Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ മൂത്രാഘാതപ്രതിഷേധമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो मूत्राघातप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
58. mūtrāghātapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
വാതകുണ്ഡലികാऽഷ്ഠീലാ വാതബസ്തിസ്തഥൈവ ച | മൂത്രാതീതഃ സജഠരോ മൂത്രോത്സങ്ഗഃ ക്ഷയസ്തഥാ ||൩|| മൂത്രഗ്രന്ഥിര്മൂത്രശുക്രമുഷ്ണവാതസ്തഥൈവ ച | മൂത്രൌകസാദൌ ദ്വൌ ചാപി രോഗാ ദ്വാദശ കീര്തിതാഃ ||൪||
View original
वातकुण्डलिकाऽष्ठीला वातबस्तिस्तथैव च | मूत्रातीतः सजठरो मूत्रोत्सङ्गः क्षयस्तथा ||३|| मूत्रग्रन्थिर्मूत्रशुक्रमुष्णवातस्तथैव च | मूत्रौकसादौ द्वौ चापि रोगा द्वादश कीर्तिताः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
രൌക്ഷ്യാദ്വേഗവിഘാതാദ്വാ വായുരന്തരമാശ്രിതഃ | മൂത്രം ചരതി സങ്ഗൃഹ്യ വിഗുണഃ കുണ്ഡലീകൃതഃ ||൫|| സൃജേദല്പാല്പമഥവാ സരുജസ്കം ശനൈഃ ശനൈഃ | വാതകുണ്ഡലികാം തം തു വ്യാധിം വിദ്യാത് സുദാരുണമ് ||൬||
View original
रौक्ष्याद्वेगविघाताद्वा वायुरन्तरमाश्रितः | मूत्रं चरति सङ्गृह्य विगुणः कुण्डलीकृतः ||५|| सृजेदल्पाल्पमथवा सरुजस्कं शनैः शनैः | वातकुण्डलिकां तं तु व्याधिं विद्यात् सुदारुणम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7-8) · Śloka 8
ശകൃന്മാര്ഗസ്യ ബസ്തേശ്ച വായുരന്തരമാശ്രിതഃ | അഷ്ഠീലാവദ്ധനം ഗ്രന്ഥിം കരോത്യചലമുന്നതമ് ||൭|| വിണ്മൂത്രാനിലസങ്ഗശ്ച തത്രാധ്മാനം ച ജായതേ | വേദനാ ച പരാ ബസ്തൌ വാതാഷ്ഠീലേതി താം വിദുഃ ||൮||
View original
शकृन्मार्गस्य बस्तेश्च वायुरन्तरमाश्रितः | अष्ठीलावद्धनं ग्रन्थिं करोत्यचलमुन्नतम् ||७|| विण्मूत्रानिलसङ्गश्च तत्राध्मानं च जायते | वेदना च परा बस्तौ वाताष्ठीलेति तां विदुः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (9-10) · Śloka 10
വേഗം വിധാരയേദ്യസ്തു മൂത്രസ്യാകുശലോ നരഃ | നിരുണദ്ധി മുഖം തസ്യ ബസ്തേര്ബസ്തിഗതോऽനിലഃ ||൯|| മൂത്രസങ്ഗോ ഭവേത്തേന ബസ്തികുക്ഷിനിപീഡിതഃ | വാതബസ്തിഃ സ വിജ്ഞേയോ വ്യാധിഃ കൃച്ഛ്രപ്രസാധനഃ ||൧൦||
View original
वेगं विधारयेद्यस्तु मूत्रस्याकुशलो नरः | निरुणद्धि मुखं तस्य बस्तेर्बस्तिगतोऽनिलः ||९|| मूत्रसङ्गो भवेत्तेन बस्तिकुक्षिनिपीडितः | वातबस्तिः स विज्ञेयो व्याधिः कृच्छ्रप्रसाधनः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12
വേഗം സന്ധാര്യ മൂത്രസ്യ യോ ഭൂയഃ സ്രഷ്ടുമിച്ഛതി | തസ്യ നാഭ്യേതി യദി വാ കഥഞ്ചിത്സമ്പ്രവര്തതേ ||൧൧|| പ്രവാഹതോ മന്ദരുജമല്പമല്പം പുനഃ പുനഃ | മൂത്രാതീതം തു തം വിദ്യാന്മൂത്രവേഗവിഘാതജമ് ||൧൨||
View original
वेगं सन्धार्य मूत्रस्य यो भूयः स्रष्टुमिच्छति | तस्य नाभ्येति यदि वा कथञ्चित्सम्प्रवर्तते ||११|| प्रवाहतो मन्दरुजमल्पमल्पं पुनः पुनः | मूत्रातीतं तु तं विद्यान्मूत्रवेगविघातजम् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (13-14) · Śloka 14
മൂത്രസ്യ വിഹതേ വേഗേ തദുദാവര്തഹേതുനാ | അപാനഃ കുപിതോ വായുരുദരം പൂരയേദ്ഭൃശമ് ||൧൩|| നാഭേരധസ്താദാധ്മാനം ജനയേത്തീവ്രവേദനമ് | തം മൂത്രജഠരം വിദ്യാദധഃസ്രോതോനിരോധനമ് ||൧൪||
View original
मूत्रस्य विहते वेगे तदुदावर्तहेतुना | अपानः कुपितो वायुरुदरं पूरयेद्भृशम् ||१३|| नाभेरधस्तादाध्मानं जनयेत्तीव्रवेदनम् | तं मूत्रजठरं विद्यादधःस्रोतोनिरोधनम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (15-16) · Śloka 16
ബസ്തൌ വാऽപ്യഥവാ നാലേ മണൌ വാ യസ്യ ദേഹിനഃ | മൂത്രം പ്രവൃത്തം സജ്ജേത സരക്തം വാ പ്രവാഹതഃ ||൧൫|| സ്രവേച്ഛനൈരല്പമല്പം സരുജം വാऽഥ നീരുജമ് | വിഗുണാനിലജോ വ്യാധിഃ സ മൂത്രോത്സങ്ഗസഞ്ജ്ഞിതഃ ||൧൬||
View original
बस्तौ वाऽप्यथवा नाले मणौ वा यस्य देहिनः | मूत्रं प्रवृत्तं सज्जेत सरक्तं वा प्रवाहतः ||१५|| स्रवेच्छनैरल्पमल्पं सरुजं वाऽथ नीरुजम् | विगुणानिलजो व्याधिः स मूत्रोत्सङ्गसञ्ज्ञितः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (17) · Śloka 17
രൂക്ഷസ്യ ക്ലാന്തദേഹസ്യ ബസ്തിസ്ഥൌ പിത്തമാരുതൌ | സദാഹവേദനം കൃച്ഛ്രം കുര്യാതാം മൂത്രസങ്ക്ഷയമ് ||൧൭||
View original
रूक्षस्य क्लान्तदेहस्य बस्तिस्थौ पित्तमारुतौ | सदाहवेदनं कृच्छ्रं कुर्यातां मूत्रसङ्क्षयम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18-19) · Śloka 19
അഭ്യന്തരേ ബസ്തിമുഖേ വൃത്തോऽല്പഃ സ്ഥിര ഏവ ച | വേദനാവാനതി സദാ മൂത്രമാര്ഗനിരോധനഃ ||൧൮|| ജായതേ സഹസാ യസ്യ ഗ്രന്ഥിരശ്മരിലക്ഷണഃ | സ മൂത്രഗ്രന്ഥിരിത്യേവമുച്യതേ വേദനാദിഭിഃ ||൧൯||
View original
अभ्यन्तरे बस्तिमुखे वृत्तोऽल्पः स्थिर एव च | वेदनावानति सदा मूत्रमार्गनिरोधनः ||१८|| जायते सहसा यस्य ग्रन्थिरश्मरिलक्षणः | स मूत्रग्रन्थिरित्येवमुच्यते वेदनादिभिः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (20-21) · Śloka 21
പ്രത്യുപസ്ഥിതമൂത്രസ്തു മൈഥുനം യോऽഭിനന്ദതി | തസ്യ മൂത്രയുതം രേതഃ സഹസാ സമ്പ്രവര്തതേ ||൨൦|| പുരസ്താദ്വാऽപി മൂത്രസ്യ പശ്ചാദ്വാऽപി കദാചന | ഭസ്മോദകപ്രതീകാശം മൂത്രശുക്രം തദുച്യതേ ||൨൧||
View original
प्रत्युपस्थितमूत्रस्तु मैथुनं योऽभिनन्दति | तस्य मूत्रयुतं रेतः सहसा सम्प्रवर्तते ||२०|| पुरस्ताद्वाऽपि मूत्रस्य पश्चाद्वाऽपि कदाचन | भस्मोदकप्रतीकाशं मूत्रशुक्रं तदुच्यते ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (22-23) · Śloka 23
വ്യായാമാധ്വാതപൈഃ പിത്തം ബസ്തിം പ്രാപ്യാനിലാവൃതമ് | ബസ്തിം മേഢ്രം ഗുദം ചൈവ പ്രദഹന് സ്രാവയേദധഃ ||൨൨|| മൂത്രം ഹാരിദ്രമഥവാ സരക്തം രക്തമേവ വാ | കൃച്ഛ്രാത് പ്രവര്തതേ ജന്തോരുഷ്ണവാതം വദന്തി തമ് ||൨൩||
View original
व्यायामाध्वातपैः पित्तं बस्तिं प्राप्यानिलावृतम् | बस्तिं मेढ्रं गुदं चैव प्रदहन् स्रावयेदधः ||२२|| मूत्रं हारिद्रमथवा सरक्तं रक्तमेव वा | कृच्छ्रात् प्रवर्तते जन्तोरुष्णवातं वदन्ति तम् ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (24-26) · Śloka 26
വിശദം പീതകം മൂത്രം സദാഹം ബഹലം തഥാ | ശുഷ്കം ഭവതി യച്ചാപി രോചനാചൂര്ണസന്നിഭമ് ||൨൪|| മൂത്രൌകസാദം തം വിദ്യാദ്രോഗം പിത്തകൃതം ബുധഃ | പിച്ഛിലം സംഹതം ശ്വേതം തഥാ കൃച്ഛ്രപ്രവര്തനമ് ||൨൫|| ശുഷ്കം ഭവതി യച്ചാപി ശങ്ഖചൂര്ണപ്രപാണ്ഡുരമ് | മൂത്രൌകസാദം തം വിദ്യാദാമയം ദ്വാദശം കഫാത് ||൨൬||
View original
विशदं पीतकं मूत्रं सदाहं बहलं तथा | शुष्कं भवति यच्चापि रोचनाचूर्णसन्निभम् ||२४|| मूत्रौकसादं तं विद्याद्रोगं पित्तकृतं बुधः | पिच्छिलं संहतं श्वेतं तथा कृच्छ्रप्रवर्तनम् ||२५|| शुष्कं भवति यच्चापि शङ्खचूर्णप्रपाण्डुरम् | मूत्रौकसादं तं विद्यादामयं द्वादशं कफात् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (27) · Śloka 28
കഷായകല്കസര്പീംഷി ഭക്ഷ്യാന് ലേഹാന് പയാംസി ച | ക്ഷാരമദ്യാ(ധ്വാ)സവസ്വേദാന് ബസ്തീംശ്ചോത്തരസഞ്ജ്ഞിതാന് ||൨൭|| വിദധ്യാന്മതിമാംസ്തത്ര വിധിം ചാശ്മരിനാശനമ് |൨൮|
View original
कषायकल्कसर्पींषि भक्ष्यान् लेहान् पयांसि च | क्षारमद्या(ध्वा)सवस्वेदान् बस्तींश्चोत्तरसञ्ज्ञितान् ||२७|| विदध्यान्मतिमांस्तत्र विधिं चाश्मरिनाशनम् |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (28) · Śloka 28
മൂത്രോദാവര്തയോഗാംശ്ച കാര്ത്സ്ന്യേനാത്ര പ്രയോജയേത് ||൨൮||
View original
मूत्रोदावर्तयोगांश्च कार्त्स्न्येनात्र प्रयोजयेत् ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (29) · Śloka 29
കല്കമേര്വാരുബീജാനാമക്ഷമാത്രം സസൈന്ധവമ് | ധാന്യാമ്ലയുക്തം പീത്വൈവ മൂത്രകൃച്ഛ്രാത് പ്രമുച്യതേ ||൨൯||
View original
कल्कमेर्वारुबीजानामक्षमात्रं ससैन्धवम् | धान्याम्लयुक्तं पीत्वैव मूत्रकृच्छ्रात् प्रमुच्यते ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (30) · Śloka 30
സുരാം സൌവര്ചലവതീം മൂത്രകൃച്ഛ്രീ പിബേന്നരഃ | മധു മാംസോപദംശം വാ പിബേദ്വാऽപ്യഥ ഗൌഡികമ് ||൩൦||
View original
सुरां सौवर्चलवतीं मूत्रकृच्छ्री पिबेन्नरः | मधु मांसोपदंशं वा पिबेद्वाऽप्यथ गौडिकम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (31) · Śloka 31
പിബേത് കുങ്കുമകര്ഷം വാ മധൂദകസമായുതമ് | രാത്രിപര്യുഷിതം പ്രാതസ്തഥാ സുഖമവാപ്നുയാത് ||൩൧||
View original
पिबेत् कुङ्कुमकर्षं वा मधूदकसमायुतम् | रात्रिपर्युषितं प्रातस्तथा सुखमवाप्नुयात् ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (32) · Śloka 32
ദാഡിമാമ്ലാം യുതാം മുഖ്യാമേലാജീരകനാഗരൈഃ | പീത്വാ സുരാം സലവണാം മൂത്രകൃച്ഛ്രാത് പ്രമുച്യതേ ||൩൨||
View original
दाडिमाम्लां युतां मुख्यामेलाजीरकनागरैः | पीत्वा सुरां सलवणां मूत्रकृच्छ्रात् प्रमुच्यते ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (33-34) · Śloka 34
പൃഥക്പര്ണ്യാദിവര്ഗസ്യ മൂലം ഗോക്ഷുരകസ്യ ച | അര്ധപ്രസ്ഥേന തോയസ്യ പചേത് ക്ഷീരചതുര്ഗുണമ് ||൩൩|| ക്ഷീരാവശിഷ്ടം തച്ഛീതം സിതാക്ഷൌദ്രയുതം പിബേത് | നരോ മാരുതപിത്തോത്ഥമൂത്രാഘാതനിവാരണമ് ||൩൪||
View original
पृथक्पर्ण्यादिवर्गस्य मूलं गोक्षुरकस्य च | अर्धप्रस्थेन तोयस्य पचेत् क्षीरचतुर्गुणम् ||३३|| क्षीरावशिष्टं तच्छीतं सिताक्षौद्रयुतं पिबेत् | नरो मारुतपित्तोत्थमूत्राघातनिवारणम् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (35) · Śloka 35
നിഷ്പീഡ്യ വാസസാ സമ്യഗ്വര്ചോ രാസഭവാജിനോഃ | രസസ്യ കുഡവം തസ്യ പിബേന്മൂത്രരുജാപഹമ് ||൩൫||
View original
निष्पीड्य वाससा सम्यग्वर्चो रासभवाजिनोः | रसस्य कुडवं तस्य पिबेन्मूत्ररुजापहम् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (36) · Śloka 36
മുസ്താഭയാദേവദാരുമൂര്വാണാം മധുകസ്യ ച | പിബേദക്ഷസമം കല്കം മൂത്രദോഷനിവാരണമ് ||൩൬||
View original
मुस्ताभयादेवदारुमूर्वाणां मधुकस्य च | पिबेदक्षसमं कल्कं मूत्रदोषनिवारणम् ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (37) · Śloka 37
അഭയാമലകാക്ഷാണാം കല്കം ബദരസമ്മിതമ് | അമ്ഭസാऽലവണോപേതം പിബേന്മൂത്രരുജാപഹമ് ||൩൭||
View original
अभयामलकाक्षाणां कल्कं बदरसम्मितम् | अम्भसाऽलवणोपेतं पिबेन्मूत्ररुजापहम् ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (38) · Śloka 38
ഉദുമ്ബരസമം കല്കം ദ്രാക്ഷായാ ജലസംയുതമ് | പിബേത് പര്യുഷിതം രാത്രൌ ശീതം മൂത്രരുജാപഹമ് ||൩൮||
View original
उदुम्बरसमं कल्कं द्राक्षाया जलसंयुतम् | पिबेत् पर्युषितं रात्रौ शीतं मूत्ररुजापहम् ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (39) · Śloka 39
നിദിഗ്ധികായാഃ സ്വരസം പിബേത് കുഡവസമ്മിതമ് | മൂത്രദോഷഹരം കല്യ ... |൩൯|
View original
निदिग्धिकायाः स्वरसं पिबेत् कुडवसम्मितम् | मूत्रदोषहरं कल्य ... |३९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (39-40) · Śloka 40
... മഥവാ ക്ഷൌദ്രസംയുതമ് ||൩൯|| പ്രപീഡ്യാമലകാനാം തു രസം കുഡവസമ്മിതമ് | പീത്വാऽഗദീ ഭവേജ്ജന്തുര്മൂത്രദോഷരുജാതുരഃ ||൪൦||
View original
... मथवा क्षौद्रसंयुतम् ||३९|| प्रपीड्यामलकानां तु रसं कुडवसम्मितम् | पीत्वाऽगदी भवेज्जन्तुर्मूत्रदोषरुजातुरः ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (41) · Śloka 41
ധാത്രീഫലരസേനൈവം സൂക്ഷ്മൈലാം വാ പിബേന്നരഃ |൪൧|
View original
धात्रीफलरसेनैवं सूक्ष्मैलां वा पिबेन्नरः |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (41-42) · Śloka 42
പിഷ്ട്വാऽഥവാ സുശീതേന ശാലിതണ്ഡുലവാരിണാ ||൪൧|| താലസ്യ തരുണം മൂലം ത്രപുസസ്യ രസം തഥാ | ശ്വേതം കര്കടകം ചൈവ പ്രാതസ്തു പയസാ പിബേത് ||൪൨||
View original
पिष्ट्वाऽथवा सुशीतेन शालितण्डुलवारिणा ||४१|| तालस्य तरुणं मूलं त्रपुसस्य रसं तथा | श्वेतं कर्कटकं चैव प्रातस्तु पयसा पिबेत् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (43) · Śloka 43
ശൃതം വാ മധുരൈഃ ക്ഷീരം സര്പിര്മിശ്രം പിബേന്നരഃ | മൂത്രദോഷവിശുദ്ധ്യര്ഥം തഥൈവാശ്മരിനാശനമ് ||൪൩||
View original
शृतं वा मधुरैः क्षीरं सर्पिर्मिश्रं पिबेन्नरः | मूत्रदोषविशुद्ध्यर्थं तथैवाश्मरिनाशनम् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (44-45) · Śloka 45
ബലാശ്വദംഷ്ട്രാക്രൌഞ്ചാസ്ഥികോകിലാക്ഷകതണ്ഡുലാന് | ശതപര്വകമൂലം ച ദേവദാരു സചിത്രകമ് ||൪൪|| അക്ഷബീജം ച സുരയാ കല്കീകൃത്യ പിബേന്നരഃ | മൂത്രദോഷവിശുദ്ധ്യര്ഥം തഥൈവാശ്മരിനാശനമ് ||൪൫||
View original
बलाश्वदंष्ट्राक्रौञ्चास्थिकोकिलाक्षकतण्डुलान् | शतपर्वकमूलं च देवदारु सचित्रकम् ||४४|| अक्षबीजं च सुरया कल्कीकृत्य पिबेन्नरः | मूत्रदोषविशुद्ध्यर्थं तथैवाश्मरिनाशनम् ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (46) · Śloka 46
പാടലാക്ഷാരമാഹൃത്യ സപ്തകൃത്വഃ പരിസ്രുതമ് | പിബേന്മൂത്രവികാരഘ്നം സംസൃഷ്ടം തൈലമാത്രയാ ||൪൬||
View original
पाटलाक्षारमाहृत्य सप्तकृत्वः परिस्रुतम् | पिबेन्मूत्रविकारघ्नं संसृष्टं तैलमात्रया ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (47) · Śloka 47
നലാശ്മഭേദദര്ഭേക്ഷുത്രപുസൈര്വാരുബീജകാന് | ക്ഷീരേ പരിശൃതാന് തത്ര പിബേത് സര്പിഃസമായുതാന് ||൪൭||
View original
नलाश्मभेददर्भेक्षुत्रपुसैर्वारुबीजकान् | क्षीरे परिशृतान् तत्र पिबेत् सर्पिःसमायुतान् ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (48) · Śloka 49
പാടല്യാ യാവശൂകാച്ച പാരിഭദ്രാത്തിലാദാപി | ക്ഷാരോദകേന മതിമാന് ത്വഗേലോഷണചൂര്ണകമ് ||൪൮|| പിബേദ്ഗുഡേന മിശ്രം വാ ലിഹ്യാല്ലേഹാന് പൃഥക് പൃഥക് |൪൯|
View original
पाटल्या यावशूकाच्च पारिभद्रात्तिलादापि | क्षारोदकेन मतिमान् त्वगेलोषणचूर्णकम् ||४८|| पिबेद्गुडेन मिश्रं वा लिह्याल्लेहान् पृथक् पृथक् |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (49-50) · Śloka 50
അത ഊര്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി മൂത്രദോഷേ ക്രമം ഹിതമ് ||൪൯|| സ്നേഹസ്വേദോപപന്നാനാം ഹിതം തേഷു വിരേചനമ് | തതഃ സംശുദ്ധദേഹാനാം ഹിതാശ്ചോത്തരബസ്തയഃ ||൫൦||
View original
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मूत्रदोषे क्रमं हितम् ||४९|| स्नेहस्वेदोपपन्नानां हितं तेषु विरेचनम् | ततः संशुद्धदेहानां हिताश्चोत्तरबस्तयः ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (51) · Śloka 51
സ്ത്ത്രീണാമതിപ്രസങ്ഗേന ശോണിതം യസ്യ ദൃശ്യതേ | മൈഥുനോപരമസ്തസ്യ ബൃംഹണശ്ച വിധിഃ സ്മൃതഃ ||൫൧||
View original
स्त्त्रीणामतिप्रसङ्गेन शोणितं यस्य दृश्यते | मैथुनोपरमस्तस्य बृंहणश्च विधिः स्मृतः ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (52) · Śloka 52
താമ്രചൂഡവസാ തൈലം ഹിതം ചോത്തരബസ്തിഷു | വിധാനം തസ്യ പൂര്വം ഹി വ്യാസതഃ പരികീര്തിതമ് ||൫൨||
View original
ताम्रचूडवसा तैलं हितं चोत्तरबस्तिषु | विधानं तस्य पूर्वं हि व्यासतः परिकीर्तितम् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (53-57) · Śloka 57
ക്ഷൌദ്രാര്ധപാത്രം ദത്ത്വാ ച പാത്രം തു ക്ഷീരസര്പിഷഃ | ശര്കരായാശ്ച ചൂര്ണം ച ദ്രാക്ഷാചൂര്ണം ച തത്സമമ് ||൫൩|| സ്വയങ്ഗുപ്താഫലം ചൈവ തഥൈവേക്ഷുരകസ്യ ച | പിപ്പലീചൂര്ണസംയുക്തമര്ധഭാഗം പ്രകല്പയേത് ||൫൪|| തദൈകധ്യം സമാനീയ ഖജേനാഭിപ്രമന്ഥയേത് | തതഃ പാണിതലം ചൂര്ണം ലീഢ്വാ ക്ഷീരം തതഃ പിബേത് ||൫൫|| ഏതത് സര്പിഃ പ്രയുഞ്ജാനഃ ശുദ്ധദേഹോ നരഃ സദാ | മൂത്രദോഷാഞ്ജയേത് സര്വാനന്യയോഗൈഃ സുദുര്ജയാന് ||൫൬|| ജയേച്ഛോണിതദോഷാംശ്ച വന്ധ്യാ ഗര്ഭം ലഭേത ച | നാരീ ചൈതത് പ്രയുഞ്ജാനാ യോനിദോഷാത് പ്രമുച്യതേ ||൫൭||
View original
क्षौद्रार्धपात्रं दत्त्वा च पात्रं तु क्षीरसर्पिषः | शर्करायाश्च चूर्णं च द्राक्षाचूर्णं च तत्समम् ||५३|| स्वयङ्गुप्ताफलं चैव तथैवेक्षुरकस्य च | पिप्पलीचूर्णसंयुक्तमर्धभागं प्रकल्पयेत् ||५४|| तदैकध्यं समानीय खजेनाभिप्रमन्थयेत् | ततः पाणितलं चूर्णं लीढ्वा क्षीरं ततः पिबेत् ||५५|| एतत् सर्पिः प्रयुञ्जानः शुद्धदेहो नरः सदा | मूत्रदोषाञ्जयेत् सर्वानन्ययोगैः सुदुर्जयान् ||५६|| जयेच्छोणितदोषांश्च वन्ध्या गर्भं लभेत च | नारी चैतत् प्रयुञ्जाना योनिदोषात् प्रमुच्यते ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (58-64) · Śloka 65
ബലാ കോലാസ്ഥി മധുകം ശ്വദംഷ്ട്രാऽഥ ശതാവരീ | മൃണാലം ച കശേരുശ്ച ബീജാനീക്ഷുരകസ്യ ച ||൫൮|| സഹസ്രവീര്യാംऽശുമതീ പയസ്യാ സഹ കാലയാ | ശൃഗാലവിന്നാऽതിബലാ ബൃംഹണീയോ ഗണസ്തഥാ ||൫൯|| ഏതാനി സമഭാഗാനി മതിമാന് സഹ സാധയേത് | ചതുര്ഗുണേന പയസാ ഗുഡസ്യ തുലയാ സഹ ||൬൦|| ദ്രോണാവശിഷ്ടം തത് പൂതം പചേത്തേന ഘൃതാഢകമ് | തത് സിദ്ധം കലശേ സ്ഥാപ്യം ക്ഷൌദ്രപ്രസ്ഥേന സംയുതമ് ||൬൧|| സര്പിരേതത് പ്രയുഞ്ജാനോ മൂത്രദോഷാത് പ്രമുച്യതേ | തുഗാക്ഷീര്യാശ്ച ചൂര്ണാനി ശര്കരായാസ്തഥൈവ ച ||൬൨|| ക്ഷൌദ്രേണ തുല്യാന്യാലോഡ്യ പ്രശസ്തേऽഹനി ലേഹയേത് | തസ്യ ഖാദേദ്യഥാശക്തി മാത്രാം ക്ഷീരം തതഃ പിബേത് ||൬൩|| ശുക്രദോഷാഞ്ജയേന്മര്ത്യഃ പ്രാശ്യ സമ്യക് സുയന്ത്രിതഃ | വ്യവായക്ഷീണരേതാസ്തു സദ്യഃ സംലഭതേ സുഖമ് ||൬൪|| ഓജസ്വീ ബലവാന്മര്ത്യഃ പിബന്നേവ ച ഹൃഷ്യതി |൬൫|
View original
बला कोलास्थि मधुकं श्वदंष्ट्राऽथ शतावरी | मृणालं च कशेरुश्च बीजानीक्षुरकस्य च ||५८|| सहस्रवीर्यांऽशुमती पयस्या सह कालया | शृगालविन्नाऽतिबला बृंहणीयो गणस्तथा ||५९|| एतानि समभागानि मतिमान् सह साधयेत् | चतुर्गुणेन पयसा गुडस्य तुलया सह ||६०|| द्रोणावशिष्टं तत् पूतं पचेत्तेन घृताढकम् | तत् सिद्धं कलशे स्थाप्यं क्षौद्रप्रस्थेन संयुतम् ||६१|| सर्पिरेतत् प्रयुञ्जानो मूत्रदोषात् प्रमुच्यते | तुगाक्षीर्याश्च चूर्णानि शर्करायास्तथैव च ||६२|| क्षौद्रेण तुल्यान्यालोड्य प्रशस्तेऽहनि लेहयेत् | तस्य खादेद्यथाशक्ति मात्रां क्षीरं ततः पिबेत् ||६३|| शुक्रदोषाञ्जयेन्मर्त्यः प्राश्य सम्यक् सुयन्त्रितः | व्यवायक्षीणरेतास्तु सद्यः संलभते सुखम् ||६४|| ओजस्वी बलवान्मर्त्यः पिबन्नेव च हृष्यति |६५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (65-72) · Śloka 72
ചിത്രകഃ സാരിവാ ചൈവ ബലാ കാലാനുസാരിവാ ||൬൫|| ദ്രാക്ഷാ വിശാലാ പിപ്പല്യസ്തഥാ ചിത്രഫലാ ഭവേത് | തഥൈവ മധുകം പഥ്യാം ദദ്യാദാമലകാനി ച ||൬൬|| ഘൃതാഢകം പചേദേഭിഃ കല്കൈഃ കര്ഷസമന്വിതൈഃ | ക്ഷീരദ്രോണേ ജലദ്രോണേ തത്സിദ്ധമവതാരയേത് ||൬൭|| ശീതം പരിസ്രുതം ചൈവ ശര്കരാപ്രസ്ഥസംയുതമ് | തുഗാക്ഷീര്യാശ്ച തത് സര്വം മതിമാന് പരിമിശ്രയേത് ||൬൮|| തതോ മിതം പിബേത്കാലേ യഥാദോഷം യഥാബലമ് | വാതരേതാഃ ശ്ലേഷ്മരേതാഃ പിത്തരേതാസ്തു യോ ഭവേത് ||൬൯|| രക്തരേതാ ഗ്രന്ഥിരേതാഃ പിബേദിച്ഛന്നരോഗതാമ് | ജീവനീയം ച വൃഷ്യം ച സര്പിരേതദ്ബലാവഹമ് ||൭൦|| പ്രജ്ഞാഹിതം ച ധന്യം ച സര്വരോഗാപഹം ശിവമ് | സര്പിരേതത് പ്രയുഞ്ജാനാ സ്ത്രീ ഗര്ഭം ലഭതേऽചിരാത് ||൭൧|| അസൃഗ്ദോഷാഞ്ജയേച്ചാപി യോനിദോഷാംശ്ച സംഹതാന് | മൂത്രദോഷേഷു സര്വേഷു കുര്യാദേതച്ചികിത്സിതമ് ||൭൨||
View original
चित्रकः सारिवा चैव बला कालानुसारिवा ||६५|| द्राक्षा विशाला पिप्पल्यस्तथा चित्रफला भवेत् | तथैव मधुकं पथ्यां दद्यादामलकानि च ||६६|| घृताढकं पचेदेभिः कल्कैः कर्षसमन्वितैः | क्षीरद्रोणे जलद्रोणे तत्सिद्धमवतारयेत् ||६७|| शीतं परिस्रुतं चैव शर्कराप्रस्थसंयुतम् | तुगाक्षीर्याश्च तत् सर्वं मतिमान् परिमिश्रयेत् ||६८|| ततो मितं पिबेत्काले यथादोषं यथाबलम् | वातरेताः श्लेष्मरेताः पित्तरेतास्तु यो भवेत् ||६९|| रक्तरेता ग्रन्थिरेताः पिबेदिच्छन्नरोगताम् | जीवनीयं च वृष्यं च सर्पिरेतद्बलावहम् ||७०|| प्रज्ञाहितं च धन्यं च सर्वरोगापहं शिवम् | सर्पिरेतत् प्रयुञ्जाना स्त्री गर्भं लभतेऽचिरात् ||७१|| असृग्दोषाञ्जयेच्चापि योनिदोषांश्च संहतान् | मूत्रदोषेषु सर्वेषु कुर्यादेतच्चिकित्सितम् ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 58
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കായചികിത്സാതന്ത്രേ മൂത്രാഘാതപ്രതിഷേധോ നാമ (വിംശോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) അഷ്ടപഞ്ചാശത്തമോऽധ്യായഃ ||൫൮||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे मूत्राघातप्रतिषेधो नाम (विंशोऽध्यायः, आदितः) अष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५८||
🔊 Audio coming soon