Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో మూత్రాఘాతప్రతిషేధమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातो मूत्राघातप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
58. mūtrāghātapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
వాతకుండలికాఽష్ఠీలా వాతబస్తిస్తథైవ చ | మూత్రాతీతః సజఠరో మూత్రోత్సంగః క్షయస్తథా ||3|| మూత్రగ్రంథిర్మూత్రశుక్రముష్ణవాతస్తథైవ చ | మూత్రౌకసాదౌ ద్వౌ చాపి రోగా ద్వాదశ కీర్తితాః ||4||
View original
वातकुण्डलिकाऽष्ठीला वातबस्तिस्तथैव च | मूत्रातीतः सजठरो मूत्रोत्सङ्गः क्षयस्तथा ||३|| मूत्रग्रन्थिर्मूत्रशुक्रमुष्णवातस्तथैव च | मूत्रौकसादौ द्वौ चापि रोगा द्वादश कीर्तिताः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
రౌక్ష్యాద్వేగవిఘాతాద్వా వాయురంతరమాశ్రితః | మూత్రం చరతి సంగృహ్య విగుణః కుండలీకృతః ||5|| సృజేదల్పాల్పమథవా సరుజస్కం శనైః శనైః | వాతకుండలికాం తం తు వ్యాధిం విద్యాత్ సుదారుణం ||6||
View original
रौक्ष्याद्वेगविघाताद्वा वायुरन्तरमाश्रितः | मूत्रं चरति सङ्गृह्य विगुणः कुण्डलीकृतः ||५|| सृजेदल्पाल्पमथवा सरुजस्कं शनैः शनैः | वातकुण्डलिकां तं तु व्याधिं विद्यात् सुदारुणम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7-8) · Śloka 8
శకృన్మార్గస్య బస్తేశ్చ వాయురంతరమాశ్రితః | అష్ఠీలావద్ధనం గ్రంథిం కరోత్యచలమున్నతం ||7|| విణ్మూత్రానిలసంగశ్చ తత్రాధ్మానం చ జాయతే | వేదనా చ పరా బస్తౌ వాతాష్ఠీలేతి తాం విదుః ||8||
View original
शकृन्मार्गस्य बस्तेश्च वायुरन्तरमाश्रितः | अष्ठीलावद्धनं ग्रन्थिं करोत्यचलमुन्नतम् ||७|| विण्मूत्रानिलसङ्गश्च तत्राध्मानं च जायते | वेदना च परा बस्तौ वाताष्ठीलेति तां विदुः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (9-10) · Śloka 10
వేగం విధారయేద్యస్తు మూత్రస్యాకుశలో నరః | నిరుణద్ధి ముఖం తస్య బస్తేర్బస్తిగతోఽనిలః ||9|| మూత్రసంగో భవేత్తేన బస్తికుక్షినిపీడితః | వాతబస్తిః స విజ్ఞేయో వ్యాధిః కృచ్ఛ్రప్రసాధనః ||10||
View original
वेगं विधारयेद्यस्तु मूत्रस्याकुशलो नरः | निरुणद्धि मुखं तस्य बस्तेर्बस्तिगतोऽनिलः ||९|| मूत्रसङ्गो भवेत्तेन बस्तिकुक्षिनिपीडितः | वातबस्तिः स विज्ञेयो व्याधिः कृच्छ्रप्रसाधनः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12
వేగం సంధార్య మూత్రస్య యో భూయః స్రష్టుమిచ్ఛతి | తస్య నాభ్యేతి యది వా కథంచిత్సంప్రవర్తతే ||11|| ప్రవాహతో మందరుజమల్పమల్పం పునః పునః | మూత్రాతీతం తు తం విద్యాన్మూత్రవేగవిఘాతజం ||12||
View original
वेगं सन्धार्य मूत्रस्य यो भूयः स्रष्टुमिच्छति | तस्य नाभ्येति यदि वा कथञ्चित्सम्प्रवर्तते ||११|| प्रवाहतो मन्दरुजमल्पमल्पं पुनः पुनः | मूत्रातीतं तु तं विद्यान्मूत्रवेगविघातजम् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (13-14) · Śloka 14
మూత్రస్య విహతే వేగే తదుదావర్తహేతునా | అపానః కుపితో వాయురుదరం పూరయేద్భృశం ||13|| నాభేరధస్తాదాధ్మానం జనయేత్తీవ్రవేదనం | తం మూత్రజఠరం విద్యాదధఃస్రోతోనిరోధనం ||14||
View original
मूत्रस्य विहते वेगे तदुदावर्तहेतुना | अपानः कुपितो वायुरुदरं पूरयेद्भृशम् ||१३|| नाभेरधस्तादाध्मानं जनयेत्तीव्रवेदनम् | तं मूत्रजठरं विद्यादधःस्रोतोनिरोधनम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (15-16) · Śloka 16
బస్తౌ వాఽప్యథవా నాలే మణౌ వా యస్య దేహినః | మూత్రం ప్రవృత్తం సజ్జేత సరక్తం వా ప్రవాహతః ||15|| స్రవేచ్ఛనైరల్పమల్పం సరుజం వాఽథ నీరుజం | విగుణానిలజో వ్యాధిః స మూత్రోత్సంగసంజ్ఞితః ||16||
View original
बस्तौ वाऽप्यथवा नाले मणौ वा यस्य देहिनः | मूत्रं प्रवृत्तं सज्जेत सरक्तं वा प्रवाहतः ||१५|| स्रवेच्छनैरल्पमल्पं सरुजं वाऽथ नीरुजम् | विगुणानिलजो व्याधिः स मूत्रोत्सङ्गसञ्ज्ञितः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (17) · Śloka 17
రూక్షస్య క్లాంతదేహస్య బస్తిస్థౌ పిత్తమారుతౌ | సదాహవేదనం కృచ్ఛ్రం కుర్యాతాం మూత్రసంక్షయం ||17||
View original
रूक्षस्य क्लान्तदेहस्य बस्तिस्थौ पित्तमारुतौ | सदाहवेदनं कृच्छ्रं कुर्यातां मूत्रसङ्क्षयम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18-19) · Śloka 19
అభ్యంతరే బస్తిముఖే వృత్తోఽల్పః స్థిర ఏవ చ | వేదనావానతి సదా మూత్రమార్గనిరోధనః ||18|| జాయతే సహసా యస్య గ్రంథిరశ్మరిలక్షణః | స మూత్రగ్రంథిరిత్యేవముచ్యతే వేదనాదిభిః ||19||
View original
अभ्यन्तरे बस्तिमुखे वृत्तोऽल्पः स्थिर एव च | वेदनावानति सदा मूत्रमार्गनिरोधनः ||१८|| जायते सहसा यस्य ग्रन्थिरश्मरिलक्षणः | स मूत्रग्रन्थिरित्येवमुच्यते वेदनादिभिः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (20-21) · Śloka 21
ప్రత్యుపస్థితమూత్రస్తు మైథునం యోఽభినందతి | తస్య మూత్రయుతం రేతః సహసా సంప్రవర్తతే ||20|| పురస్తాద్వాఽపి మూత్రస్య పశ్చాద్వాఽపి కదాచన | భస్మోదకప్రతీకాశం మూత్రశుక్రం తదుచ్యతే ||21||
View original
प्रत्युपस्थितमूत्रस्तु मैथुनं योऽभिनन्दति | तस्य मूत्रयुतं रेतः सहसा सम्प्रवर्तते ||२०|| पुरस्ताद्वाऽपि मूत्रस्य पश्चाद्वाऽपि कदाचन | भस्मोदकप्रतीकाशं मूत्रशुक्रं तदुच्यते ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (22-23) · Śloka 23
వ్యాయామాధ్వాతపైః పిత్తం బస్తిం ప్రాప్యానిలావృతం | బస్తిం మేఢ్రం గుదం చైవ ప్రదహన్ స్రావయేదధః ||22|| మూత్రం హారిద్రమథవా సరక్తం రక్తమేవ వా | కృచ్ఛ్రాత్ ప్రవర్తతే జంతోరుష్ణవాతం వదంతి తం ||23||
View original
व्यायामाध्वातपैः पित्तं बस्तिं प्राप्यानिलावृतम् | बस्तिं मेढ्रं गुदं चैव प्रदहन् स्रावयेदधः ||२२|| मूत्रं हारिद्रमथवा सरक्तं रक्तमेव वा | कृच्छ्रात् प्रवर्तते जन्तोरुष्णवातं वदन्ति तम् ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (24-26) · Śloka 26
విశదం పీతకం మూత్రం సదాహం బహలం తథా | శుష్కం భవతి యచ్చాపి రోచనాచూర్ణసన్నిభం ||24|| మూత్రౌకసాదం తం విద్యాద్రోగం పిత్తకృతం బుధః | పిచ్ఛిలం సంహతం శ్వేతం తథా కృచ్ఛ్రప్రవర్తనం ||25|| శుష్కం భవతి యచ్చాపి శంఖచూర్ణప్రపాండురం | మూత్రౌకసాదం తం విద్యాదామయం ద్వాదశం కఫాత్ ||26||
View original
विशदं पीतकं मूत्रं सदाहं बहलं तथा | शुष्कं भवति यच्चापि रोचनाचूर्णसन्निभम् ||२४|| मूत्रौकसादं तं विद्याद्रोगं पित्तकृतं बुधः | पिच्छिलं संहतं श्वेतं तथा कृच्छ्रप्रवर्तनम् ||२५|| शुष्कं भवति यच्चापि शङ्खचूर्णप्रपाण्डुरम् | मूत्रौकसादं तं विद्यादामयं द्वादशं कफात् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (27) · Śloka 28
కషాయకల్కసర్పీంషి భక్ష్యాన్ లేహాన్ పయాంసి చ | క్షారమద్యా(ధ్వా)సవస్వేదాన్ బస్తీంశ్చోత్తరసంజ్ఞితాన్ ||27|| విదధ్యాన్మతిమాంస్తత్ర విధిం చాశ్మరినాశనం |28|
View original
कषायकल्कसर्पींषि भक्ष्यान् लेहान् पयांसि च | क्षारमद्या(ध्वा)सवस्वेदान् बस्तींश्चोत्तरसञ्ज्ञितान् ||२७|| विदध्यान्मतिमांस्तत्र विधिं चाश्मरिनाशनम् |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (28) · Śloka 28
మూత్రోదావర్తయోగాంశ్చ కార్త్స్న్యేనాత్ర ప్రయోజయేత్ ||28||
View original
मूत्रोदावर्तयोगांश्च कार्त्स्न्येनात्र प्रयोजयेत् ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (29) · Śloka 29
కల్కమేర్వారుబీజానామక్షమాత్రం ససైంధవం | ధాన్యామ్లయుక్తం పీత్వైవ మూత్రకృచ్ఛ్రాత్ ప్రముచ్యతే ||29||
View original
कल्कमेर्वारुबीजानामक्षमात्रं ससैन्धवम् | धान्याम्लयुक्तं पीत्वैव मूत्रकृच्छ्रात् प्रमुच्यते ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (30) · Śloka 30
సురాం సౌవర్చలవతీం మూత్రకృచ్ఛ్రీ పిబేన్నరః | మధు మాంసోపదంశం వా పిబేద్వాఽప్యథ గౌడికం ||30||
View original
सुरां सौवर्चलवतीं मूत्रकृच्छ्री पिबेन्नरः | मधु मांसोपदंशं वा पिबेद्वाऽप्यथ गौडिकम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (31) · Śloka 31
పిబేత్ కుంకుమకర్షం వా మధూదకసమాయుతం | రాత్రిపర్యుషితం ప్రాతస్తథా సుఖమవాప్నుయాత్ ||31||
View original
पिबेत् कुङ्कुमकर्षं वा मधूदकसमायुतम् | रात्रिपर्युषितं प्रातस्तथा सुखमवाप्नुयात् ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (32) · Śloka 32
దాడిమామ్లాం యుతాం ముఖ్యామేలాజీరకనాగరైః | పీత్వా సురాం సలవణాం మూత్రకృచ్ఛ్రాత్ ప్రముచ్యతే ||32||
View original
दाडिमाम्लां युतां मुख्यामेलाजीरकनागरैः | पीत्वा सुरां सलवणां मूत्रकृच्छ्रात् प्रमुच्यते ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (33-34) · Śloka 34
పృథక్పర్ణ్యాదివర్గస్య మూలం గోక్షురకస్య చ | అర్ధప్రస్థేన తోయస్య పచేత్ క్షీరచతుర్గుణం ||33|| క్షీరావశిష్టం తచ్ఛీతం సితాక్షౌద్రయుతం పిబేత్ | నరో మారుతపిత్తోత్థమూత్రాఘాతనివారణం ||34||
View original
पृथक्पर्ण्यादिवर्गस्य मूलं गोक्षुरकस्य च | अर्धप्रस्थेन तोयस्य पचेत् क्षीरचतुर्गुणम् ||३३|| क्षीरावशिष्टं तच्छीतं सिताक्षौद्रयुतं पिबेत् | नरो मारुतपित्तोत्थमूत्राघातनिवारणम् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (35) · Śloka 35
నిష్పీడ్య వాససా సమ్యగ్వర్చో రాసభవాజినోః | రసస్య కుడవం తస్య పిబేన్మూత్రరుజాపహం ||35||
View original
निष्पीड्य वाससा सम्यग्वर्चो रासभवाजिनोः | रसस्य कुडवं तस्य पिबेन्मूत्ररुजापहम् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (36) · Śloka 36
ముస్తాభయాదేవదారుమూర్వాణాం మధుకస్య చ | పిబేదక్షసమం కల్కం మూత్రదోషనివారణం ||36||
View original
मुस्ताभयादेवदारुमूर्वाणां मधुकस्य च | पिबेदक्षसमं कल्कं मूत्रदोषनिवारणम् ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (37) · Śloka 37
అభయామలకాక్షాణాం కల్కం బదరసమ్మితం | అంభసాఽలవణోపేతం పిబేన్మూత్రరుజాపహం ||37||
View original
अभयामलकाक्षाणां कल्कं बदरसम्मितम् | अम्भसाऽलवणोपेतं पिबेन्मूत्ररुजापहम् ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (38) · Śloka 38
ఉదుంబరసమం కల్కం ద్రాక్షాయా జలసంయుతం | పిబేత్ పర్యుషితం రాత్రౌ శీతం మూత్రరుజాపహం ||38||
View original
उदुम्बरसमं कल्कं द्राक्षाया जलसंयुतम् | पिबेत् पर्युषितं रात्रौ शीतं मूत्ररुजापहम् ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (39) · Śloka 39
నిదిగ్ధికాయాః స్వరసం పిబేత్ కుడవసమ్మితం | మూత్రదోషహరం కల్య ... |39|
View original
निदिग्धिकायाः स्वरसं पिबेत् कुडवसम्मितम् | मूत्रदोषहरं कल्य ... |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (39-40) · Śloka 40
... మథవా క్షౌద్రసంయుతం ||39|| ప్రపీడ్యామలకానాం తు రసం కుడవసమ్మితం | పీత్వాఽగదీ భవేజ్జంతుర్మూత్రదోషరుజాతురః ||40||
View original
... मथवा क्षौद्रसंयुतम् ||३९|| प्रपीड्यामलकानां तु रसं कुडवसम्मितम् | पीत्वाऽगदी भवेज्जन्तुर्मूत्रदोषरुजातुरः ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (41) · Śloka 41
ధాత్రీఫలరసేనైవం సూక్ష్మైలాం వా పిబేన్నరః |41|
View original
धात्रीफलरसेनैवं सूक्ष्मैलां वा पिबेन्नरः |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (41-42) · Śloka 42
పిష్ట్వాఽథవా సుశీతేన శాలితండులవారిణా ||41|| తాలస్య తరుణం మూలం త్రపుసస్య రసం తథా | శ్వేతం కర్కటకం చైవ ప్రాతస్తు పయసా పిబేత్ ||42||
View original
पिष्ट्वाऽथवा सुशीतेन शालितण्डुलवारिणा ||४१|| तालस्य तरुणं मूलं त्रपुसस्य रसं तथा | श्वेतं कर्कटकं चैव प्रातस्तु पयसा पिबेत् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (43) · Śloka 43
శృతం వా మధురైః క్షీరం సర్పిర్మిశ్రం పిబేన్నరః | మూత్రదోషవిశుద్ధ్యర్థం తథైవాశ్మరినాశనం ||43||
View original
शृतं वा मधुरैः क्षीरं सर्पिर्मिश्रं पिबेन्नरः | मूत्रदोषविशुद्ध्यर्थं तथैवाश्मरिनाशनम् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (44-45) · Śloka 45
బలాశ్వదంష్ట్రాక్రౌంచాస్థికోకిలాక్షకతండులాన్ | శతపర్వకమూలం చ దేవదారు సచిత్రకం ||44|| అక్షబీజం చ సురయా కల్కీకృత్య పిబేన్నరః | మూత్రదోషవిశుద్ధ్యర్థం తథైవాశ్మరినాశనం ||45||
View original
बलाश्वदंष्ट्राक्रौञ्चास्थिकोकिलाक्षकतण्डुलान् | शतपर्वकमूलं च देवदारु सचित्रकम् ||४४|| अक्षबीजं च सुरया कल्कीकृत्य पिबेन्नरः | मूत्रदोषविशुद्ध्यर्थं तथैवाश्मरिनाशनम् ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (46) · Śloka 46
పాటలాక్షారమాహృత్య సప్తకృత్వః పరిస్రుతం | పిబేన్మూత్రవికారఘ్నం సంసృష్టం తైలమాత్రయా ||46||
View original
पाटलाक्षारमाहृत्य सप्तकृत्वः परिस्रुतम् | पिबेन्मूत्रविकारघ्नं संसृष्टं तैलमात्रया ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (47) · Śloka 47
నలాశ్మభేదదర్భేక్షుత్రపుసైర్వారుబీజకాన్ | క్షీరే పరిశృతాన్ తత్ర పిబేత్ సర్పిఃసమాయుతాన్ ||47||
View original
नलाश्मभेददर्भेक्षुत्रपुसैर्वारुबीजकान् | क्षीरे परिशृतान् तत्र पिबेत् सर्पिःसमायुतान् ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (48) · Śloka 49
పాటల్యా యావశూకాచ్చ పారిభద్రాత్తిలాదాపి | క్షారోదకేన మతిమాన్ త్వగేలోషణచూర్ణకం ||48|| పిబేద్గుడేన మిశ్రం వా లిహ్యాల్లేహాన్ పృథక్ పృథక్ |49|
View original
पाटल्या यावशूकाच्च पारिभद्रात्तिलादापि | क्षारोदकेन मतिमान् त्वगेलोषणचूर्णकम् ||४८|| पिबेद्गुडेन मिश्रं वा लिह्याल्लेहान् पृथक् पृथक् |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (49-50) · Śloka 50
అత ఊర్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి మూత్రదోషే క్రమం హితం ||49|| స్నేహస్వేదోపపన్నానాం హితం తేషు విరేచనం | తతః సంశుద్ధదేహానాం హితాశ్చోత్తరబస్తయః ||50||
View original
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मूत्रदोषे क्रमं हितम् ||४९|| स्नेहस्वेदोपपन्नानां हितं तेषु विरेचनम् | ततः संशुद्धदेहानां हिताश्चोत्तरबस्तयः ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (51) · Śloka 51
స్త్త్రీణామతిప్రసంగేన శోణితం యస్య దృశ్యతే | మైథునోపరమస్తస్య బృంహణశ్చ విధిః స్మృతః ||51||
View original
स्त्त्रीणामतिप्रसङ्गेन शोणितं यस्य दृश्यते | मैथुनोपरमस्तस्य बृंहणश्च विधिः स्मृतः ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (52) · Śloka 52
తామ్రచూడవసా తైలం హితం చోత్తరబస్తిషు | విధానం తస్య పూర్వం హి వ్యాసతః పరికీర్తితం ||52||
View original
ताम्रचूडवसा तैलं हितं चोत्तरबस्तिषु | विधानं तस्य पूर्वं हि व्यासतः परिकीर्तितम् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (53-57) · Śloka 57
క్షౌద్రార్ధపాత్రం దత్త్వా చ పాత్రం తు క్షీరసర్పిషః | శర్కరాయాశ్చ చూర్ణం చ ద్రాక్షాచూర్ణం చ తత్సమం ||53|| స్వయంగుప్తాఫలం చైవ తథైవేక్షురకస్య చ | పిప్పలీచూర్ణసంయుక్తమర్ధభాగం ప్రకల్పయేత్ ||54|| తదైకధ్యం సమానీయ ఖజేనాభిప్రమంథయేత్ | తతః పాణితలం చూర్ణం లీఢ్వా క్షీరం తతః పిబేత్ ||55|| ఏతత్ సర్పిః ప్రయుంజానః శుద్ధదేహో నరః సదా | మూత్రదోషాంజయేత్ సర్వానన్యయోగైః సుదుర్జయాన్ ||56|| జయేచ్ఛోణితదోషాంశ్చ వంధ్యా గర్భం లభేత చ | నారీ చైతత్ ప్రయుంజానా యోనిదోషాత్ ప్రముచ్యతే ||57||
View original
क्षौद्रार्धपात्रं दत्त्वा च पात्रं तु क्षीरसर्पिषः | शर्करायाश्च चूर्णं च द्राक्षाचूर्णं च तत्समम् ||५३|| स्वयङ्गुप्ताफलं चैव तथैवेक्षुरकस्य च | पिप्पलीचूर्णसंयुक्तमर्धभागं प्रकल्पयेत् ||५४|| तदैकध्यं समानीय खजेनाभिप्रमन्थयेत् | ततः पाणितलं चूर्णं लीढ्वा क्षीरं ततः पिबेत् ||५५|| एतत् सर्पिः प्रयुञ्जानः शुद्धदेहो नरः सदा | मूत्रदोषाञ्जयेत् सर्वानन्ययोगैः सुदुर्जयान् ||५६|| जयेच्छोणितदोषांश्च वन्ध्या गर्भं लभेत च | नारी चैतत् प्रयुञ्जाना योनिदोषात् प्रमुच्यते ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (58-64) · Śloka 65
బలా కోలాస్థి మధుకం శ్వదంష్ట్రాఽథ శతావరీ | మృణాలం చ కశేరుశ్చ బీజానీక్షురకస్య చ ||58|| సహస్రవీర్యాంఽశుమతీ పయస్యా సహ కాలయా | శృగాలవిన్నాఽతిబలా బృంహణీయో గణస్తథా ||59|| ఏతాని సమభాగాని మతిమాన్ సహ సాధయేత్ | చతుర్గుణేన పయసా గుడస్య తులయా సహ ||60|| ద్రోణావశిష్టం తత్ పూతం పచేత్తేన ఘృతాఢకం | తత్ సిద్ధం కలశే స్థాప్యం క్షౌద్రప్రస్థేన సంయుతం ||61|| సర్పిరేతత్ ప్రయుంజానో మూత్రదోషాత్ ప్రముచ్యతే | తుగాక్షీర్యాశ్చ చూర్ణాని శర్కరాయాస్తథైవ చ ||62|| క్షౌద్రేణ తుల్యాన్యాలోడ్య ప్రశస్తేఽహని లేహయేత్ | తస్య ఖాదేద్యథాశక్తి మాత్రాం క్షీరం తతః పిబేత్ ||63|| శుక్రదోషాంజయేన్మర్త్యః ప్రాశ్య సమ్యక్ సుయంత్రితః | వ్యవాయక్షీణరేతాస్తు సద్యః సంలభతే సుఖం ||64|| ఓజస్వీ బలవాన్మర్త్యః పిబన్నేవ చ హృష్యతి |65|
View original
बला कोलास्थि मधुकं श्वदंष्ट्राऽथ शतावरी | मृणालं च कशेरुश्च बीजानीक्षुरकस्य च ||५८|| सहस्रवीर्यांऽशुमती पयस्या सह कालया | शृगालविन्नाऽतिबला बृंहणीयो गणस्तथा ||५९|| एतानि समभागानि मतिमान् सह साधयेत् | चतुर्गुणेन पयसा गुडस्य तुलया सह ||६०|| द्रोणावशिष्टं तत् पूतं पचेत्तेन घृताढकम् | तत् सिद्धं कलशे स्थाप्यं क्षौद्रप्रस्थेन संयुतम् ||६१|| सर्पिरेतत् प्रयुञ्जानो मूत्रदोषात् प्रमुच्यते | तुगाक्षीर्याश्च चूर्णानि शर्करायास्तथैव च ||६२|| क्षौद्रेण तुल्यान्यालोड्य प्रशस्तेऽहनि लेहयेत् | तस्य खादेद्यथाशक्ति मात्रां क्षीरं ततः पिबेत् ||६३|| शुक्रदोषाञ्जयेन्मर्त्यः प्राश्य सम्यक् सुयन्त्रितः | व्यवायक्षीणरेतास्तु सद्यः संलभते सुखम् ||६४|| ओजस्वी बलवान्मर्त्यः पिबन्नेव च हृष्यति |६५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (65-72) · Śloka 72
చిత్రకః సారివా చైవ బలా కాలానుసారివా ||65|| ద్రాక్షా విశాలా పిప్పల్యస్తథా చిత్రఫలా భవేత్ | తథైవ మధుకం పథ్యాం దద్యాదామలకాని చ ||66|| ఘృతాఢకం పచేదేభిః కల్కైః కర్షసమన్వితైః | క్షీరద్రోణే జలద్రోణే తత్సిద్ధమవతారయేత్ ||67|| శీతం పరిస్రుతం చైవ శర్కరాప్రస్థసంయుతం | తుగాక్షీర్యాశ్చ తత్ సర్వం మతిమాన్ పరిమిశ్రయేత్ ||68|| తతో మితం పిబేత్కాలే యథాదోషం యథాబలం | వాతరేతాః శ్లేష్మరేతాః పిత్తరేతాస్తు యో భవేత్ ||69|| రక్తరేతా గ్రంథిరేతాః పిబేదిచ్ఛన్నరోగతాం | జీవనీయం చ వృష్యం చ సర్పిరేతద్బలావహం ||70|| ప్రజ్ఞాహితం చ ధన్యం చ సర్వరోగాపహం శివం | సర్పిరేతత్ ప్రయుంజానా స్త్రీ గర్భం లభతేఽచిరాత్ ||71|| అసృగ్దోషాంజయేచ్చాపి యోనిదోషాంశ్చ సంహతాన్ | మూత్రదోషేషు సర్వేషు కుర్యాదేతచ్చికిత్సితం ||72||
View original
चित्रकः सारिवा चैव बला कालानुसारिवा ||६५|| द्राक्षा विशाला पिप्पल्यस्तथा चित्रफला भवेत् | तथैव मधुकं पथ्यां दद्यादामलकानि च ||६६|| घृताढकं पचेदेभिः कल्कैः कर्षसमन्वितैः | क्षीरद्रोणे जलद्रोणे तत्सिद्धमवतारयेत् ||६७|| शीतं परिस्रुतं चैव शर्कराप्रस्थसंयुतम् | तुगाक्षीर्याश्च तत् सर्वं मतिमान् परिमिश्रयेत् ||६८|| ततो मितं पिबेत्काले यथादोषं यथाबलम् | वातरेताः श्लेष्मरेताः पित्तरेतास्तु यो भवेत् ||६९|| रक्तरेता ग्रन्थिरेताः पिबेदिच्छन्नरोगताम् | जीवनीयं च वृष्यं च सर्पिरेतद्बलावहम् ||७०|| प्रज्ञाहितं च धन्यं च सर्वरोगापहं शिवम् | सर्पिरेतत् प्रयुञ्जाना स्त्री गर्भं लभतेऽचिरात् ||७१|| असृग्दोषाञ्जयेच्चापि योनिदोषांश्च संहतान् | मूत्रदोषेषु सर्वेषु कुर्यादेतच्चिकित्सितम् ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 58
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కాయచికిత్సాతంత్రే మూత్రాఘాతప్రతిషేధో నామ (వింశోఽధ్యాయః, ఆదితః) అష్టపంచాశత్తమోఽధ్యాయః ||58||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे मूत्राघातप्रतिषेधो नाम (विंशोऽध्यायः, आदितः) अष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५८||
🔊 Audio coming soon