Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ಮೂತ್ರಾಘಾತಪ್ರತಿಷೇಧಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातो मूत्राघातप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
58. mūtrāghātapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ವಾತಕುಣ್ಡಲಿಕಾಽಷ್ಠೀಲಾ ವಾತಬಸ್ತಿಸ್ತಥೈವ ಚ | ಮೂತ್ರಾತೀತಃ ಸಜಠರೋ ಮೂತ್ರೋತ್ಸಙ್ಗಃ ಕ್ಷಯಸ್ತಥಾ ||೩|| ಮೂತ್ರಗ್ರನ್ಥಿರ್ಮೂತ್ರಶುಕ್ರಮುಷ್ಣವಾತಸ್ತಥೈವ ಚ | ಮೂತ್ರೌಕಸಾದೌ ದ್ವೌ ಚಾಪಿ ರೋಗಾ ದ್ವಾದಶ ಕೀರ್ತಿತಾಃ ||೪||
View original
वातकुण्डलिकाऽष्ठीला वातबस्तिस्तथैव च | मूत्रातीतः सजठरो मूत्रोत्सङ्गः क्षयस्तथा ||३|| मूत्रग्रन्थिर्मूत्रशुक्रमुष्णवातस्तथैव च | मूत्रौकसादौ द्वौ चापि रोगा द्वादश कीर्तिताः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
ರೌಕ್ಷ್ಯಾದ್ವೇಗವಿಘಾತಾದ್ವಾ ವಾಯುರನ್ತರಮಾಶ್ರಿತಃ | ಮೂತ್ರಂ ಚರತಿ ಸಙ್ಗೃಹ್ಯ ವಿಗುಣಃ ಕುಣ್ಡಲೀಕೃತಃ ||೫|| ಸೃಜೇದಲ್ಪಾಲ್ಪಮಥವಾ ಸರುಜಸ್ಕಂ ಶನೈಃ ಶನೈಃ | ವಾತಕುಣ್ಡಲಿಕಾಂ ತಂ ತು ವ್ಯಾಧಿಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಸುದಾರುಣಮ್ ||೬||
View original
रौक्ष्याद्वेगविघाताद्वा वायुरन्तरमाश्रितः | मूत्रं चरति सङ्गृह्य विगुणः कुण्डलीकृतः ||५|| सृजेदल्पाल्पमथवा सरुजस्कं शनैः शनैः | वातकुण्डलिकां तं तु व्याधिं विद्यात् सुदारुणम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7-8) · Śloka 8
ಶಕೃನ್ಮಾರ್ಗಸ್ಯ ಬಸ್ತೇಶ್ಚ ವಾಯುರನ್ತರಮಾಶ್ರಿತಃ | ಅಷ್ಠೀಲಾವದ್ಧನಂ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಕರೋತ್ಯಚಲಮುನ್ನತಮ್ ||೭|| ವಿಣ್ಮೂತ್ರಾನಿಲಸಙ್ಗಶ್ಚ ತತ್ರಾಧ್ಮಾನಂ ಚ ಜಾಯತೇ | ವೇದನಾ ಚ ಪರಾ ಬಸ್ತೌ ವಾತಾಷ್ಠೀಲೇತಿ ತಾಂ ವಿದುಃ ||೮||
View original
शकृन्मार्गस्य बस्तेश्च वायुरन्तरमाश्रितः | अष्ठीलावद्धनं ग्रन्थिं करोत्यचलमुन्नतम् ||७|| विण्मूत्रानिलसङ्गश्च तत्राध्मानं च जायते | वेदना च परा बस्तौ वाताष्ठीलेति तां विदुः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (9-10) · Śloka 10
ವೇಗಂ ವಿಧಾರಯೇದ್ಯಸ್ತು ಮೂತ್ರಸ್ಯಾಕುಶಲೋ ನರಃ | ನಿರುಣದ್ಧಿ ಮುಖಂ ತಸ್ಯ ಬಸ್ತೇರ್ಬಸ್ತಿಗತೋಽನಿಲಃ ||೯|| ಮೂತ್ರಸಙ್ಗೋ ಭವೇತ್ತೇನ ಬಸ್ತಿಕುಕ್ಷಿನಿಪೀಡಿತಃ | ವಾತಬಸ್ತಿಃ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವ್ಯಾಧಿಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಪ್ರಸಾಧನಃ ||೧೦||
View original
वेगं विधारयेद्यस्तु मूत्रस्याकुशलो नरः | निरुणद्धि मुखं तस्य बस्तेर्बस्तिगतोऽनिलः ||९|| मूत्रसङ्गो भवेत्तेन बस्तिकुक्षिनिपीडितः | वातबस्तिः स विज्ञेयो व्याधिः कृच्छ्रप्रसाधनः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12
ವೇಗಂ ಸನ್ಧಾರ್ಯ ಮೂತ್ರಸ್ಯ ಯೋ ಭೂಯಃ ಸ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛತಿ | ತಸ್ಯ ನಾಭ್ಯೇತಿ ಯದಿ ವಾ ಕಥಞ್ಚಿತ್ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ ||೧೧|| ಪ್ರವಾಹತೋ ಮನ್ದರುಜಮಲ್ಪಮಲ್ಪಂ ಪುನಃ ಪುನಃ | ಮೂತ್ರಾತೀತಂ ತು ತಂ ವಿದ್ಯಾನ್ಮೂತ್ರವೇಗವಿಘಾತಜಮ್ ||೧೨||
View original
वेगं सन्धार्य मूत्रस्य यो भूयः स्रष्टुमिच्छति | तस्य नाभ्येति यदि वा कथञ्चित्सम्प्रवर्तते ||११|| प्रवाहतो मन्दरुजमल्पमल्पं पुनः पुनः | मूत्रातीतं तु तं विद्यान्मूत्रवेगविघातजम् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (13-14) · Śloka 14
ಮೂತ್ರಸ್ಯ ವಿಹತೇ ವೇಗೇ ತದುದಾವರ್ತಹೇತುನಾ | ಅಪಾನಃ ಕುಪಿತೋ ವಾಯುರುದರಂ ಪೂರಯೇದ್ಭೃಶಮ್ ||೧೩|| ನಾಭೇರಧಸ್ತಾದಾಧ್ಮಾನಂ ಜನಯೇತ್ತೀವ್ರವೇದನಮ್ | ತಂ ಮೂತ್ರಜಠರಂ ವಿದ್ಯಾದಧಃಸ್ರೋತೋನಿರೋಧನಮ್ ||೧೪||
View original
मूत्रस्य विहते वेगे तदुदावर्तहेतुना | अपानः कुपितो वायुरुदरं पूरयेद्भृशम् ||१३|| नाभेरधस्तादाध्मानं जनयेत्तीव्रवेदनम् | तं मूत्रजठरं विद्यादधःस्रोतोनिरोधनम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (15-16) · Śloka 16
ಬಸ್ತೌ ವಾಽಪ್ಯಥವಾ ನಾಲೇ ಮಣೌ ವಾ ಯಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ | ಮೂತ್ರಂ ಪ್ರವೃತ್ತಂ ಸಜ್ಜೇತ ಸರಕ್ತಂ ವಾ ಪ್ರವಾಹತಃ ||೧೫|| ಸ್ರವೇಚ್ಛನೈರಲ್ಪಮಲ್ಪಂ ಸರುಜಂ ವಾಽಥ ನೀರುಜಮ್ | ವಿಗುಣಾನಿಲಜೋ ವ್ಯಾಧಿಃ ಸ ಮೂತ್ರೋತ್ಸಙ್ಗಸಞ್ಜ್ಞಿತಃ ||೧೬||
View original
बस्तौ वाऽप्यथवा नाले मणौ वा यस्य देहिनः | मूत्रं प्रवृत्तं सज्जेत सरक्तं वा प्रवाहतः ||१५|| स्रवेच्छनैरल्पमल्पं सरुजं वाऽथ नीरुजम् | विगुणानिलजो व्याधिः स मूत्रोत्सङ्गसञ्ज्ञितः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (17) · Śloka 17
ರೂಕ್ಷಸ್ಯ ಕ್ಲಾನ್ತದೇಹಸ್ಯ ಬಸ್ತಿಸ್ಥೌ ಪಿತ್ತಮಾರುತೌ | ಸದಾಹವೇದನಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಕುರ್ಯಾತಾಂ ಮೂತ್ರಸಙ್ಕ್ಷಯಮ್ ||೧೭||
View original
रूक्षस्य क्लान्तदेहस्य बस्तिस्थौ पित्तमारुतौ | सदाहवेदनं कृच्छ्रं कुर्यातां मूत्रसङ्क्षयम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18-19) · Śloka 19
ಅಭ್ಯನ್ತರೇ ಬಸ್ತಿಮುಖೇ ವೃತ್ತೋಽಲ್ಪಃ ಸ್ಥಿರ ಏವ ಚ | ವೇದನಾವಾನತಿ ಸದಾ ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗನಿರೋಧನಃ ||೧೮|| ಜಾಯತೇ ಸಹಸಾ ಯಸ್ಯ ಗ್ರನ್ಥಿರಶ್ಮರಿಲಕ್ಷಣಃ | ಸ ಮೂತ್ರಗ್ರನ್ಥಿರಿತ್ಯೇವಮುಚ್ಯತೇ ವೇದನಾದಿಭಿಃ ||೧೯||
View original
अभ्यन्तरे बस्तिमुखे वृत्तोऽल्पः स्थिर एव च | वेदनावानति सदा मूत्रमार्गनिरोधनः ||१८|| जायते सहसा यस्य ग्रन्थिरश्मरिलक्षणः | स मूत्रग्रन्थिरित्येवमुच्यते वेदनादिभिः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (20-21) · Śloka 21
ಪ್ರತ್ಯುಪಸ್ಥಿತಮೂತ್ರಸ್ತು ಮೈಥುನಂ ಯೋಽಭಿನನ್ದತಿ | ತಸ್ಯ ಮೂತ್ರಯುತಂ ರೇತಃ ಸಹಸಾ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ ||೨೦|| ಪುರಸ್ತಾದ್ವಾಽಪಿ ಮೂತ್ರಸ್ಯ ಪಶ್ಚಾದ್ವಾಽಪಿ ಕದಾಚನ | ಭಸ್ಮೋದಕಪ್ರತೀಕಾಶಂ ಮೂತ್ರಶುಕ್ರಂ ತದುಚ್ಯತೇ ||೨೧||
View original
प्रत्युपस्थितमूत्रस्तु मैथुनं योऽभिनन्दति | तस्य मूत्रयुतं रेतः सहसा सम्प्रवर्तते ||२०|| पुरस्ताद्वाऽपि मूत्रस्य पश्चाद्वाऽपि कदाचन | भस्मोदकप्रतीकाशं मूत्रशुक्रं तदुच्यते ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (22-23) · Śloka 23
ವ್ಯಾಯಾಮಾಧ್ವಾತಪೈಃ ಪಿತ್ತಂ ಬಸ್ತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಾನಿಲಾವೃತಮ್ | ಬಸ್ತಿಂ ಮೇಢ್ರಂ ಗುದಂ ಚೈವ ಪ್ರದಹನ್ ಸ್ರಾವಯೇದಧಃ ||೨೨|| ಮೂತ್ರಂ ಹಾರಿದ್ರಮಥವಾ ಸರಕ್ತಂ ರಕ್ತಮೇವ ವಾ | ಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಜನ್ತೋರುಷ್ಣವಾತಂ ವದನ್ತಿ ತಮ್ ||೨೩||
View original
व्यायामाध्वातपैः पित्तं बस्तिं प्राप्यानिलावृतम् | बस्तिं मेढ्रं गुदं चैव प्रदहन् स्रावयेदधः ||२२|| मूत्रं हारिद्रमथवा सरक्तं रक्तमेव वा | कृच्छ्रात् प्रवर्तते जन्तोरुष्णवातं वदन्ति तम् ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (24-26) · Śloka 26
ವಿಶದಂ ಪೀತಕಂ ಮೂತ್ರಂ ಸದಾಹಂ ಬಹಲಂ ತಥಾ | ಶುಷ್ಕಂ ಭವತಿ ಯಚ್ಚಾಪಿ ರೋಚನಾಚೂರ್ಣಸನ್ನಿಭಮ್ ||೨೪|| ಮೂತ್ರೌಕಸಾದಂ ತಂ ವಿದ್ಯಾದ್ರೋಗಂ ಪಿತ್ತಕೃತಂ ಬುಧಃ | ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ಸಂಹತಂ ಶ್ವೇತಂ ತಥಾ ಕೃಚ್ಛ್ರಪ್ರವರ್ತನಮ್ ||೨೫|| ಶುಷ್ಕಂ ಭವತಿ ಯಚ್ಚಾಪಿ ಶಙ್ಖಚೂರ್ಣಪ್ರಪಾಣ್ಡುರಮ್ | ಮೂತ್ರೌಕಸಾದಂ ತಂ ವಿದ್ಯಾದಾಮಯಂ ದ್ವಾದಶಂ ಕಫಾತ್ ||೨೬||
View original
विशदं पीतकं मूत्रं सदाहं बहलं तथा | शुष्कं भवति यच्चापि रोचनाचूर्णसन्निभम् ||२४|| मूत्रौकसादं तं विद्याद्रोगं पित्तकृतं बुधः | पिच्छिलं संहतं श्वेतं तथा कृच्छ्रप्रवर्तनम् ||२५|| शुष्कं भवति यच्चापि शङ्खचूर्णप्रपाण्डुरम् | मूत्रौकसादं तं विद्यादामयं द्वादशं कफात् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (27) · Śloka 28
ಕಷಾಯಕಲ್ಕಸರ್ಪೀಂಷಿ ಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ ಲೇಹಾನ್ ಪಯಾಂಸಿ ಚ | ಕ್ಷಾರಮದ್ಯಾ(ಧ್ವಾ)ಸವಸ್ವೇದಾನ್ ಬಸ್ತೀಂಶ್ಚೋತ್ತರಸಞ್ಜ್ಞಿತಾನ್ ||೨೭|| ವಿದಧ್ಯಾನ್ಮತಿಮಾಂಸ್ತತ್ರ ವಿಧಿಂ ಚಾಶ್ಮರಿನಾಶನಮ್ |೨೮|
View original
कषायकल्कसर्पींषि भक्ष्यान् लेहान् पयांसि च | क्षारमद्या(ध्वा)सवस्वेदान् बस्तींश्चोत्तरसञ्ज्ञितान् ||२७|| विदध्यान्मतिमांस्तत्र विधिं चाश्मरिनाशनम् |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (28) · Śloka 28
ಮೂತ್ರೋದಾವರ್ತಯೋಗಾಂಶ್ಚ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೨೮||
View original
मूत्रोदावर्तयोगांश्च कार्त्स्न्येनात्र प्रयोजयेत् ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (29) · Śloka 29
ಕಲ್ಕಮೇರ್ವಾರುಬೀಜಾನಾಮಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ಸಸೈನ್ಧವಮ್ | ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಯುಕ್ತಂ ಪೀತ್ವೈವ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ||೨೯||
View original
कल्कमेर्वारुबीजानामक्षमात्रं ससैन्धवम् | धान्याम्लयुक्तं पीत्वैव मूत्रकृच्छ्रात् प्रमुच्यते ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (30) · Śloka 30
ಸುರಾಂ ಸೌವರ್ಚಲವತೀಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರೀ ಪಿಬೇನ್ನರಃ | ಮಧು ಮಾಂಸೋಪದಂಶಂ ವಾ ಪಿಬೇದ್ವಾಽಪ್ಯಥ ಗೌಡಿಕಮ್ ||೩೦||
View original
सुरां सौवर्चलवतीं मूत्रकृच्छ्री पिबेन्नरः | मधु मांसोपदंशं वा पिबेद्वाऽप्यथ गौडिकम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (31) · Śloka 31
ಪಿಬೇತ್ ಕುಙ್ಕುಮಕರ್ಷಂ ವಾ ಮಧೂದಕಸಮಾಯುತಮ್ | ರಾತ್ರಿಪರ್ಯುಷಿತಂ ಪ್ರಾತಸ್ತಥಾ ಸುಖಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ||೩೧||
View original
पिबेत् कुङ्कुमकर्षं वा मधूदकसमायुतम् | रात्रिपर्युषितं प्रातस्तथा सुखमवाप्नुयात् ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (32) · Śloka 32
ದಾಡಿಮಾಮ್ಲಾಂ ಯುತಾಂ ಮುಖ್ಯಾಮೇಲಾಜೀರಕನಾಗರೈಃ | ಪೀತ್ವಾ ಸುರಾಂ ಸಲವಣಾಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ||೩೨||
View original
दाडिमाम्लां युतां मुख्यामेलाजीरकनागरैः | पीत्वा सुरां सलवणां मूत्रकृच्छ्रात् प्रमुच्यते ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (33-34) · Śloka 34
ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣ್ಯಾದಿವರ್ಗಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಗೋಕ್ಷುರಕಸ್ಯ ಚ | ಅರ್ಧಪ್ರಸ್ಥೇನ ತೋಯಸ್ಯ ಪಚೇತ್ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣಮ್ ||೩೩|| ಕ್ಷೀರಾವಶಿಷ್ಟಂ ತಚ್ಛೀತಂ ಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರಯುತಂ ಪಿಬೇತ್ | ನರೋ ಮಾರುತಪಿತ್ತೋತ್ಥಮೂತ್ರಾಘಾತನಿವಾರಣಮ್ ||೩೪||
View original
पृथक्पर्ण्यादिवर्गस्य मूलं गोक्षुरकस्य च | अर्धप्रस्थेन तोयस्य पचेत् क्षीरचतुर्गुणम् ||३३|| क्षीरावशिष्टं तच्छीतं सिताक्षौद्रयुतं पिबेत् | नरो मारुतपित्तोत्थमूत्राघातनिवारणम् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (35) · Śloka 35
ನಿಷ್ಪೀಡ್ಯ ವಾಸಸಾ ಸಮ್ಯಗ್ವರ್ಚೋ ರಾಸಭವಾಜಿನೋಃ | ರಸಸ್ಯ ಕುಡವಂ ತಸ್ಯ ಪಿಬೇನ್ಮೂತ್ರರುಜಾಪಹಮ್ ||೩೫||
View original
निष्पीड्य वाससा सम्यग्वर्चो रासभवाजिनोः | रसस्य कुडवं तस्य पिबेन्मूत्ररुजापहम् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (36) · Śloka 36
ಮುಸ್ತಾಭಯಾದೇವದಾರುಮೂರ್ವಾಣಾಂ ಮಧುಕಸ್ಯ ಚ | ಪಿಬೇದಕ್ಷಸಮಂ ಕಲ್ಕಂ ಮೂತ್ರದೋಷನಿವಾರಣಮ್ ||೩೬||
View original
मुस्ताभयादेवदारुमूर्वाणां मधुकस्य च | पिबेदक्षसमं कल्कं मूत्रदोषनिवारणम् ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (37) · Śloka 37
ಅಭಯಾಮಲಕಾಕ್ಷಾಣಾಂ ಕಲ್ಕಂ ಬದರಸಮ್ಮಿತಮ್ | ಅಮ್ಭಸಾಽಲವಣೋಪೇತಂ ಪಿಬೇನ್ಮೂತ್ರರುಜಾಪಹಮ್ ||೩೭||
View original
अभयामलकाक्षाणां कल्कं बदरसम्मितम् | अम्भसाऽलवणोपेतं पिबेन्मूत्ररुजापहम् ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (38) · Śloka 38
ಉದುಮ್ಬರಸಮಂ ಕಲ್ಕಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಯಾ ಜಲಸಂಯುತಮ್ | ಪಿಬೇತ್ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ರಾತ್ರೌ ಶೀತಂ ಮೂತ್ರರುಜಾಪಹಮ್ ||೩೮||
View original
उदुम्बरसमं कल्कं द्राक्षाया जलसंयुतम् | पिबेत् पर्युषितं रात्रौ शीतं मूत्ररुजापहम् ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (39) · Śloka 39
ನಿದಿಗ್ಧಿಕಾಯಾಃ ಸ್ವರಸಂ ಪಿಬೇತ್ ಕುಡವಸಮ್ಮಿತಮ್ | ಮೂತ್ರದೋಷಹರಂ ಕಲ್ಯ ... |೩೯|
View original
निदिग्धिकायाः स्वरसं पिबेत् कुडवसम्मितम् | मूत्रदोषहरं कल्य ... |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (39-40) · Śloka 40
... ಮಥವಾ ಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುತಮ್ ||೩೯|| ಪ್ರಪೀಡ್ಯಾಮಲಕಾನಾಂ ತು ರಸಂ ಕುಡವಸಮ್ಮಿತಮ್ | ಪೀತ್ವಾಽಗದೀ ಭವೇಜ್ಜನ್ತುರ್ಮೂತ್ರದೋಷರುಜಾತುರಃ ||೪೦||
View original
... मथवा क्षौद्रसंयुतम् ||३९|| प्रपीड्यामलकानां तु रसं कुडवसम्मितम् | पीत्वाऽगदी भवेज्जन्तुर्मूत्रदोषरुजातुरः ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (41) · Śloka 41
ಧಾತ್ರೀಫಲರಸೇನೈವಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾಂ ವಾ ಪಿಬೇನ್ನರಃ |೪೧|
View original
धात्रीफलरसेनैवं सूक्ष्मैलां वा पिबेन्नरः |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (41-42) · Śloka 42
ಪಿಷ್ಟ್ವಾಽಥವಾ ಸುಶೀತೇನ ಶಾಲಿತಣ್ಡುಲವಾರಿಣಾ ||೪೧|| ತಾಲಸ್ಯ ತರುಣಂ ಮೂಲಂ ತ್ರಪುಸಸ್ಯ ರಸಂ ತಥಾ | ಶ್ವೇತಂ ಕರ್ಕಟಕಂ ಚೈವ ಪ್ರಾತಸ್ತು ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್ ||೪೨||
View original
पिष्ट्वाऽथवा सुशीतेन शालितण्डुलवारिणा ||४१|| तालस्य तरुणं मूलं त्रपुसस्य रसं तथा | श्वेतं कर्कटकं चैव प्रातस्तु पयसा पिबेत् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (43) · Śloka 43
ಶೃತಂ ವಾ ಮಧುರೈಃ ಕ್ಷೀರಂ ಸರ್ಪಿರ್ಮಿಶ್ರಂ ಪಿಬೇನ್ನರಃ | ಮೂತ್ರದೋಷವಿಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ತಥೈವಾಶ್ಮರಿನಾಶನಮ್ ||೪೩||
View original
शृतं वा मधुरैः क्षीरं सर्पिर्मिश्रं पिबेन्नरः | मूत्रदोषविशुद्ध्यर्थं तथैवाश्मरिनाशनम् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (44-45) · Śloka 45
ಬಲಾಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಕ್ರೌಞ್ಚಾಸ್ಥಿಕೋಕಿಲಾಕ್ಷಕತಣ್ಡುಲಾನ್ | ಶತಪರ್ವಕಮೂಲಂ ಚ ದೇವದಾರು ಸಚಿತ್ರಕಮ್ ||೪೪|| ಅಕ್ಷಬೀಜಂ ಚ ಸುರಯಾ ಕಲ್ಕೀಕೃತ್ಯ ಪಿಬೇನ್ನರಃ | ಮೂತ್ರದೋಷವಿಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ತಥೈವಾಶ್ಮರಿನಾಶನಮ್ ||೪೫||
View original
बलाश्वदंष्ट्राक्रौञ्चास्थिकोकिलाक्षकतण्डुलान् | शतपर्वकमूलं च देवदारु सचित्रकम् ||४४|| अक्षबीजं च सुरया कल्कीकृत्य पिबेन्नरः | मूत्रदोषविशुद्ध्यर्थं तथैवाश्मरिनाशनम् ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (46) · Śloka 46
ಪಾಟಲಾಕ್ಷಾರಮಾಹೃತ್ಯ ಸಪ್ತಕೃತ್ವಃ ಪರಿಸ್ರುತಮ್ | ಪಿಬೇನ್ಮೂತ್ರವಿಕಾರಘ್ನಂ ಸಂಸೃಷ್ಟಂ ತೈಲಮಾತ್ರಯಾ ||೪೬||
View original
पाटलाक्षारमाहृत्य सप्तकृत्वः परिस्रुतम् | पिबेन्मूत्रविकारघ्नं संसृष्टं तैलमात्रया ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (47) · Śloka 47
ನಲಾಶ್ಮಭೇದದರ್ಭೇಕ್ಷುತ್ರಪುಸೈರ್ವಾರುಬೀಜಕಾನ್ | ಕ್ಷೀರೇ ಪರಿಶೃತಾನ್ ತತ್ರ ಪಿಬೇತ್ ಸರ್ಪಿಃಸಮಾಯುತಾನ್ ||೪೭||
View original
नलाश्मभेददर्भेक्षुत्रपुसैर्वारुबीजकान् | क्षीरे परिशृतान् तत्र पिबेत् सर्पिःसमायुतान् ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (48) · Śloka 49
ಪಾಟಲ್ಯಾ ಯಾವಶೂಕಾಚ್ಚ ಪಾರಿಭದ್ರಾತ್ತಿಲಾದಾಪಿ | ಕ್ಷಾರೋದಕೇನ ಮತಿಮಾನ್ ತ್ವಗೇಲೋಷಣಚೂರ್ಣಕಮ್ ||೪೮|| ಪಿಬೇದ್ಗುಡೇನ ಮಿಶ್ರಂ ವಾ ಲಿಹ್ಯಾಲ್ಲೇಹಾನ್ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ |೪೯|
View original
पाटल्या यावशूकाच्च पारिभद्रात्तिलादापि | क्षारोदकेन मतिमान् त्वगेलोषणचूर्णकम् ||४८|| पिबेद्गुडेन मिश्रं वा लिह्याल्लेहान् पृथक् पृथक् |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (49-50) · Śloka 50
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮೂತ್ರದೋಷೇ ಕ್ರಮಂ ಹಿತಮ್ ||೪೯|| ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನಾನಾಂ ಹಿತಂ ತೇಷು ವಿರೇಚನಮ್ | ತತಃ ಸಂಶುದ್ಧದೇಹಾನಾಂ ಹಿತಾಶ್ಚೋತ್ತರಬಸ್ತಯಃ ||೫೦||
View original
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मूत्रदोषे क्रमं हितम् ||४९|| स्नेहस्वेदोपपन्नानां हितं तेषु विरेचनम् | ततः संशुद्धदेहानां हिताश्चोत्तरबस्तयः ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (51) · Śloka 51
ಸ್ತ್ತ್ರೀಣಾಮತಿಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಶೋಣಿತಂ ಯಸ್ಯ ದೃಶ್ಯತೇ | ಮೈಥುನೋಪರಮಸ್ತಸ್ಯ ಬೃಂಹಣಶ್ಚ ವಿಧಿಃ ಸ್ಮೃತಃ ||೫೧||
View original
स्त्त्रीणामतिप्रसङ्गेन शोणितं यस्य दृश्यते | मैथुनोपरमस्तस्य बृंहणश्च विधिः स्मृतः ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (52) · Śloka 52
ತಾಮ್ರಚೂಡವಸಾ ತೈಲಂ ಹಿತಂ ಚೋತ್ತರಬಸ್ತಿಷು | ವಿಧಾನಂ ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವಂ ಹಿ ವ್ಯಾಸತಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್ ||೫೨||
View original
ताम्रचूडवसा तैलं हितं चोत्तरबस्तिषु | विधानं तस्य पूर्वं हि व्यासतः परिकीर्तितम् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (53-57) · Śloka 57
ಕ್ಷೌದ್ರಾರ್ಧಪಾತ್ರಂ ದತ್ತ್ವಾ ಚ ಪಾತ್ರಂ ತು ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಃ | ಶರ್ಕರಾಯಾಶ್ಚ ಚೂರ್ಣಂ ಚ ದ್ರಾಕ್ಷಾಚೂರ್ಣಂ ಚ ತತ್ಸಮಮ್ ||೫೩|| ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಫಲಂ ಚೈವ ತಥೈವೇಕ್ಷುರಕಸ್ಯ ಚ | ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಸಂಯುಕ್ತಮರ್ಧಭಾಗಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ ||೫೪|| ತದೈಕಧ್ಯಂ ಸಮಾನೀಯ ಖಜೇನಾಭಿಪ್ರಮನ್ಥಯೇತ್ | ತತಃ ಪಾಣಿತಲಂ ಚೂರ್ಣಂ ಲೀಢ್ವಾ ಕ್ಷೀರಂ ತತಃ ಪಿಬೇತ್ ||೫೫|| ಏತತ್ ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರಯುಞ್ಜಾನಃ ಶುದ್ಧದೇಹೋ ನರಃ ಸದಾ | ಮೂತ್ರದೋಷಾಞ್ಜಯೇತ್ ಸರ್ವಾನನ್ಯಯೋಗೈಃ ಸುದುರ್ಜಯಾನ್ ||೫೬|| ಜಯೇಚ್ಛೋಣಿತದೋಷಾಂಶ್ಚ ವನ್ಧ್ಯಾ ಗರ್ಭಂ ಲಭೇತ ಚ | ನಾರೀ ಚೈತತ್ ಪ್ರಯುಞ್ಜಾನಾ ಯೋನಿದೋಷಾತ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ||೫೭||
View original
क्षौद्रार्धपात्रं दत्त्वा च पात्रं तु क्षीरसर्पिषः | शर्करायाश्च चूर्णं च द्राक्षाचूर्णं च तत्समम् ||५३|| स्वयङ्गुप्ताफलं चैव तथैवेक्षुरकस्य च | पिप्पलीचूर्णसंयुक्तमर्धभागं प्रकल्पयेत् ||५४|| तदैकध्यं समानीय खजेनाभिप्रमन्थयेत् | ततः पाणितलं चूर्णं लीढ्वा क्षीरं ततः पिबेत् ||५५|| एतत् सर्पिः प्रयुञ्जानः शुद्धदेहो नरः सदा | मूत्रदोषाञ्जयेत् सर्वानन्ययोगैः सुदुर्जयान् ||५६|| जयेच्छोणितदोषांश्च वन्ध्या गर्भं लभेत च | नारी चैतत् प्रयुञ्जाना योनिदोषात् प्रमुच्यते ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (58-64) · Śloka 65
ಬಲಾ ಕೋಲಾಸ್ಥಿ ಮಧುಕಂ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಽಥ ಶತಾವರೀ | ಮೃಣಾಲಂ ಚ ಕಶೇರುಶ್ಚ ಬೀಜಾನೀಕ್ಷುರಕಸ್ಯ ಚ ||೫೮|| ಸಹಸ್ರವೀರ್ಯಾಂಽಶುಮತೀ ಪಯಸ್ಯಾ ಸಹ ಕಾಲಯಾ | ಶೃಗಾಲವಿನ್ನಾಽತಿಬಲಾ ಬೃಂಹಣೀಯೋ ಗಣಸ್ತಥಾ ||೫೯|| ಏತಾನಿ ಸಮಭಾಗಾನಿ ಮತಿಮಾನ್ ಸಹ ಸಾಧಯೇತ್ | ಚತುರ್ಗುಣೇನ ಪಯಸಾ ಗುಡಸ್ಯ ತುಲಯಾ ಸಹ ||೬೦|| ದ್ರೋಣಾವಶಿಷ್ಟಂ ತತ್ ಪೂತಂ ಪಚೇತ್ತೇನ ಘೃತಾಢಕಮ್ | ತತ್ ಸಿದ್ಧಂ ಕಲಶೇ ಸ್ಥಾಪ್ಯಂ ಕ್ಷೌದ್ರಪ್ರಸ್ಥೇನ ಸಂಯುತಮ್ ||೬೧|| ಸರ್ಪಿರೇತತ್ ಪ್ರಯುಞ್ಜಾನೋ ಮೂತ್ರದೋಷಾತ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ | ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಶ್ಚ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಶರ್ಕರಾಯಾಸ್ತಥೈವ ಚ ||೬೨|| ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ತುಲ್ಯಾನ್ಯಾಲೋಡ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತೇಽಹನಿ ಲೇಹಯೇತ್ | ತಸ್ಯ ಖಾದೇದ್ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಮಾತ್ರಾಂ ಕ್ಷೀರಂ ತತಃ ಪಿಬೇತ್ ||೬೩|| ಶುಕ್ರದೋಷಾಞ್ಜಯೇನ್ಮರ್ತ್ಯಃ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಸಮ್ಯಕ್ ಸುಯನ್ತ್ರಿತಃ | ವ್ಯವಾಯಕ್ಷೀಣರೇತಾಸ್ತು ಸದ್ಯಃ ಸಂಲಭತೇ ಸುಖಮ್ ||೬೪|| ಓಜಸ್ವೀ ಬಲವಾನ್ಮರ್ತ್ಯಃ ಪಿಬನ್ನೇವ ಚ ಹೃಷ್ಯತಿ |೬೫|
View original
बला कोलास्थि मधुकं श्वदंष्ट्राऽथ शतावरी | मृणालं च कशेरुश्च बीजानीक्षुरकस्य च ||५८|| सहस्रवीर्यांऽशुमती पयस्या सह कालया | शृगालविन्नाऽतिबला बृंहणीयो गणस्तथा ||५९|| एतानि समभागानि मतिमान् सह साधयेत् | चतुर्गुणेन पयसा गुडस्य तुलया सह ||६०|| द्रोणावशिष्टं तत् पूतं पचेत्तेन घृताढकम् | तत् सिद्धं कलशे स्थाप्यं क्षौद्रप्रस्थेन संयुतम् ||६१|| सर्पिरेतत् प्रयुञ्जानो मूत्रदोषात् प्रमुच्यते | तुगाक्षीर्याश्च चूर्णानि शर्करायास्तथैव च ||६२|| क्षौद्रेण तुल्यान्यालोड्य प्रशस्तेऽहनि लेहयेत् | तस्य खादेद्यथाशक्ति मात्रां क्षीरं ततः पिबेत् ||६३|| शुक्रदोषाञ्जयेन्मर्त्यः प्राश्य सम्यक् सुयन्त्रितः | व्यवायक्षीणरेतास्तु सद्यः संलभते सुखम् ||६४|| ओजस्वी बलवान्मर्त्यः पिबन्नेव च हृष्यति |६५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (65-72) · Śloka 72
ಚಿತ್ರಕಃ ಸಾರಿವಾ ಚೈವ ಬಲಾ ಕಾಲಾನುಸಾರಿವಾ ||೬೫|| ದ್ರಾಕ್ಷಾ ವಿಶಾಲಾ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಸ್ತಥಾ ಚಿತ್ರಫಲಾ ಭವೇತ್ | ತಥೈವ ಮಧುಕಂ ಪಥ್ಯಾಂ ದದ್ಯಾದಾಮಲಕಾನಿ ಚ ||೬೬|| ಘೃತಾಢಕಂ ಪಚೇದೇಭಿಃ ಕಲ್ಕೈಃ ಕರ್ಷಸಮನ್ವಿತೈಃ | ಕ್ಷೀರದ್ರೋಣೇ ಜಲದ್ರೋಣೇ ತತ್ಸಿದ್ಧಮವತಾರಯೇತ್ ||೬೭|| ಶೀತಂ ಪರಿಸ್ರುತಂ ಚೈವ ಶರ್ಕರಾಪ್ರಸ್ಥಸಂಯುತಮ್ | ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಶ್ಚ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಮತಿಮಾನ್ ಪರಿಮಿಶ್ರಯೇತ್ ||೬೮|| ತತೋ ಮಿತಂ ಪಿಬೇತ್ಕಾಲೇ ಯಥಾದೋಷಂ ಯಥಾಬಲಮ್ | ವಾತರೇತಾಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮರೇತಾಃ ಪಿತ್ತರೇತಾಸ್ತು ಯೋ ಭವೇತ್ ||೬೯|| ರಕ್ತರೇತಾ ಗ್ರನ್ಥಿರೇತಾಃ ಪಿಬೇದಿಚ್ಛನ್ನರೋಗತಾಮ್ | ಜೀವನೀಯಂ ಚ ವೃಷ್ಯಂ ಚ ಸರ್ಪಿರೇತದ್ಬಲಾವಹಮ್ ||೭೦|| ಪ್ರಜ್ಞಾಹಿತಂ ಚ ಧನ್ಯಂ ಚ ಸರ್ವರೋಗಾಪಹಂ ಶಿವಮ್ | ಸರ್ಪಿರೇತತ್ ಪ್ರಯುಞ್ಜಾನಾ ಸ್ತ್ರೀ ಗರ್ಭಂ ಲಭತೇಽಚಿರಾತ್ ||೭೧|| ಅಸೃಗ್ದೋಷಾಞ್ಜಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಯೋನಿದೋಷಾಂಶ್ಚ ಸಂಹತಾನ್ | ಮೂತ್ರದೋಷೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಕುರ್ಯಾದೇತಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್ ||೭೨||
View original
चित्रकः सारिवा चैव बला कालानुसारिवा ||६५|| द्राक्षा विशाला पिप्पल्यस्तथा चित्रफला भवेत् | तथैव मधुकं पथ्यां दद्यादामलकानि च ||६६|| घृताढकं पचेदेभिः कल्कैः कर्षसमन्वितैः | क्षीरद्रोणे जलद्रोणे तत्सिद्धमवतारयेत् ||६७|| शीतं परिस्रुतं चैव शर्कराप्रस्थसंयुतम् | तुगाक्षीर्याश्च तत् सर्वं मतिमान् परिमिश्रयेत् ||६८|| ततो मितं पिबेत्काले यथादोषं यथाबलम् | वातरेताः श्लेष्मरेताः पित्तरेतास्तु यो भवेत् ||६९|| रक्तरेता ग्रन्थिरेताः पिबेदिच्छन्नरोगताम् | जीवनीयं च वृष्यं च सर्पिरेतद्बलावहम् ||७०|| प्रज्ञाहितं च धन्यं च सर्वरोगापहं शिवम् | सर्पिरेतत् प्रयुञ्जाना स्त्री गर्भं लभतेऽचिरात् ||७१|| असृग्दोषाञ्जयेच्चापि योनिदोषांश्च संहतान् | मूत्रदोषेषु सर्वेषु कुर्यादेतच्चिकित्सितम् ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 58
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕಾಯಚಿಕಿತ್ಸಾತನ್ತ್ರೇ ಮೂತ್ರಾಘಾತಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ (ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಅಷ್ಟಪಞ್ಚಾಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೫೮||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे मूत्राघातप्रतिषेधो नाम (विंशोऽध्यायः, आदितः) अष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५८||
🔊 Audio coming soon