Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతః శోషప్రతిషేధం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातः शोषप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
41. śōṣapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
అనేకరోగానుగతో బహురోగపురోగమః | దుర్విజ్ఞేయో దుర్నివారః శోషో వ్యాధిర్మహాబలః ||3||
View original
अनेकरोगानुगतो बहुरोगपुरोगमः | दुर्विज्ञेयो दुर्निवारः शोषो व्याधिर्महाबलः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
సంశోషణాద్రసాదీనాం శోష ఇత్యభిధీయతే | క్రియాక్షయకరత్వాచ్చ క్షయ ఇత్యుచ్యతే పునః ||4|| రాజ్ఞశ్చంద్రమసో యస్మాదభూదేష కిలామయః | తస్మాత్తం రాజయక్ష్మేతి కేచిదాహుః పునర్జనాః ||5||
View original
संशोषणाद्रसादीनां शोष इत्यभिधीयते | क्रियाक्षयकरत्वाच्च क्षय इत्युच्यते पुनः ||४|| राज्ञश्चन्द्रमसो यस्मादभूदेष किलामयः | तस्मात्तं राजयक्ष्मेति केचिदाहुः पुनर्जनाः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
స వ్యస్తైర్జాయతే దోషైరితి కేచిద్వదంతి హి |6|
View original
स व्यस्तैर्जायते दोषैरिति केचिद्वदन्ति हि |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-7) · Śloka 7
ఏకాదశానామేకస్మిన్ సాన్నిధ్యాత్తంత్రయుక్తితః ||6|| క్రియాణామవిభాగేన ప్రాగేకోత్పాదనేన చ | ఏక ఏవ మతః శోషః సన్నిపాతాత్మకో హ్యతః ||7||
View original
एकादशानामेकस्मिन् सान्निध्यात्तन्त्रयुक्तितः ||६|| क्रियाणामविभागेन प्रागेकोत्पादनेन च | एक एव मतः शोषः सन्निपातात्मको ह्यतः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ఉద్రేకాత్తత్ర లింగాని దోషాణాం నిపతంతి హి |8|
View original
उद्रेकात्तत्र लिङ्गानि दोषाणां निपतन्ति हि |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 9
క్షయాద్వేగప్రతీఘాతాదాఘాతాద్విషమాశనాత్ ||8|| జాయతే కుపితైర్దోషైర్వ్యాప్తదేహస్య దేహినః |9|
View original
क्षयाद्वेगप्रतीघातादाघाताद्विषमाशनात् ||८|| जायते कुपितैर्दोषैर्व्याप्तदेहस्य देहिनः |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
కఫప్రధానైర్దోషైర్హి రుద్ధేషు రసవర్త్మసు ||9||
View original
कफप्रधानैर्दोषैर्हि रुद्धेषु रसवर्त्मसु ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
అతివ్యవాయినో వాఽపి క్షీణే రేతస్యనంతరం | క్షీయంతే ధాతవః సర్వే తతః శుష్యతి మానవః ||10||
View original
अतिव्यवायिनो वाऽपि क्षीणे रेतस्यनन्तरम् | क्षीयन्ते धातवः सर्वे ततः शुष्यति मानवः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
భక్తద్వేషో జ్వరః శ్వాసః కాసః శోణితదర్శనం | స్వరభేదశ్చ జాయేత షడ్రూపే రాజయక్ష్మణి ||11||
View original
भक्तद्वेषो ज्वरः श्वासः कासः शोणितदर्शनम् | स्वरभेदश्च जायेत षड्रूपे राजयक्ष्मणि ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (12-13) · Śloka 13
స్వరభేదోఽనిలాంఛూలం సంలోచశ్చాంసపార్శ్వయోః | జ్వరో దాహోఽతిసారశ్చ పిత్తాద్రక్తస్య చాగమః ||12|| శిరసః పరిపూర్ణత్వమభక్తచ్ఛంద ఏవ చ | కాసః కంఠస్య చోద్ధ్వంసో విజ్ఞేయః కఫకోపతః ||13||
View original
स्वरभेदोऽनिलाञ्छूलं संलोचश्चांसपार्श्वयोः | ज्वरो दाहोऽतिसारश्च पित्ताद्रक्तस्य चागमः ||१२|| शिरसः परिपूर्णत्वमभक्तच्छन्द एव च | कासः कण्ठस्य चोद्ध्वंसो विज्ञेयः कफकोपतः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14-15) · Śloka 15
ఏకాదశభిరేభిర్వా షడ్భిర్వాఽపి సమన్వితం | (కాసాతీసారపార్శ్వార్తిస్వరభేదారుచిజ్వరైః ||14|| త్రిభిర్వా పీడితం లింగైర్జ్వరకాసాసృగామయైః) | జహ్యాచ్ఛోషార్దితం జంతుమిచ్ఛన్ సువిపులం యశః ||15||
View original
एकादशभिरेभिर्वा षड्भिर्वाऽपि समन्वितम् | (कासातीसारपार्श्वार्तिस्वरभेदारुचिज्वरैः ||१४|| त्रिभिर्वा पीडितं लिङ्गैर्ज्वरकासासृगामयैः) | जह्याच्छोषार्दितं जन्तुमिच्छन् सुविपुलं यशः ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
వ్యవాయశోకస్థావిర్యవ్యాయామాధ్వోపవాసతః | వ్రణోరఃక్షతపీడాభ్యాం శోషనన్యే వదంతి హి ||16||
View original
व्यवायशोकस्थाविर्यव्यायामाध्वोपवासतः | व्रणोरःक्षतपीडाभ्यां शोषनन्ये वदन्ति हि ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
వ్యవాయశోషీ శుక్రస్య క్షయలింగైరుపద్రుతః | పాండుదేహో యథాపూర్వం క్షీయంతే చాస్య ధాతవః ||17||
View original
व्यवायशोषी शुक्रस्य क्षयलिङ्गैरुपद्रुतः | पाण्डुदेहो यथापूर्वं क्षीयन्ते चास्य धातवः ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (18) · Śloka 18
ప్రధ్యానశీలః స్రస్తాంగః శోకశోష్యపి తాదృశః | వినా శుక్రక్షయకృతైర్వికారైరభిలక్షితః ||18||
View original
प्रध्यानशीलः स्रस्ताङ्गः शोकशोष्यपि तादृशः | विना शुक्रक्षयकृतैर्विकारैरभिलक्षितः ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (19-20) · Śloka 20
జరాశోషీ కృశో మందవీర్యబుద్ధిబలేంద్రియః | కంపనోఽరుచిమాన్ భిన్నకాంస్యపాత్రహతస్వరః(నః) ||19|| ష్ఠీవతి శ్లేష్మణా హీనం గౌరవారుచిపీడితః | సంప్రస్రుతాస్యనాసాక్షః సుప్తరూక్షమలచ్ఛవిః ||20||
View original
जराशोषी कृशो मन्दवीर्यबुद्धिबलेन्द्रियः | कम्पनोऽरुचिमान् भिन्नकांस्यपात्रहतस्वरः(नः) ||१९|| ष्ठीवति श्लेष्मणा हीनं गौरवारुचिपीडितः | सम्प्रस्रुतास्यनासाक्षः सुप्तरूक्षमलच्छविः ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21) · Śloka 21
అధ్వప్రశోషీ స్రస్తాంగః సంభృష్టపరుషచ్ఛవిః | ప్రసుప్తగాత్రావయవః శుష్కక్లోమగలాననః ||21||
View original
अध्वप्रशोषी स्रस्ताङ्गः सम्भृष्टपरुषच्छविः | प्रसुप्तगात्रावयवः शुष्कक्लोमगलाननः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (22) · Śloka 22
వ్యాయామశోషీ భూయిష్ఠమేభిరేవ సమన్వితః | ఉరఃక్షతకృతైర్లింగైః సంయుక్తశ్చ క్షతాద్వినా ||22||
View original
व्यायामशोषी भूयिष्ठमेभिरेव समन्वितः | उरःक्षतकृतैर्लिङ्गैः संयुक्तश्च क्षताद्विना ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (23) · Śloka 23
రక్తక్షయాద్వేదనాభిస్తథైవాహారయంత్రణాత్ | వ్రణితస్య భవేచ్ఛోషః స చాసాధ్యతమః స్మృతః ||23||
View original
रक्तक्षयाद्वेदनाभिस्तथैवाहारयन्त्रणात् | व्रणितस्य भवेच्छोषः स चासाध्यतमः स्मृतः ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (24-25) · Śloka 26
వ్యాయామభారాధ్యయనైరభిఘాతాతిమైథునైః | కర్మణా చాప్యురస్యేన వక్షో యస్య విదారితం | తస్యోరసి క్షతే రక్తం పూయః శ్లేష్మా చ గచ్ఛతి ||24|| కాసమానశ్ఛర్దయేచ్చ పీతరక్తాసితారుణం | సంతప్తవక్షాః సోఽత్యర్థం దూయనాత్పరితామ్యతి ||25|| దుర్గంధవదనోచ్ఛ్వాసో భిన్నవర్ణస్వరో నరః |26|
View original
व्यायामभाराध्ययनैरभिघातातिमैथुनैः | कर्मणा चाप्युरस्येन वक्षो यस्य विदारितम् | तस्योरसि क्षते रक्तं पूयः श्लेष्मा च गच्छति ||२४|| कासमानश्छर्दयेच्च पीतरक्तासितारुणम् | सन्तप्तवक्षाः सोऽत्यर्थं दूयनात्परिताम्यति ||२५|| दुर्गन्धवदनोच्छ्वासो भिन्नवर्णस्वरो नरः |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (26) · Śloka 27
కేషాంచిదేవం శోషో హి కారణైర్భేదమాగతః ||26|| న తత్ర దోషలింగానాం సమస్తానాం నిపాతనం |27|
View original
केषाञ्चिदेवं शोषो हि कारणैर्भेदमागतः ||२६|| न तत्र दोषलिङ्गानां समस्तानां निपातनम् |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (27) · Śloka 27
క్షయా ఏవ హి తే జ్ఞేయాః ప్రత్యేకం ధాతుసంజ్ఞితాః ||27||
View original
क्षया एव हि ते ज्ञेयाः प्रत्येकं धातुसञ्ज्ञिताः ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (28) · Śloka 28
చికిత్సితం తు తేషాం హి ప్రాగుక్తం ధాతుసంక్షయే ||28||
View original
चिकित्सितं तु तेषां हि प्रागुक्तं धातुसङ्क्षये ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (29-30) · Śloka 30
శ్వాసాంగసాదకఫసంస్రవతాలుశోషచ్ఛర్ద్యగ్నిసాదమదపీనసపాండునిద్రాః | శోషే భవిష్యతి భవంతి స చాపి జంతుః శుక్లేక్షణో భవతి మాంసపరో రిరంసుః ||29|| స్వప్నేషు కాకశుకశల్లకినీలకంఠగృధ్రాస్తథైవ కపయః కృకలాసకాశ్చ | తం వాహయంతి స నదీర్విజలాశ్చ పశ్యేచ్ఛుష్కాంస్తరూన్ పవనధూమదవార్దితాంశ్చ ||30||
View original
श्वासाङ्गसादकफसंस्रवतालुशोषच्छर्द्यग्निसादमदपीनसपाण्डुनिद्राः | शोषे भविष्यति भवन्ति स चापि जन्तुः शुक्लेक्षणो भवति मांसपरो रिरंसुः ||२९|| स्वप्नेषु काकशुकशल्लकिनीलकण्ठगृध्रास्तथैव कपयः कृकलासकाश्च | तं वाहयन्ति स नदीर्विजलाश्च पश्येच्छुष्कांस्तरून् पवनधूमदवार्दितांश्च ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (31) · Śloka 31
మహాశనం క్షీయమాణమతీసారనిపీడితం | శూనముష్కోదరం చైవ యక్ష్మిణం పరివర్జయేత్ ||31||
View original
महाशनं क्षीयमाणमतीसारनिपीडितम् | शूनमुष्कोदरं चैव यक्ष्मिणं परिवर्जयेत् ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (32) · Śloka 32
ఉపాచరేదాత్మవంతం దీప్తాగ్నిమకృశం నవం |32|
View original
उपाचरेदात्मवन्तं दीप्ताग्निमकृशं नवम् |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (32-33) · Śloka 33
స్థిరాదివర్గసిద్ధేన ఘృతేనాజావికేన చ ||32|| స్నిగ్ధస్య మృదు కర్తవ్యమూర్ధ్వం చాధశ్చ శోధనం | ఆస్థాపనం తథా కార్యం శిరసశ్చ విరేచనం ||33||
View original
स्थिरादिवर्गसिद्धेन घृतेनाजाविकेन च ||३२|| स्निग्धस्य मृदु कर्तव्यमूर्ध्वं चाधश्च शोधनम् | आस्थापनं तथा कार्यं शिरसश्च विरेचनम् ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (34) · Śloka 34
యవగోధూమశాలీంశ్చ రసైర్భుంజీత శోధితః |34|
View original
यवगोधूमशालींश्च रसैर्भुञ्जीत शोधितः |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (34) · Śloka 34
దృఢేఽగ్నౌ బృంహయేచ్చాపి నివృత్తోపద్రవం నరం ||34||
View original
दृढेऽग्नौ बृंहयेच्चापि निवृत्तोपद्रवं नरम् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (35) · Śloka 35
వ్యవాయశోషిణం ప్రాయో భజంతే వాతజా గదాః | బృంహణీయో విధిస్తస్మై హితః స్నిగ్ధోఽనిలాపహః ||35||
View original
व्यवायशोषिणं प्रायो भजन्ते वातजा गदाः | बृंहणीयो विधिस्तस्मै हितः स्निग्धोऽनिलापहः ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (36-39) · Śloka 39
కాకానులూకాన్నకులాన్ బిడాలాన్ గండూపదాన్ వ్యాలబిలేశయాఖూన్ | గృధ్రాంశ్చ దద్యాద్వివిధైః ప్రవాదైః ససైంధవాన్ సర్షపతైలభృష్టాన్ ||36|| దేయాని మాంసాని చ జాంగలాని ముద్గాఢకీసూపరసాశ్చ హృద్యాః | ఖరోష్ట్రనాగాశ్వతరాశ్వజాని దేయాని మాంసాని సుకల్పితాని ||37|| మాంసోపదంశాంశ్చ పిబేదరిష్టాన్ మార్ద్వీకయుక్తాన్ మదిరాశ్చ సేవ్యాః | అర్కామృతాక్షారజలోషితేభ్యః కృత్వా యవేభ్యో వివిధాంశ్చ భక్ష్యాన్ ||38|| ఖాదేత్, పిబేత్ సర్పిరజావికం వా కృశో యవాగ్వా సహ భక్తకాలే | సర్పిర్మధుభ్యాం త్రికటు ప్రలిహ్యాచ్చవ్యావిడంగోపహితం క్షయార్తః ||39||
View original
काकानुलूकान्नकुलान् बिडालान् गण्डूपदान् व्यालबिलेशयाखून् | गृध्रांश्च दद्याद्विविधैः प्रवादैः ससैन्धवान् सर्षपतैलभृष्टान् ||३६|| देयानि मांसानि च जाङ्गलानि मुद्गाढकीसूपरसाश्च हृद्याः | खरोष्ट्रनागाश्वतराश्वजानि देयानि मांसानि सुकल्पितानि ||३७|| मांसोपदंशांश्च पिबेदरिष्टान् मार्द्वीकयुक्तान् मदिराश्च सेव्याः | अर्कामृताक्षारजलोषितेभ्यः कृत्वा यवेभ्यो विविधांश्च भक्ष्यान् ||३८|| खादेत्, पिबेत् सर्पिरजाविकं वा कृशो यवाग्वा सह भक्तकाले | सर्पिर्मधुभ्यां त्रिकटु प्रलिह्याच्चव्याविडङ्गोपहितं क्षयार्तः ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (40) · Śloka 40
మాంసాదమాంసేషు ఘృతం చ సిద్ధం శోషాపహం క్షౌద్రకణాసమేతం |40|
View original
मांसादमांसेषु घृतं च सिद्धं शोषापहं क्षौद्रकणासमेतम् |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (41) · Śloka 41
ద్రాక్షాసితామాగధికావలేహః సక్షౌద్రతైలః క్షయరోగఘాతీ ||40|| ఘృతేన చాజేన సమాక్షికేణ తురంగగంధాతిలమాషచూర్ణం |41|
View original
द्राक्षासितामागधिकावलेहः सक्षौद्रतैलः क्षयरोगघाती ||४०|| घृतेन चाजेन समाक्षिकेण तुरङ्गगन्धातिलमाषचूर्णम् |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (41) · Śloka 41
సితాశ్వగంధామగధోద్భవానాం చూర్ణం ఘృతక్షౌద్రయుతం ప్రలిహ్యాత్ ||41||
View original
सिताश्वगन्धामगधोद्भवानां चूर्णं घृतक्षौद्रयुतं प्रलिह्यात् ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (42) · Śloka 42
క్షీరం పిబేద్వాఽప్యథ వాజిగంధావిపక్వమేవం లభతేఽంగపుష్టిం |42|
View original
क्षीरं पिबेद्वाऽप्यथ वाजिगन्धाविपक्वमेवं लभतेऽङ्गपुष्टिम् |४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (42) · Śloka 42
తదుత్థితం క్షీరఘృతం సితాఢ్యం ప్రాతః పిబేద్వాఽపి పయోనుపానం ||42||
View original
तदुत्थितं क्षीरघृतं सिताढ्यं प्रातः पिबेद्वाऽपि पयोनुपानम् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (43) · Śloka 43
ఉత్సాదనే చాపి తురంగగంధా యోజ్యా యవాశ్చైవ పునర్నవే చ |43|
View original
उत्सादने चापि तुरङ्गगन्धा योज्या यवाश्चैव पुनर्नवे च |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (43) · Śloka 44
కృత్స్నే వృషే తత్కుసుమైశ్చ సిద్ధం సర్పిః పిబేత్క్షౌద్రయుతం హితాశీ ||43|| యక్ష్మాణమేతత్ ప్రబలం చ కాసం శ్వాసం చ హన్యాదపి పాండుతాం చ |44|
View original
कृत्स्ने वृषे तत्कुसुमैश्च सिद्धं सर्पिः पिबेत्क्षौद्रयुतं हिताशी ||४३|| यक्ष्माणमेतत् प्रबलं च कासं श्वासं च हन्यादपि पाण्डुतां च |४४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (44-45) · Śloka 46
శకృద్రసా గోశ్వగజావ్యజానాం క్వాథా మితాశ్చాపి తథైవ భాగైః ||44|| మూర్వాహరిద్రాఖదిరద్రుమాణాం క్షీరస్య భాగస్త్వపరో ఘృతస్య | భాగాన్ దశైతాన్ విపచేద్విధిజ్ఞో దత్త్వా త్రివర్గం మధురం చ కృత్స్నం ||45|| కటుత్రికం చైవ సభద్రదారు ఘృతోత్తమం యక్ష్మనివారణాయ |46|
View original
शकृद्रसा गोश्वगजाव्यजानां क्वाथा मिताश्चापि तथैव भागैः ||४४|| मूर्वाहरिद्राखदिरद्रुमाणां क्षीरस्य भागस्त्वपरो घृतस्य | भागान् दशैतान् विपचेद्विधिज्ञो दत्त्वा त्रिवर्गं मधुरं च कृत्स्नम् ||४५|| कटुत्रिकं चैव सभद्रदारु घृतोत्तमं यक्ष्मनिवारणाय |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (46-48) · Śloka 48
ద్వే పంచమూల్యౌ వరుణం కరంజం భల్లాతకం బిల్వపునర్నవే చ ||46|| యవాన్ కులత్థాన్ బదరాణి భార్గీం పాఠాం హుతాశం సమహీకదంబం | కృత్వా కషాయం విపచేద్ధి తస్య షడ్భిర్హి పాత్రైర్ఘృతపాత్రమేకం ||47|| వ్యోషం మహావృక్షపయోఽభయాం చ చవ్యం సురాఖ్యం లవణోత్తమం చ | ఏతద్ధి శోషం జఠరాణి చైవ హన్యాత్ ప్రమేహాంశ్చ సహానిలేన ||48||
View original
द्वे पञ्चमूल्यौ वरुणं करञ्जं भल्लातकं बिल्वपुनर्नवे च ||४६|| यवान् कुलत्थान् बदराणि भार्गीं पाठां हुताशं समहीकदम्बम् | कृत्वा कषायं विपचेद्धि तस्य षड्भिर्हि पात्रैर्घृतपात्रमेकम् ||४७|| व्योषं महावृक्षपयोऽभयां च चव्यं सुराख्यं लवणोत्तमं च | एतद्धि शोषं जठराणि चैव हन्यात् प्रमेहांश्च सहानिलेन ||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (49) · Śloka 49
గోశ్వావ్యజేభైణఖరోష్ట్రజాతైః శకృద్రసక్షీరరసక్షతోత్థైః | ద్రాక్షాశ్వగంధామగధాసితాభిః సిద్ధం ఘృతం యక్ష్మవికారహారి ||49||
View original
गोश्वाव्यजेभैणखरोष्ट्रजातैः शकृद्रसक्षीररसक्षतोत्थैः | द्राक्षाश्वगन्धामगधासिताभिः सिद्धं घृतं यक्ष्मविकारहारि ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (50-54) · Śloka 54
ఏలాజమోదామలకాభయాక్షగాయత్ర్యరిష్టాసనశాలసారాన్ | విడంగభల్లాతకచిత్రకోగ్రాకటుత్రికాంభోదసురాష్ట్రజాంశ్చ ||50|| పక్త్వా జలే తేన పచేద్ధి సర్పిస్తస్మిన్ సుసిద్ధే త్వవతారితే చ | త్రింశత్పలాన్యత్ర సితోపలాయా దత్త్వా తుగాక్షీరిపలాని షట్ చ ||51|| ప్రస్థే ఘృతస్య ద్విగుణం చ దద్యాత్ క్షౌద్రం తతో మంథహతం విదధ్యాత్ | పలం పలం ప్రాతరతః ప్రలిహ్య పశ్చాత్ పిబేత్ క్షీరమతంద్రితశ్చ ||52|| ఏతద్ధి మేధ్యం పరమం పవిత్రం చక్షుష్యమాయుష్యమథో యశస్యం | యక్ష్మాణమాశు వ్యపహంతి చైతత్ పాండ్వామయం చైవ భగందరం చ ||53|| శ్వాసం చ హంతి స్వరభేదకాసహృత్ప్లీహగుల్మగ్రహణీగదాంశ్చ | న చాత్ర కించిత్ పరివర్జనీయం రసాయనం చైతదుపాస్యమానం ||54||
View original
एलाजमोदामलकाभयाक्षगायत्र्यरिष्टासनशालसारान् | विडङ्गभल्लातकचित्रकोग्राकटुत्रिकाम्भोदसुराष्ट्रजांश्च ||५०|| पक्त्वा जले तेन पचेद्धि सर्पिस्तस्मिन् सुसिद्धे त्ववतारिते च | त्रिंशत्पलान्यत्र सितोपलाया दत्त्वा तुगाक्षीरिपलानि षट् च ||५१|| प्रस्थे घृतस्य द्विगुणं च दद्यात् क्षौद्रं ततो मन्थहतं विदध्यात् | पलं पलं प्रातरतः प्रलिह्य पश्चात् पिबेत् क्षीरमतन्द्रितश्च ||५२|| एतद्धि मेध्यं परमं पवित्रं चक्षुष्यमायुष्यमथो यशस्यम् | यक्ष्माणमाशु व्यपहन्ति चैतत् पाण्ड्वामयं चैव भगन्दरं च ||५३|| श्वासं च हन्ति स्वरभेदकासहृत्प्लीहगुल्मग्रहणीगदांश्च | न चात्र किञ्चित् परिवर्जनीयं रसायनं चैतदुपास्यमानम् ||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (55) · Śloka 55
ప్లీహోదరోక్తం విహితం చ సర్పిస్త్రీణ్యేవ చాన్యాని హితాని చాత్ర |55|
View original
प्लीहोदरोक्तं विहितं च सर्पिस्त्रीण्येव चान्यानि हितानि चात्र |५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (55) · Śloka 55
ఉపద్రవాంశ్చ స్వరవైకృతాదీన్ జయేద్యథాస్వం ప్రసమీక్ష్య శాస్త్రం ||55||
View original
उपद्रवांश्च स्वरवैकृतादीन् जयेद्यथास्वं प्रसमीक्ष्य शास्त्रम् ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (56) · Śloka 56
అజాశకృన్మూత్రపయోఘృతాసృఙ్మాంసాలయాని ప్రతిసేవమానః | స్నానాదినానావిధినా జహాతి మాసాదశేషం నియమేన శోషం ||56||
View original
अजाशकृन्मूत्रपयोघृतासृङ्मांसालयानि प्रतिसेवमानः | स्नानादिनानाविधिना जहाति मासादशेषं नियमेन शोषम् ||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (57) · Śloka 57
రసోనయోగం విధివత్ క్షయార్తః క్షీరేణ వా నాగబలాప్రయోగం | సేవేత వా మాగధికావిధానం తథోపయోగం జతునోఽశ్మజస్య ||57||
View original
रसोनयोगं विधिवत् क्षयार्तः क्षीरेण वा नागबलाप्रयोगम् | सेवेत वा मागधिकाविधानं तथोपयोगं जतुनोऽश्मजस्य ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (58) · Śloka 58
శోకం స్త్రియం క్రోధమసూయనం చ త్యజే... |58|
View original
शोकं स्त्रियं क्रोधमसूयनं च त्यजे... |५८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 48 (58) · Śloka 58
...దుదారాన్ విషయాన్ భజేత | వైద్యాన్ ద్విజాతీంస్త్రిదశాన్ గురూంశ్చ వాచశ్చ పుణ్యాః శృణుయాద్ద్విజేభ్యః ||58||
View original
...दुदारान् विषयान् भजेत | वैद्यान् द्विजातींस्त्रिदशान् गुरूंश्च वाचश्च पुण्याः शृणुयाद्द्विजेभ्यः ||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 41
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కాయచికిత్సాతంత్రే (తృతీయోఽధ్యాయః, ఆదిత) ఏకచత్వారింశోఽధ్యాయః ||41||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे (तृतीयोऽध्यायः, आदित) एकचत्वारिंशोऽध्यायः ||४१||
🔊 Audio coming soon