Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

1. vēdōtpattyadhyāyaḥ

Adhikarana 2 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ வேதோத்பத்திமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो वेदोत्पत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (3) · Śloka 3

அத கலு பகவந்தமமரவரமஷிகணபரிவதமாஶ்ரமஸ்தஂ காஶிராஜஂ திவோதாஸஂ தந்வந்தரிமௌபதேநவவைதரணௌரப்ரபௌஷ்கலாவதகரவீர்ய(ர)கோபுரரக்ஷிதஸுஶ்ருதப்ரபதய ஊசுஃ ||௩||

View original

अथ खलु भगवन्तममरवरमृषिगणपरिवृतमाश्रमस्थं काशिराजं दिवोदासं धन्वन्तरिमौपधेनववैतरणौरभ्रपौष्कलावतकरवीर्य(र)गोपुररक्षितसुश्रुतप्रभृतय ऊचुः ||३||

0:000:00

Adhikarana 4 (4) · Śloka 4

பகவந்! ஶாரீரமாநஸாகந்துபிர்வ்யாதிபிர்விவிதவேதநாபிகாதோபத்ருதாந் ஸநாதாநப்யநாதவத்விசேஷ்டமாநாந் விக்ரோஶதஶ்ச மாநவாநபிஸமீக்ஷ்ய மநஸி நஃ பீடா பவதி, தேஷாஂ ஸுகைஷிணாஂ ரோகோபஶமார்தமாத்மநஶ்ச ப்ராணயாத்ரார்தஂ ப்ரஜாஹிதஹேதோராயுர்வேதஂ ஶ்ரோதுமிச்சாம இஹோபதிஶ்யமாநம், அத்ராயத்தமைஹிகமாமுஷ்மிகஂ ச ஶ்ரேயஃ; தத்பகவந்தமுபபந்நாஃ ஸ்மஃ ஶிஷ்யத்வேநேதி ||௪||

View original

भगवन्! शारीरमानसागन्तुभिर्व्याधिभिर्विविधवेदनाभिघातोपद्रुतान् सनाथानप्यनाथवद्विचेष्टमानान् विक्रोशतश्च मानवानभिसमीक्ष्य मनसि नः पीडा भवति, तेषां सुखैषिणां रोगोपशमार्थमात्मनश्च प्राणयात्रार्थं प्रजाहितहेतोरायुर्वेदं श्रोतुमिच्छाम इहोपदिश्यमानम्, अत्रायत्तमैहिकमामुष्मिकं च श्रेयः; तद्भगवन्तमुपपन्नाः स्मः शिष्यत्वेनेति ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (5) · Śloka 5

தாநுவாச பகவாந்- ஸ்வாகதஂ வஃ; ஸர்வ ஏவாமீமாஂஸ்யா அத்யாப்யாஶ்ச பவந்தோ வத்ஸாஃ ||௫||

View original

तानुवाच भगवान्- स्वागतं वः; सर्व एवामीमांस्या अध्याप्याश्च भवन्तो वत्साः ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (6) · Śloka 6

இஹ கல்வாயுர்வேதஂ நாமோபாங்கமதர்வவேதஸ்யாநுத்பாத்யைவ ப்ரஜாஃ ஶ்லோகஶதஸஹஸ்ரமத்யாயஸஹஸ்ரஂ ச கதவாந் ஸ்வயம்பூஃ, ததோऽல்பாயுஷ்ட்வமல்பமேதஸ்த்வஂ சாலோக்ய நராணாஂ பூயோऽஷ்டதா ப்ரணீதவாந் ||௬||

View original

इह खल्वायुर्वेदं नामोपाङ्गमथर्ववेदस्यानुत्पाद्यैव प्रजाः श्लोकशतसहस्रमध्यायसहस्रं च कृतवान् स्वयम्भूः, ततोऽल्पायुष्ट्वमल्पमेधस्त्वं चालोक्य नराणां भूयोऽष्टधा प्रणीतवान् ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (7) · Śloka 7

தத்யதா- ஶல்யஂ, ஶாலாக்யஂ, காயசிகித்ஸா, பூதவித்யா, கௌமாரபத்யம், அகததந்த்ரஂ, ரஸாயநதந்த்ரஂ, வாஜீகரணதந்த்ரமிதி ||௭||

View original

तद्यथा- शल्यं, शालाक्यं, कायचिकित्सा, भूतविद्या, कौमारभृत्यम्, अगदतन्त्रं, रसायनतन्त्रं, वाजीकरणतन्त्रमिति ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (8) · Śloka 8

அதாஸ்ய ப்ரத்யங்கலக்ஷணஸமாஸஃ |௮|

View original

अथास्य प्रत्यङ्गलक्षणसमासः |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (8(1)) · Śloka 8

தத்ர, ஶல்யஂ நாம விவிததணகாஷ்டபாஷாணபாஂஶுலோஹலோஷ்டாஸ்திபாலநகபூயாஸ்ராவதுஷ்டவ்ரணாந்தர்கர்பஶல்யோத்தரணார்தஂ , யந்த்ரஶஸ்த்ரக்ஷாராக்நிப்ரணிதாநவ்ரணவிநிஶ்சயார்தஂ ச (௧) |௮|

View original

तत्र, शल्यं नाम विविधतृणकाष्ठपाषाणपांशुलोहलोष्टास्थिबालनखपूयास्रावदुष्टव्रणान्तर्गर्भशल्योद्धरणार्थं , यन्त्रशस्त्रक्षाराग्निप्रणिधानव्रणविनिश्चयार्थं च (१) |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (8(2)) · Śloka 8

ஶாலாக்யஂ நாமோர்த்வஜத்ருகதாநாஂ ஶ்ரவணநயநவதநக்ராணாதிஸஂஶ்ரிதாநாஂ வ்யாதீநாமுபஶமநார்தம் (௨) |௮|

View original

शालाक्यं नामोर्ध्वजत्रुगतानां श्रवणनयनवदनघ्राणादिसंश्रितानां व्याधीनामुपशमनार्थम् (२) |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (8(3)) · Śloka 8

காயசிகித்ஸா நாம ஸர்வாங்கஸஂஶ்ரிதாநாஂ வ்யாதீநாஂ ஜ்வரரக்தபித்தஶோஷோந்மாதாபஸ்மாரகுஷ்டமேஹாதிஸாராதீநாமுபஶமநார்தம் (௩) |௮|

View original

कायचिकित्सा नाम सर्वाङ्गसंश्रितानां व्याधीनां ज्वररक्तपित्तशोषोन्मादापस्मारकुष्ठमेहातिसारादीनामुपशमनार्थम् (३) |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (8(4)) · Śloka 8

பூதவித்யா நாம தேவாஸுரகந்தர்வயக்ஷரக்ஷஃபிதபிஶாசநாகக்ரஹாத்யுபஸஷ்டசேதஸாஂ ஶாந்திகர்மபலிஹரணாதிக்ரஹோபஶமநார்தம் (௪) |௮|

View original

भूतविद्या नाम देवासुरगन्धर्वयक्षरक्षःपितृपिशाचनागग्रहाद्युपसृष्टचेतसां शान्तिकर्मबलिहरणादिग्रहोपशमनार्थम् (४) |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (8(5)) · Śloka 8

கௌமாரபத்யஂ நாம குமாரபரணதாத்ரீக்ஷீரதோஷஸஂஶோதநார்தஂ துஷ்டஸ்தந்யக்ரஹஸமுத்தாநாஂ ச வ்யாதீநாமுபஶமநார்தம் (௫) |௮|

View original

कौमारभृत्यं नाम कुमारभरणधात्रीक्षीरदोषसंशोधनार्थं दुष्टस्तन्यग्रहसमुत्थानां च व्याधीनामुपशमनार्थम् (५) |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (8(6)) · Śloka 8

அகததந்த்ரஂ நாம ஸர்பகீடலூதாமூஷகாதிதஷ்டவிஷவ்யஞ்ஜநார்தஂ விவிதவிஷஸஂயோகோபஶமநார்தஂ ச (௬) |௮|

View original

अगदतन्त्रं नाम सर्पकीटलूतामूषकादिदष्टविषव्यञ्जनार्थं विविधविषसंयोगोपशमनार्थं च (६) |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (8(7)) · Śloka 8

ரஸாயநதந்த்ரஂ நாம வயஃஸ்தாபநமாயுர்மேதாபலகரஂ ரோகாபஹரணஸமர்தஂ ச (௭) |௮|

View original

रसायनतन्त्रं नाम वयःस्थापनमायुर्मेधाबलकरं रोगापहरणसमर्थं च (७) |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (8(8)) · Śloka 8

வாஜீகரணதந்த்ரஂ நாமால்பதுஷ்டக்ஷீணவிஶுஷ்கரேதஸாமாப்யாயநப்ரஸாதோபசயஜநநநிமித்தஂ ப்ரஹர்ஷஜநநார்தஂ ச (௮) ||௮||

View original

वाजीकरणतन्त्रं नामाल्पदुष्टक्षीणविशुष्करेतसामाप्यायनप्रसादोपचयजनननिमित्तं प्रहर्षजननार्थं च (८) ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (9) · Śloka 9

ஏவமயமாயுர்வேதோऽஷ்டாங்க உபதிஶ்யதே; அத்ர கஸ்மை கிமுச்யதாமிதி ||௯||

View original

एवमयमायुर्वेदोऽष्टाङ्ग उपदिश्यते; अत्र कस्मै किमुच्यतामिति ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (10-11) · Śloka 11

த ஊசுஃ- அஸ்மாகஂ ஸர்வேஷாமேவ ஶல்யஜ்ஞாநஂ மூலஂ கத்வோபதிஶது பகவாநிதி ||௧௦|| ஸ உவாசைவமஸ்த்விதி ||௧௧||

View original

त ऊचुः- अस्माकं सर्वेषामेव शल्यज्ञानं मूलं कृत्वोपदिशतु भगवानिति ||१०|| स उवाचैवमस्त्विति ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (12-13) · Śloka 13

த ஊசுர்பூயோऽபி பகவந்தம்- அஸ்மாகமேகமதீநாஂ மதமபிஸமீக்ஷ்ய ஸுஶ்ருதோ பகவந்தஂ ப்ரக்ஷ்யதி, அஸ்மை சோபதிஶ்யமாநஂ வயமப்யுதாரயிஷ்யாமஃ ||௧௨|| ஸ உவாசைவமஸ்த்விதி ||௧௩||

View original

त ऊचुर्भूयोऽपि भगवन्तम्- अस्माकमेकमतीनां मतमभिसमीक्ष्य सुश्रुतो भगवन्तं प्रक्ष्यति, अस्मै चोपदिश्यमानं वयमप्युधारयिष्यामः ||१२|| स उवाचैवमस्त्विति ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (14) · Śloka 14

வத்ஸ ஸுஶ்ருத! இஹ கல்வாயுர்வேதப்ரயோஜநஂ- வ்யாத்யுபஸஷ்டாநாஂ வ்யாதிபரிமோக்ஷஃ, ஸ்வஸ்தஸ்ய ரக்ஷணஂ ச ||௧௪||

View original

वत्स सुश्रुत! इह खल्वायुर्वेदप्रयोजनं- व्याध्युपसृष्टानां व्याधिपरिमोक्षः, स्वस्थस्य रक्षणं च ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (15) · Śloka 15

‘ஆயுரஸ்மிந் வித்யதே, அநேந வாऽऽயுர்விந்தந்தி’ இத்யாயுர்வேதஃ ||௧௫||

View original

‘आयुरस्मिन् विद्यते, अनेन वाऽऽयुर्विन्दन्ति’ इत्यायुर्वेदः ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (16) · Śloka 16

தஸ்யாங்கவரமாத்யஂ ப்ரத்யக்ஷாகமாநுமாநோபமாநைரவிருத்தமுச்யமாநமுபதாரய ||௧௬||

View original

तस्याङ्गवरमाद्यं प्रत्यक्षागमानुमानोपमानैरविरुद्धमुच्यमानमुपधारय ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (17) · Śloka 17

ஏதத்த்யங்கஂ ப்ரதமஂ, ப்ராகபிகாதவ்ரணஸஂரோஹாத்யஜ்ஞஶிரஃஸந்தாநாச்ச | ஶ்ரூயதே ஹி யதா- “ருத்ரேண யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஶ்சிந்நமிதி, ததோ தேவா அஶ்விநாவபிகம்யோசுஃ- பகவந்தௌ நஃ ஶ்ரேஷ்டதமௌ யுவாஂ பவிஷ்யதஃ, பவத்ப்யாஂ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ஸந்தாதவ்யமிதி | தாவூசதுரேவமஸ்த்விதி | அத தயோரர்தே தேவா இந்த்ரஂ யஜ்ஞபாகேந ப்ராஸாதயந் | தாப்யாஂ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ஸஂஹிதம்” இதி ||௧௭||

View original

एतद्ध्यङ्गं प्रथमं, प्रागभिघातव्रणसंरोहाद्यज्ञशिरःसन्धानाच्च | श्रूयते हि यथा- “रुद्रेण यज्ञस्य शिरश्छिन्नमिति, ततो देवा अश्विनावभिगम्योचुः- भगवन्तौ नः श्रेष्ठतमौ युवां भविष्यथः, भवद्भ्यां यज्ञस्य शिरः सन्धातव्यमिति | तावूचतुरेवमस्त्विति | अथ तयोरर्थे देवा इन्द्रं यज्ञभागेन प्रासादयन् | ताभ्यां यज्ञस्य शिरः संहितम्” इति ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (18) · Śloka 18

அஷ்டாஸ்வபி சாயுர்வேததந்த்ரேஷ்வேததேவாதிகமபிமதம், ஆஶுக்ரியாகரணாத்யந்த்ரஶஸ்த்ரக்ஷாராக்நிப்ரணிதாநாத் ஸர்வதந்த்ரஸாமாந்யாச்ச ||௧௮||

View original

अष्टास्वपि चायुर्वेदतन्त्रेष्वेतदेवाधिकमभिमतम्, आशुक्रियाकरणाद्यन्त्रशस्त्रक्षाराग्निप्रणिधानात् सर्वतन्त्रसामान्याच्च ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (19) · Śloka 19

ததிதஂ ஶாஶ்வதஂ புண்யஂ ஸ்வர்க்யஂ யஶஸ்யமாயுஷ்யஂ வத்திகரஂ சேதி ||௧௯||

View original

तदिदं शाश्वतं पुण्यं स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं वृत्तिकरं चेति ||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (20) · Śloka 20

ப்ரஹ்மா ப்ரோவாச ததஃ ப்ரஜாபதிரதிஜகே, தஸ்மாதஶ்விநௌ, அஶ்விப்யாமிந்த்ரஃ, இந்த்ராதஹஂ, மயா த்விஹ ப்ரதேயமர்திப்யஃ ப்ரஜாஹிதஹேதோஃ ||௨௦||

View original

ब्रह्मा प्रोवाच ततः प्रजापतिरधिजगे, तस्मादश्विनौ, अश्विभ्यामिन्द्रः, इन्द्रादहं, मया त्विह प्रदेयमर्थिभ्यः प्रजाहितहेतोः ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (21) · Śloka 21

பவதி சாத்ர- அஹஂ ஹி தந்வந்தரிராதிதேவோ ஜராருஜாமத்யுஹரோऽமராணாம் | ஶல்யாங்கமங்கைரபரைருபேதஂ ப்ராப்தோऽஸ்மி காஂ பூய இஹோபதேஷ்டும் ||௨௧||

View original

भवति चात्र- अहं हि धन्वन्तरिरादिदेवो जरारुजामृत्युहरोऽमराणाम् | शल्याङ्गमङ्गैरपरैरुपेतं प्राप्तोऽस्मि गां भूय इहोपदेष्टुम् ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (22) · Śloka 22

அஸ்மிஞ்சாஸ்த்ரே பஞ்சமஹாபூதஶரீரிஸமவாயஃ புருஷ இத்யுச்யதே | தஸ்மிந் க்ரியா, ஸோऽதிஷ்டாநஂ; கஸ்மாத்? லோகஸ்ய த்வைவித்யாத ; லோகோ ஹி த்விவிதஃ ஸ்தாவரோ ஜங்கமஶ்ச; த்விவிதாத்மக ஏவாக்நேயஃ, ஸௌம்யஶ்ச, தத்பூயஸ்த்வாத்; பஞ்சாத்மகோ வா; தத்ர சதுர்விதோ பூதக்ராமஃ ஸஂஸ்வேதஜஜராயுஜாண்டஜோத்பிஜ்ஜஸஞ்ஜ்ஞஃ ; தத்ர புருஷஃ ப்ரதாநஂ, தஸ்யோபகரணமந்யத்; தஸ்மாத் புருஷோऽதிஷ்டாநம் ||௨௨||

View original

अस्मिञ्छास्त्रे पञ्चमहाभूतशरीरिसमवायः पुरुष इत्युच्यते | तस्मिन् क्रिया, सोऽधिष्ठानं; कस्मात्? लोकस्य द्वैविध्यात ; लोको हि द्विविधः स्थावरो जङ्गमश्च; द्विविधात्मक एवाग्नेयः, सौम्यश्च, तद्भूयस्त्वात्; पञ्चात्मको वा; तत्र चतुर्विधो भूतग्रामः संस्वेदजजरायुजाण्डजोद्भिज्जसञ्ज्ञः ; तत्र पुरुषः प्रधानं, तस्योपकरणमन्यत्; तस्मात् पुरुषोऽधिष्ठानम् ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (23) · Śloka 23

தத்துஃகஸஂயோகா வ்யாதய உச்யந்தே ||௨௩||

View original

तद्दुःखसंयोगा व्याधय उच्यन्ते ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (24) · Śloka 24

தே சதுர்விதாஃ- ஆகந்தவஃ, ஶாரீராஃ, மாநஸாஃ, ஸ்வாபாவிகாஶ்சேதி ||௨௪||

View original

ते चतुर्विधाः- आगन्तवः, शारीराः, मानसाः, स्वाभाविकाश्चेति ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (25(1)) · Śloka 25

தேஷாமாகந்தவோऽபிகாதநிமித்தாஃ |௨௫|

View original

तेषामागन्तवोऽभिघातनिमित्ताः |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (25(2)) · Śloka 25

ஶாரீராஸ்த்வந்நபாநமூலா வாதபித்தகபஶோணிதஸந்நிபாதவைஷம்யநிமித்தாஃ |௨௫|

View original

शारीरास्त्वन्नपानमूला वातपित्तकफशोणितसन्निपातवैषम्यनिमित्ताः |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (25(3)) · Śloka 25

மாநஸாஸ்து க்ரோதஶோகபயஹர்ஷவிஷாதேர்ஷ்யாப்யஸூயாதைந்யமாத்ஸர்யகாமலோபப்ரபதய இச்சாத்வேஷபேதைர்பவந்தி |௨௫|

View original

मानसास्तु क्रोधशोकभयहर्षविषादेर्ष्याभ्यसूयादैन्यमात्सर्यकामलोभप्रभृतय इच्छाद्वेषभेदैर्भवन्ति |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (25(4)) · Śloka 25

ஸ்வாபாவிகாஸ்து க்ஷுத்பிபாஸாஜராமத்யுநித்ராப்ரக(ப)தயஃ ||௨௫||

View original

स्वाभाविकास्तु क्षुत्पिपासाजरामृत्युनिद्राप्रकृ(भृ)तयः ||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (26) · Śloka 26

த ஏதே மநஃஶரீராதிஷ்டாநாஃ ||௨௬||

View original

त एते मनःशरीराधिष्ठानाः ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (27) · Śloka 27

தேஷாஂ ஸஂஶோதநஸஂஶமநாஹாராசாராஃ ஸம்யக்ப்ரயுக்தா நிக்ரஹஹேதவஃ ||௨௭||

View original

तेषां संशोधनसंशमनाहाराचाराः सम्यक्प्रयुक्ता निग्रहहेतवः ||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (28) · Śloka 28

ப்ராணிநாஂ புநர்மூலமாஹாரோ பலவர்ணௌஜஸாஂ ச | ஸ ஷட்ஸு ரஸேஷ்வாயத்தஃ; ரஸாஃ புநர்த்ரவ்யாஶ்ரயாஃ; த்ரவ்யாணி புநரோஷதயஃ | தாஸ்து த்விவிதாஃ- ஸ்தாவரா ஜங்கமாஶ்ச ||௨௮||

View original

प्राणिनां पुनर्मूलमाहारो बलवर्णौजसां च | स षट्सु रसेष्वायत्तः; रसाः पुनर्द्रव्याश्रयाः; द्रव्याणि पुनरोषधयः | तास्तु द्विविधाः- स्थावरा जङ्गमाश्च ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (29) · Śloka 29

தாஸாஂ ஸ்தாவராஶ்சதுர்விதாஃ- வநஸ்பதயோ, வக்ஷா, வீருத, ஓஷதய இதி | தாஸு, அபுஷ்பாஃ பலவந்தோ வநஸ்பதயஃ, புஷ்பபலவந்தோ வக்ஷாஃ, ப்ரதாநவத்யஃ ஸ்தம்பிந்யஶ்ச வீருதஃ, பலபாகநிஷ்டா ஓஷதய இதி ||௨௯||

View original

तासां स्थावराश्चतुर्विधाः- वनस्पतयो, वृक्षा, वीरुध, ओषधय इति | तासु, अपुष्पाः फलवन्तो वनस्पतयः, पुष्पफलवन्तो वृक्षाः, प्रतानवत्यः स्तम्बिन्यश्च वीरुधः, फलपाकनिष्ठा ओषधय इति ||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (30) · Śloka 30

ஜங்கமா கல்வபி சதுர்விதாஃ- ஜராயுஜாண்டஜஸ்வேதஜோத்பிஜ்ஜாஃ | தத்ர பஶுமநுஷ்யவ்யாலாதயோ ஜராயுஜாஃ, ககஸர்பஸரீஸபப்ரபதயோऽண்டஜாஃ, கமிகீடபிபீலிகாப்ரபதயஃ ஸ்வேதஜாஃ, இந்த்ரகோபமண்டூகப்ரபதய உத்பிஜ்ஜாஃ ||௩௦||

View original

जङ्गमा खल्वपि चतुर्विधाः- जरायुजाण्डजस्वेदजोद्भिज्जाः | तत्र पशुमनुष्यव्यालादयो जरायुजाः, खगसर्पसरीसृपप्रभृतयोऽण्डजाः, कृमिकीटपिपीलिकाप्रभृतयः स्वेदजाः, इन्द्रगोपमण्डूकप्रभृतय उद्भिज्जाः ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (31) · Śloka 31

தத்ர ஸ்தாவரேப்யஸ்த்வக்பத்ரபுஷ்பபலமூலகந்தநிர்யாஸஸ்வரஸாதயஃ ப்ரயோஜநவந்தஃ; ஜங்கமேப்யஶ்சர்மநகரோமருதிராதயஃ ||௩௧||

View original

तत्र स्थावरेभ्यस्त्वक्पत्रपुष्पफलमूलकन्दनिर्यासस्वरसादयः प्रयोजनवन्तः; जङ्गमेभ्यश्चर्मनखरोमरुधिरादयः ||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (32) · Śloka 32

பார்திவாஃ ஸுவர்ணரஜதமணிமுக்தாமநஃஶிலாமத்கபாலாதயஃ ||௩௨||

View original

पार्थिवाः सुवर्णरजतमणिमुक्तामनःशिलामृत्कपालादयः ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (33) · Śloka 33

காலகதாஃப்ரவாதநிவாதாதபச்சாயாஜ்யோத்ஸ்நாதமஃஶீதோஷ்ணவர்ஷாஹோராத்ரபக்ஷமாஸர்த்வயநாதயஃ ஸஂவத்ஸரவிஶேஷாஃ ||௩௩||

View original

कालकृताःप्रवातनिवातातपच्छायाज्योत्स्नातमःशीतोष्णवर्षाहोरात्रपक्षमासर्त्वयनादयः संवत्सरविशेषाः ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (34) · Śloka 34

த ஏதே ஸ்வபாவத ஏவ தோஷாணாஂ ஸஞ்சயப்ரகோபப்ரஶமப்ரதீகாரஹேதவஃ ப்ரயோஜநவந்தஶ்ச ||௩௪||

View original

त एते स्वभावत एव दोषाणां सञ्चयप्रकोपप्रशमप्रतीकारहेतवः प्रयोजनवन्तश्च ||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (35) · Śloka 35

பவந்தி சாத்ர ஶ்லோகாஃ- ஶாரீராணாஂ விகாராணாமேஷ வர்கஶ்சதுர்விதஃ | ப்ரகோபே ப்ரஶமே சைவ ஹேதுருக்தஶ்சிகித்ஸகைஃ ||௩௫||

View original

भवन्ति चात्र श्लोकाः- शारीराणां विकाराणामेष वर्गश्चतुर्विधः | प्रकोपे प्रशमे चैव हेतुरुक्तश्चिकित्सकैः ||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (36-37) · Śloka 37

ஆகந்தவஸ்து யே ரோகாஸ்தே த்விதா நிபதந்தி ஹி | மநஸ்யந்யே ஶரீரேऽந்யே தேஷாஂ து த்விவிதா க்ரியா ||௩௬|| ஶரீரபதிதாநாஂ து ஶாரீரவதுபக்ரமஃ | மாநஸாநாஂ து ஶப்தாதிரிஷ்டோ வர்கஃ ஸுகாவஹஃ ||௩௭||

View original

आगन्तवस्तु ये रोगास्ते द्विधा निपतन्ति हि | मनस्यन्ये शरीरेऽन्ये तेषां तु द्विविधा क्रिया ||३६|| शरीरपतितानां तु शारीरवदुपक्रमः | मानसानां तु शब्दादिरिष्टो वर्गः सुखावहः ||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (38) · Śloka 38

ஏவமேதத் புருஷோ வ்யாதிரௌஷதஂ க்ரியாகால இதி சதுஷ்டயஂ ஸமாஸேந வ்யாக்யாதம் | தத்ர புருஷக்ரஹணாத் தத்ஸம்பவத்ரவ்யஸமூஹோ பூதாதிருக்தஸ்ததங்கப்ரத்யங்கவிகல்பாஶ்ச த்வங்மாஂஸாஸ்திஸிராஸ்நாயுப்ரபதயஃ, வ்யாதிக்ரஹணாத்வாதபித்தகபஶோணிதஸந்நிபாதவைஷம்யநிமித்தாஃ ஸர்வ ஏவ வ்யாதயோ வ்யாக்யாதாஃ, ஔஷதக்ரஹணாத்த்ரவ்யரஸகுணவீர்யவிபாகாநாமாதேஶஃ, க்ரியாக்ரஹணாத் ஸ்நேஹாதீநி ச்சேத்யாதீநி ச கர்மாணி வ்யாக்யாதாநி, காலக்ரஹணாத் ஸர்வக்ரியாகாலாநாமாதேஶஃ ||௩௮||

View original

एवमेतत् पुरुषो व्याधिरौषधं क्रियाकाल इति चतुष्टयं समासेन व्याख्यातम् | तत्र पुरुषग्रहणात् तत्सम्भवद्रव्यसमूहो भूतादिरुक्तस्तदङ्गप्रत्यङ्गविकल्पाश्च त्वङ्मांसास्थिसिरास्नायुप्रभृतयः, व्याधिग्रहणाद्वातपित्तकफशोणितसन्निपातवैषम्यनिमित्ताः सर्व एव व्याधयो व्याख्याताः, औषधग्रहणाद्द्रव्यरसगुणवीर्यविपाकानामादेशः, क्रियाग्रहणात् स्नेहादीनि च्छेद्यादीनि च कर्माणि व्याख्यातानि, कालग्रहणात् सर्वक्रियाकालानामादेशः ||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (39) · Śloka 39

பவதி சாத்ர- பீஜஂ சிகித்ஸிதஸ்யைதத்ஸமாஸேந ப்ரகீர்திதம் | ஸவிஂஶமத்யாயஶதமஸ்ய வ்யாக்யா பவிஷ்யதி ||௩௯||

View original

भवति चात्र- बीजं चिकित्सितस्यैतत्समासेन प्रकीर्तितम् | सविंशमध्यायशतमस्य व्याख्या भविष्यति ||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 48 (40) · Śloka 40

தச்ச ஸவிஂஶமத்யாயஶதஂ பஞ்சஸு ஸ்தாநேஷு | தத்ர ஸூத்ரநிதாநஶாரீரசிகித்ஸிதகல்பேஷ்வர்தவஶாத் ஸஂவிபஜ்யோத்தரே தந்த்ரே ஶேஷாநர்தாந் வக்ஷ்யாமஃ ||௪௦||

View original

तच्च सविंशमध्यायशतं पञ्चसु स्थानेषु | तत्र सूत्रनिदानशारीरचिकित्सितकल्पेष्वर्थवशात् संविभज्योत्तरे तन्त्रे शेषानर्थान् वक्ष्यामः ||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 49 (41) · Śloka 41

பவதி சாத்ர- ஸ்வயம்புவா ப்ரோக்தமிதஂ ஸநாதநஂ படேத்தி யஃ காஶிபதிப்ரகாஶிதம் | ஸ புண்யகர்மா புவி பூஜிதோ நபைரஸுக்ஷயே ஶக்ரஸலோகதாஂ வ்ரஜேத் ||௪௧||

View original

भवति चात्र- स्वयम्भुवा प्रोक्तमिदं सनातनं पठेद्धि यः काशिपतिप्रकाशितम् | स पुण्यकर्मा भुवि पूजितो नृपैरसुक्षये शक्रसलोकतां व्रजेत् ||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 1

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே வேதோத்பத்திர்நாம ப்ரதமோऽத்யாயஃ ||௧||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने वेदोत्पत्तिर्नाम प्रथमोऽध्यायः ||१||

🔊 Audio coming soon