Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋਤੀਸਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातोऽतीसारप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
40. atisārapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
ਗੁਰ੍ਵਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਦ੍ਰਵਸ੍ਥੂਲਾਤਿਸ਼ੀਤਲੈਃ | ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਧ੍ਯਸ਼ਨਾਜੀਰ੍ਣੈਰਸਾਤ੍ਮ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭੋਜਨੈਃ ||੩|| ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਯੈਰਤਿਯੁਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਮਿਥ੍ਯਾਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਿਸਾਦ੍ਭਯਾਤ੍ | ਸ਼ੋਕਾਦ੍ਦੁਸ੍ਟਾਮ੍ਬੁਮਦ੍ਯਾਤਿਪਾਨਾਤ੍ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਰ੍ਤੁਪਰ੍ਯਯਾਤ੍ ||੪|| ਜਲਾਤਿਰਮਣੈਰ੍ਵੇਗਵਿਘਾਤੈਃ ਕਮਿਦੋਸਤਃ | ਨਣਾਂ ਭਵਤ੍ਯਤੀਸਾਰੋ ਲਕ੍ਸਣਂ ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ||੫||
View original
गुर्वतिस्निग्धरूक्षोष्णद्रवस्थूलातिशीतलैः | विरुद्धाध्यशनाजीर्णैरसात्म्यैश्चापि भोजनैः ||३|| स्नेहाद्यैरतियुक्तैश्च मिथ्यायुक्तैर्विषाद्भयात् | शोकाद्दुष्टाम्बुमद्यातिपानात् सात्म्यर्तुपर्ययात् ||४|| जलातिरमणैर्वेगविघातैः कृमिदोषतः | नृणां भवत्यतीसारो लक्षणं तस्य वक्ष्यते ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
ਸਂਸ਼ਮ੍ਯਾਪਾਨ੍ਧਾਤੁਰਨ੍ਤਃ ਕਸ਼ਾਨੁਂ ਵਰ੍ਚੋਮਿਸ਼੍ਰੋ ਮਾਰੁਤੇਨ ਪ੍ਰਣੁਨ੍ਨਃ | ਵਦ੍ਧੋਤੀਵਾਧਃ ਸਰਤ੍ਯੇਸ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਂ ਘੋਰਂ ਤਂ ਤ੍ਵਤੀਸਾਰਮਾਹੁਃ ||੬||
View original
संशम्यापान्धातुरन्तः कृशानुं वर्चोमिश्रो मारुतेन प्रणुन्नः | वृद्धोऽतीवाधः सरत्येष यस्माद्व्याधिं घोरं तं त्वतीसारमाहुः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 8
ਏਕੈਕਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੋਸੈਃ ਸ਼ੋਕੇਨਾਨ੍ਯਃ ਸਸ੍ਠ ਆਮੇਨ ਚੋਕ੍ਤਃ | ਕੇਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਨੈਕਰੂਪਪ੍ਰਕਾਰਂ ਨੈਵੇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸ੍ਤ੍ਵਵੋਚਤ੍ ||੭|| ਦੋਸਾਵਸ੍ਥਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨੈਕਪ੍ਰਕਾਰਾਃ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਵ੍ਯਾਧਿਤਸ੍ਯੋਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ |੮|
View original
एकैकशः सर्वशश्चापि दोषैः शोकेनान्यः षष्ठ आमेन चोक्तः | केचित् प्राहुर्नैकरूपप्रकारं नैवेत्येवं काशिराजस्त्ववोचत् ||७|| दोषावस्थास्तस्य नैकप्रकाराः काले काले व्याधितस्योद्भवन्ति |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 9
ਹਨ੍ਨਾਭਿਪਾਯੂਦਰਕੁਕ੍ਸਿਤੋਦਗਾਤ੍ਰਾਵਸਾਦਾਨਿਲਸਨ੍ਨਿਰੋਧਾਃ ||੮|| ਵਿਟ੍ਸਙ੍ਗ ਆਧ੍ਮਾਨਮਥਾਵਿਪਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਃਸਰਾਣਿ |੯|
View original
हृन्नाभिपायूदरकुक्षितोदगात्रावसादानिलसन्निरोधाः ||८|| विट्सङ्ग आध्मानमथाविपाको भविष्यतस्तस्य पुरःसराणि |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 10
ਸ਼ੂਲਾਵਿਸ੍ਟਃ ਸਕ੍ਤਮੂਤ੍ਰੋਨ੍ਤ੍ਰਕੂਜੀ ਸ੍ਰਸ੍ਤਾਪਾਨਃ ਸਨ੍ਨਕਟ੍ਯੂਰੁਜਙ੍ਘਃ ||੯|| ਵਰ੍ਚੋ ਮੁਞ੍ਚਤ੍ਯਲ੍ਪਮਲ੍ਪਂ ਸਫੇਨਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਸ਼੍ਯਾਵਂ ਸਾਨਿਲਂ ਮਾਰੁਤੇਨ |੧੦|
View original
शूलाविष्टः सक्तमूत्रोऽन्त्रकूजी स्रस्तापानः सन्नकट्यूरुजङ्घः ||९|| वर्चो मुञ्चत्यल्पमल्पं सफेनं रूक्षं श्यावं सानिलं मारुतेन |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 11
ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧ੍ਯੁਸ੍ਣਂ ਵੇਗਵਨ੍ਮਾਂਸਤੋਯਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਦੇਹੋਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮ੍ ||੧੦|| ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ ਪੀਤਂ ਨੀਲਮਾਲੋਹਿਤਂ ਵਾ ਤਸ੍ਣਾਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਦਾਹਪਾਕਜ੍ਵਰਾਰ੍ਤਃ |੧੧|
View original
दुर्गन्ध्युष्णं वेगवन्मांसतोयप्रख्यं भिन्नं स्विन्नदेहोऽतितीक्ष्णम् ||१०|| पित्तात् पीतं नीलमालोहितं वा तृष्णामूर्च्छादाहपाकज्वरार्तः |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 12
ਤਨ੍ਦ੍ਰਾਨਿਦ੍ਰਾਗੌਰਵੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਸਾਦੀ ਵੇਗਾਸ਼ਙ੍ਕੀ ਸਸ੍ਟਵਿਟ੍ਕੋਪਿ ਭੂਯਃ ||੧੧|| ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਭਕ੍ਤਦ੍ਵੇਸੀ ਨਿਃਸ੍ਵਨਂ ਹਸ੍ਟਰੋਮਾ |੧੨|
View original
तन्द्रानिद्रागौरवोत्क्लेशसादी वेगाशङ्की सृष्टविट्कोऽपि भूयः ||११|| शुक्लं सान्द्रं श्लेष्मणा श्लेष्मयुक्तं भक्तद्वेषी निःस्वनं हृष्टरोमा |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12) · Śloka 13
ਤਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮੋਹਸਾਦਾਸ੍ਯਸ਼ੋਸੀ ਵਰ੍ਚਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨੈਕਵਰ੍ਣਂ ਤਸਾਰ੍ਤਃ ||੧੨|| ਸਰ੍ਵੋਦ੍ਭੂਤੇ ਸਰ੍ਵਲਿਙ੍ਗੋਪਪਤ੍ਤਿਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸ਼੍ਚਾਯਂ ਬਾਲਵਦ੍ਧੇਸ੍ਵਸਾਧ੍ਯਃ |੧੩|
View original
तन्द्रायुक्तो मोहसादास्यशोषी वर्चः कुर्यान्नैकवर्णं तृषार्तः ||१२|| सर्वोद्भूते सर्वलिङ्गोपपत्तिः कृच्छ्रश्चायं बालवृद्धेष्वसाध्यः |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (13-14) · Śloka 15
ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਭਾਵੈਃ ਸ਼ੋਚਤੋਲ੍ਪਾਸ਼ਨਸ੍ਯ ਬਾਸ੍ਪਾਵੇਗਃ ਪਕ੍ਤਿਮਾਵਿਧ੍ਯ(ਸ਼੍ਯ)ਜਨ੍ਤੋਃ ||੧੩|| ਕੋਸ੍ਠਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੋਭਯਤ੍ਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਂ ਤਚ੍ਚਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ ਕਾਕਣਨ੍ਤੀਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍ | ਵਰ੍ਚੋਮਿਸ਼੍ਰਂ ਨਿਃਪੁਰੀਸਂ ਸਗਨ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਵਾ ਸਾਰ੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ ||੧੪|| ਸ਼ੋਕੋਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦੁਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸ੍ਯੋਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਰੋਗੋ ਵੈਦ੍ਯੈਃ ਕਸ੍ਟ ਏਸ ਪ੍ਰਦਿਸ੍ਟਃ |੧੫|
View original
तैस्तैर्भावैः शोचतोऽल्पाशनस्य बाष्पावेगः पक्तिमाविध्य(श्य)जन्तोः ||१३|| कोष्ठं गत्वा क्षोभयत्यस्य रक्तं तच्चाधस्तात् काकणन्तीप्रकाशम् | वर्चोमिश्रं निःपुरीषं सगन्धं निर्गन्धं वा सार्यते तेन कृच्छ्रात् ||१४|| शोकोत्पन्नो दुश्चिकित्स्योऽतिमात्रं रोगो वैद्यैः कष्ट एष प्रदिष्टः |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15-16) · Śloka 16
ਆਮਾਜੀਰ੍ਣੋਪਦ੍ਰੁਤਾਃ ਕ੍ਸੋਭਯਨ੍ਤਃ ਕੋਸ੍ਠਂ ਦੋਸਾਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਟਾਃ ਸਭਕ੍ਤਮ੍ ||੧੫|| ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਂ ਨੈਕਸ਼ਃ ਸਾਰਯਨ੍ਤਿ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਜ੍ਜਨ੍ਤੋਃ ਸਸ੍ਠਮੇਨਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ||੧੬||
View original
आमाजीर्णोपद्रुताः क्षोभयन्तः कोष्ठं दोषाः सम्प्रदुष्टाः सभक्तम् ||१५|| नानावर्णं नैकशः सारयन्ति कृच्छ्राज्जन्तोः षष्ठमेनं वदन्ति ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (17) · Śloka 17
ਸਂਸਸ੍ਟਮੇਭਿਰ੍ਦੋਸੈਸ੍ਤੁ ਨ੍ਯਸ੍ਤਮਪ੍ਸ੍ਵਵਸੀਦਤਿ | ਪੁਰੀਸਂ ਭਸ਼ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਿ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਚਾਮਸਞ੍ਜ੍ਞਕਮ੍ ||੧੭||
View original
संसृष्टमेभिर्दोषैस्तु न्यस्तमप्स्ववसीदति | पुरीषं भृशदुर्गन्धि विच्छिन्नं चामसञ्ज्ञकम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (18) · Śloka 18
ਏਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤੁ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਪਰੀਤਾਨਿ ਯਸ੍ਯ ਤੁ | ਲਾਘਵਂ ਚ ਮਨੁਸ੍ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪਕ੍ਵਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ ||੧੮||
View original
एतान्येव तु लिङ्गानि विपरीतानि यस्य तु | लाघवं च मनुष्यस्य तस्य पक्वं विनिर्दिशेत् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (19-21) · Śloka 21
ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮੇਦੋਵੇਸਵਾਰਾਮ੍ਬੁਤੈਲਮਜ੍ਜਾਕ੍ਸੀਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰਰੂਪਂ ਸ੍ਰਵੇਦ੍ਯਤ੍ | ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਭਂ ਮਸ੍ਤੁਲੁਙ੍ਗੋਪਮਂ ਵਾ ਵਿਸ੍ਰਂ ਸ਼ੀਤਂ ਪ੍ਰੇਤਗਨ੍ਧ੍ਯਞ੍ਜਨਾਭਮ੍ ||੧੯|| ਰਾਜੀਮਦ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕੈਃ ਸਨ੍ਤਤਂ ਵਾ ਪੂਯਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਕਰ੍ਦਮਾਭਂ ਤਥੋਸ੍ਣਮ੍ | ਹਨ੍ਯਾਦੇਤਦ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਤੀਪਂ ਭਵੇਚ੍ਚ ਕ੍ਸੀਣਂ ਹਨ੍ਯੁਸ਼੍ਚੋਪਸਰ੍ਗਾਃ ਪ੍ਰਭੂਤਾਃ ||੨੦|| ਅਸਂਵਤਗੁਦਂ ਕ੍ਸੀਣਂ ਦੁਰਾਧ੍ਮਾਤਮੁਪਦ੍ਰੁਤਮ੍ | ਗੁਦੇ ਪਕ੍ਵੇ ਗਤੋਸ੍ਮਾਣਮਤੀਸਾਰਕਿਣਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ||੨੧||
View original
सर्पिर्मेदोवेसवाराम्बुतैलमज्जाक्षीरक्षौद्ररूपं स्रवेद्यत् | मञ्जिष्ठाभं मस्तुलुङ्गोपमं वा विस्रं शीतं प्रेतगन्ध्यञ्जनाभम् ||१९|| राजीमद्वा चन्द्रकैः सन्ततं वा पूयप्रख्यं कर्दमाभं तथोष्णम् | हन्यादेतद्यत् प्रतीपं भवेच्च क्षीणं हन्युश्चोपसर्गाः प्रभूताः ||२०|| असंवृतगुदं क्षीणं दुराध्मातमुपद्रुतम् | गुदे पक्वे गतोष्माणमतीसारकिणं त्यजेत् ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (22-23) · Śloka 23
ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮਤੀਸਾਰਃ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ | ਦੋਸਾਣਾਮੇਵ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਤੇ ||੨੨|| ਸ੍ਨੇਹਾਜੀਰ੍ਣਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਤੁ ਬਹੁਸ਼ੂਲਪ੍ਰਵਾਹਿਕਃ | ਵਿਸੂਚਿਕਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਤੁ ਚਾਨ੍ਯੋਜੀਰ੍ਣਨਿਮਿਤ੍ਤਜਃ | ਵਿਸਾਰ੍ਸ਼ਃਕਮਿਸਮ੍ਭੂਤੋ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਦੋਸਲਕ੍ਸਣਃ ||੨੩||
View original
शरीरिणामतीसारः सम्भूतो येन केनचित् | दोषाणामेव लिङ्गानि कदाचिन्नातिवर्तते ||२२|| स्नेहाजीर्णनिमित्तस्तु बहुशूलप्रवाहिकः | विसूचिकानिमित्तस्तु चान्योऽजीर्णनिमित्तजः | विषार्शःकृमिसम्भूतो यथास्वं दोषलक्षणः ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (24) · Śloka 24
ਆਮਪਕ੍ਵਕ੍ਰਮਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਾਤਿਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਯਾ ਯਤਃ | ਅਤਃ ਸਰ੍ਵੇਤਿਸਾਰਾਸ੍ਤੁ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪਕ੍ਵਾਮਲਕ੍ਸਣੈਃ ||੨੪||
View original
आमपक्वक्रमं हित्वा नातिसारे क्रिया यतः | अतः सर्वेऽतिसारास्तु ज्ञेयाः पक्वामलक्षणैः ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (25) · Śloka 25
ਤਤ੍ਰਾਦੌ ਲਙ੍ਘਨਂ ਕਾਰ੍ਯਮਤਿਸਾਰੇਸੁ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ | ਤਤਃ ਪਾਚਨਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਯਵਾਗ੍ਵਾਦਿਕ੍ਰਮੋ ਹਿਤਃ ||੨੫||
View original
तत्रादौ लङ्घनं कार्यमतिसारेषु देहिनाम् | ततः पाचनसंयुक्तो यवाग्वादिक्रमो हितः ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (26) · Śloka 26
ਅਥਵਾ ਵਾਮਯਿਤ੍ਵਾਮੇ ਸ਼ੂਲਾਧ੍ਮਾਨਨਿਪੀਡਿਤਮ੍ | ਪਿਪ੍ਪਲੀਸੈਨ੍ਧਵਾਮ੍ਭੋਭਿਰ੍ਲਙ੍ਘਨਾਦ੍ਯੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੨੬||
View original
अथवा वामयित्वाऽऽमे शूलाध्माननिपीडितम् | पिप्पलीसैन्धवाम्भोभिर्लङ्घनाद्यैरुपाचरेत् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (27) · Śloka 27
ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਮਨਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਦ੍ਰਵਂ ਲਘੁਭੋਜਨਮ੍ | ਖਡਯੂਸਯਵਾਗੂਸੁ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦ੍ਯਂ ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍ ||੨੭||
View original
कार्यं वमनस्यान्ते प्रद्रवं लघुभोजनम् | खडयूषयवागूषु पिप्पल्याद्यं च योजयेत् ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (28) · Śloka 28
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਚਾਮਂ ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਨੋਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ | ਹਰਿਦ੍ਰਾਦਿਂ ਵਚਾਦਿਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ ਮਾਨਵਃ ||੨੮||
View original
अनेन विधिना चामं यस्य वै नोपशाम्यति | हरिद्रादिं वचादिं वा पिबेत् प्रातः स मानवः ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (29-30) · Śloka 30
ਆਮਾਤੀਸਾਰਿਣਾਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਾਦੌ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਂ ਨਣਾਮ੍ | ਤੇਸਾਂ ਦੋਸਾ ਵਿਬਦ੍ਧਾਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨਯਨ੍ਤ੍ਯਾਮਯਾਨਿਮਾਨ੍ ||੨੯|| ਪ੍ਲੀਹਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਾਨਾਹਮੇਹਕੁਸ੍ਠੋਦਰਜ੍ਵਰਾਨ੍ | ਸ਼ੋਫਗੁਲ੍ਮਗ੍ਰਹਣ੍ਯਰ੍ਸ਼ਃਸ਼ੂਲਾਲਸਕਹਦ੍ਗ੍ਰਹਾਨ੍ ||੩੦||
View original
आमातीसारिणां कार्यं नादौ सङ्ग्रहणं नृणाम् | तेषां दोषा विबद्धाः प्राग्जनयन्त्यामयानिमान् ||२९|| प्लीहपाण्ड्वामयानाहमेहकुष्ठोदरज्वरान् | शोफगुल्मग्रहण्यर्शःशूलालसकहृद्ग्रहान् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (31) · Śloka 31
ਸਸ਼ੂਲਂ ਬਹੁਸ਼ਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਵਿਬਦ੍ਧਂ ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ | ਦੋਸਾਨ੍ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤਾਨ੍ ਤਸ੍ਯ ਪਥ੍ਯਾਭਿਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ ||੩੧||
View original
सशूलं बहुशः कृच्छ्राद्विबद्धं योऽतिसार्यते | दोषान् सन्निचितान् तस्य पथ्याभिः सम्प्रवर्तयेत् ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (32) · Śloka 32
ਯੋਤਿਦ੍ਰਵਂ ਪ੍ਰਭੂਤਂ ਚ ਪੂਰੀਸਮਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ | ਤਸ੍ਯਾਦੌ ਵਮਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਲ੍ਲਙ੍ਘਨਪਾਚਨਮ੍ ||੩੨||
View original
योऽतिद्रवं प्रभूतं च पूरीषमतिसार्यते | तस्यादौ वमनं कुर्यात् पश्चाल्लङ्घनपाचनम् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (33) · Śloka 33
ਸ੍ਤੋਕਂ ਸ੍ਤੋਕਂ ਵਿਬਦ੍ਧਂ ਵਾ ਸਸ਼ੂਲਂ ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ | ਅਭਯਾਪਿਪ੍ਪਲੀਕਲ੍ਕੈਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣੈਸ੍ਤਂ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍ ||੩੩||
View original
स्तोकं स्तोकं विबद्धं वा सशूलं योऽतिसार्यते | अभयापिप्पलीकल्कैः सुखोष्णैस्तं विरेचयेत् ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (34) · Śloka 34
ਆਮੇ ਚ ਲਙ੍ਘਨਂ ਸ਼ਸ੍ਤਮਾਦੌ ਪਾਚਨਮੇਵ ਵਾ |੩੪|
View original
आमे च लङ्घनं शस्तमादौ पाचनमेव वा |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (34) · Śloka 34
ਯੋਗਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਾਮਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨਾਃ ||੩੪||
View original
योगाश्चात्र प्रवक्ष्यन्ते त्वामातीसारनाशनाः ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (35-46) · Śloka 46
ਕਲਿਙ੍ਗਾਤਿਵਿਸਾਹਿਙ੍ਗੁਸੌਵਰ੍ਚਲਵਚਾਭਯਾਃ | ਦੇਵਦਾਰੁਵਚਾਮੁਸ੍ਤਾਨਾਗਰਾਤਿਵਿਸਾਭਯਾਃ ||੩੫|| ਅਭਯਾ ਧਾਨ੍ਯਕਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਨਾਗਰਂ ਵਚਾ | ਨਾਗਰਂ ਧਾਨ੍ਯਕਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਵਾਲਕਂ ਬਿਲ੍ਵਮੇਵ ਚ ||੩੬|| ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਰ੍ਪਟਕਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਵਚਾ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾਭਯਾ | ਅਭਯਾਤਿਵਿਸਾ ਹਿਙ੍ਗੁ ਵਚਾ ਸੌਵਰ੍ਚਲਂ ਤਥਾ ||੩੭|| ਚਿਤ੍ਰਕਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਵਚਾ ਕਟੁਕਰੋਹਿਣੀ | ਪਾਠਾ ਵਤ੍ਸਕਬੀਜਾਨਿ ਹਰੀਤਕ੍ਯੋ ਮਹੌਸਧਮ੍ ||੩੮|| ਮੂਰ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਦਹਨੀ ਪਾਠਾ ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਗਜਪਿਪ੍ਪਲੀ | ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾ ਭਦ੍ਰਦਾਰੁ ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ||੩੯|| ਏਲਾ ਸਾਵਰਕਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਕੌਟਜਾ ਯਵਾਃ | ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀ ਤ੍ਵਗੇਲੇ ਚ ਕਮਿਘ੍ਨਂ ਵਕ੍ਸਕਾਣਿ ਚ ||੪੦|| ਵਕ੍ਸਾਦਨੀ ਵੀਰਤਰੁਰ੍ਬਹਤ੍ਯੌ ਦ੍ਵੇ ਸਹੇ ਤਥਾ | ਅਰਲੁਤ੍ਵਕ੍ ਤੈਨ੍ਦੁਕੀ ਚ ਦਾਡਿਮੀ ਕੌਟਜੀ ਸ਼ਮੀ ||੪੧|| ਪਾਠਾ ਤੇਜੋਵਤੀ ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਕੌਟਜਂ ਫਲਮ੍ | ਪਟੋਲਂ(ਲੀ) ਦੀਪ੍ਯਕੋ ਬਿਲ੍ਵਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਦੇਵਦਾਰੁ ਚ ||੪੨|| ਵਿਡਙ੍ਗਮਭਯਾ ਪਾਠਾ ਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਘਨਂ ਵਚਾ | ਵਚਾ ਵਤ੍ਸਕਬੀਜਾਨਿ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ||੪੩|| ਹਿਙ੍ਗੁਰ੍ਵਤ੍ਸਕਬੀਜਾਨਿ ਵਚਾ ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੁ ਚ | ਨਾਗਰਾਤਿਵਿਸੇ ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯੋ ਵਾਤ੍ਸਕਂ ਫਲਮ੍ ||੪੪|| ਮਹੌਸਧਂ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾ ਮੁਸ੍ਤਂ ਚੇਤ੍ਯਾਮਪਾਚਨਾਃ | ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ ਵਿਂਸ਼ਤਿਰ੍ਯੋਗਾਃ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧਵਿਹਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ ||੪੫|| ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਮਦ੍ਯਾਨਾਂ ਪਿਬੇਦਨ੍ਯਤਮੇਨ ਵਾ | ਨਿਸ੍ਕ੍ਵਾਥਾਨ੍ ਵਾ ਪਿਬੇਦੇਸਾਂ ਸੁਖੋਸ੍ਣਾਨ੍ ਸਾਧੁ ਸਾਧਿਤਾਨ੍ ||੪੬||
View original
कलिङ्गातिविषाहिङ्गुसौवर्चलवचाभयाः | देवदारुवचामुस्तानागरातिविषाभयाः ||३५|| अभया धान्यकं मुस्तं पिप्पली नागरं वचा | नागरं धान्यकं मुस्तं वालकं बिल्वमेव च ||३६|| मुस्तं पर्पटकं शुण्ठी वचा प्रतिविषाऽभया | अभयाऽतिविषा हिङ्गु वचा सौवर्चलं तथा ||३७|| चित्रकः पिप्पलीमूलं वचा कटुकरोहिणी | पाठा वत्सकबीजानि हरीतक्यो महौषधम् ||३८|| मूर्वा निर्दहनी पाठा त्र्यूषणं गजपिप्पली | सिद्धार्थका भद्रदारु शताह्वा कटुरोहिणी ||३९|| एला सावरकं कुष्ठं हरिद्रे कौटजा यवाः | मेषशृङ्गी त्वगेले च कृमिघ्नं वृक्षकाणि च ||४०|| वृक्षादनी वीरतरुर्बृहत्यौ द्वे सहे तथा | अरलुत्वक् तैन्दुकी च दाडिमी कौटजी शमी ||४१|| पाठा तेजोवती मुस्तं पिप्पली कौटजं फलम् | पटोलं(ली) दीप्यको बिल्वं हरिद्रे देवदारु च ||४२|| विडङ्गमभया पाठा शृङ्गवेरं घनं वचा | वचा वत्सकबीजानि सैन्धवं कटुरोहिणी ||४३|| हिङ्गुर्वत्सकबीजानि वचा बिल्वशलाटु च | नागरातिविषे मुस्तं पिप्पल्यो वात्सकं फलम् ||४४|| महौषधं प्रतिविषा मुस्तं चेत्यामपाचनाः | प्रयोज्या विंशतिर्योगाः श्लोकार्धविहितास्त्विमे ||४५|| धान्याम्लोष्णाम्बुमद्यानां पिबेदन्यतमेन वा | निष्क्वाथान् वा पिबेदेषां सुखोष्णान् साधु साधितान् ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (47-59) · Śloka 59
ਪਯਸ੍ਯੁਤ੍ਕ੍ਵਾਥ੍ਯ ਮੁਸ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਮ੍ਭਸਿ | ਕ੍ਸੀਰਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਤਤ੍ਪੀਤਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯਾਮਂ ਸ਼ੂਲਮੇਵ ਚ ||੪੭|| ਨਿਖਿਲੇਨੋਪਦਿਸ੍ਟੋਯਂ ਵਿਧਿਰਾਮੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ | ਹਰੀਤਕੀਮਤਿਵਿਸਾਂ ਹਿਙ੍ਗੁ ਸੌਵਰ੍ਚਲਂ ਵਚਾਮ੍ ||੪੮|| ਪਿਬੇਤ੍ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ ਜਨ੍ਤੁਰਾਮਾਤੀਸਾਰਪੀਡਿਤਃ | ਪਟੋਲਂ ਦੀਪ੍ਯਕਂ ਬਿਲ੍ਵਂ ਵਚਾਪਿਪ੍ਪਲਿਨਾਗਰਮ੍ ||੪੯|| ਮੁਸ੍ਤਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਚ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾਪਿ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ | ਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਗੁਡੂਚੀਂ ਚ ਪਿਬੇਦੁਸ੍ਣੇਨ ਵਾਰਿਣਾ ||੫੦|| ਲਵਣਾਨ੍ਯਥ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯੋ ਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਹਰੀਤਕੀ | ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾ ਪਾਠਾ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾ ਲਵਣਾਨਿ ਚ ||੫੧|| ਹਿਙ੍ਗੁਰ੍ਵਕ੍ਸਕਬੀਜਾਨਿ ਲਵਣਾਨਿ ਚ ਭਾਗਸ਼ਃ | ਹਸ੍ਤਿਦਨ੍ਤ੍ਯਥ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਃ ਕਲ੍ਕਾਵਕ੍ਸਸਮੌ ਸ੍ਮਤੌ ||੫੨|| ਵਚਾ ਗੁਡੂਚੀਕਾਣ੍ਡਾਨਿ ਯੋਗੋਯਂ ਪਰਮੋ ਮਤਃ | ਏਤੇ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ ਯੋਗਾ ਦੇਯਾਃ ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਂ ਮਤਾਃ ||੫੩|| ਨਿਵਤ੍ਤੇਸ੍ਵਾਮਸ਼ੂਲੇਸੁ ਯਸ੍ਯ ਨ ਪ੍ਰਗੁਣੋਨਿਲਃ | ਸ੍ਤੋਕਂ ਸ੍ਤੋਕਂ ਰੁਜਾਮਚ੍ਚ ਸਸ਼ੂਲਂ ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ ||੫੪|| ਸਕ੍ਸਾਰਲਵਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਃ ਸ ਪਿਬੇਦ੍ਘਤਮ੍ | ਕ੍ਸੀਰਨਾਗਰਚਾਙ੍ਗੇਰੀਕੋਲਦਧ੍ਯਮ੍ਲਸਾਧਿਤਮ੍ ||੫੫|| ਸਰ੍ਪਿਰਚ੍ਛਂ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾਪਿ ਸ਼ੂਲਾਤੀਸਾਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ | ਦਧ੍ਨਾ ਤੈਲਘਤਂ ਪਕ੍ਵਂ ਸਵ੍ਯੋਸਾਜਾਤਿਚਿਤ੍ਰਕੈਃ ||੫੬|| ਸਬਿਲ੍ਵਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਦਾਡਿਮੈਰ੍ਵਾ ਰੁਗਨ੍ਵਿਤੈਃ | ਨਿਖਿਲੋ ਵਿਧਿਰੁਕ੍ਤੋਯਂ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ||੫੭|| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਵਰ੍ਜ੍ਯਮੇਨਂ ਤੁ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤ੍ਤਜੇ ਭਿਸਕ੍ | ਯਥੋਕ੍ਤਮੁਪਵਾਸਾਨ੍ਤੇ ਯਵਾਗੂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ||੫੮|| ਬਲਯੋਰਂਸ਼ੁਮਤ੍ਯਾਂ ਚ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਬਹਤੀਸੁ ਚ | ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾਂ ਚ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸੁਸ਼ੀਤਾ ਮਧੁਸਂਯੁਤਾਃ ||੫੯||
View original
पयस्युत्क्वाथ्य मुस्तानां विंशतिं त्रिगुणाम्भसि | क्षीरावशिष्टं तत्पीतं हन्त्यामं शूलमेव च ||४७|| निखिलेनोपदिष्टोऽयं विधिरामोपशान्तये | हरीतकीमतिविषां हिङ्गु सौवर्चलं वचाम् ||४८|| पिबेत् सुखाम्बुना जन्तुरामातीसारपीडितः | पटोलं दीप्यकं बिल्वं वचापिप्पलिनागरम् ||४९|| मुस्तं कुष्ठं विडङ्गं च पिबेद्वाऽपि सुखाम्बुना | शृङ्गवेरं गुडूचीं च पिबेदुष्णेन वारिणा ||५०|| लवणान्यथ पिप्पल्यो विडङ्गानि हरीतकी | चित्रकं शिंशपा पाठा शार्ङ्गेष्टा लवणानि च ||५१|| हिङ्गुर्वृक्षकबीजानि लवणानि च भागशः | हस्तिदन्त्यथ पिप्पल्यः कल्कावक्षसमौ स्मृतौ ||५२|| वचा गुडूचीकाण्डानि योगोऽयं परमो मतः | एते सुखाम्बुना योगा देयाः पञ्च सतां मताः ||५३|| निवृत्तेष्वामशूलेषु यस्य न प्रगुणोऽनिलः | स्तोकं स्तोकं रुजामच्च सशूलं योऽतिसार्यते ||५४|| सक्षारलवणैर्युक्तं मन्दाग्निः स पिबेद्घृतम् | क्षीरनागरचाङ्गेरीकोलदध्यम्लसाधितम् ||५५|| सर्पिरच्छं पिबेद्वापि शूलातीसारशान्तये | दध्ना तैलघृतं पक्वं सव्योषाजातिचित्रकैः ||५६|| सबिल्वपिप्पलीमूलदाडिमैर्वा रुगन्वितैः | निखिलो विधिरुक्तोऽयं वातश्लेष्मोपशान्तये ||५७|| तीक्ष्णोष्णवर्ज्यमेनं तु विदध्यात्पित्तजे भिषक् | यथोक्तमुपवासान्ते यवागूश्च प्रशस्यते ||५८|| बलयोरंशुमत्यां च श्वदंष्ट्रबृहतीषु च | शतावर्यां च संसिद्धाः सुशीता मधुसंयुताः ||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (60) · Śloka 60
ਮੁਦ੍ਗਾਦਿਸੁ ਚ ਯੂਸਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰੇਤੈਃ ਸੁਸਂਸ੍ਕਤਾਃ |੬੦|
View original
मुद्गादिषु च यूषाः स्युर्द्रव्यैरेतैः सुसंस्कृताः |६०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (60-62) · Śloka 62
ਮਦੁਭਿਰ੍ਦੀਪਨੈਸ੍ਤਿਕ੍ਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਯਾਦਾਮਪਾਚਨਮ੍ ||੬੦|| ਹਰਿਦ੍ਰਾਤਿਵਿਸਾਪਾਠਾਵਤ੍ਸਬੀਜਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍ | ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਬੀਜਾਨਿ ਕੁਟਜਸ੍ਯ ਚ ||੬੧|| ਪਾਠਾ ਗੁਡੂਚੀ ਭੂਨਿਮ੍ਬਸ੍ਤਥੈਵ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ | ਏਤੈਃ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟੈਃ ਕ੍ਵਾਥਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪਿਤ੍ਤਪਾਚਨਾਃ ||੬੨||
View original
मृदुभिर्दीपनैस्तिक्तैर्द्रव्यैः स्यादामपाचनम् ||६०|| हरिद्रातिविषापाठावत्सबीजरसाञ्जनम् | रसाञ्जनं हरिद्रे द्वे बीजानि कुटजस्य च ||६१|| पाठा गुडूची भूनिम्बस्तथैव कटुरोहिणी | एतैः श्लोकार्धनिर्दिष्टैः क्वाथाः स्युः पित्तपाचनाः ||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (63-65) · Śloka 66
ਮੁਸ੍ਤਂ ਕੁਟਜਬੀਜਾਨਿ ਭੂਨਿਮ੍ਬਂ ਸਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍ | ਦਾਰ੍ਵੀ ਦੁਰਾਲਭਾ ਬਿਲ੍ਵਂ ਵਾਲਕਂ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਮ੍ ||੬੩|| ਚਨ੍ਦਨਂ ਵਾਲਕਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਭੂਨਿਮ੍ਬਂ ਸਦੁਰਾਲਭਮ੍ | ਮਣਾਲਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਰੋਧ੍ਰਂ ਨਾਗਰਂ ਨੀਲਮੁਤ੍ਪਲਮ੍ ||੬੪|| ਪਾਠਾ ਮੁਸ੍ਤਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਕੌਟਜਂ ਫਲਮ੍ | ਫਲਤ੍ਵਚਂ ਵਤ੍ਸਕਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਘਨਂ ਵਚਾ ||੬੫|| ਸਡੇਤੇਭਿਹਿਤਾ ਯੋਗਾਃ ਪਿਤ੍ਤਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨਾਃ |੬੬|
View original
मुस्तं कुटजबीजानि भूनिम्बं सरसाञ्जनम् | दार्वी दुरालभा बिल्वं वालकं रक्तचन्दनम् ||६३|| चन्दनं वालकं मुस्तं भूनिम्बं सदुरालभम् | मृणालं चन्दनं रोध्रं नागरं नीलमुत्पलम् ||६४|| पाठा मुस्तं हरिद्रे द्वे पिप्पली कौटजं फलम् | फलत्वचं वत्सकस्य शृङ्गवेरं घनं वचा ||६५|| षडेतेऽभिहिता योगाः पित्तातीसारनाशनाः |६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (66) · Śloka 66
ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਕ੍ਰਯਵਾਮ੍ਭੋਦਬਾਲਕਾਤਿਵਿਸਾਕਤਃ | ਕਸਾਯੋ ਹਨ੍ਤ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਸਾਮਂ ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ ||੬੬||
View original
बिल्वशक्रयवाम्भोदबालकातिविषाकृतः | कषायो हन्त्यतीसारं सामं पित्तसमुद्भवम् ||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (67) · Śloka 67
ਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲਬਿਲ੍ਵਾਬ੍ਦਹ੍ਰੀਬੇਰੋਸ਼ੀਰਨਾਗਰੈਃ | ਕਤਃ ਕ੍ਵਾਥੋ ਮਧੁਯੁਤਃ ਪਿਤ੍ਤਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨਃ ||੬੭||
View original
मधुकोत्पलबिल्वाब्दह्रीबेरोशीरनागरैः | कृतः क्वाथो मधुयुतः पित्तातीसारनाशनः ||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (68) · Śloka 68
ਯਦਾ ਪਕ੍ਵੋਪ੍ਯਤੀਸਾਰਃ ਸਰਤ੍ਯੇਵ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ | ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਦਵਾਜ੍ਜਨ੍ਤੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਤਮ੍ਭਨਂ ਹਿਤਮ੍ ||੬੮||
View original
यदा पक्वोऽप्यतीसारः सरत्येव मुहुर्मुहुः | ग्रहण्या मार्दवाज्जन्तोस्तत्र संस्तम्भनं हितम् ||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (69-71) · Śloka 71
ਸਮਙ੍ਗਾ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ ਲੋਧ੍ਰਮੁਸ੍ਤਕਮ੍ | ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵੇਸ੍ਟਕੋ ਰੋਧ੍ਰਂ ਵਕ੍ਸਦਾਡਿਮਯੋਸ੍ਤ੍ਵਚੌ ||੬੯|| ਆਮ੍ਰਾਸ੍ਥਿਮਧ੍ਯਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਚ ਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਵਃ | ਮਧੁਕਂ ਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਚ ਦੀਰ੍ਘਵਨ੍ਤਤ੍ਵਗੇਵ ਚ ||੭੦|| ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਤੇ ਯੋਗਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨਾਃ | ਉਕ੍ਤਾ ਯ ਉਪਯੋਜ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ ||੭੧||
View original
समङ्गा धातकीपुष्पं मञ्जिष्ठा लोध्रमुस्तकम् | शाल्मलीवेष्टको रोध्रं वृक्षदाडिमयोस्त्वचौ ||६९|| आम्रास्थिमध्यं लोध्रं च बिल्वमध्यं प्रियङ्गवः | मधुकं शृङ्गवेरं च दीर्घवृन्तत्वगेव च ||७०|| चत्वार एते योगाः स्युः पक्वातीसारनाशनाः | उक्ता य उपयोज्यास्ते सक्षौद्रास्तण्डुलाम्बुना ||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (72) · Śloka 72
ਮੌਸ੍ਤਂ ਕਸਾਯਮੇਕਂ ਵਾ ਪੇਯਂ ਮਧੁਸਮਾਯੁਤਮ੍ | ਲੋਧ੍ਰਾਮ੍ਬਸ੍ਠਾਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਾਦੀਨ੍ ਗਣਾਨੇਵਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ||੭੨||
View original
मौस्तं कषायमेकं वा पेयं मधुसमायुतम् | लोध्राम्बष्ठाप्रियङ्ग्वादीन् गणानेवं प्रयोजयेत् ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (73) · Śloka 73
ਪਦ੍ਮਾਂ ਸਮਙ੍ਗਾਂ ਮਧੁਕਂ ਬਿਲ੍ਵਜਮ੍ਬੂਸ਼ਲਾਟੁ ਚ | ਪਿਬੇਤ੍ਤਣ੍ਡੁਲਤੋਯੇਨ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮਗਦਙ੍ਕਰਮ੍ ||੭੩||
View original
पद्मां समङ्गां मधुकं बिल्वजम्बूशलाटु च | पिबेत्तण्डुलतोयेन सक्षौद्रमगदङ्करम् ||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (74) · Śloka 75
ਕਚ੍ਛੁਰਾਮੂਲਕਲ੍ਕਂ ਵਾਪ੍ਯੁਦੁਮ੍ਬਰਫਲੋਪਮਮ੍ | ਪਯਸ੍ਯਾ ਚਨ੍ਦਨਂ ਪਦ੍ਮਾ ਸਿਤਾਮੁਸ੍ਤਾਬ੍ਜਕੇਸ਼ਰਮ੍ ||੭੪|| ਪਕ੍ਵਾਤਿਸਾਰਂ ਯੋਗੋਯਂ ਜਯੇਤ੍ਪੀਤਃ ਸਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ |੭੫|
View original
कच्छुरामूलकल्कं वाऽप्युदुम्बरफलोपमम् | पयस्या चन्दनं पद्मा सितामुस्ताब्जकेशरम् ||७४|| पक्वातिसारं योगोऽयं जयेत्पीतः सशोणितम् |७५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (75) · Śloka 76
ਨਿਰਾਮਰੂਪਂ ਸ਼ੂਲਾਰ੍ਤਂ ਲਙ੍ਘਨਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਸਿਤਮ੍ ||੭੫|| ਨਰਂ ਰੂਕ੍ਸਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਂ ਸਕ੍ਸਾਰਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ਘਤਮ੍ |੭੬|
View original
निरामरूपं शूलार्तं लङ्घनाद्यैश्च कर्षितम् ||७५|| नरं रूक्षमवेक्ष्याग्निं सक्षारं पाययेद्घृतम् |७६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (76) · Śloka 77
ਬਲਾਬਹਤ੍ਯਂਸ਼ੁਮਤੀਕਚ੍ਛੁਰਾਮੂਲਸਾਧਿਤਮ੍ ||੭੬|| ਮਧੂਕ੍ਸਿਤਂ ਸਮਧੁਕਂ ਪਿਬੇਚ੍ਛੂਲੈਰਭਿਦ੍ਰੁਤਃ |੭੭|
View original
बलाबृहत्यंशुमतीकच्छुरामूलसाधितम् ||७६|| मधूक्षितं समधुकं पिबेच्छूलैरभिद्रुतः |७७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (77-78) · Śloka 79
ਦਾਰ੍ਵੀਬਿਲ੍ਵਕਣਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਟੁਕੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵੈਰ੍ਘਤਮ੍ ||੭੭|| ਸਾਧਿਤਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਾਤ੍ਮਕਮ੍ | ਦਧ੍ਨਾ ਚਾਮ੍ਲੇਨ ਸਮ੍ਪਕ੍ਵਂ ਸਵ੍ਯੋਸਾਜਾਜਿਚਿਤ੍ਰਕਮ੍ ||੭੮|| ਸਚਵ੍ਯਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਦਾਡਿਮੈਰ੍ਵਾ ਰੁਗਰ੍ਦਿਤਃ |੭੯|
View original
दार्वीबिल्वकणाद्राक्षाकटुकेन्द्रयवैर्घृतम् ||७७|| साधितं हन्त्यतीसारं वातपित्तकफात्मकम् | दध्ना चाम्लेन सम्पक्वं सव्योषाजाजिचित्रकम् ||७८|| सचव्यपिप्पलीमूलं दाडिमैर्वा रुगर्दितः |७९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (79) · Śloka 80
ਪਯੋ ਘਤਂ ਚ ਮਧੁ ਚ ਪਿਬੇਚ੍ਛੂਲੈਰਭਿਦ੍ਰੁਤਃ ||੭੯|| ਸਿਤਾਜਮੋਦਕਟ੍ਵਙ੍ਗਮਧੁਕੈਰਵਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍ |੮੦|
View original
पयो घृतं च मधु च पिबेच्छूलैरभिद्रुतः ||७९|| सिताजमोदकट्वङ्गमधुकैरवचूर्णितम् |८०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (80) · Śloka 81
ਅਵੇਦਨਂ ਸੁਸਮ੍ਪਕ੍ਵਂ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਃ ਸੁਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤਮ੍ ||੮੦|| ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਮਤੀਸਾਰਂ ਪੁਟਪਾਕੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍ |੮੧|
View original
अवेदनं सुसम्पक्वं दीप्ताग्नेः सुचिरोत्थितम् ||८०|| नानावर्णमतीसारं पुटपाकैरुपाचरेत् |८१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (81-83) · Śloka 84
ਤ੍ਵਕ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਦੀਰ੍ਘਵਨ੍ਤਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਸਂਯੁਤਮ੍ ||੮੧|| ਕਾਸ਼੍ਮਰੀਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚਾਵੇਸ੍ਟ੍ਯ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸਨ੍ਦਢਮ੍ | ਮਦਾਵਲਿਪ੍ਤਂ ਸੁਕਤਮਙ੍ਗਾਰੇਸ੍ਵਵਕੂਲਯੇਤ੍ ||੮੨|| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਨਿਸ੍ਪੀਡ੍ਯ ਰਸਮਾਦਾਯ ਤਂ ਤਤਃ | ਸ਼ੀਤਂ ਮਧੁਯੁਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਯਯੇਤੋਦਰਾਮਯੇ ||੮੩|| ਜੀਵਨ੍ਤੀਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਾਦਿਸ੍ਵੇਵਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਸੁ ਸਾਧਯੇਤ੍ |੮੪|
View original
त्वक्पिण्डं दीर्घवृन्तस्य पद्मकेसरसंयुतम् ||८१|| काश्मरीपद्मपत्रैश्चावेष्ट्य सूत्रेण सन्दृढम् | मृदाऽवलिप्तं सुकृतमङ्गारेष्ववकूलयेत् ||८२|| स्विन्नमुद्धृत्य निष्पीड्य रसमादाय तं ततः | शीतं मधुयुतं कृत्वा पाययेतोदरामये ||८३|| जीवन्तीमेषशृङ्ग्यादिष्वेवं द्रव्येषु साधयेत् |८४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (84-85) · Śloka 86
ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਂ ਲੁਞ੍ਚਿਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਨਿਸ੍ਕਸ੍ਟਾਨ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਪੂਰਯੇਤ੍ ||੮੪|| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਤ੍ਵਚਾਂ ਕਲ੍ਕੈਃ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਚਾਵਕੂਲਯੇਤ੍ | ਰਸਮਾਦਾਯ ਤਸ੍ਯਾਥ ਸੁਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍ ||੮੫|| ਸ਼ਰ੍ਕਰੋਪਹਿਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਪਾਯਯੇਤੋਦਰਾਮਯੇ |੮੬|
View original
तित्तिरिं लुञ्चितं सम्यक् निष्कृष्टान्त्रं तु पूरयेत् ||८४|| न्यग्रोधादित्वचां कल्कैः पूर्ववच्चावकूलयेत् | रसमादाय तस्याथ सुस्विन्नस्य समाक्षिकम् ||८५|| शर्करोपहितं शीतं पाययेतोदरामये |८६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (86-87) · Śloka 88
ਲੋਧ੍ਰਚਨ੍ਦਨਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਦਾਰ੍ਵੀਪਾਠਾਸਿਤੋਤ੍ਪਲਾਨ੍ ||੮੬|| ਤਣ੍ਡੁਲੋਦਕਸਮ੍ਪਿਸ੍ਟਾਨ੍ ਦੀਰ੍ਘਵਨ੍ਤਤ੍ਵਗਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ | ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਕੂਲਿਤਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਸਮਾਦਾਯ ਸ਼ੀਤਲਮ੍ ||੮੭|| ਮਧ੍ਵਾਕ੍ਤਂ ਪਾਯਯੇਚ੍ਚੈਤਤ੍ ਕਫਪਿਤ੍ਤੋਦਰਾਮਯੇ |੮੮|
View original
लोध्रचन्दनयष्ट्याह्वदार्वीपाठासितोत्पलान् ||८६|| तण्डुलोदकसम्पिष्टान् दीर्घवृन्तत्वगन्वितान् | पूर्ववत् कूलितात्तस्माद्रसमादाय शीतलम् ||८७|| मध्वाक्तं पाययेच्चैतत् कफपित्तोदरामये |८८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (88) · Śloka 89
ਏਵਂ ਪ੍ਰਰੋਹੈਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਟਾਦੀਨਾਂ ਵਿਧਾਨਵਤ੍ ||੮੮|| ਪੁਟਪਾਕਾਨ੍ ਯਥਾਯੋਗਂ ਜਾਙ੍ਗਲੋਪਹਿਤਾਨ੍ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ |੮੯|
View original
एवं प्ररोहैः कुर्वीत वटादीनां विधानवत् ||८८|| पुटपाकान् यथायोगं जाङ्गलोपहितान् शुभान् |८९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 48 (89-90) · Śloka 90
ਬਹੁਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮ ਸਰਕ੍ਤਂ ਚ ਮਨ੍ਦਵਾਤਂ ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤਮ੍ ||੮੯|| ਕੌਟਜਂ ਫਾਣਿਤਂ ਵਾਪਿ ਹਨ੍ਤ੍ਯਤੀਸਾਰਮੋਜਸਾ | ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾਦਿਮਧੁਯੁਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ||੯੦||
View original
बहुश्लेष्म सरक्तं च मन्दवातं चिरोत्थितम् ||८९|| कौटजं फाणितं वाऽपि हन्त्यतीसारमोजसा | अम्बष्ठादिमधुयुतं पिप्पल्यादिसमन्वितम् ||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 49 (91) · Śloka 91
ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਬਲਾਬਿਲ੍ਵਵਾਲਕੋਤ੍ਪਲਧਾਨ੍ਯਕੈਃ | ਸਨਾਗਰੈਃ ਪਿਬੇਤ੍ ਪੇਯਾਂ ਸਾਧਿਤਾਮੁਦਰਾਮਯੀ ||੯੧||
View original
पृश्निपर्णीबलाबिल्ववालकोत्पलधान्यकैः | सनागरैः पिबेत् पेयां साधितामुदरामयी ||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 50 (92) · Śloka 93
ਅਰਲੁਤ੍ਵਕ੍ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਂ ਚ ਮਧੁਕਂ ਦਾਡਿਮਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ | ਆਵਾਪ੍ਯ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਦਧਨਿ ਯਵਾਗੂਂ ਸਾਧਯੇਦ੍ਦ੍ਰਵਾਮ੍ ||੯੨|| ਏਸਾ ਸਰ੍ਵਾਨਤੀਸਾਰਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਵਾਨਸਂਸ਼ਯਮ੍ |੯੩|
View original
अरलुत्वक् प्रियङ्गुं च मधुकं दाडिमाङ्कुरान् | आवाप्य पिष्ट्वा दधनि यवागूं साधयेद्द्रवाम् ||९२|| एषा सर्वानतीसारान् हन्ति पक्वानसंशयम् |९३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 51 (93-94) · Śloka 94
ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਸਾਤਿਵਿਸਂ ਤ੍ਵਗ੍ਬੀਜਂ ਕੌਟਜਂ ਤਥਾ ||੯੩|| ਧਾਤਕੀ ਨਾਗਰਂ ਚੈਵ ਪਾਯਯੇਤ੍ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ | ਸਸ਼ੂਲਂ ਰਕ੍ਤਜਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਮਧੁਸਮਾਯੁਤਾਃ ||੯੪||
View original
रसाञ्जनं सातिविषं त्वग्बीजं कौटजं तथा ||९३|| धातकी नागरं चैव पाययेत्तण्डुलाम्बुना | सशूलं रक्तजं घ्नन्ति एते मधुसमायुताः ||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 52 (95) · Śloka 96
ਮਧੁਕਂ ਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ੀ ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਂਯੁਤਾ | ਅਤੀਸਾਰਂ ਨਿਹਨ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਯੋਃ ਕਣਾਃ ||੯੫|| ਤਦ੍ਵਲ੍ਲੀਢਂ ਮਧੁਯੁਤਂ ਬਦਰੀਮੂਲਮੇਵ ਤੁ |੯੬|
View original
मधुकं बिल्वपेशी च शर्करामधुसंयुता | अतीसारं निहन्युश्च शालिषष्टिकयोः कणाः ||९५|| तद्वल्लीढं मधुयुतं बदरीमूलमेव तु |९६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 53 (96) · Śloka 97
ਬਦਰ੍ਯਰ੍ਜੁਨਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਸ਼ਲ੍ਲਕੀਵੇਤਸਤ੍ਵਚਃ ||੯੬|| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪੀਤਾ ਘ੍ਨਨ੍ਤ੍ਯੁਦਰਾਮਯਮ੍ |੯੭|
View original
बदर्यर्जुनजम्ब्वाम्रशल्लकीवेतसत्वचः ||९६|| शर्कराक्षौद्रसंयुक्ताः पीता घ्नन्त्युदरामयम् |९७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 54 (97) · Śloka 98
ਏਤੈਰੇਵ ਯਵਾਗੂਂਸ਼੍ਚ ਸਡਾਨ੍ ਯੂਸਾਂਸ਼੍ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ ||੯੭|| ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਚ ਤਸ੍ਣਾਸੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਸ੍ਵੇਤੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ |੯੮|
View original
एतैरेव यवागूंश्च षडान् यूषांश्च कारयेत् ||९७|| पानीयानि च तृष्णासु द्रव्येष्वेतेषु बुद्धिमान् |९८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 55 (98) · Śloka 99
ਕਤਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਵਨ੍ਤੇਸੁ ਕਸਾਯਂ ਹਿਮਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਮ੍ ||੯੮|| ਨਿਸ਼ਾਪਰ੍ਯੁਸਿਤਂ ਪੇਯਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਮਧੁਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ |੯੯|
View original
कृतं शाल्मलिवृन्तेषु कषायं हिमसञ्ज्ञितम् ||९८|| निशापर्युषितं पेयं सक्षौद्रं मधुकान्वितम् |९९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 56 (99-102) · Śloka 102
ਵਿਬਦ੍ਧਵਾਤਵਿਟ੍ ਸ਼ੂਲਪਰੀਤਃ ਸਪ੍ਰਵਾਹਿਕਃ ||੯੯|| ਸਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍ਤਸ੍ਣਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ | ਯਥਾਮਤਂ ਤਥਾ ਕ੍ਸੀਰਮਤੀਸਾਰੇਸੁ ਪੂਜਿਤਮ੍ ||੧੦੦|| ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤੇਸੁ ਤਤ੍ ਪੇਯਮਪਾਂ ਭਾਗੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ਼ਤਮ੍ | ਦੋਸਸ਼ੇਸਂ ਹਰੇਤ੍ਤਦ੍ਧਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਥ੍ਯਤਮਂ ਸ੍ਮਤਮ੍ ||੧੦੧|| ਹਿਤਃ ਸ੍ਨੇਹਵਿਰੇਕੋ ਵਾ ਬਸ੍ਤਯਃ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾਸ਼੍ਚ ਯੇ | ਪਿਚ੍ਛਿਲਸ੍ਵਰਸੇ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹਿਤਂ ਚ ਘਤਮੁਚ੍ਯਤੇ ||੧੦੨||
View original
विबद्धवातविट् शूलपरीतः सप्रवाहिकः ||९९|| सरक्तपित्तश्च पयः पिबेत्तृष्णासमन्वितः | यथाऽमृतं तथा क्षीरमतीसारेषु पूजितम् ||१००|| चिरोत्थितेषु तत् पेयमपां भागैस्त्रिभिः शृतम् | दोषशेषं हरेत्तद्धि तस्मात्पथ्यतमं स्मृतम् ||१०१|| हितः स्नेहविरेको वा बस्तयः पिच्छिलाश्च ये | पिच्छिलस्वरसे सिद्धं हितं च घृतमुच्यते ||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 57 (103) · Śloka 104
ਸ਼ਕਤਾ ਯਸ੍ਤੁ ਸਂਸਸ੍ਟਮਤਿਸਾਰ੍ਯੇਤ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ | ਪ੍ਰਾਕ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾ ਪੁਰੀਸਸ੍ਯ ਸਰੁਕ੍ ਸਪਰਿਕਰ੍ਤਿਕਃ ||੧੦੩|| ਕ੍ਸੀਰਿਸ਼ੁਙ੍ਗਾਸ਼ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਿਬੇਤ੍ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍ |੧੦੪|
View original
शकृता यस्तु संसृष्टमतिसार्येत शोणितम् | प्राक् पश्चाद्वा पुरीषस्य सरुक् सपरिकर्तिकः ||१०३|| क्षीरिशुङ्गाशृतं सर्पिः पिबेत् सक्षौद्रशर्करम् |१०४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 58 (104-105) · Śloka 105
ਦਾਰ੍ਵੀਤ੍ਵਕ੍ਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ੁਣ੍ਠੀਲਾਕ੍ਸਾਸ਼ਕ੍ਰਯਵੈਰ੍ਘਤਮ੍ ||੧੦੪|| ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਭਦ੍ਰਰੋਹਿਣ੍ਯਾ ਪਕ੍ਵਂ ਪੇਯਾਦਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ | ਤ੍ਰਿਦੋਸਮਪ੍ਯਤੀਸਾਰਂ ਪੀਤਂ ਹਨ੍ਤਿ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ||੧੦੫||
View original
दार्वीत्वक्पिप्पलीशुण्ठीलाक्षाशक्रयवैर्घृतम् ||१०४|| संयुक्तं भद्ररोहिण्या पक्वं पेयादिमिश्रितम् | त्रिदोषमप्यतीसारं पीतं हन्ति सुदारुणम् ||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 59 (106) · Śloka 106
ਗੌਰਵੇ ਵਮਨਂ ਪਥ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਬਲਃ ਕਫਃ | ਜ੍ਵਰੇ ਦਾਹੇ ਸਵਿਡ੍ਬਨ੍ਧੇ ਮਾਰੁਤਾਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਵਤ੍ ||੧੦੬||
View original
गौरवे वमनं पथ्यं यस्य स्यात् प्रबलः कफः | ज्वरे दाहे सविड्बन्धे मारुताद्रक्तपित्तवत् ||१०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 60 (107) · Śloka 107
ਸਮ੍ਪਕ੍ਵੇ ਬਹੁਦੋਸੇ ਚ ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੋਧਨੈਃ | ਕਾਰ੍ਯਮਾਸ੍ਥਾਪਨਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਤਥਾ ਚੈਵਾਨੁਵਾਸਨਮ੍ ||੧੦੭||
View original
सम्पक्वे बहुदोषे च विबन्धे मूत्रशोधनैः | कार्यमास्थापनं क्षिप्रं तथा चैवानुवासनम् ||१०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 61 (108) · Śloka 108
ਪ੍ਰਵਾਹਣੇ ਗੁਦਭ੍ਰਂਸ਼ੇ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇ ਕਟਿਗ੍ਰਹੇ | ਮਧੁਰਾਮ੍ਲੈਃ ਸ਼ਤਂ ਤੈਲਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾਪ੍ਯਨੁਵਾਸਨਮ੍ ||੧੦੮||
View original
प्रवाहणे गुदभ्रंशे मूत्राघाते कटिग्रहे | मधुराम्लैः शृतं तैलं सर्पिर्वाऽप्यनुवासनम् ||१०८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 62 (109) · Śloka 109
ਗੁਦਪਾਕਸ੍ਤੁ ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਦਹਿਤਾਸ਼ਿਨਃ | ਤਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਹਰਾਃ ਸੇਕਾਸ੍ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਨੁਵਾਸਨਾਃ ||੧੦੯||
View original
गुदपाकस्तु पित्तेन यस्य स्यादहिताशिनः | तस्य पित्तहराः सेकास्तत्सिद्धाश्चानुवासनाः ||१०९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 63 (110) · Śloka 110
ਦਧਿਮਣ੍ਡਸੁਰਾਬਿਲ੍ਵਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਸਮਾਰੁਤੇ | ਭੋਜਨੇ ਚ ਹਿਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਕਚ੍ਛੁਰਾਮੂਲਸਾਧਿਤਮ੍ ||੧੧੦||
View original
दधिमण्डसुराबिल्वसिद्धं तैलं समारुते | भोजने च हितं क्षीरं कच्छुरामूलसाधितम् ||११०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 64 (111) · Śloka 111
ਅਲ੍ਪਾਲ੍ਪਂ ਬਹੁਸ਼ੋ ਰਕ੍ਤਂ ਸਰੁਗ੍ਯ ਉਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ | ਯਦਾ ਵਾਯੁਰ੍ਵਿਬਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਸ੍ਤਦਾ ਹਿਤਃ ||੧੧੧||
View original
अल्पाल्पं बहुशो रक्तं सरुग्य उपवेश्यते | यदा वायुर्विबद्धश्च पिच्छाबस्तिस्तदा हितः ||१११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 65 (112) · Śloka 112
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਗੁਦਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਂ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਤਿਸਾਰਿਣਾਮ੍ | ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿਤਂ ਤੇਸਾਂ ਗੁਦੇ ਤੈਲਾਵਚਾਰਣਮ੍ ||੧੧੨||
View original
प्रायेण गुददौर्बल्यं दीर्घकालातिसारिणाम् | भवेत्तस्माद्धितं तेषां गुदे तैलावचारणम् ||११२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 66 (113) · Śloka 113
ਕਪਿਤ੍ਥਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਫਞ੍ਜੀਵਟਕਾਰ੍ਪਾਸਦਾਡਿਮਾਃ | ਯੂਥਿਕਾ ਕਚ੍ਛੁਰਾ ਸ਼ੇਲੁਃ ਸ਼ਣਸ਼੍ਚੁਚ੍ਚੂਸ਼੍ਚ ਦਾਧਿਕਾਃ ||੧੧੩||
View original
कपित्थशाल्मलीफञ्जीवटकार्पासदाडिमाः | यूथिका कच्छुरा शेलुः शणश्चुच्चूश्च दाधिकाः ||११३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 67 (114) · Śloka 115
ਸ਼ਾਲਪਰ੍ਣੀ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀ ਬਹਤੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ | ਬਲਾਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਪਾਠਾਨਾਗਰਧਾਨ੍ਯਕਮ੍ ||੧੧੪|| ਏਸ ਆਹਾਰਸਂਯੋਗੇ ਹਿਤਃ ਸਰ੍ਵਾਤਿਸਾਰਿਣਾਮ੍ |੧੧੫|
View original
शालपर्णी पृश्निपर्णी बृहती कण्टकारिका | बलाश्वदंष्ट्राबिल्वानि पाठानागरधान्यकम् ||११४|| एष आहारसंयोगे हितः सर्वातिसारिणाम् |११५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 68 (115) · Śloka 115
ਤਿਲਕਲ੍ਕੋ ਹਿਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਮੌਦ੍ਗੋ ਮੁਦ੍ਗਰਸਸ੍ਤਥਾ ||੧੧੫||
View original
तिलकल्को हितश्चात्र मौद्गो मुद्गरसस्तथा ||११५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 69 (116) · Śloka 117
ਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰੀ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪਿਤ੍ਤਲਾਨ੍ਯਤਿਸੇਵਤੇ | ਪਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਟਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਰਕ੍ਤਾਤੀਸਾਰਮਾਵਹੇਤ੍ ||੧੧੬|| ਜ੍ਵਰਂ ਸ਼ੂਲਂ ਤਸਾਂ ਦਾਹਂ ਗੁਦਪਾਕਂ ਚ ਦਾਰੁਣਮ੍ |੧੧੭|
View original
पित्तातिसारी यो मर्त्यः पित्तलान्यतिषेवते | पित्तं प्रदुष्टं तस्याशु रक्तातीसारमावहेत् ||११६|| ज्वरं शूलं तृषां दाहं गुदपाकं च दारुणम् |११७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 70 (117-118) · Śloka 119
ਯੋ ਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ਕਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ ||੧੧੭|| ਸ ਪਲ੍ਲਵੈਰ੍ਵਟਾਦੀਨਾਂ ਸਸਰ੍ਪਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਪਯਃ | ਪਿਬੇਤ੍ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮਥਵਾਪ੍ਯਭਿਮਥ੍ਯ ਤਤ੍ ||੧੧੮|| ਨਵਨੀਤਮਥੋ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਤਕ੍ਰਂ ਚਾਨੁਪਿਬੇਤ੍ਤਤਃ |੧੧੯|
View original
यो रक्तं शकृतः पूर्वं पश्चाद्वा प्रतिसार्यते ||११७|| स पल्लवैर्वटादीनां ससर्पिः साधितं पयः | पिबेत् सशर्कराक्षौद्रमथवाऽप्यभिमथ्य तत् ||११८|| नवनीतमथो लिह्यात्तक्रं चानुपिबेत्ततः |११९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 71 (119) · Śloka 120
ਪ੍ਰਿਯਾਲਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਪ੍ਲਕ੍ਸਸ਼ਲ੍ਲਕੀਤਿਨਿਸ਼ਤ੍ਵਚਃ ||੧੧੯|| ਕ੍ਸੀਰੇ ਵਿਮਦਿਤਾਃ ਪੀਤਾਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾ ਰਕ੍ਤਨਾਸ਼ਨਾਃ |੧੨੦|
View original
प्रियालशाल्मलीप्लक्षशल्लकीतिनिशत्वचः ||११९|| क्षीरे विमृदिताः पीताः सक्षौद्रा रक्तनाशनाः |१२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 72 (120) · Śloka 121
ਮਧੁਕਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਪਯਸ੍ਯਾਮਥ ਸਾਰਿਵਾਮ੍ ||੧੨੦|| ਪਿਬੇਚ੍ਛਾਗੇਨ ਪਯਸਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਰਕ੍ਤਨਾਸ਼ਨਮ੍ |੧੨੧|
View original
मधुकं शर्करां लोध्रं पयस्यामथ सारिवाम् ||१२०|| पिबेच्छागेन पयसा सक्षौद्रं रक्तनाशनम् |१२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 73 (121) · Śloka 122
ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਂ ਸਾਰਿਵਾਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਪਦ੍ਮਕਂ ਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲਮ੍ ||੧੨੧|| ਪਿਬੇਤ੍ ਪਦ੍ਮਾਂ ਚ ਦੁਗ੍ਧੇਨ ਛਾਗੇਨਾਸਕ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ |੧੨੨|
View original
मञ्जिष्ठां सारिवां लोध्रं पद्मकं कुमुदोत्पलम् ||१२१|| पिबेत् पद्मां च दुग्धेन छागेनासृक्प्रशान्तये |१२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 74 (122-124) · Śloka 124
ਸ਼ਰ੍ਕਰੋਤ੍ਪਲਲੋਧ੍ਰਾਣਿ ਸਮਙ੍ਗਾ ਮਧੁਕਂ ਤਿਲਾਃ ||੧੨੨|| ਤਿਲਾਃ ਕਸ੍ਣਾਃ ਸਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਾਃ ਸਮਙ੍ਗਾ ਚੋਤ੍ਪਲਾਨਿ ਚ | ਤਿਲਾ ਮੋਚਰਸੋ ਲੋਧ੍ਰਂ ਤਥੈਵ ਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲਮ੍ ||੧੨੩|| ਕਚ੍ਛੁਰਾ ਤਿਲਕਲ੍ਕਸ਼੍ਚ ਯੋਗਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਵ ਚ | ਆਜੇਨ ਪਯਸਾ ਪੇਯਾਃ ਸਰਕ੍ਤੇ ਮਧੁਸਂਯੁਤਾਃ ||੧੨੪||
View original
शर्करोत्पललोध्राणि समङ्गा मधुकं तिलाः ||१२२|| तिलाः कृष्णाः सयष्ट्याह्वाः समङ्गा चोत्पलानि च | तिला मोचरसो लोध्रं तथैव मधुकोत्पलम् ||१२३|| कच्छुरा तिलकल्कश्च योगाश्चत्वार एव च | आजेन पयसा पेयाः सरक्ते मधुसंयुताः ||१२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 75 (125) · Śloka 125
ਦ੍ਰਵੇ ਸਰਕ੍ਤੇ ਸ੍ਰਵਤਿ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਂ ਸਫਾਣਿਤਮ੍ | ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤੈਲਂ ਪ੍ਰਾਗੇਵ ਲਿਹ੍ਯਾਦਾਸ਼ੁ ਹਿਤਂ ਹਿ ਤਤ੍ ||੧੨੫||
View original
द्रवे सरक्ते स्रवति बालबिल्वं सफाणितम् | सक्षौद्रतैलं प्रागेव लिह्यादाशु हितं हि तत् ||१२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 76 (126) · Śloka 126
ਕੋਸ਼ਕਾਰਂ ਘਤੇ ਭਸ੍ਟਂ ਲਾਜਚੂਰ੍ਣਂ ਸਿਤਾ ਮਧੁ | ਸਸ਼ੂਲਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਥਂ ਲੀਢਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯੁਦਰਾਮਯਮ੍ ||੧੨੬||
View original
कोशकारं घृते भृष्टं लाजचूर्णं सिता मधु | सशूलं रक्तपित्तोत्थं लीढं हन्त्युदरामयम् ||१२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 77 (127) · Śloka 127
ਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਂ ਸਮਧੁਕਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਂਯੁਤਮ੍ | ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਯੁਤੋ ਯੋਗਃ ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤੋਤ੍ਥਿਤਂ ਜਯੇਤ੍ ||੧੨੭||
View original
बिल्वमध्यं समधुकं शर्कराक्षौद्रसंयुतम् | तण्डुलाम्बुयुतो योगः पित्तरक्तोत्थितं जयेत् ||१२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 78 (128) · Śloka 128
ਯੋਗਾਨ੍ ਸਾਙ੍ਗ੍ਰਾਹਿਕਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍ | ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਸੁ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਪੁਟਪਾਕਾਨ੍ ਯਥੇਰਿਤਾਨ੍ ||੧੨੮||
View original
योगान् साङ्ग्राहिकांश्चान्यान् पिबेत्सक्षौद्रशर्करान् | न्यग्रोधादिषु कुर्याच्च पुटपाकान् यथेरितान् ||१२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 79 (129) · Śloka 129
ਗੁਦਪਾਕੇ ਚ ਯੇ ਉਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਤ੍ਰਾਪਿ ਵਿਧਯਃ ਸ੍ਮਤਾਃ |੧੨੯|
View original
गुदपाके च ये उक्तास्तेऽत्रापि विधयः स्मृताः |१२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 80 (129) · Śloka 129
ਰੁਜਾਯਾਂ ਚਾਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪਿਚ੍ਛਾਬਸ੍ਤਿਰ੍ਹਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ ||੧੨੯||
View original
रुजायां चाप्रशाम्यन्त्यां पिच्छाबस्तिर्हितो भवेत् ||१२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 81 (130-131) · Śloka 131
ਸਕ੍ਤਵਿਡ੍ ਦੋਸਬਹੁਲਂ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਯੋਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ | ਵਿਡਙ੍ਗਤ੍ਰਿਫਲਾਕਸ੍ਣਾਕਸਾਯੈਸ੍ਤਂ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍ ||੧੩੦|| ਅਥਵੈਰਣ੍ਡਸਿਦ੍ਧੇਨ ਪਯਸਾ ਕੇਵਲੇਨ ਵਾ | ਯਵਾਗੂਰ੍ਵਿਤਰੇਚ੍ਚਾਸ੍ਯ ਵਾਤਘ੍ਨੈਰ੍ਦੀਪਨੈਃ ਕਤਾਃ ||੧੩੧||
View original
सक्तविड् दोषबहुलं दीप्ताग्निर्योऽतिसार्यते | विडङ्गत्रिफलाकृष्णाकषायैस्तं विरेचयेत् ||१३०|| अथवैरण्डसिद्धेन पयसा केवलेन वा | यवागूर्वितरेच्चास्य वातघ्नैर्दीपनैः कृताः ||१३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 82 (132) · Śloka 132
ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਸ੍ਪੁਰੀਸੋ ਯਃ ਸਾਰ੍ਯਤੇ ਫੇਨਿਲਂ ਸ਼ਕਤ੍ | ਸ ਪਿਬੇਤ੍ ਫਾਣਿਤਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਦਧਿਤੈਲਪਯੋਘਤਮ੍ ||੧੩੨||
View original
दीप्ताग्निर्निष्पुरीषो यः सार्यते फेनिलं शकृत् | स पिबेत् फाणितं शुण्ठीदधितैलपयोघृतम् ||१३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 83 (133) · Śloka 133
ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨਿ ਗੁਡਤੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਬਦਰਾਣਿ ਚ |੧੩੩|
View original
स्विन्नानि गुडतैलाभ्यां भक्षयेद्बदराणि च |१३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 84 (133) · Śloka 133
ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨਿ ਪਿਸ੍ਟਵਦ੍ਵਾਪਿ ਸਮਂ ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੁਭਿਃ ||੧੩੩||
View original
स्विन्नानि पिष्टवद्वाऽपि समं बिल्वशलाटुभिः ||१३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 85 (134) · Śloka 134
ਦਧ੍ਨੋਪਯੁਜ੍ਯ ਕੁਲ੍ਮਾਸਾਨ੍ ਸ਼੍ਵੇਤਾਮਨੁਪਿਬੇਤ੍ ਸੁਰਾਮ੍ |੧੩੪|
View original
दध्नोपयुज्य कुल्माषान् श्वेतामनुपिबेत् सुराम् |१३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 86 (134) · Śloka 135
ਸ਼ਸ਼ਮਾਂਸਂ ਸਰੁਧਿਰਂ ਸਮਙ੍ਗਾਂ ਸਘਤਂ ਦਧਿ ||੧੩੪|| ਖਾਦੇਦ੍ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਸੇਵੇਤ ਮਦ੍ਵਨ੍ਨਂ ਸ਼ਕਤਃ ਕ੍ਸਯੇ |੧੩੫|
View original
शशमांसं सरुधिरं समङ्गां सघृतं दधि ||१३४|| खादेद्विपाच्य सेवेत मृद्वन्नं शकृतः क्षये |१३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 87 (135) · Śloka 136
ਸਂਸ੍ਕਤੋ ਯਮਕੇ ਮਾਸਯਵਕੋਲਰਸਃ ਸ਼ੁਭਃ ||੧੩੫|| ਭੋਜਨਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯੋ ਦਧਿਦਾਡਿਮਸਾਧਿਤਃ |੧੩੬|
View original
संस्कृतो यमके माषयवकोलरसः शुभः ||१३५|| भोजनार्थं प्रदातव्यो दधिदाडिमसाधितः |१३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 88 (136) · Śloka 137
ਵਿਡਂ ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੂਨਿ ਨਾਗਰਂ ਚਾਮ੍ਲਪੇਸਿਤਮ੍ ||੧੩੬|| ਦਧ੍ਨਃ ਸਰਸ਼੍ਚ ਯਮਕੇ ਭਸ੍ਟੋ ਵਰ੍ਚਃਕ੍ਸਯੇ ਹਿਤਃ |੧੩੭|
View original
विडं बिल्वशलाटूनि नागरं चाम्लपेषितम् ||१३६|| दध्नः सरश्च यमके भृष्टो वर्चःक्षये हितः |१३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 89 (137) · Śloka 137
ਸਸ਼ੂਲਂ ਕ੍ਸੀਣਵਰ੍ਚਾ ਯੋ ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ | ਸ ਪਿਬੇਦ੍ਦੀਪਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਹਕੈਃ ਸਹ ||੧੩੭||
View original
सशूलं क्षीणवर्चा यो दीप्ताग्निरतिसार्यते | स पिबेद्दीपनैर्युक्तं सर्पिः सङ्ग्राहकैः सह ||१३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 90 (138) · Śloka 138
ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧੋ ਨਿਚਿਤਂ ਬਲਾਸਂ ਨੁਦਤ੍ਯਧਸ੍ਤਾਦਹਿਤਾਸ਼ਨਸ੍ਯ | ਪ੍ਰਵਾਹਮਾਣਸ੍ਯ ਮੁਹੁਰ੍ਮਲਾਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਃ ||੧੩੮||
View original
वायुः प्रवृद्धो निचितं बलासं नुदत्यधस्तादहिताशनस्य | प्रवाहमाणस्य मुहुर्मलाक्तं प्रवाहिकां तां प्रवदन्ति तज्ज्ञाः ||१३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 91 (139) · Śloka 140
ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾ ਵਾਤਕਤਾ ਸਸ਼ੂਲਾ ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ ਸਦਾਹਾ ਸਕਫਾ ਕਫਾਚ੍ਚ | ਸਸ਼ੋਣਿਤਾ ਸ਼ੋਣਿਤਸਮ੍ਭਵਾ ਤੁ ਤਾਃ ਸ੍ਨੇਹਰੂਕ੍ਸਪ੍ਰਭਵਾ ਮਤਾਸ੍ਤੁ ||੧੩੯|| ਤਾਸਾਮਤੀਸਾਰਵਦਾਦਿਸ਼ੇਚ੍ਚ ਲਿਙ੍ਗਂ ਕ੍ਰਮਂ ਚਾਮਵਿਪਕ੍ਵਤਾਂ ਚ |੧੪੦|
View original
प्रवाहिका वातकृता सशूला पित्तात् सदाहा सकफा कफाच्च | सशोणिता शोणितसम्भवा तु ताः स्नेहरूक्षप्रभवा मतास्तु ||१३९|| तासामतीसारवदादिशेच्च लिङ्गं क्रमं चामविपक्वतां च |१४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 92 (140) · Śloka 141
ਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਾਯਾਤਿ ਵਿਲਙ੍ਘਨੈਰ੍ਯਾ ਯੋਗੈਰੁਦੀਰ੍ਣਾ ਯਦਿ ਪਾਚਨੈਰ੍ਵਾ ||੧੪੦|| ਤਾਂ ਕ੍ਸੀਰਮੇਵਾਸ਼ੁ ਸ਼ਤਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਤੈਲਂ ਤਿਲਾਃ ਪਿਚ੍ਛਿਲਬਸ੍ਤਯਸ਼੍ਚ |੧੪੧|
View original
न शान्तिमायाति विलङ्घनैर्या योगैरुदीर्णा यदि पाचनैर्वा ||१४०|| तां क्षीरमेवाशु शृतं निहन्ति तैलं तिलाः पिच्छिलबस्तयश्च |१४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 93 (141-142) · Śloka 143
ਆਰ੍ਦ੍ਰੈਃ ਕੁਸ਼ੈਃ ਸਮ੍ਪਰਿਵੇਸ੍ਟਿਤਾਨਿ ਵਨ੍ਤਾਨ੍ਯਥਾਰ੍ਦ੍ਰਾਣਿ ਹਿ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਨਾਮ੍ ||੧੪੧|| ਪਕ੍ਵਾਨਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪੁਟਪਾਕਯੋਗੇਨਾਪੋਥ੍ਯ ਤੇਭ੍ਯੋ ਰਸਮਾਦਦੀਤ | ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ਼ਤਂ ਤੈਲਹਵਿਰ੍ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਂ ਕਲ੍ਕੇਨ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਸ੍ਯ ਵਾਪਿ ||੧੪੨|| ਬਸ੍ਤਿਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦ੍ਭਿਸਗਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਸਙ੍ਗੇ |੧੪੩|
View original
आर्द्रैः कुशैः सम्परिवेष्टितानि वृन्तान्यथार्द्राणि हि शाल्मलीनाम् ||१४१|| पक्वानि सम्यक् पुटपाकयोगेनापोथ्य तेभ्यो रसमाददीत | क्षीरं शृतं तैलहविर्विमिश्रं कल्केन यष्टीमधुकस्य वाऽपि ||१४२|| बस्तिं विदध्याद्भिषगप्रमत्तः प्रवाहिकामूत्रपुरीषसङ्गे |१४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 94 (143) · Śloka 144
ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲੀਕ੍ਵਥਿਤੇਨ ਸ਼ੂਲੇ ਪ੍ਰਵਾਹਮਾਣਸ੍ਯ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣ ||੧੪੩|| ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਮਗ੍ਰ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ... |੧੪੪|
View original
द्विपञ्चमूलीक्वथितेन शूले प्रवाहमाणस्य समाक्षिकेण ||१४३|| क्षीरेण चास्थापनमग्र्यमुक्तं... |१४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 95 (144) · Śloka 144
...ਤੈਲੇਨ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦਨੁਵਾਸਨਂ ਚ |੧੪੪|
View original
...तैलेन युञ्ज्यादनुवासनं च |१४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 96 (144) · Śloka 144
ਵਾਤਘ੍ਨਵਰ੍ਗੇ ਲਵਣੇਸੁ ਚੈਵ ਤੈਲਂ ਚ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹਿਤਮਨ੍ਨਪਾਨੇ ||੧੪੪||
View original
वातघ्नवर्गे लवणेषु चैव तैलं च सिद्धं हितमन्नपाने ||१४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 97 (145) · Śloka 145
ਲੋਧ੍ਰਂ ਵਿਡਂ ਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੁ ਚੈਵ ਲਿਹ੍ਯਾਚ੍ਚ ਤੈਲੇਨ ਕਟੁਤ੍ਰਿਕਾਢ੍ਯਮ੍ |੧੪੫|
View original
लोध्रं विडं बिल्वशलाटु चैव लिह्याच्च तैलेन कटुत्रिकाढ्यम् |१४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 98 (145-149) · Śloka 149
ਦਧ੍ਨਾ ਸਸਾਰੇਣ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਨਿਸ਼੍ਚਾ(ਸ੍ਸਾ)ਰਕਪੀਡਿਤਸ੍ਤੁ ||੧੪੫|| ਸੁਤਪ੍ਤਕੁਪ੍ਯਕ੍ਵਥਿਤੇਨ ਵਾਪਿ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸ਼ੀਤੇਨ ਮਧੁਪ੍ਲੁਤੇਨ | ਸ਼ੂਲਾਰ੍ਦਿਤੋ ਵ੍ਯੋਸਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾਸਿਦ੍ਧੇਨ ਦੁਗ੍ਧੇਨ ਹਿਤਾਯ ਭੋਜ੍ਯਃ ||੧੪੬|| ਵਾਤਘ੍ਨਸਾਙ੍ਗ੍ਰਾਹਿਕਦੀਪਨੀਯੈਃ ਕਤਾਨ੍ ਸਡਾਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁਪਭੋਜਯੇਚ੍ਚ | ਖਾਦੇਚ੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ ਰਸਮਾਪ੍ਨੁਯਾਚ੍ਚ ਵਾਤਘ੍ਨਸਿਦ੍ਧਂ ਸਘਤਂ ਸਤੈਲਮ੍ ||੧੪੭|| ਏਣਾਵ੍ਯਜਾਨਾਂ ਤੁ ਵਟਪ੍ਰਵਾਲੈਃ ਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਿਸ਼ਿਤਾਨਿ ਖਾਦੇਤ੍ | ਮੇਧ੍ਯ(ਦ੍ਯ)ਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤ੍ਵਥ ਵਾਪਿ ਰਕ੍ਤਂ ਬਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਧ੍ਨਾ ਘਤਤੈਲਯੁਕ੍ਤਮ੍ ||੧੪੮|| ਖਾਦੇਤ੍ ਪ੍ਰਦੇਹੈਃ ਸ਼ਿਖਿਲਾਵਜੈਰ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਯੂਸੈਰ੍ਦਧਿਭਿਸ਼੍ਚ ਮੁਖ੍ਯੈਃ | ਮਾਸਾਨ੍ ਸੁਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ ਘਤਮਣ੍ਡਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਖਾਦੇਚ੍ਚ ਦਧ੍ਨਾ ਮਰਿਚੋਪਦਂਸ਼ਾਨ੍ ||੧੪੯||
View original
दध्ना ससारेण समाक्षिकेण भुञ्जीत निश्चा(स्सा)रकपीडितस्तु ||१४५|| सुतप्तकुप्यक्वथितेन वाऽपि क्षीरेण शीतेन मधुप्लुतेन | शूलार्दितो व्योषविदारिगन्धासिद्धेन दुग्धेन हिताय भोज्यः ||१४६|| वातघ्नसाङ्ग्राहिकदीपनीयैः कृतान् षडांश्चाप्युपभोजयेच्च | खादेच्च मत्स्यान् रसमाप्नुयाच्च वातघ्नसिद्धं सघृतं सतैलम् ||१४७|| एणाव्यजानां तु वटप्रवालैः सिद्धानि सार्धं पिशितानि खादेत् | मेध्य(द्य)स्य सिद्धं त्वथ वाऽपि रक्तं बस्तस्य दध्ना घृततैलयुक्तम् ||१४८|| खादेत् प्रदेहैः शिखिलावजैर्वा भुञ्जीत यूषैर्दधिभिश्च मुख्यैः | माषान् सुसिद्धान् घृतमण्डयुक्तान् खादेच्च दध्ना मरिचोपदंशान् ||१४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 99 (150) · Śloka 151
ਮਹਾਰੁਜੇ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਭਿਸਗ੍ ਬਸ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ | ਪਯੋਮਧੁਘਤੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲਸਾਧਿਤਮ੍ ||੧੫੦|| ਸ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸ਼ਮਯੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਂ ਦਾਹਮਥੋ ਜ੍ਵਰਮ੍ |੧੫੧|
View original
महारुजे मूत्रकृच्छ्रे भिषग् बस्तिं प्रदापयेत् | पयोमधुघृतोन्मिश्रं मधुकोत्पलसाधितम् ||१५०|| स बस्तिः शमयेत्तस्य रक्तं दाहमथो ज्वरम् |१५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 100 (151) · Śloka 152
ਮਧੁਰੌਸਧਸਿਦ੍ਧਂ ਚ ਹਿਤਂ ਤਸ੍ਯਾਨੁਵਾਸਨਮ੍ ||੧੫੧|| ਰਾਤ੍ਰਾਵਹਨਿ ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰੁਜਾਰ੍ਤੋ ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ |੧੫੨|
View original
मधुरौषधसिद्धं च हितं तस्यानुवासनम् ||१५१|| रात्रावहनि वा नित्यं रुजार्तो यो भवेन्नरः |१५२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 101 (152-153) · Śloka 153
ਯਥਾ ਯਥਾ ਸਤੈਲਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਤਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾ ਤਥਾ ||੧੫੨|| ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਮਾਰੁਤੇ ਚਾਪਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਯਾਤਿ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾ | ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਰੋਗੇ ਮਾਰੁਤਂ ਸ਼ਮਯੇਦ੍ਭਿਸਕ੍ ||੧੫੩||
View original
यथा यथा सतैलः स्याद्वातशान्तिस्तथा तथा ||१५२|| प्रशान्ते मारुते चापि शान्तिं याति प्रवाहिका | तस्मात् प्रवाहिकारोगे मारुतं शमयेद्भिषक् ||१५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 102 (154) · Śloka 154
ਪਾਠਾਜਮੋਦਾਕੁਟਜੋਤ੍ਪਲਂ ਚ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ ਸਮਾ ਮਾਗਧਿਕਾਸ਼੍ਚ ਪਿਸ੍ਟਾਃ | ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਪੀਤਾਃ ਸ਼ਮਯਨ੍ਤਿ ਰੋਗਂ... |੧੫੪|
View original
पाठाजमोदाकुटजोत्पलं च शुण्ठी समा मागधिकाश्च पिष्टाः | सुखाम्बुपीताः शमयन्ति रोगं... |१५४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 103 (154) · Śloka 154
... ਮੇਧ੍ਯਾਣ੍ਡਸਿਦ੍ਧਂ ਸਘਤਂ ਪਯੋ ਵਾ ||੧੫੪||
View original
... मेध्याण्डसिद्धं सघृतं पयो वा ||१५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 104 (155) · Śloka 155
ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਘਤਂ ਸਕ੍ਸਵਕਂ ਸਤੈਲਂ ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਲੀਢ੍ਵਾਮਯਮਾਸ਼ੁ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ |੧੫੫|
View original
शुण्ठीं घृतं सक्षवकं सतैलं विपाच्य लीढ्वाऽऽमयमाशु हन्यात् |१५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 105 (155) · Śloka 156
ਗਜਾਸ਼ਨਾਕੁਮ੍ਭਿਕਦਾਡਿਮਾਨਾਂ ਰਸੈਃ ਕਤਾ ਤੈਲਘਤੇ ਸਦਧ੍ਨਿ ||੧੫੫|| ਬਿਲ੍ਵਾਨ੍ਵਿਤਾ ਪਥ੍ਯਤਮਾ ਯਵਾਗੂ... |੧੫੬|
View original
गजाशनाकुम्भिकदाडिमानां रसैः कृता तैलघृते सदध्नि ||१५५|| बिल्वान्विता पथ्यतमा यवागू... |१५६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 106 (156) · Śloka 156
...ਰ੍ਧਾਰੋਸ੍ਣਦੁਗ੍ਧਸ੍ਯ ਤਥਾ ਚ ਪਾਨਮ੍ |੧੫੬|
View original
...र्धारोष्णदुग्धस्य तथा च पानम् |१५६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 107 (156-157) · Śloka 157
ਲਘੂਨਿ ਪਥ੍ਯਾਨ੍ਯਥ ਦੀਪਨਾਨਿ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਿ ਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ਯੁਦਰਾਮਯੇਸੁ ||੧੫੬|| ਹਿਤਾਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਤਰੇਦ੍ਵਿਭਜ੍ਯ ਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਭਿਸਗਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ||੧੫੭||
View original
लघूनि पथ्यान्यथ दीपनानि स्निग्धानि भोज्यान्युदरामयेषु ||१५६|| हिताय नित्यं वितरेद्विभज्य योगांश्च तांस्तान् भिषगप्रमत्तः ||१५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 108 (158) · Śloka 158
ਤਸ੍ਣਾਪਨਯਨੀ ਲਘ੍ਵੀ ਦੀਪਨੀ ਬਸ੍ਤਿਸ਼ੋਧਨੀ | ਜ੍ਵਰੇ ਚੈਵਾਤਿਸਾਰੇ ਚ ਯਵਾਗੂਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਹਿਤਾ ||੧੫੮||
View original
तृष्णापनयनी लघ्वी दीपनी बस्तिशोधनी | ज्वरे चैवातिसारे च यवागूः सर्वदा हिता ||१५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 109 (159) · Śloka 160
ਰੂਕ੍ਸਾਜ੍ਜਾਤੇ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਰੂਕ੍ਸਾ ਸ੍ਨੇਹਨਿਮਿਤ੍ਤਜੇ | ਭਯਜੇ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਨਾਪੂਰ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਜੇ ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਿਨੀ ||੧੫੯|| ਵਿਸਾਰ੍ਸ਼ਃਕਮਿਸਮ੍ਭੂਤੇ ਹਿਤਾ ਚੋਭਯਸ਼ਰ੍ਮਦਾ |੧੬੦|
View original
रूक्षाज्जाते क्रिया स्निग्धा रूक्षा स्नेहनिमित्तजे | भयजे सान्त्वनापूर्वा शोकजे शोकनाशिनी ||१५९|| विषार्शःकृमिसम्भूते हिता चोभयशर्मदा |१६०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 110 (160) · Śloka 160
ਛਰ੍ਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਤਡਾਦ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸਾਧਯੇਦਵਿਰੋਧਤਃ ||੧੬੦||
View original
छर्दिमूर्च्छातृडाद्यांश्च साधयेदविरोधतः ||१६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 111 (161) · Śloka 161
ਸਮਵਾਯੇ ਤੁ ਦੋਸਾਣਾਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਿਤ੍ਤਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ | ਜ੍ਵਰੇ ਚੈਵਾਤਿਸਾਰੇ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਰੁਤਮ੍ ||੧੬੧||
View original
समवाये तु दोषाणां पूर्वं पित्तमुपाचरेत् | ज्वरे चैवातिसारे च सर्वत्रान्यत्र मारुतम् ||१६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 112 (162) · Śloka 162
ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚਾਰਂ ਵਿਨਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ | ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੇਰ੍ਲਘੁਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯੋਦਰਾਮਯਃ ||੧੬੨||
View original
यस्योच्चारं विना मूत्रं सम्यग्वायुश्च गच्छति | दीप्ताग्नेर्लघुकोष्ठस्य स्थितस्तस्योदरामयः ||१६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 113 (163) · Śloka 163
ਕਰ੍ਮਜਾ ਵ੍ਯਾਧਯਃ ਕੇਚਿਦ੍ਦੋਸਜਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਚਾਪਰੇ | ਕਰ੍ਮਦੋਸੋਦ੍ਭਵਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ... |੧੬੩|
View original
कर्मजा व्याधयः केचिद्दोषजाः सन्ति चापरे | कर्मदोषोद्भवाश्चान्ये... |१६३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 114 (163) · Śloka 164
... ਕਰ੍ਮਜਾਸ੍ਤੇਸ੍ਵਹੇਤੁਕਾਃ ||੧੬੩|| ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਕ੍ਰਿਯਾਭਿਸ੍ਤੇ ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਃ ਕਰ੍ਮਸਙ੍ਕ੍ਸਯੇ |੧੬੪|
View original
... कर्मजास्तेष्वहेतुकाः ||१६३|| नश्यन्ति त्वक्रियाभिस्ते क्रियाभिः कर्मसङ्क्षये |१६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 115 (164) · Śloka 164
ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੋਸਸਮ੍ਭੂਤਾ ਦੋਸਸਙ੍ਕ੍ਸਯਹੇਤੁਭਿਃ ||੧੬੪||
View original
शाम्यन्ति दोषसम्भूता दोषसङ्क्षयहेतुभिः ||१६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 116 (165) · Śloka 165
ਤੇਸਾਮਲ੍ਪਨਿਦਾਨਾ ਯੇ ਪ੍ਰਤਿਕਸ੍ਟਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ | ਮਦਵੋ ਬਹੁਦੋਸਾ ਵਾ ਕਰ੍ਮਦੋਸੋਦ੍ਭਵਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ||੧੬੫||
View original
तेषामल्पनिदाना ये प्रतिकष्टा भवन्ति च | मृदवो बहुदोषा वा कर्मदोषोद्भवास्तु ते ||१६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 117 (166) · Śloka 166
ਕਰ੍ਮਦੋਸਕ੍ਸਯਕਤਾ ਤੇਸਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਧੀਯਤੇ |੧੬੬|
View original
कर्मदोषक्षयकृता तेषां सिद्धिर्विधीयते |१६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 118 (166) · Śloka 166
ਦੁਸ੍ਯਤਿ ਗ੍ਰਹਣੀ ਜਨ੍ਤੋਰਗ੍ਨਿਸਾਦਨਹੇਤੁਭਿਃ ||੧੬੬||
View original
दुष्यति ग्रहणी जन्तोरग्निसादनहेतुभिः ||१६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 119 (167-168) · Śloka 168
ਅਤਿਸਾਰੇ ਨਿਵਤ੍ਤੇਪਿ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨੇਰਹਿਤਾਸ਼ਿਨਃ | ਭੂਯਃ ਸਨ੍ਦੂਸਿਤੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਹਣੀਮਭਿਦੂਸਯੇਤ੍ ||੧੬੭|| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰ੍ਯਃ ਪਰੀਹਾਰਸ੍ਤ੍ਵਤੀਸਾਰੇ ਵਿਰਿਕ੍ਤਵਤ੍ | ਯਾਵਨ੍ਨ ਪ੍ਰਕਤਿਸ੍ਥਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੋਸਤਃ ਪ੍ਰਾਣਤਸ੍ਤਥਾ ||੧੬੮||
View original
अतिसारे निवृत्तेऽपि मन्दाग्नेरहिताशिनः | भूयः सन्दूषितो वह्निर्ग्रहणीमभिदूषयेत् ||१६७|| तस्मात्कार्यः परीहारस्त्वतीसारे विरिक्तवत् | यावन्न प्रकृतिस्थः स्याद्दोषतः प्राणतस्तथा ||१६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 120 (169) · Śloka 169
ਸਸ੍ਠੀ ਪਿਤ੍ਤਧਰਾ ਨਾਮ ਯਾ ਕਲਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ | ਪਕ੍ਵਾਮਾਸ਼ਯਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾ ਗ੍ਰਹਣੀ ਸਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ||੧੬੯||
View original
षष्ठी पित्तधरा नाम या कला परिकीर्तिता | पक्वामाशयमध्यस्था ग्रहणी सा प्रकीर्तिता ||१६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 121 (170) · Śloka 170
ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਾ ਬਲਮਗ੍ਨਿਰ੍ਹਿ ਸ ਚਾਪਿ ਗ੍ਰਹਣੀਂ ਸ਼੍ਰਿਤਃ | ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਨ੍ਦੂਸਿਤੇ ਵਹ੍ਨੌ ਗ੍ਰਹਣੀ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤਿ ||੧੭੦||
View original
ग्रहण्या बलमग्निर्हि स चापि ग्रहणीं श्रितः | तस्मात् सन्दूषिते वह्नौ ग्रहणी सम्प्रदुष्यति ||१७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 122 (171-172) · Śloka 172
ਏਕਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਦੋਸੈਰਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤੈਃ | ਸਾ ਦੁਸ੍ਟਾ ਬਹੁਸ਼ੋ ਭੁਕ੍ਤਮਾਮਮੇਵ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ ||੧੭੧|| ਪਕ੍ਵਂ ਵਾ ਸਰੁਜਂ ਪੂਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਬਦ੍ਧਂ ਮੁਹੁਰ੍ਦ੍ਰਵਮ੍ | ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਮਾਹੁਸ੍ਤਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦੋ ਜਨਾਃ ||੧੭੨||
View original
एकशः सर्वशश्चैव दोषैरत्यर्थमुच्छ्रितैः | सा दुष्टा बहुशो भुक्तमाममेव विमुञ्चति ||१७१|| पक्वं वा सरुजं पूति मुहुर्बद्धं मुहुर्द्रवम् | ग्रहणीरोगमाहुस्तमायुर्वेदविदो जनाः ||१७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 123 (173) · Śloka 173
ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਵਿਦਾਹੋਨ੍ਨੇ ਸਦਨਾਲਸ੍ਯਤਟ੍ਕ੍ਲਮਾਃ | ਬਲਕ੍ਸਯੋਰੁਚਿਃ ਕਾਸਃ ਕਰ੍ਣਕ੍ਸ੍ਵੇਡੋਨ੍ਤ੍ਰਕੂਜਨਮ੍ ||੧੭੩||
View original
तस्योत्पत्तौ विदाहोऽन्ने सदनालस्यतृट्क्लमाः | बलक्षयोऽरुचिः कासः कर्णक्ष्वेडोऽन्त्रकूजनम् ||१७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 124 (174-175) · Śloka 175
ਅਥ ਜਾਤੇ ਭਵੇਜ੍ਜਨ੍ਤੁਃ ਸ਼ੂਨਪਾਦਕਰਃ ਕਸ਼ਃ | ਪਰ੍ਵਰੁਗ੍ਲੌਲ੍ਯਤਟ੍ਛਰ੍ਦਿਜ੍ਵਰਾਰੋਚਕਦਾਹਵਾਨ੍ ||੧੭੪|| ਉਦ੍ਗਿਰੇਚ੍ਛੁਕ੍ਤਤਿਕ੍ਤਾਮ੍ਲਲੋਹਧੂਮਾਮਗਨ੍ਧਿਕਮ੍ | ਪ੍ਰਸੇਕਮੁਖਵੈਰਸ੍ਯਤਮਕਾਰੁਚਿਪੀਡਿਤਃ ||੧੭੫||
View original
अथ जाते भवेज्जन्तुः शूनपादकरः कृशः | पर्वरुग्लौल्यतृट्छर्दिज्वरारोचकदाहवान् ||१७४|| उद्गिरेच्छुक्ततिक्ताम्ललोहधूमामगन्धिकम् | प्रसेकमुखवैरस्यतमकारुचिपीडितः ||१७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 125 (176) · Śloka 176
ਵਾਤਾਚ੍ਛੂਲਾਧਿਕੈਃ ਪਾਯੁਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਦਰਮਸ੍ਤਕੈਃ | ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ ਸਦਾਹੈਰ੍ਗੁਰੁਭਿਃ ਕਫਾਤ੍ਤ੍ਰਿਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸਣੈਃ ||੧੭੬||
View original
वाताच्छूलाधिकैः पायुहृत्पार्श्वोदरमस्तकैः | पित्तात् सदाहैर्गुरुभिः कफात्त्रिभ्यस्त्रिलक्षणैः ||१७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 126 (177) · Śloka 177
ਦੋਸਵਰ੍ਣੈਰ੍ਨਖੈਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਨਯਨਾਨਨੈਃ | ਹਤ੍ਪਾਣ੍ਡੂਦਰਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ਃਪ੍ਲੀਹਾਸ਼ਙ੍ਖੀ ਚ ਮਾਨਵਃ ||੧੭੭||
View original
दोषवर्णैर्नखैस्तद्वद्विण्मूत्रनयनाननैः | हृत्पाण्डूदरगुल्मार्शःप्लीहाशङ्खी च मानवः ||१७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 127 (178-180) · Śloka 181
ਯਥਾਦੋਸੋਚ੍ਛ੍ਰਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ | ਪੇਯਾਦਿਂ ਵਿਤਰੇਤ੍ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦੀਪਨੀਯੋਪਸਮ੍ਭਤਮ੍ ||੧੭੮|| ਤਤਃ ਪਾਚਨਸਙ੍ਗ੍ਰਾਹਿਦੀਪਨੀਯਗਣਤ੍ਰਯਮ੍ | ਪਿਬੇਤ੍ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸੁਰਾਰਿਸ੍ਟਸ੍ਨੇਹਮੂਤ੍ਰਸੁਖਾਮ੍ਬੁਭਿਃ ||੧੭੯|| ਤਕ੍ਰੇਣ ਵਾਥ ਤਕ੍ਰਂ ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਹਿਤਮੁਚ੍ਯਤੇ | ਕਮਿਗੁਲ੍ਮੋਦਰਾਰ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨੀਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰਾਵਚਾਰਯੇਤ੍ ||੧੮੦|| ਚੂਰ੍ਣਂ ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਕਂ ਚਾਤ੍ਰ ਘਤਂ ਵਾ ਪ੍ਲੀਹਨਾਸ਼ਨਮ੍ |੧੮੧|
View original
यथादोषोच्छ्रयं तस्य विशुद्धस्य यथाक्रमम् | पेयादिं वितरेत् सम्यग्दीपनीयोपसम्भृतम् ||१७८|| ततः पाचनसङ्ग्राहिदीपनीयगणत्रयम् | पिबेत् प्रातः सुरारिष्टस्नेहमूत्रसुखाम्बुभिः ||१७९|| तक्रेण वाऽथ तक्रं वा केवलं हितमुच्यते | कृमिगुल्मोदरार्शोघ्नीः क्रियाश्चात्रावचारयेत् ||१८०|| चूर्णं हिङ्ग्वादिकं चात्र घृतं वा प्लीहनाशनम् |१८१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 128 (181) · Śloka 182
ਕਲ੍ਕੇਨ ਮਗਧਾਦੇਸ਼੍ਚ ਚਾਙ੍ਗੇਰੀਸ੍ਵਰਸੇਨ ਚ ||੧੮੧|| ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇਨ ਦਧ੍ਨਾ ਚ ਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ |੧੮੨|
View original
कल्केन मगधादेश्च चाङ्गेरीस्वरसेन च ||१८१|| चतुर्गुणेन दध्ना च घृतं सिद्धं हितं भवेत् |१८२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 129 (182) · Śloka 182
ਸਰ੍ਵਥਾ ਦੀਪਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਿਣਾਂ ਹਿਤਮ੍ ||੧੮੨||
View original
सर्वथा दीपनं सर्वं ग्रहणीरोगिणां हितम् ||१८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 130 (183) · Śloka 183
ਜ੍ਵਰਾਦੀਨਵਿਰੋਧਾਚ੍ਚ ਸਾਧਯੇਤ੍ ਸ੍ਵੈਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੈਃ ||੧੮੩||
View original
ज्वरादीनविरोधाच्च साधयेत् स्वैश्चिकित्सितैः ||१८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 40
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕਾਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾਤਨ੍ਤ੍ਰੇਤਿਸਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ (ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੪੦||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रेऽतिसारप्रतिषेधो नाम (द्वितीयोऽध्यायः, आदितः) चत्वारिंशोऽध्यायः ||४०||
🔊 Audio coming soon