Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో మూత్రకృచ్ఛ్రప్రతిషేధమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातो मूत्रकृच्छ्रप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
59. mūtrakr̥cchrapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
వాతేన పిత్తేన కఫేన సర్వైస్తథాఽభిఘాతైః శకృదశ్మరీభ్యాం | తథాఽపరః శర్కరయా సుకష్టో మూత్రోపఘాతః కథితోఽష్టమస్తు ||3||
View original
वातेन पित्तेन कफेन सर्वैस्तथाऽभिघातैः शकृदश्मरीभ्याम् | तथाऽपरः शर्करया सुकष्टो मूत्रोपघातः कथितोऽष्टमस्तु ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
అల్పమల్పం సముత్పీడ్య ముష్కమేహనబస్తిభిః | ఫలద్భిరివ కృచ్ఛ్రేణ వాతాఘాతేన మేహతి ||4||
View original
अल्पमल्पं समुत्पीड्य मुष्कमेहनबस्तिभिः | फलद्भिरिव कृच्छ्रेण वाताघातेन मेहति ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
హారిద్రముష్ణం రక్తం వా ముష్కమేహనబస్తిభిః | అగ్నినా దహ్యామానాభైః పిత్తఘాతేన మేహతి ||5||
View original
हारिद्रमुष्णं रक्तं वा मुष्कमेहनबस्तिभिः | अग्निना दह्यामानाभैः पित्तघातेन मेहति ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
స్నిగ్ధం శుక్లమనుష్ణం చ ముష్కమేహనబస్తిభిః | సంహృష్టరోమా గురుభిః శ్లేష్మాఘాతేన మేహతి ||6||
View original
स्निग्धं शुक्लमनुष्णं च मुष्कमेहनबस्तिभिः | संहृष्टरोमा गुरुभिः श्लेष्माघातेन मेहति ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
దాహశీతరుజావిష్టో నానావర్ణం మహుర్ముహుః | తామ్యమానస్తు కృచ్ఛ్రేణ సాన్నిపాతేన మేహతి ||7||
View original
दाहशीतरुजाविष्टो नानावर्णं महुर्मुहुः | ताम्यमानस्तु कृच्छ्रेण सान्निपातेन मेहति ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8-9) · Śloka 10
మూత్రవాహిషు శల్యేన క్షతేష్వభిహతేషు చ | స్రోతఃసు మూత్రాఘాతస్తు జాయతే భృశవేదనః ||8|| వాతబస్తేస్తు తుల్యాని తస్య లింగాని లక్షయేత్ | శకృతస్తు ప్రతీఘాతాద్వాయుర్విగుణతాం గతః ||9|| ఆధ్మానం చ సశూలం చ మూత్రసంగం కరోతి హి |10|
View original
मूत्रवाहिषु शल्येन क्षतेष्वभिहतेषु च | स्रोतःसु मूत्राघातस्तु जायते भृशवेदनः ||८|| वातबस्तेस्तु तुल्यानि तस्य लिङ्गानि लक्षयेत् | शकृतस्तु प्रतीघाताद्वायुर्विगुणतां गतः ||९|| आध्मानं च सशूलं च मूत्रसङ्गं करोति हि |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
అశ్మరీహేతుకః పూర్వం మూత్రాఘాత ఉదాహృతః ||10||
View original
अश्मरीहेतुकः पूर्वं मूत्राघात उदाहृतः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11-14) · Śloka 15
అశ్మరీ శర్కరా చైవ తుల్యే సంభవలక్షణైః | శర్కరాయా విశేషం తు శృణు కీర్తయతో మమ ||11|| పచ్యమానస్య పిత్తేన భిద్యమానస్య వాయునా | శ్లేషమణోఽవయవా భిన్నాః శర్కరా ఇతి సంజ్ఞితాః ||12|| హృత్పీడా వేపథుః శూలం కుక్షౌ వహ్నిః సుదుర్బలః | తాభిర్భవతి మూర్చ్ఛా చ మూత్రాఘాతశ్చ దారుణః ||13|| మూత్రవేగనిరస్తాసు తాసు శామ్యతి వేదనా | యావదన్యా పునర్నైతి గుడికా స్రోతసో ముఖం ||14|| శర్కరాసంభవస్యైతన్మూత్రాఘాతస్య లక్షణం |15|
View original
अश्मरी शर्करा चैव तुल्ये सम्भवलक्षणैः | शर्कराया विशेषं तु शृणु कीर्तयतो मम ||११|| पच्यमानस्य पित्तेन भिद्यमानस्य वायुना | श्लेषमणोऽवयवा भिन्नाः शर्करा इति सञ्ज्ञिताः ||१२|| हृत्पीडा वेपथुः शूलं कुक्षौ वह्निः सुदुर्बलः | ताभिर्भवति मूर्च्छा च मूत्राघातश्च दारुणः ||१३|| मूत्रवेगनिरस्तासु तासु शाम्यति वेदना | यावदन्या पुनर्नैति गुडिका स्रोतसो मुखम् ||१४|| शर्करासम्भवस्यैतन्मूत्राघातस्य लक्षणम् |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (15) · Śloka 15
చికిత్సితమథైతేషామష్టానామపి వక్ష్యతే ||15||
View original
चिकित्सितमथैतेषामष्टानामपि वक्ष्यते ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (16) · Śloka 16
అశ్మరీం చ సమాశ్రిత్య యదుక్తం ప్రసమీక్ష్య తత్ | యథాదోషం ప్రయుంజీత స్నేహాదిమపి చ క్రమం ||16||
View original
अश्मरीं च समाश्रित्य यदुक्तं प्रसमीक्ष्य तत् | यथादोषं प्रयुञ्जीत स्नेहादिमपि च क्रमम् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (17-18) · Śloka 19
శ్వదంష్ట్రాశ్మభిదౌ కుంభీం హపుషాం కంటకారికాం | బలాం శతావరీం రాస్నాం వరుణం గిరికర్ణికాం ||17|| తథా విదారిగంధాదిం సంహృత్య త్రైవృతం పచేత్ | తైలం ఘృతం వా తత్ పేయం తేన వాఽప్యనువాసనం ||18|| దద్యాదుత్తరబస్తిం చ వాతకృచ్ఛ్రోపశాంతయే |19|
View original
श्वदंष्ट्राश्मभिदौ कुम्भीं हपुषां कण्टकारिकाम् | बलां शतावरीं रास्नां वरुणं गिरिकर्णिकाम् ||१७|| तथा विदारिगन्धादिं संहृत्य त्रैवृतं पचेत् | तैलं घृतं वा तत् पेयं तेन वाऽप्यनुवासनम् ||१८|| दद्यादुत्तरबस्तिं च वातकृच्छ्रोपशान्तये |१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (19) · Śloka 20
శ్వదంష్ట్రాస్వరసే తైలం సగుడక్షీరనాగరం ||19|| పక్త్వా తత్ పూర్వవద్యోజ్యం తత్రానిలరుజాపహం |20|
View original
श्वदंष्ट्रास्वरसे तैलं सगुडक्षीरनागरम् ||१९|| पक्त्वा तत् पूर्ववद्योज्यं तत्रानिलरुजापहम् |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (20) · Śloka 21
తృణోత్పలాదికాకోలీన్యగ్రోధాదిగణైః కృ(శృ)తం ||20|| పీతం ఘృతం పిత్తకృచ్ఛ్రం నాశయేత క్షీరమేవ వా |21|
View original
तृणोत्पलादिकाकोलीन्यग्रोधादिगणैः कृ(शृ)तम् ||२०|| पीतं घृतं पित्तकृच्छ्रं नाशयेत क्षीरमेव वा |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (21) · Śloka 21
దద్యాదుత్తరబస్తిం చ పిత్తకృచ్ఛ్రోపశాంతయే ||21||
View original
दद्यादुत्तरबस्तिं च पित्तकृच्छ्रोपशान्तये ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (22) · Śloka 22
ఏభిరేవ కృతః స్నేహస్త్రివిధేష్వపి బస్తిషు | హితం విరేచనం చేక్షుక్షీరద్రాక్షారసైర్యుతం ||22||
View original
एभिरेव कृतः स्नेहस्त्रिविधेष्वपि बस्तिषु | हितं विरेचनं चेक्षुक्षीरद्राक्षारसैर्युतम् ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (23) · Śloka 23
సురసోషకముస్తాదౌ వరుణాదౌ చ యత్ కృతం | తైలం తథా యవాగ్వాది కఫాఘాతే ప్రశస్యతే ||23||
View original
सुरसोषकमुस्तादौ वरुणादौ च यत् कृतम् | तैलं तथा यवाग्वादि कफाघाते प्रशस्यते ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (24) · Śloka 24
యథాదోషోచ్ఛ్ర్యం కుర్యాదేతానేవ చ సర్వజే |24|
View original
यथादोषोच्छ्र्यं कुर्यादेतानेव च सर्वजे |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (24) · Śloka 25
ఫల్గువృశ్చీరదర్భాశ్మసారచూర్ణం చ వారిణా ||24|| సురేక్షురసదర్భాంబుపీతం కృచ్ఛ్రరుజాపహం |25|
View original
फल्गुवृश्चीरदर्भाश्मसारचूर्णं च वारिणा ||२४|| सुरेक्षुरसदर्भाम्बुपीतं कृच्छ्ररुजापहम् |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (25) · Śloka 25
తథాఽభిఘాతజే కుర్యాత్ సద్యోవ్రణచికిత్సితం ||25||
View original
तथाऽभिघातजे कुर्यात् सद्योव्रणचिकित्सितम् ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (26) · Śloka 26
మూత్రకృచ్ఛ్రే శకృజ్జాతే కార్యా వాతహరీ క్రియా | స్వేదావగాహావభ్యంగబస్తిచూర్ణక్రియాస్తథా ||26||
View original
मूत्रकृच्छ्रे शकृज्जाते कार्या वातहरी क्रिया | स्वेदावगाहावभ्यङ्गबस्तिचूर्णक्रियास्तथा ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (27) · Śloka 27
యే త్వన్యే తు తథా కృచ్ఛ్రే తయో ప్రోక్తః క్రియావిధిః ||27||
View original
ये त्वन्ये तु तथा कृच्छ्रे तयो प्रोक्तः क्रियाविधिः ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 59
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కాయచికిత్సాతంత్రే మూత్రకృచ్ఛ్రప్రతిషేధో నామ (ఏకవింశతితమోఽధ్యాయః, ఆదితః) ఏకోనషష్ఠతమోఽధ్యాయః ||59||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे मूत्रकृच्छ्रप्रतिषेधो नाम (एकविंशतितमोऽध्यायः, आदितः) एकोनषष्ठतमोऽध्यायः ||५९||
🔊 Audio coming soon