Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

10. viśikhānupravēśanīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ விஶிகாநுப்ரவேஶநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो विशिखानुप्रवेशनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

அதிகததந்த்ரேணோபாஸிததந்த்ரார்தேந தஷ்டகர்மணா கதயோக்யேந ஶாஸ்த்ரஂ நிகததா ராஜாநுஜ்ஞாதேந நீசநகரோம்ணா ஶுசிநா ஶுக்லவஸ்த்ரபரிஹிதேந சத்ரவதா தண்டஹஸ்தேந ஸோபாநத்கேநாநுத்ததவேஶேந ஸுமநஸா கல்யாணாபிவ்யாஹாரேணாகுஹகேந பந்துபூதேந பூதாநாஂ ஸுஸஹாயவதா வைத்யேந விஶிகாऽநுப்ரவேஷ்டவ்யா ||௩||

View original

अधिगततन्त्रेणोपासिततन्त्रार्थेन दृष्टकर्मणा कृतयोग्येन शास्त्रं निगदता राजानुज्ञातेन नीचनखरोम्णा शुचिना शुक्लवस्त्रपरिहितेन छत्रवता दण्डहस्तेन सोपानत्केनानुद्धतवेशेन सुमनसा कल्याणाभिव्याहारेणाकुहकेन बन्धुभूतेन भूतानां सुसहायवता वैद्येन विशिखाऽनुप्रवेष्टव्या ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ததோ தூதநிமித்தஶகுநமங்கலாநுலோம்யேநாதுரகஹமபிகம்ய, உபவிஶ்ய, ஆதுரமபிபஶ்யேத் ஸ்பஶேத் பச்சேச்ச | த்ரிபிரேதைர்விஜ்ஞாநோபாயை ரோகாஃ ப்ராயஶோ வேதிதவ்யா இத்யேகே; தத்து ந ஸம்யக், ஷட்விதோ ஹி ரோகாணாஂ விஜ்ஞாநோபாயஃ, தத்யதா- பஞ்சபிஃ ஶ்ரோத்ராதிபிஃ ப்ரஶ்நேந சேதி ||௪||

View original

ततो दूतनिमित्तशकुनमङ्गलानुलोम्येनातुरगृहमभिगम्य, उपविश्य, आतुरमभिपश्येत् स्पृशेत् पृच्छेच्च | त्रिभिरेतैर्विज्ञानोपायै रोगाः प्रायशो वेदितव्या इत्येके; तत्तु न सम्यक्, षड्विधो हि रोगाणां विज्ञानोपायः, तद्यथा- पञ्चभिः श्रोत्रादिभिः प्रश्नेन चेति ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

தத்ர ஶ்ரோத்ரேந்த்ரியவிஜ்ஞேயா விஶேஷா ரோகேஷு வ்ரணாஸ்ராவவிஜ்ஞாநீயாதிஷு வக்ஷ்யந்தே- ‘தத்ர ஸபேநஂ ரக்தமீரயந்நநிலஃ ஸஶப்தோ நிர்கச்சதி’(ஸூ. அ.௨௬) இத்யேவமாதயஃ, ஸ்பர்ஶநேந்த்ரியவிஜ்ஞேயாஃ ஶீதோஷ்ணஶ்லக்ஷ்ணகர்கஶமதுகடிநத்வாதயஃ (ஸ்பர்ஶவிஶேஷா ) ஜ்வரஶோபாதிஷு, சக்ஷுரிந்த்ரியவிஜ்ஞேயாஃ ஶரீரோபசயாபசயாயுர்லக்ஷணபலவர்ணவிகாராதயஃ, ரஸநேந்த்ரியவிஜ்ஞேயாஃ ப்ரமேஹாதிஷு ரஸவிஶேஷாஃ, க்ராணேந்த்ரியவிஜ்ஞேயா அரிஷ்டலிங்காதிஷு வ்ரணாநாமவ்ரணாநாஂ ச கந்தவிஶேஷாஃ, ப்ரஶ்நேந ச விஜாநீயாத்தேஶஂ காலஂ ஜாதிஂ ஸாத்ம்யமாதங்கஸமுத்பத்திஂ வேதநாஸமுச்ச்ராயஂ பலமந்தரக்நிஂ வாதமூத்ரபுரீஷாணாஂ ப்ரவத்திமப்ரவத்திஂ காலப்ரகர்ஷாதீஂஶ்ச விஶேஷாந் | ஆத்மஸதஶேஷு விஜ்ஞாநாப்யுபாயேஷு தத்ஸ்தாநீயைர்ஜாநீயாத் ||௫||

View original

तत्र श्रोत्रेन्द्रियविज्ञेया विशेषा रोगेषु व्रणास्रावविज्ञानीयादिषु वक्ष्यन्ते- ‘तत्र सफेनं रक्तमीरयन्ननिलः सशब्दो निर्गच्छति’(सू. अ.२६) इत्येवमादयः, स्पर्शनेन्द्रियविज्ञेयाः शीतोष्णश्लक्ष्णकर्कशमृदुकठिनत्वादयः (स्पर्शविशेषा ) ज्वरशोफादिषु, चक्षुरिन्द्रियविज्ञेयाः शरीरोपचयापचयायुर्लक्षणबलवर्णविकारादयः, रसनेन्द्रियविज्ञेयाः प्रमेहादिषु रसविशेषाः, घ्राणेन्द्रियविज्ञेया अरिष्टलिङ्गादिषु व्रणानामव्रणानां च गन्धविशेषाः, प्रश्नेन च विजानीयाद्देशं कालं जातिं सात्म्यमातङ्कसमुत्पत्तिं वेदनासमुच्छ्रायं बलमन्तरग्निं वातमूत्रपुरीषाणां प्रवृत्तिमप्रवृत्तिं कालप्रकर्षादींश्च विशेषान् | आत्मसदृशेषु विज्ञानाभ्युपायेषु तत्स्थानीयैर्जानीयात् ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ஏவமபிஸமீக்ஷ்ய ஸாத்யாந் ஸாதயேத், யாப்யாந் யாபயேத், அஸாத்யாந்நைவோபக்ரமேத, பரிஸஂவத்ஸரோத்திதாஂஶ்ச விகாராந் ப்ராயஶோ வர்ஜயேத் ||௬||

View original

एवमभिसमीक्ष्य साध्यान् साधयेत्, याप्यान् यापयेत्, असाध्यान्नैवोपक्रमेत, परिसंवत्सरोत्थितांश्च विकारान् प्रायशो वर्जयेत् ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

பவதி சாத்ர- மித்யாதஷ்டா விகாரா ஹி துராக்யாதாஸ்ததைவ ச | ததா துஷ்பரிமஷ்டாஶ்ச மோஹயேயுஶ்சிகித்ஸகம் ||௭||

View original

भवति चात्र- मिथ्यादृष्टा विकारा हि दुराख्यातास्तथैव च | तथा दुष्परिमृष्टाश्च मोहयेयुश्चिकित्सकम् ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

தத்ர ஸாத்யா அபி வ்யாதயஃ ப்ராயேணைஷாஂ துஶ்சிகித்ஸ்யதமா பவந்தி | தத்யதா- ஶ்ரோத்ரியநபதிஸ்த்ரீபாலவத்தபீருராஜஸேவககிதவதுர்பலவைத்யவிதக்தவ்யாதிகோபகதரித்ரகபணக்ரோதநாநாமநாத்மவதாமநாதாநாஂ ச; ஏவஂ நிரூப்ய சிகித்ஸாஂ குர்வந் தர்மார்தகாமயஶாஂஸி ப்ராப்நோதி ||௮||

View original

तत्र साध्या अपि व्याधयः प्रायेणैषां दुश्चिकित्स्यतमा भवन्ति | तद्यथा- श्रोत्रियनृपतिस्त्रीबालवृद्धभीरुराजसेवककितवदुर्बलवैद्यविदग्धव्याधिगोपकदरिद्रकृपणक्रोधनानामनात्मवतामनाथानां च; एवं निरूप्य चिकित्सां कुर्वन् धर्मार्थकामयशांसि प्राप्नोति ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

பவதி சாத்ர- ஸ்த்ரீபிஃ ஸஹாஸ்யாஂ ஸஂவாஸஂ பரிஹாஸஂ ச வர்ஜயேத் | தத்தஂ ச தாப்யோ நாதேயமந்நாதந்யத்பிஷக்வரைஃ ||௯||

View original

भवति चात्र- स्त्रीभिः सहास्यां संवासं परिहासं च वर्जयेत् | दत्तं च ताभ्यो नादेयमन्नादन्यद्भिषग्वरैः ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 10

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே விஶிகாநுப்ரவேஶநீயோ நாம தஶமோऽத்யாயஃ ||௧௦||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने विशिखानुप्रवेशनीयो नाम दशमोऽध्यायः ||१०||

🔊 Audio coming soon

10. viśikhānupravēśanīyādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi