Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

34. yuktasēnīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ யுக்தஸேநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो युक्तसेनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

நபதேர்யுக்தஸேநஸ்ய பராநபிஜிகீஷதஃ | பிஷஜா ரக்ஷணஂ கார்யஂ யதா ததுபதேக்ஷ்யதே ||௩|| விஜிகீஷுஃ ஸஹாமாத்யைர்யாத்ராயுக்தஃ ப்ரயத்நதஃ | ரக்ஷிதவ்யோ விஶேஷேண விஷாதேவ நராதிபஃ ||௪||

View original

नृपतेर्युक्तसेनस्य परानभिजिगीषतः | भिषजा रक्षणं कार्यं यथा तदुपदेक्ष्यते ||३|| विजिगीषुः सहामात्यैर्यात्रायुक्तः प्रयत्नतः | रक्षितव्यो विशेषेण विषादेव नराधिपः ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

பந்தாநமுதகஂ சாயாஂ பக்தஂ யவஸமிந்தநம் | தூஷயந்த்யரயஸ்தச்ச ஜாநீயாச்சோதயேத்ததா ||௫||

View original

पन्थानमुदकं छायां भक्तं यवसमिन्धनम् | दूषयन्त्यरयस्तच्च जानीयाच्छोधयेत्तथा ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

தஸ்ய லிங்கஂ சிகித்ஸா ச கல்பஸ்தாநே ப்ரவக்ஷ்யதே |௬|

View original

तस्य लिङ्गं चिकित्सा च कल्पस्थाने प्रवक्ष्यते |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 7

ஏகோத்தரஂ மத்யுஶதமதர்வாணஃ ப்ரசக்ஷதே ||௬|| தத்ரைகஃ காலஸஂயுக்தஃ ஶேஷா ஆகந்தவஃ ஸ்மதாஃ |௭|

View original

एकोत्तरं मृत्युशतमथर्वाणः प्रचक्षते ||६|| तत्रैकः कालसंयुक्तः शेषा आगन्तवः स्मृताः |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 8

தோஷாகந்துஜமத்யுப்யோ ரஸமந்த்ரவிஶாரதௌ ||௭|| ரக்ஷேதாஂ நபதிஂ நித்யஂ யத்தௌ வைத்யபுரோஹிதௌ |௮|

View original

दोषागन्तुजमृत्युभ्यो रसमन्त्रविशारदौ ||७|| रक्षेतां नृपतिं नित्यं यत्तौ वैद्यपुरोहितौ |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 9

ப்ரஹ்மா வேதாங்கமஷ்டாங்கமாயுர்வேதமபாஷத ||௮|| புரோஹிதமதே தஸ்மாத்வர்தேத பிஷகாத்மவாந் |௯|

View original

ब्रह्मा वेदाङ्गमष्टाङ्गमायुर्वेदमभाषत ||८|| पुरोहितमते तस्माद्वर्तेत भिषगात्मवान् |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (9) · Śloka 10

ஸங்கரஃ ஸர்வவர்ணாநாஂ ப்ரணாஶோ தர்மகர்மணாம் ||௯|| ப்ரஜாநாமபி சோச்சித்திர்நபவ்யஸநஹேதுதஃ |௧௦|

View original

सङ्करः सर्ववर्णानां प्रणाशो धर्मकर्मणाम् ||९|| प्रजानामपि चोच्छित्तिर्नृपव्यसनहेतुतः |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (10-11) · Śloka 12

புருஷாணாஂ நபாணாஂ ச கேவலஂ துல்யமூர்திதா ||௧௦|| ஆஜ்ஞா த்யாகஃ க்ஷமா தைர்யஂ விக்ரமஶ்சாப்யமாநுஷஃ | தஸ்மாத்தேவமிவாபீக்ஷ்ணஂ வாங்மநஃகர்மபிஃ ஶுபைஃ ||௧௧|| சிந்தயேந்நபதிஂ வைத்யஃ ஶ்ரேயாஂஸீச்சந் விசக்ஷணஃ |௧௨|

View original

पुरुषाणां नृपाणां च केवलं तुल्यमूर्तिता ||१०|| आज्ञा त्यागः क्षमा धैर्यं विक्रमश्चाप्यमानुषः | तस्माद्देवमिवाभीक्ष्णं वाङ्मनःकर्मभिः शुभैः ||११|| चिन्तयेन्नृपतिं वैद्यः श्रेयांसीच्छन् विचक्षणः |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (12-14) · Śloka 15

ஸ்கந்தாவாரே ச மஹதி ராஜகேஹாதநந்தரம் ||௧௨|| பவேத்ஸந்நிஹிதோ வைத்யஃ ஸர்வோபகரணாந்விதஃ | தத்ரஸ்தமேநஂ த்வஜவத்யஶஃக்யாதிஸமுச்ச்ரிதம் ||௧௩|| உபஸர்பந்த்யமோஹேந விஷஶல்யாமயார்திதாஃ | ஸ்வதந்த்ரகுஶலோऽந்யேஷு ஶாஸ்த்ரார்தேஷ்வபஹிஷ்கதஃ ||௧௪|| வைத்யோ த்வஜ இவாபாதி நபதத்வித்யபூஜிதஃ |௧௫|

View original

स्कन्धावारे च महति राजगेहादनन्तरम् ||१२|| भवेत्सन्निहितो वैद्यः सर्वोपकरणान्वितः | तत्रस्थमेनं ध्वजवद्यशःख्यातिसमुच्छ्रितम् ||१३|| उपसर्पन्त्यमोहेन विषशल्यामयार्दिताः | स्वतन्त्रकुशलोऽन्येषु शास्त्रार्थेष्वबहिष्कृतः ||१४|| वैद्यो ध्वज इवाभाति नृपतद्विद्यपूजितः |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (15-16) · Śloka 17

வைத்யோ வ்யாத்யுபஸஷ்டஶ்ச பேஷஜஂ பரிசாரகஃ ||௧௫|| ஏதே பாதாஶ்சிகித்ஸாயாஃ கர்மஸாதநஹேதவஃ | குணவத்பிஸ்த்ரிபிஃ பாதைஶ்சதுர்தோ குணவாந் பிஷக் ||௧௬|| வ்யாதிமல்பேந காலேந மஹாந்தமபி ஸாதயேத் |௧௭|

View original

वैद्यो व्याध्युपसृष्टश्च भेषजं परिचारकः ||१५|| एते पादाश्चिकित्सायाः कर्मसाधनहेतवः | गुणवद्भिस्त्रिभिः पादैश्चतुर्थो गुणवान् भिषक् ||१६|| व्याधिमल्पेन कालेन महान्तमपि साधयेत् |१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (17) · Śloka 18

வைத்யஹீநாஸ்த்ரயஃ பாதா குணவந்தோऽப்யபார்தகாஃ ||௧௭|| உத்காதஹோதப்ரஹ்மாணோ யதாऽத்வர்யுஂ விநாऽத்வரே |௧௮|

View original

वैद्यहीनास्त्रयः पादा गुणवन्तोऽप्यपार्थकाः ||१७|| उद्गातृहोतृब्रह्माणो यथाऽध्वर्युं विनाऽध्वरे |१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (18) · Śloka 19

வைத்யஸ்து குணவாநேகஸ்தாரயேதாதுராஂ ஸதா ||௧௮|| ப்லவஂ ப்ரதிதரைர்ஹீநஂ கர்ணதார இவாம்பஸி |௧௯|

View original

वैद्यस्तु गुणवानेकस्तारयेदातुरां सदा ||१८|| प्लवं प्रतितरैर्हीनं कर्णधार इवाम्भसि |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (19-20) · Śloka 21

தத்த்வாதிகதஶாஸ்த்ரார்தோ தஷ்டகர்மா ஸ்வயங்கதீ ||௧௯|| லகுஹஸ்தஃ ஶுசிஃ ஶூரஃ ஸஜ்ஜோபஸ்கரபேஷஜஃ | ப்ரத்யுத்பந்நமதிர்தீமாந் வ்யவஸாயீ விஶாரதஃ ||௨௦|| ஸத்யதர்மபரோ யஶ்ச ஸ பிஷக் பாத உச்யதே |௨௧|

View original

तत्त्वाधिगतशास्त्रार्थो दृष्टकर्मा स्वयङ्कृती ||१९|| लघुहस्तः शुचिः शूरः सज्जोपस्करभेषजः | प्रत्युत्पन्नमतिर्धीमान् व्यवसायी विशारदः ||२०|| सत्यधर्मपरो यश्च स भिषक् पाद उच्यते |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (21) · Śloka 22

ஆயுஷ்மாந் ஸத்த்வவாந் ஸாத்யோ த்ரவ்யவாநாத்மவாநபி ||௨௧|| ஆஸ்திகோ வைத்யவாக்யஸ்தோ வ்யாதிதஃ பாத உச்யதே |௨௨|

View original

आयुष्मान् सत्त्ववान् साध्यो द्रव्यवानात्मवानपि ||२१|| आस्तिको वैद्यवाक्यस्थो व्याधितः पाद उच्यते |२२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (22-23) · Śloka 23

ப்ரஶஸ்ததேஶஸம்பூதஂ ப்ரஶஸ்தேऽஹநி சோத்ததம் ||௨௨|| யுக்தமாத்ரஂ மநஸ்காந்தஂ கந்தவர்ணரஸாந்விதம் | தோஷக்நமக்லாநிகரமவிகாரி விபர்யயே | ஸமீக்ஷ்ய தத்தஂ காலே ச பேஷஜஂ பாத உச்யதே ||௨௩||

View original

प्रशस्तदेशसम्भूतं प्रशस्तेऽहनि चोद्धृतम् ||२२|| युक्तमात्रं मनस्कान्तं गन्धवर्णरसान्वितम् | दोषघ्नमग्लानिकरमविकारि विपर्यये | समीक्ष्य दत्तं काले च भेषजं पाद उच्यते ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (24) · Śloka 24

ஸ்நிக்தோऽஜுகுப்ஸுர்பலவாந் யுக்தோ வ்யாதிதரக்ஷணே | வைத்யவாக்யகதஶ்ராந்தஃ பாதஃ பரிசரஃ ஸ்மதஃ ||௨௪||

View original

स्निग्धोऽजुगुप्सुर्बलवान् युक्तो व्याधितरक्षणे | वैद्यवाक्यकृदश्रान्तः पादः परिचरः स्मृतः ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 34

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே யுக்தஸேநீயோ நாம சதுஸ்த்ரிஂஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௩௪||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने युक्तसेनीयो नाम चतुस्त्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३४||

🔊 Audio coming soon