਿਸਾਰਾਦੀਨਾਮੁਪਸ਼ਮਨਾਰ੍ਥਮ੍ (੩) |੮|

Adhikarana 12 (8(4)) · Śloka 8

ਭੂਤਵਿਦ੍ਯਾ ਨਾਮ ਦੇਵਾਸੁਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸਰਕ੍ਸਃਪਿਤਪਿਸ਼ਾਚਨਾਗਗ੍ਰਹਾਦ੍ਯੁਪਸਸ੍ਟਚੇਤਸਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਰ੍ਮਬਲਿਹਰਣਾਦਿਗ੍ਰਹੋਪਸ਼ਮਨਾਰ੍ਥਮ੍ (੪) |੮|

Adhikarana 13 (8(5)) · Śloka 8

ਕੌਮਾਰਭਤ੍ਯਂ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰਭਰਣਧਾਤ੍ਰੀਕ੍ਸੀਰਦੋਸਸਂਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਥਂ ਦੁਸ੍ਟਸ੍ਤਨ੍ਯਗ੍ਰਹਸਮੁਤ੍ਥਾਨਾਂ ਚ ਵ੍ਯਾਧੀਨਾਮੁਪਸ਼ਮਨਾਰ੍ਥਮ੍ (੫) |੮|

Adhikarana 14 (8(6)) · Śloka 8

ਅਗਦਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਪਕੀਟਲੂਤਾਮੂਸਕਾਦਿਦਸ੍ਟਵਿਸਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿਵਿਧਵਿਸਸਂਯੋਗੋਪਸ਼ਮਨਾਰ੍ਥਂ ਚ (੬) |੮|

Adhikarana 15 (8(7)) · Śloka 8

ਰਸਾਯਨਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨਾਮ ਵਯਃਸ੍ਥਾਪਨਮਾਯੁਰ੍ਮੇਧਾਬਲਕਰਂ ਰੋਗਾਪਹਰਣਸਮਰ੍ਥਂ ਚ (੭) |੮|

Adhikarana 16 (8(8)) · Śloka 8

ਵਾਜੀਕਰਣਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨਾਮਾਲ੍ਪਦੁਸ੍ਟਕ੍ਸੀਣਵਿਸ਼ੁਸ੍ਕਰੇਤਸਾਮਾਪ੍ਯਾਯਨਪ੍ਰਸਾਦੋਪਚਯਜਨਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਹਰ੍ਸਜਨਨਾਰ੍ਥਂ ਚ (੮) ||੮||

Adhikarana 17 (9) · Śloka 9

ਏਵਮਯਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦੋਸ੍ਟਾਙ੍ਗ ਉਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ; ਅਤ੍ਰ ਕਸ੍ਮੈ ਕਿਮੁਚ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ||੯||

Adhikarana 18 (10-11) · Śloka 11

ਤ ਊਚੁਃ- ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਸਰ੍ਵੇਸਾਮੇਵ ਸ਼ਲ੍ਯਜ੍ਞਾਨਂ ਮੂਲਂ ਕਤ੍ਵੋਪਦਿਸ਼ਤੁ ਭਗਵਾਨਿਤਿ ||੧੦|| ਸ ਉਵਾਚੈਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ||੧੧||

Adhikarana 19 (12-13) · Śloka 13

ਤ ਊਚੁਰ੍ਭੂਯੋਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਮ੍- ਅਸ੍ਮਾਕਮੇਕਮਤੀਨਾਂ ਮਤਮਭਿਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ੍ਯਤਿ, ਅਸ੍ਮੈ ਚੋਪਦਿਸ਼੍ਯਮਾਨਂ ਵਯਮਪ੍ਯੁਧਾਰਯਿਸ੍ਯਾਮਃ ||੧੨|| ਸ ਉਵਾਚੈਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ||੧੩||

Adhikarana 20 (14) · Śloka 14

ਵਤ੍ਸ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ! ਇਹ ਖਲ੍ਵਾਯੁਰ੍ਵੇਦਪ੍ਰਯੋਜਨਂ- ਵ੍ਯਾਧ੍ਯੁਪਸਸ੍ਟਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਧਿਪਰਿਮੋਕ੍ਸਃ, ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸਣਂ ਚ ||੧੪||

Adhikarana 21 (15) · Śloka 15

‘ਆਯੁਰਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਦ੍ਯਤੇ, ਅਨੇਨ ਵਾਯੁਰ੍ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ’ ਇਤ੍ਯਾਯੁਰ੍ਵੇਦਃ ||੧੫||

Adhikarana 22 (16) · Śloka 16

ਤਸ੍ਯਾਙ੍ਗਵਰਮਾਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸਾਗਮਾਨੁਮਾਨੋਪਮਾਨੈਰਵਿਰੁਦ੍ਧਮੁਚ੍ਯਮਾਨਮੁਪਧਾਰਯ ||੧੬||

Adhikarana 23 (17) · Śloka 17

ਏਤਦ੍ਧ੍ਯਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਥਮਂ, ਪ੍ਰਾਗਭਿਘਾਤਵ੍ਰਣਸਂਰੋਹਾਦ੍ਯਜ੍ਞਸ਼ਿਰਃਸਨ੍ਧਾਨਾਚ੍ਚ | ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਹਿ ਯਥਾ- “ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਮਿਤਿ, ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਵਭਿਗਮ੍ਯੋਚੁਃ- ਭਗਵਨ੍ਤੌ ਨਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਤਮੌ ਯੁਵਾਂ ਭਵਿਸ੍ਯਥਃ, ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਃ ਸਨ੍ਧਾਤਵ੍ਯਮਿਤਿ | ਤਾਵੂਚਤੁਰੇਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ | ਅਥ ਤਯੋਰਰ੍ਥੇ ਦੇਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਯਜ੍ਞਭਾਗੇਨ ਪ੍ਰਾਸਾਦਯਨ੍ | ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਃ ਸਂਹਿਤਮ੍” ਇਤਿ ||੧੭||

Adhikarana 24 (18) · Śloka 18

ਅਸ੍ਟਾਸ੍ਵਪਿ ਚਾਯੁਰ੍ਵੇਦਤਨ੍ਤ੍ਰੇਸ੍ਵੇਤਦੇਵਾਧਿਕਮਭਿਮਤਮ੍, ਆਸ਼ੁਕ੍ਰਿਯਾਕਰਣਾਦ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਣਿਧਾਨਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਸਾਮਾਨ੍ਯਾਚ੍ਚ ||੧੮||

Adhikarana 25 (19) · Śloka 19

ਤਦਿਦਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਂ ਵਤ੍ਤਿਕਰਂ ਚੇਤਿ ||੧੯||

Adhikarana 26 (20) · Śloka 20

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਧਿਜਗੇ, ਤਸ੍ਮਾਦਸ਼੍ਵਿਨੌ, ਅਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਃ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦਹਂ, ਮਯਾ ਤ੍ਵਿਹ ਪ੍ਰਦੇਯਮਰ੍ਥਿਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਹਿਤਹੇਤੋਃ ||੨੦||

Adhikarana 27 (21) · Śloka 21

ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਅਹਂ ਹਿ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਰਾਦਿਦੇਵੋ ਜਰਾਰੁਜਾਮਤ੍ਯੁਹਰੋਮਰਾਣਾਮ੍ | ਸ਼ਲ੍ਯਾਙ੍ਗਮਙ੍ਗੈਰਪਰੈਰੁਪੇਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਗਾਂ ਭੂਯ ਇਹੋਪਦੇਸ੍ਟੁਮ੍ ||੨੧||

Adhikarana 28 (22) · Śloka 22

ਅਸ੍ਮਿਞ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਪਞ੍ਚਮਹਾਭੂਤਸ਼ਰੀਰਿਸਮਵਾਯਃ ਪੁਰੁਸ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ | ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਰਿਯਾ, ਸੋਧਿਸ੍ਠਾਨਂ; ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਲੋਕਸ੍ਯ ਦ੍ਵੈਵਿਧ੍ਯਾਤ ; ਲੋਕੋ ਹਿ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ ਸ੍ਥਾਵਰੋ ਜਙ੍ਗਮਸ਼੍ਚ; ਦ੍ਵਿਵਿਧਾਤ੍ਮਕ ਏਵਾਗ੍ਨੇਯਃ, ਸੌਮ੍ਯਸ਼੍ਚ, ਤਦ੍ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍; ਪਞ੍ਚਾਤ੍ਮਕੋ ਵਾ; ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੋ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਃ ਸਂਸ੍ਵੇਦਜਜਰਾਯੁਜਾਣ੍ਡਜੋਦ੍ਭਿਜ੍ਜਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ; ਤਤ੍ਰ ਪੁਰੁਸਃ ਪ੍ਰਧਾਨਂ, ਤਸ੍ਯੋਪਕਰਣਮਨ੍ਯਤ੍; ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਰੁਸੋਧਿਸ੍ਠਾਨਮ੍ ||੨੨||

Adhikarana 29 (23) · Śloka 23

ਤਦ੍ਦੁਃਖਸਂਯੋਗਾ ਵ੍ਯਾਧਯ ਉਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ||੨੩||

Adhikarana 30 (24) · Śloka 24

ਤੇ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ- ਆਗਨ੍ਤਵਃ, ਸ਼ਾਰੀਰਾਃ, ਮਾਨਸਾਃ, ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕਾਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੨੪||

Adhikarana 31 (25(1)) · Śloka 25

ਤੇਸਾਮਾਗਨ੍ਤਵੋਭਿਘਾਤਨਿਮਿਤ੍ਤਾਃ |੨੫|

Adhikarana 32 (25(2)) · Śloka 25

ਸ਼ਾਰੀਰਾਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਨਪਾਨਮੂਲਾ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਸ਼ੋਣਿਤਸਨ੍ਨਿਪਾਤਵੈਸਮ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਾਃ |੨੫|

Adhikarana 33 (25(3)) · Śloka 25

ਮਾਨਸਾਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰੋਧਸ਼ੋਕਭਯਹਰ੍ਸਵਿਸਾਦੇਰ੍ਸ੍ਯਾਭ੍ਯਸੂਯਾਦੈਨ੍ਯਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਕਾਮਲੋਭਪ੍ਰਭਤਯ ਇਚ੍ਛਾਦ੍ਵੇਸਭੇਦੈਰ੍ਭਵਨ੍ਤਿ |੨੫|

Adhikarana 34 (25(4)) · Śloka 25

ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕਾਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਜਰਾਮਤ੍ਯੁਨਿਦ੍ਰਾਪ੍ਰਕ(ਭ)ਤਯਃ ||੨੫||

Adhikarana 35 (26) · Śloka 26

ਤ ਏਤੇ ਮਨਃਸ਼ਰੀਰਾਧਿਸ੍ਠਾਨਾਃ ||੨੬||

Adhikarana 36 (27) · Śloka 27

ਤੇਸਾਂ ਸਂਸ਼ੋਧਨਸਂਸ਼ਮਨਾਹਾਰਾਚਾਰਾਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾ ਨਿਗ੍ਰਹਹੇਤਵਃ ||੨੭||

Adhikarana 37 (28) · Śloka 28

ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪੁਨਰ੍ਮੂਲਮਾਹਾਰੋ ਬਲਵਰ੍ਣੌਜਸਾਂ ਚ | ਸ ਸਟ੍ਸੁ ਰਸੇਸ੍ਵਾਯਤ੍ਤਃ; ਰਸਾਃ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਾਃ; ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਪੁਨਰੋਸਧਯਃ | ਤਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾਃ- ਸ੍ਥਾਵਰਾ ਜਙ੍ਗਮਾਸ਼੍ਚ ||੨੮||

Adhikarana 38 (29) · Śloka 29

ਤਾਸਾਂ ਸ੍ਥਾਵਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ- ਵਨਸ੍ਪਤਯੋ, ਵਕ੍ਸਾ, ਵੀਰੁਧ, ਓਸਧਯ ਇਤਿ | ਤਾਸੁ, ਅਪੁਸ੍ਪਾਃ ਫਲਵਨ੍ਤੋ ਵਨਸ੍ਪਤਯਃ, ਪੁਸ੍ਪਫਲਵਨ੍ਤੋ ਵਕ੍ਸਾਃ, ਪ੍ਰਤਾਨਵਤ੍ਯਃ ਸ੍ਤਮ੍ਬਿਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੀਰੁਧਃ, ਫਲਪਾਕਨਿਸ੍ਠਾ ਓਸਧਯ ਇਤਿ ||੨੯||

Adhikarana 39 (30) · Śloka 30

ਜਙ੍ਗਮਾ ਖਲ੍ਵਪਿ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ- ਜਰਾਯੁਜਾਣ੍ਡਜਸ੍ਵੇਦਜੋਦ੍ਭਿਜ੍ਜਾਃ | ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼ੁਮਨੁਸ੍ਯਵ੍ਯਾਲਾਦਯੋ ਜਰਾਯੁਜਾਃ, ਖਗਸਰ੍ਪਸਰੀਸਪਪ੍ਰਭਤਯੋਣ੍ਡਜਾਃ, ਕਮਿਕੀਟਪਿਪੀਲਿਕਾਪ੍ਰਭਤਯਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾਃ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਗੋਪਮਣ੍ਡੂਕਪ੍ਰਭਤਯ ਉਦ੍ਭਿਜ੍ਜਾਃ ||੩੦||

Adhikarana 40 (31) · Śloka 31

ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਵਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰਪੁਸ੍ਪਫਲਮੂਲਕਨ੍ਦਨਿਰ੍ਯਾਸਸ੍ਵਰਸਾਦਯਃ ਪ੍ਰਯੋਜਨਵਨ੍ਤਃ; ਜਙ੍ਗਮੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਰ੍ਮਨਖਰੋਮਰੁਧਿਰਾਦਯਃ ||੩੧||

Adhikarana 41 (32) · Śloka 32

ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਸੁਵਰ੍ਣਰਜਤਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਮਨਃਸ਼ਿਲਾਮਤ੍ਕਪਾਲਾਦਯਃ ||੩੨||

Adhikarana 42 (33) · Śloka 33

ਕਾਲਕਤਾਃਪ੍ਰਵਾਤਨਿਵਾਤਾਤਪਚ੍ਛਾਯਾਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਤਮਃਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਵਰ੍ਸਾਹੋਰਾਤ੍ਰਪਕ੍ਸਮਾਸਰ੍ਤ੍ਵਯਨਾਦਯਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਵਿਸ਼ੇਸਾਃ ||੩੩||

Adhikarana 43 (34) · Śloka 34

ਤ ਏਤੇ ਸ੍ਵਭਾਵਤ ਏਵ ਦੋਸਾਣਾਂ ਸਞ੍ਚਯਪ੍ਰਕੋਪਪ੍ਰਸ਼ਮਪ੍ਰਤੀਕਾਰਹੇਤਵਃ ਪ੍ਰਯੋਜਨਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ||੩੪||

Adhikarana 44 (35) · Śloka 35

ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਾਃ- ਸ਼ਾਰੀਰਾਣਾਂ ਵਿਕਾਰਾਣਾਮੇਸ ਵਰ੍ਗਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ | ਪ੍ਰਕੋਪੇ ਪ੍ਰਸ਼ਮੇ ਚੈਵ ਹੇਤੁਰੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਕੈਃ ||੩੫||

Adhikarana 45 (36-37) · Śloka 37

ਆਗਨ੍ਤਵਸ੍ਤੁ ਯੇ ਰੋਗਾਸ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਧਾ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ ਹਿ | ਮਨਸ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸ਼ਰੀਰੇਨ੍ਯੇ ਤੇਸਾਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ||੩੬|| ਸ਼ਰੀਰਪਤਿਤਾਨਾਂ ਤੁ ਸ਼ਾਰੀਰਵਦੁਪਕ੍ਰਮਃ | ਮਾਨਸਾਨਾਂ ਤੁ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਰਿਸ੍ਟੋ ਵਰ੍ਗਃ ਸੁਖਾਵਹਃ ||੩੭||

Adhikarana 46 (38) · Śloka 38

ਏਵਮੇਤਤ੍ ਪੁਰੁਸੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰੌਸਧਂ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲ ਇਤਿ ਚਤੁਸ੍ਟਯਂ ਸਮਾਸੇਨ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਮ੍ | ਤਤ੍ਰ ਪੁਰੁਸਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਤਤ੍ਸਮ੍ਭਵਦ੍ਰਵ੍ਯਸਮੂਹੋ ਭੂਤਾਦਿਰੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਗਵਿਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਙ੍ਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਪ੍ਰਭਤਯਃ, ਵ੍ਯਾਧਿਗ੍ਰਹਣਾਦ੍ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਸ਼ੋਣਿਤਸਨ੍ਨਿਪਾਤਵੈਸਮ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਃ, ਔਸਧਗ੍ਰਹਣਾਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਰਸਗੁਣਵੀਰ੍ਯਵਿਪਾਕਾਨਾਮਾਦੇਸ਼ਃ, ਕ੍ਰਿਯਾਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਾਦੀਨਿ ਚ੍ਛੇਦ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਨਿ, ਕਾਲਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲਾਨਾਮਾਦੇਸ਼ਃ ||੩੮||

Adhikarana 47 (39) · Śloka 39

ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਬੀਜਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਯੈਤਤ੍ਸਮਾਸੇਨ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ | ਸਵਿਂਸ਼ਮਧ੍ਯਾਯਸ਼ਤਮਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਭਵਿਸ੍ਯਤਿ ||੩੯||

Adhikarana 48 (40) · Śloka 40

ਤਚ੍ਚ ਸਵਿਂਸ਼ਮਧ੍ਯਾਯਸ਼ਤਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸ੍ਥਾਨੇਸੁ | ਤਤ੍ਰ ਸੂਤ੍ਰਨਿਦਾਨਸ਼ਾਰੀਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਕਲ੍ਪੇਸ੍ਵਰ੍ਥਵਸ਼ਾਤ੍ ਸਂਵਿਭਜ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼ੇਸਾਨਰ੍ਥਾਨ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ ||੪੦||

Adhikarana 49 (41) · Śloka 41

ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਿਦਂ ਸਨਾਤਨਂ ਪਠੇਦ੍ਧਿ ਯਃ ਕਾਸ਼ਿਪਤਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍ | ਸ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਾ ਭੁਵਿ ਪੂਜਿਤੋ ਨਪੈਰਸੁਕ੍ਸਯੇ ਸ਼ਕ੍ਰਸਲੋਕਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ||੪੧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 1

ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਵੇਦੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧||