Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਪ੍ਰਤਿਸੇਧਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातश्छर्दिप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਪ੍ਰਤਿਸੇਧਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातश्छर्दिप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
ਅਤਿਦ੍ਰਵੈਰਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰਹਦ੍ਯੈਰ੍ਲਵਣੈਰਤਿ | ਅਕਾਲੇ ਚਾਤਿਮਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਭੋਜਨੈਃ ||੩|| ਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ ਕ੍ਸਯਾਤ੍ਤਥੋਦ੍ਵੇਗਾਦਜੀਰ੍ਣਾਤ੍ ਕਮਿਦੋਸਤਃ | ਨਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਨ੍ਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾਯਾਸ੍ਤਥਾਤਿਦ੍ਰੁਤਮਸ਼੍ਨਤਃ ||੪|| ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਮਪਰੀਤਸ੍ਯ ਛਰ੍ਦੇਰ੍ਵੈ ਸਮ੍ਭਵੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ | (ਬੀਭਤ੍ਸੈਰ੍ਹੇਤੁਭਿਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਰੁਤਮੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਿਤੋ ਬਲਾਤ੍ ) ||੫||
अतिद्रवैरतिस्निग्धैरहृद्यैर्लवणैरति | अकाले चातिमात्रैश्च तथाऽसात्म्यैश्च भोजनैः ||३|| श्रमात् क्षयात्तथोद्वेगादजीर्णात् कृमिदोषतः | नार्याश्चापन्नसत्त्वायास्तथाऽतिद्रुतमश्नतः ||४|| अत्यन्तामपरीतस्य छर्देर्वै सम्भवो ध्रुवम् | (बीभत्सैर्हेतुभिश्चान्यैर्द्रुतमुत्क्लेशितो बलात् ) ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
ਛਾਦਯਨ੍ਨਾਨਨਂ ਵੇਗੈਰਰ੍ਦਯਨ੍ਨਙ੍ਗਭਞ੍ਜਨੈਃ | ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਛਰ੍ਦਿਰਿਤਿ ਦੋਸੋ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਰਨ੍ ||੬||
छादयन्नाननं वेगैरर्दयन्नङ्गभञ्जनैः | निरुच्यते छर्दिरिति दोषो वक्त्राद्विनिश्चरन् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ਦੋਸਾਨੁਦੀਰਯਨ੍ ਵਦ੍ਧਾਨੁਦਾਨੋ ਵ੍ਯਾਨਸਙ੍ਗਤਃ | ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਾਗਚ੍ਛਤਿ ਭਸ਼ਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਹਾਰਸੇਵਨਾਤ੍ ||੭||
दोषानुदीरयन् वृद्धानुदानो व्यानसङ्गतः | ऊर्ध्वमागच्छति भृशं विरुद्धाहारसेवनात् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
ਪ੍ਰਸੇਕੋ ਹਦਯੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯਾਨਭਿਨਨ੍ਦਨਮ੍ | ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਂ ਮਤਂ ਛਰ੍ਦ੍ਯਾ... |੮|
प्रसेको हृदयोत्क्लेशो भक्तस्यानभिनन्दनम् | पूर्वरूपं मतं छर्द्या... |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
... ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍ ||੮||
... यथास्वं च विभावयेत् ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ਪ੍ਰਚ੍ਛਰ੍ਦਯੇਤ੍ ਫੇਨਿਲਮਲ੍ਪਮਲ੍ਪਂ ਸ਼ੂਲਾਰ੍ਦਿਤੋਭ੍ਯਰ੍ਦਿਤਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪਸ੍ਠਃ | ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸਘੋਸਂ ਬਹੁਸ਼ਃ ਕਸਾਯਂ ਜੀਰ੍ਣੇਧਿਕਂ ਸਾਨਿਲਜਾ ਵਮਿਸ੍ਤੁ ||੯||
प्रच्छर्दयेत् फेनिलमल्पमल्पं शूलार्दितोऽभ्यर्दितपार्श्वपृष्ठः | श्रान्तः सघोषं बहुशः कषायं जीर्णेऽधिकं साऽनिलजा वमिस्तु ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
ਯੋਮ੍ਲਂ ਭਸ਼ਂ ਵਾ ਕਟੁਤਿਕ੍ਤਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਪੀਤਂ ਸਰਕ੍ਤਂ ਹਰਿਤਂ ਵਮੇਦ੍ਵਾ | ਸਦਾਹਚੋਸਜ੍ਵਰਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼ੋਸੋ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਨ੍ਵਿਤਃ ਪਿਤ੍ਤਨਿਮਿਤ੍ਤਜਾ ਸਾ ||੧੦||
योऽम्लं भृशं वा कटुतिक्तवक्त्रः पीतं सरक्तं हरितं वमेद्वा | सदाहचोषज्वरवक्त्रशोषो मूर्च्छान्वितः पित्तनिमित्तजा सा ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ਯੋ ਹਸ੍ਟਰੋਮਾ ਮਧੁਰਂ ਪ੍ਰਭੂਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਹਿਮਂ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਕਫਾਨੁਵਿਦ੍ਧਮ੍ | ਅਭਕ੍ਤਰੁਗ੍ਗੌਰਵਸਾਦਯੁਕ੍ਤੋ ਵਮੇਦ੍ਵਮੀ ਸਾ ਕਫਕੋਪਜਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ||੧੧||
यो हृष्टरोमा मधुरं प्रभूतं शुक्लं हिमं सान्द्रकफानुविद्धम् | अभक्तरुग्गौरवसादयुक्तो वमेद्वमी सा कफकोपजा स्यात् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰੂਪਾਣਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਾ ਸਰ੍ਵਦੋਸਪ੍ਰਭਵਾ ਮਤਾ ਤੁ |੧੨|
सर्वाणि रूपाणि भवन्ति यस्यां सा सर्वदोषप्रभवा मता तु |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
ਬੀਭਤ੍ਸਜਾ ਦੌਹਦਜਾਮਜਾ ਚ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਪ੍ਰਕੋਪਾਤ੍ ਕਮਿਜਾ ਚ ਯਾ ਹਿ | ਸਾ ਪਞ੍ਚਮੀ ਤਾਂ ਚ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍ਤੁ ਦੋਸੋਚ੍ਛ੍ਰਯੇਣੈਵ ਯਥੋਕ੍ਤਮਾਦੌ ||੧੨||
बीभत्सजा दौहृदजाऽऽमजा च सात्म्यप्रकोपात् कृमिजा च या हि | सा पञ्चमी तां च विभावयेत्तु दोषोच्छ्रयेणैव यथोक्तमादौ ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
ਸ਼ੂਲਹਲ੍ਲਾਸਬਹੁਲਾ ਕਮਿਜਾ ਚ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ | ਕਮਿਹਦ੍ਰੋਗਤੁਲ੍ਯੇਨ ਲਕ੍ਸਣੇਨ ਚ ਲਕ੍ਸਿਤਾ ||੧੩||
शूलहृल्लासबहुला कृमिजा च विशेषतः | कृमिहृद्रोगतुल्येन लक्षणेन च लक्षिता ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (14) · Śloka 14
ਕ੍ਸੀਣਸ੍ਯੋਪਦ੍ਰਵੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸਾਸਕ੍ਪੂਯਾਂ ਸਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਾਮ੍ | ਛਰ੍ਦਿ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾਂ ਕੁਸ਼ਲੋ ਨਾਰਭੇਤ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੁਮ੍ ||੧੪||
क्षीणस्योपद्रवैर्युक्तां सासृक्पूयां सचन्द्रिकाम् | छर्दि प्रसक्तां कुशलो नारभेत चिकित्सितुम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (15) · Śloka 15
ਆਮਾਸ਼ਯੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਭਵਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿਤਂ ਲਙ੍ਘਨਮੇਵ ਤਾਸੁ ||੧੫||
आमाशयोत्क्लेशभवा हि सर्वास्तस्माद्धितं लङ्घनमेव तासु ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (16) · Śloka 16
ਵਮੀਸੁ ਬਹੁਦੋਸਾਸੁ ਛਰ੍ਦਨਂ ਹਿਤਮੁਚ੍ਯਤੇ | ਵਿਰੇਚਨਂ ਵਾ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਯਥਾਦੋਸੋਚ੍ਛ੍ਰਯਂ ਭਿਸਕ੍ ||੧੬||
वमीषु बहुदोषासु छर्दनं हितमुच्यते | विरेचनं वा कुर्वीत यथादोषोच्छ्रयं भिषक् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (17) · Śloka 17
ਸਂਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚਾਨੁਪੂਰ੍ਵੇਣ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਭੇਸਜਾਯੁਤਃ |੧੭|
संसर्गश्चानुपूर्वेण यथास्वं भेषजायुतः |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (17) · Śloka 17
ਲਘੂਨਿ ਪਰਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਿ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨ੍ਯਨ੍ਨਾਨਿ ਚਾਚਰੇਤ੍ ||੧੭||
लघूनि परिशुष्काणि सात्म्यान्यन्नानि चाचरेत् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (18) · Śloka 18
ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚ ਕਸਾਯਾਣਿ ਜ੍ਵਰਘ੍ਨਾਨਿ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ |੧੮|
यथास्वं च कषायाणि ज्वरघ्नानि प्रयोजयेत् |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (18-20) · Śloka 20
ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਘਤਂ ਪੀਤਂ ਛਰ੍ਦਿਂ ਪਵਨਸਮ੍ਭਵਾਮ੍ ||੧੮|| ਸਸੈਨ੍ਧਵਂ ਪਿਬੇਤ੍ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾਤਚ੍ਛਰ੍ਦਿਨਿਵਾਰਣਮ੍ | ਮੁਦ੍ਗਾਮਲਕਯੂਸੋ ਵਾ ਸਸਰ੍ਪਿਸ੍ਕਃ ਸਸੈਨ੍ਧਵਃ | ਯਵਾਗੂਂ ਮਧੁਮਿਸ਼੍ਰਾਂ ਵਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲੀਕਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍ ||੧੯|| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਂ ਫਲਾਮ੍ਲਂ ਵੈਸ੍ਕਿਰਂ ਰਸਮ੍ | ਸੁਖੋਸ੍ਣਲਵਣਂ ਚਾਤ੍ਰ ਹਿਤਂ ਸ੍ਨੇਹਵਿਰੇਚਨਮ੍ ||੨੦||
हन्यात् क्षीरघृतं पीतं छर्दिं पवनसम्भवाम् ||१८|| ससैन्धवं पिबेत् सर्पिर्वातच्छर्दिनिवारणम् | मुद्गामलकयूषो वा ससर्पिष्कः ससैन्धवः | यवागूं मधुमिश्रां वा पञ्चमूलीकृतां पिबेत् ||१९|| पिबेद्वा व्यक्तसिन्धूत्थं फलाम्लं वैष्किरं रसम् | सुखोष्णलवणं चात्र हितं स्नेहविरेचनम् ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (21-22) · Śloka 22
ਪਿਤ੍ਤੋਪਸ਼ਮਨੀਯਾਨਿ ਪਾਕ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਣਿ ਚ | ਕਸਾਯਾਣ੍ਯੁਪਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਿਤ੍ਤਕਤਾਂ ਵਮੀਮ੍ ||੨੧|| ਸ਼ੋਧਨਂ ਮਧੁਰੈਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸਸਮਾਯੁਤੈਃ | ਬਲਵਤ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਤੈਲ੍ਵਕਮੇਵ ਚ ||੨੨||
पित्तोपशमनीयानि पाक्यानि शिशिराणि च | कषायाण्युपयुक्तानि घ्नन्ति पित्तकृतां वमीम् ||२१|| शोधनं मधुरैश्चात्र द्राक्षारससमायुतैः | बलवत्यां प्रशंसन्ति सर्पिस्तैल्वकमेव च ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (23) · Śloka 23
ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਨਿਰ੍ਯੂਹਂ ਦਸ਼ਾਙ੍ਗਯੋਗਮੇਵ ਵਾ | ਪਾਯਯੇਤਾਥ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਕਫਜਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਃ ||੨੩||
आरग्वधादिनिर्यूहं दशाङ्गयोगमेव वा | पाययेताथ सक्षौद्रं कफजायां चिकित्सकः ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (24) · Śloka 24
ਕਤਂ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਕਸਾਯਂ ਹਿਮਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਮ੍ | ਤਿਸਸ੍ਵਪਿ ਭਵੇਤ੍ ਪਥ੍ਯਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ||੨੪||
कृतं गुडूच्या विधिवत् कषायं हिमसञ्ज्ञितम् | तिसृष्वपि भवेत् पथ्यं माक्षिकेण समन्वितम् ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (25) · Śloka 26
ਬੀਭਤ੍ਸਜਾਂ ਹਦ੍ਯਤਮੈਰ੍ਦੌਹਦੀਂ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸਿਤੈਃ ਫਲੈਃ | ਲਙ੍ਘਨੈਰ੍ਵਮਨੈਸ਼੍ਚਾਮਾਂ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯੈਃ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਪ੍ਰਕੋਪਜਾਮ੍ ||੨੫|| ਕਮਿਹਦ੍ਰੋਗਵਚ੍ਚਾਪਿ ਕਮਿਜਾਂ ਸਾਧਯੇਦ੍ਵਮੀਮ੍ |੨੬|
बीभत्सजां हृद्यतमैर्दौहृदीं काङ्क्षितैः फलैः | लङ्घनैर्वमनैश्चामां सात्म्यैः सात्म्यप्रकोपजाम् ||२५|| कृमिहृद्रोगवच्चापि कृमिजां साधयेद्वमीम् |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (26) · Śloka 26
ਵਿਤਰੇਚ੍ਚ ਯਥਾਦੋਸਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਵਿਧਿਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ ||੨੬||
वितरेच्च यथादोषं शस्तं विधिमनन्तरम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (27-35) · Śloka 35
ਦਧਿਤ੍ਥਰਸਸਂਸਕ੍ਤਾਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ | ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਨਰੋ ਲੀਢ੍ਵਾ ਛਰ੍ਦਿਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਿ(ਤਿ)ਮੁਚ੍ਯਤੇ ||੨੭|| ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾ ਮਧੁਰਸਾ ਪੀਤਾ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ | ਤਰ੍ਪਣਂ ਵਾ ਮਧੁਯੁਤਂ ਤਿਸਣਾਮਪਿ ਭੇਸਜਮ੍ ||੨੮|| ਸ੍ਵਯਙ੍ਗੁਪ੍ਤਾਂ ਸਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਾਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਮਧੁਦ੍ਰਵਾਮ੍ | ਪਿਬੇਦ੍ਯਵਾਗੂਮਥਵਾ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਪਤ੍ਰੈਃ ਕਰਞ੍ਜਜੈਃ ||੨੯|| ਯੁਕ੍ਤਾਮ੍ਲਲਵਣਾਃ ਪਿਸ੍ਟਾਃ ਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬੁਰ੍ਯੋਥਵਾ ਹਿਤਾਃ | ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਯੁਤਂ ਖਾਦੇਤ੍ ਕਪਿਤ੍ਥਂ ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣੇਨ ਵਾ ||੩੦|| ਸਿਤਾਚਨ੍ਦਨਮਧ੍ਵਾਕ੍ਤਂ ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਮਕ੍ਸਿਕਾਸ਼ਕਤ੍ | ਪਿਬੇਤ੍ ਪਯੋਗ੍ਨਿਤਪ੍ਤਂ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਪ੍ਯ ਗਹਗੋਧਿਕਾਮ੍ ||੩੧|| ਸਰ੍ਪਿਃਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤਾਨ੍ ਵਾਪਿ ਲਾਜਸ਼ਕ੍ਤੂਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍ਤਥਾ | ਸਰ੍ਪਿਃਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਿਤੋਪੇਤਾਂ ਮਾਗਧੀਂ ਵਾ ਲਿਹੇਤ੍ਤਥਾ ||੩੨|| ਧਾਤ੍ਰੀਰਸੇ ਚਨ੍ਦਨਂ ਵਾ ਘਸ੍ਟਂ ਮੁਦ੍ਗਦਲਾਮ੍ਬੁਨਾ | ਕੋਲਾਮਲਕਮਜ੍ਜਾਨਂ ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਸੁਗਨ੍ਧਿਕਮ੍ ||੩੩|| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਂ ਸ਼ਾਲਿਲਾਜਾਨਾਂ ਯਵਾਗੂਂ ਵਾ ਪਿਬੇਨ੍ਨਰਃ | ਘ੍ਰੇਯਾਣ੍ਯੁਪਹਰੇਚ੍ਚਾਪਿ ਮਨੋਘ੍ਰਾਣਸੁਖਾਨਿ ਚ ||੩੪|| ਜਾਙ੍ਗਲਾਨਿ ਚ ਮਾਂਸਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਪਾਨਕਾਨਿ ਚ | ਭੋਜਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਵਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ||੩੫||
दधित्थरससंसक्तां पिप्पलीं माक्षिकान्विताम् | मुहुर्मुहुर्नरो लीढ्वा छर्दिभ्यः प्रवि(ति)मुच्यते ||२७|| समाक्षिका मधुरसा पीता वा तण्डुलाम्बुना | तर्पणं वा मधुयुतं तिसृणामपि भेषजम् ||२८|| स्वयङ्गुप्तां सयष्ट्याह्वां तण्डुलाम्बुमधुद्रवाम् | पिबेद्यवागूमथवा सिद्धां पत्रैः करञ्जजैः ||२९|| युक्ताम्ललवणाः पिष्टाः कुस्तुम्बुर्योऽथवा हिताः | तण्डुलाम्बुयुतं खादेत् कपित्थं त्र्यूषणेन वा ||३०|| सिताचन्दनमध्वाक्तं लिह्याद्वा मक्षिकाशकृत् | पिबेत् पयोऽग्नितप्तं च निर्वाप्य गृहगोधिकाम् ||३१|| सर्पिःक्षौद्रयुतान् वाऽपि लाजशक्तून् पिबेत्तथा | सर्पिःक्षौद्रसितोपेतां मागधीं वा लिहेत्तथा ||३२|| धात्रीरसे चन्दनं वा घृष्टं मुद्गदलाम्बुना | कोलामलकमज्जानं लिह्याद्वा त्रिसुगन्धिकम् ||३३|| सक्षौद्रां शालिलाजानां यवागूं वा पिबेन्नरः | घ्रेयाण्युपहरेच्चापि मनोघ्राणसुखानि च ||३४|| जाङ्गलानि च मांसानि शुभानि पानकानि च | भोजनानि विचित्राणि कुर्यात्सर्वास्वतन्द्रितः ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 49
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕਾਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਛਰ੍ਦਿਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ (ਏਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੪੯||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे छर्दिप्रतिषेधो नाम (एकादशोऽध्यायः, आदितः) एकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||४९||
🔊 Audio coming soon