Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

10. pramēhanidānādhyāyaḥ

Adhikarana pramehanidAnAdhyAyaH, pramehA viMshatiH (2-1) · Śloka 1

অশ্মরীনিদানাদনন্তরং প্রমেহনিদানমারভ্যতে - - - - অথাতঃ প্রমেহনিদানং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ| গদ্যসূত্রে|২| প্রমেহা বিংশতিস্তত্র শ্লেষ্মতো দশ, পিত্ততঃ| ষট্, চত্বারোঽনিলাত্|১|

View original

अश्मरीनिदानादनन्तरं प्रमेहनिदानमारभ्यते - - - - अथातः प्रमेहनिदानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे|२| प्रमेहा विंशतिस्तत्र श्लेष्मतो दश, पित्ततः| षट्, चत्वारोऽनिलात्|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pramehANAM nidAnam (1-3) · Śloka 3

| তেষাং মেদোমূত্রকফাবহম্||১|| অন্নপানক্রিযাজাতং যত্প্রাযস্তত্প্রবর্তকম্| স্বাদ্বম্ললবণস্নিগ্ধগুরুপিচ্ছিলশীতলম্||২|| নবধান্যসুরানূপমাংসেক্ষুগুডগোরসম্| একস্থানাসনরতিঃ শযনং বিধিবর্জিতম্||৩||

View original

| तेषां मेदोमूत्रकफावहम्||१|| अन्नपानक्रियाजातं यत्प्रायस्तत्प्रवर्तकम्| स्वाद्वम्ललवणस्निग्धगुरुपिच्छिलशीतलम्||२|| नवधान्यसुरानूपमांसेक्षुगुडगोरसम्| एकस्थानासनरतिः शयनं विधिवर्जितम्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphapramehANAM saMprAptiH (4) · Śloka 4

বস্তিমাশ্রিত্য কুরুতে প্রমেহান্ দূষিতঃ কফঃ| দূষযিত্বা বপুঃক্লেদস্বেদমেদোরসামিষম্||৪||

View original

बस्तिमाश्रित्य कुरुते प्रमेहान् दूषितः कफः| दूषयित्वा वपुःक्लेदस्वेदमेदोरसामिषम्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittapramehANAM saMprAptiH (5) · Śloka 5

পিত্তং রক্তমপি ক্ষীণে কফাদৌ মূত্রসংশ্রযম্| |৫|

View original

पित्तं रक्तमपि क्षीणे कफादौ मूत्रसंश्रयम्| |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtapramehANAM saMprAptiH (5) · Śloka 5

| ধাতূন্ বস্তিমুপানীয তত্ক্ষযেঽপি চ মারুতঃ||৫||

View original

| धातून् बस्तिमुपानीय तत्क्षयेऽपि च मारुतः||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pramehANAM sAdhyAsAdhyatvam (6) · Śloka 6

অথ সাধ্যাসাধ্যবিভাগমাহ - - - - সাধ্যযাপ্যপরিত্যাজ্যা মেহাস্তেনৈব তদ্ভবাঃ| সমাসমক্রিযতযা মহাত্যযতযাঽপি চ||৬||

View original

अथ साध्यासाध्यविभागमाह - - - - साध्ययाप्यपरित्याज्या मेहास्तेनैव तद्भवाः| समासमक्रियतया महात्ययतयाऽपि च||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pramehANAM sAmAnyalakShaNam (7) · Śloka 7

সামান্যং লক্ষণং তেষাং প্রভূতাবিলমূত্রতা| |৭|

View original

सामान्यं लक्षणं तेषां प्रभूताविलमूत्रता| |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pramehabhedAnAM kAraNam (7-8) · Śloka 8

ননু, দোষস্য-কফাদেঃ, দূষ্যস্য চ-বপুঃক্লেদাদেঃ, তুল্যত্বাত্ কথং প্রতিদোষং প্রমেহানেকত্বং স্যাত্ ? ইত্যাহ - - - - | দোষদূষ্যাবিশেষেঽপি তত্সংযোগবিশেষতঃ||৭|| মূত্রবর্ণাদিভেদেন ভেদো মেহেষু কল্প্যতে| |৮|

View original

ननु, दोषस्य-कफादेः, दूष्यस्य च-वपुःक्लेदादेः, तुल्यत्वात् कथं प्रतिदोषं प्रमेहानेकत्वं स्यात् ? इत्याह - - - - | दोषदूष्याविशेषेऽपि तत्संयोगविशेषतः||७|| मूत्रवर्णादिभेदेन भेदो मेहेषु कल्प्यते| |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udakamehasya lakShaNam (8-9) · Śloka 9

অথোদকমেহাদীন্ লক্ষযতি - - - - | অচ্ছং বহু সিতং শীতং নির্গন্ধমুদকোপমম্||৮|| মেহত্যুদকমেহেন কিঞ্চিচ্চাবিলপিচ্ছিলম্| |৯|

View original

अथोदकमेहादीन् लक्षयति - - - - | अच्छं बहु सितं शीतं निर्गन्धमुदकोपमम्||८|| मेहत्युदकमेहेन किञ्चिच्चाविलपिच्छिलम्| |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ikShumehasya lakShaNam (9) · Śloka 9

| ইক্ষো রসমিবাত্যর্থং মধুরং চেক্ষুমেহতঃ||৯||

View original

| इक्षो रसमिवात्यर्थं मधुरं चेक्षुमेहतः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sAndramehasya lakShaNam (10) · Śloka 10

সান্দ্রীভবেত্পর্যুষিতং সান্দ্রমেহেন মেহতি| |১০|

View original

सान्द्रीभवेत्पर्युषितं सान्द्रमेहेन मेहति| |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana surAmehasya lakShaNam (10) · Śloka 10

| সুরামেহী সুরাতুল্যমুপর্যচ্ছমধো ঘনম্||১০||

View original

| सुरामेही सुरातुल्यमुपर्यच्छमधो घनम्||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana piShTamehasya lakShaNam (11) · Śloka 11

সংহৃষ্টরোমা পিষ্টেন পিষ্টবদ্বহলং সিতম্| |১১|

View original

संहृष्टरोमा पिष्टेन पिष्टवद्बहलं सितम्| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shukramehasya lakShaNam (11) · Śloka 11

| শুক্রাভং শুক্রমিশ্রং বা শুক্রমেহি প্রমেহতি||১১||

View original

| शुक्राभं शुक्रमिश्रं वा शुक्रमेहि प्रमेहति||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sikatAmehasya lakShaNam (12) · Śloka 12

মূর্তাণূন্ সিকতামেহী সিকতারূপিণো মলান্| |১২|

View original

मूर्ताणून् सिकतामेही सिकतारूपिणो मलान्| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shItamehasya lakShaNam (12) · Śloka 12

| শীতমেহী সুবহুশো মধুরং ভৃশশীতলম্||১২||

View original

| शीतमेही सुबहुशो मधुरं भृशशीतलम्||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shanairmehasya lakShaNam (13) · Śloka 13

শনৈঃশনৈঃশনৈর্মেহী মন্দংমন্দং প্রমেহতি| |১৩|

View original

शनैःशनैःशनैर्मेही मन्दंमन्दं प्रमेहति| |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana lAlAmehasya lakShaNam (13) · Śloka 13

| লালাতন্তুযুতং মূত্রং লালামেহেন পিচ্ছিলম্||১৩||

View original

| लालातन्तुयुतं मूत्रं लालामेहेन पिच्छिलम्||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShAramehasya lakShaNam (14) · Śloka 14

পিত্তজানাহ - - - - গন্ধবর্ণরসস্পর্শৈঃ ক্ষারেণ ক্ষারতোযবত্| |১৪|

View original

पित्तजानाह - - - - गन्धवर्णरसस्पर्शैः क्षारेण क्षारतोयवत्| |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nIlamehasya lakShaNam (14) · Śloka 14

| নীলমেহেন নীলাভং|১৪|

View original

| नीलमेहेन नीलाभं|१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAlamehasya lakShaNam (14) · Śloka 14

| কালমেহী মষীনিভম্||১৪||

View original

| कालमेही मषीनिभम्||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana hAridramehasya lakShaNam (15) · Śloka 15

হারিদ্রমেহী কটুকং হরিদ্রাসন্নিভং দহত্| |১৫|

View original

हारिद्रमेही कटुकं हरिद्रासन्निभं दहत्| |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mA~jjiShThamehasya lakShaNam (15) · Śloka 15

| বিস্রং মাঞ্জিষ্ঠমেহেন মঞ্জিষ্ঠাসলিলোপমম্||১৫||

View original

| विस्रं माञ्जिष्ठमेहेन मञ्जिष्ठासलिलोपमम्||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktamehasya lakShaNam (16) · Śloka 16

বিস্রমুষ্ণং সলবণং রক্তাভং রক্তমেহতঃ| |১৬|

View original

विस्रमुष्णं सलवणं रक्ताभं रक्तमेहतः| |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vasAmehasya lakShaNam (16) · Śloka 16

অধুনা বাতজান্ বক্তি - - - - | বসামেহী বসামিশ্রং বসাং বা মূত্রযেন্মুহুঃ||১৬||

View original

अधुना वातजान् वक्ति - - - - | वसामेही वसामिश्रं वसां वा मूत्रयेन्मुहुः||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana majjamehasya lakShaNam (17) · Śloka 17

মজ্জানং মজ্জমিশ্রং বা মজ্জমেহী মুহুর্মুহুঃ| |১৭|

View original

मज्जानं मज्जमिश्रं वा मज्जमेही मुहुर्मुहुः| |१७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana hastimehasya lakShaNam (17-18) · Śloka 18

| হস্তী মত্ত ইবাজস্রং মূত্রং বেগবিবর্জিতম্||১৭|| সলসীকং বিবদ্ধং চ হস্তিমেহী প্রমেহতি| |১৮|

View original

| हस्ती मत्त इवाजस्रं मूत्रं वेगविवर्जितम्||१७|| सलसीकं विबद्धं च हस्तिमेही प्रमेहति| |१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madhumehasya lakShaNam (18) · Śloka 18

| মধুমেহী মধুসমম্|১৮|

View original

| मधुमेही मधुसमम्|१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madhumehasya dvaividhyam (18-19) · Śloka 19

| জাযতে স কিল দ্বিধা||১৮|| ক্রুদ্ধে ধাতুক্ষযাদ্বাযৌ দোষাবৃতপথেঽথবা| |১৯|

View original

| जायते स किल द्विधा||१८|| क्रुद्धे धातुक्षयाद्वायौ दोषावृतपथेऽथवा| |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana AvRutavAtasya kRucchrasAdhyatvam (19-20) · Śloka 20

| আবৃতো দোষলিঙ্গানি সোঽনিমিত্তং প্রদর্শযেত্||১৯|| ক্ষীণঃ ক্ষণাত্ক্ষণাত্ পূর্ণো ভজতে কৃচ্ছ্রসাধ্যতাম্| |২০|

View original

| आवृतो दोषलिङ्गानि सोऽनिमित्तं प्रदर्शयेत्||१९|| क्षीणः क्षणात्क्षणात् पूर्णो भजते कृच्छ्रसाध्यताम्| |२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upekShayA sarveShAM madhumehatvam (20-21) · Śloka 21

| কালেনোপেক্ষিতাঃ সর্বে যদ্যান্তি মধুমেহতাম্||২০|| মধুরং যচ্চ সর্বেষু প্রাযো মধ্বিব মেহতি| সর্বেঽপি মধুমেহাখ্যা মাধুর্যাচ্চ তনোরতঃ||২১||

View original

| कालेनोपेक्षिताः सर्वे यद्यान्ति मधुमेहताम्||२०|| मधुरं यच्च सर्वेषु प्रायो मध्विव मेहति| सर्वेऽपि मधुमेहाख्या माधुर्याच्च तनोरतः||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphajAnAM upadravAH (22) · Śloka 22

অবিপাকোঽরুচিশ্র্ছর্দির্নিদ্রা কাসঃ সপীনসঃ| উপদ্রবাঃ প্রজাযন্তে মেহানাং কফজন্মনাম্||২২||

View original

अविपाकोऽरुचिश्र्छर्दिर्निद्रा कासः सपीनसः| उपद्रवाः प्रजायन्ते मेहानां कफजन्मनाम्||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajAnAM upadravAH (23) · Śloka 23

বস্তিমেহনযোস্তোদো মুষ্কাবদরণং জ্বরঃ| দাহস্তৃষ্ণাঽম্লকো মূর্চ্ছা বিড্ভেদঃ পিত্তজন্মনাম্||২৩||

View original

बस्तिमेहनयोस्तोदो मुष्कावदरणं ज्वरः| दाहस्तृष्णाऽम्लको मूर्च्छा विड्भेदः पित्तजन्मनाम्||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAnAM upadravAH (24) · Śloka 24

বাতিকানামুদাবর্তকম্পহৃদ্গ্রহলোলতাঃ| শূলমুন্নিদ্রতা শোষঃ কাসঃ শ্বাসশ্চ জাযতে||২৪||

View original

वातिकानामुदावर्तकम्पहृद्ग्रहलोलताः| शूलमुन्निद्रता शोषः कासः श्वासश्च जायते||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upekShayA dasha piTikAH (25-26) · Śloka 26

প্রমেহিণাং চ পিটিকাঃ শরাবিকাদ্যাঃ প্রাযেণ ভবন্তি, ইতি তা এবাহ - - - - শরাবিকা কচ্ছপিকা জালিনী বিনতাঽলজী| মসূরিকা সর্ষপিকা পুত্রিণী সবিদারিকা||২৫|| বিদ্রধিশ্চেতি পিটিকাঃ প্রমেহোপেক্ষযা দশ| সন্ধিমর্মসু জাযন্তে মাংসলেষু চ ধামসু||২৬||

View original

प्रमेहिणां च पिटिकाः शराविकाद्याः प्रायेण भवन्ति, इति ता एवाह - - - - शराविका कच्छपिका जालिनी विनताऽलजी| मसूरिका सर्षपिका पुत्रिणी सविदारिका||२५|| विद्रधिश्चेति पिटिकाः प्रमेहोपेक्षया दश| सन्धिमर्मसु जायन्ते मांसलेषु च धामसु||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sharAvikAyA lakShaNam (27) · Śloka 27

অন্তোন্নতা মধ্যনিম্না শ্যাবা ক্লেদরুজান্বিতা| শরাবমানসংস্থানা পিটিকা স্যাচ্ছরাবিকা||২৭||

View original

अन्तोन्नता मध्यनिम्ना श्यावा क्लेदरुजान्विता| शरावमानसंस्थाना पिटिका स्याच्छराविका||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kacchapikAyAH lakShaNam (28) · Śloka 28

অবগাঢার্তিনিস্তোদা মহাবস্তুপরিগ্রহা| শ্লক্ষ্ণা কচ্ছপপৃষ্ঠাভা পিটিকা কচ্ছপী মতা||২৮||

View original

अवगाढार्तिनिस्तोदा महावस्तुपरिग्रहा| श्लक्ष्णा कच्छपपृष्ठाभा पिटिका कच्छपी मता||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jAlinyAH lakShaNam (29) · Śloka 29

স্তব্ধা সিরাজালবতী স্নিগ্ধস্রাবা মহাশযা| রুজানিস্তোদবহুলা সূক্ষ্মচ্ছিদ্রা চ জালিনী||২৯||

View original

स्तब्धा सिराजालवती स्निग्धस्रावा महाशया| रुजानिस्तोदबहुला सूक्ष्मच्छिद्रा च जालिनी||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vinatAyAH lakShaNam (30) · Śloka 30

অবগাঢরুজাক্লেদা পৃষ্ঠে বা জঠরেঽপি বা| মহতী পিটিকা নীলা বিনতা বিনতা স্মৃতা||৩০||

View original

अवगाढरुजाक्लेदा पृष्ठे वा जठरेऽपि वा| महती पिटिका नीला विनता विनता स्मृता||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana alajyAH lakShaNam (31) · Śloka 31

দহতি ত্বচমুত্থানে ভৃশং কষ্টা বিসর্পিণী| রক্তকৃষ্ণাঽতিতৃট্স্ফোটদাহমোহজ্বরাঽলজী||৩১||

View original

दहति त्वचमुत्थाने भृशं कष्टा विसर्पिणी| रक्तकृष्णाऽतितृट्स्फोटदाहमोहज्वराऽलजी||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana masUrikAyAH lakShaNam (32) · Śloka 32

মানসংস্থানযোস্তুল্যা মসূরেণ মসূরিকা| |৩২|

View original

मानसंस्थानयोस्तुल्या मसूरेण मसूरिका| |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarShapikAyAH lakShaNam (32-33) · Śloka 33

| সর্ষপামানসংস্থানা ক্ষিপ্রপাকা মহারুজা||৩২|| সর্ষপী সর্ষপাতুল্যপিটিকাপরিবারিতা| |৩৩|

View original

| सर्षपामानसंस्थाना क्षिप्रपाका महारुजा||३२|| सर्षपी सर्षपातुल्यपिटिकापरिवारिता| |३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana putriNyAH lakShaNam (33) · Śloka 33

| পুত্রিণী মহতী ভূরিসুসূক্ষ্মপিটিকাচিতা||৩৩||

View original

| पुत्रिणी महती भूरिसुसूक्ष्मपिटिकाचिता||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vidArikAyAH lakShaNam (34) · Śloka 34

বিদারীকন্দবদ্বৃত্তা কঠিনা চ বিদারিকা| |৩৪|

View original

विदारीकन्दवद्वृत्ता कठिना च विदारिका| |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vidradheH lakShaNam (34) · Śloka 34

| বিদ্রধির্বক্ষ্যতেঽন্যত্র|৩৪|

View original

| विद्रधिर्वक्ष्यतेऽन्यत्र|३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana piTikAnAM sAdhyAsAdhyatvam (34-35) · Śloka 35

| তত্রাদ্যং পিটিকাত্রযম্||৩৪|| পুত্রিণী চ বিদারী চ দুঃসহা বহুমেদসঃ| সহ্যাঃ পিত্তোল্বণাস্ত্বন্যাঃ সম্ভবন্ত্যল্পমেদসঃ||৩৫||

View original

| तत्राद्यं पिटिकात्रयम्||३४|| पुत्रिणी च विदारी च दुःसहा बहुमेदसः| सह्याः पित्तोल्बणास्त्वन्याः सम्भवन्त्यल्पमेदसः||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana prameheNa vinA~apyetAsAmutpattiH (36) · Śloka 36

তাসু মেহবশাচ্চ স্যাদ্দোষোদ্রেকো যথাযথম্| |৩৬|

View original

तासु मेहवशाच्च स्याद्दोषोद्रेको यथायथम्| |३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana prameharaktapittayorbhedakalakShaNam (36) · Śloka 36

প্রমেহেণ বিনাঽপ্যেতা জাযন্তে দুষ্টমেদসঃ| তাবচ্চ নোপলক্ষ্যন্তে যাবদ্বস্তুপরিগ্রহঃ||৩৬||

View original

प्रमेहेण विनाऽप्येता जायन्ते दुष्टमेदसः| तावच्च नोपलक्ष्यन्ते यावद्वस्तुपरिग्रहः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pramehANAM pUrvarUpam (37-39) · Śloka 39

হারিদ্রবর্ণং রক্তং বা মেহপ্রাগ্রূপবর্জিতম্| যো মূত্রযেন্ন তং মেহং রক্তপিত্তং তু তদ্বিদুঃ||৩৭|| স্বেদোঽঙ্গগন্ধঃ শিথিলত্বমঙ্গে শয্যাসনস্বপ্নসুখাভিষঙ্গঃ| হৃন্নেত্রজিহ্বাশ্রবণোপদেহো ঘনাঙ্গতা কেশনখাতিবৃদ্ধিঃ||৩৮|| শীতপ্রিযত্বং গলতালুশোষো মাধুর্যমাস্যে করপাদদাহঃ| ভবিষ্যতো মেহগণস্য রূপং মূত্রেঽভিধাবন্তি পিপীলিকাশ্চ||৩৯||

View original

हारिद्रवर्णं रक्तं वा मेहप्राग्रूपवर्जितम्| यो मूत्रयेन्न तं मेहं रक्तपित्तं तु तद्विदुः||३७|| स्वेदोऽङ्गगन्धः शिथिलत्वमङ्गे शय्यासनस्वप्नसुखाभिषङ्गः| हृन्नेत्रजिह्वाश्रवणोपदेहो घनाङ्गता केशनखातिवृद्धिः||३८|| शीतप्रियत्वं गलतालुशोषो माधुर्यमास्ये करपाददाहः| भविष्यतो मेहगणस्य रूपं मूत्रेऽभिधावन्ति पिपीलिकाश्च||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pramehe dvividho vicAraH (40) · Śloka 40

দৃষ্ট্বা প্রমেহং মধুরং সপিচ্ছং মধূপমং স্যাদ্দ্বিবিধো বিচারঃ| সম্পূরণাদ্বা কফসম্ভবঃ স্যাত্ ক্ষীণেষু দোষেষ্বনিলাত্মকো বা||৪০||

View original

दृष्ट्वा प्रमेहं मधुरं सपिच्छं मधूपमं स्याद्द्विविधो विचारः| सम्पूरणाद्वा कफसम्भवः स्यात् क्षीणेषु दोषेष्वनिलात्मको वा||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pramehANAM sAdhyAsAdhyatvam (10) · Śloka 10

অধুনা যদুক্তং সাধ্যযাপ্যপরিত্যাজ্যাঃ কফাদিসম্ভবা ইত্যস্যাপবাদমাহ - - - - সপূর্বরূপাঃ কফপিত্তেমেহাঃ ক্রমেণ যে বাতকৃতাশ্চ মেহাঃ| সাধ্যা ন তে, পিত্তকৃতাস্তু যাপ্যাঃ সাধ্যাস্তু মেদো যদি নাতিদুষ্টম্||৪১|| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তসূনুশ্রীমদ্বাগ্ভটবিরচিতাযামষ্টাঙ্গহৃদযসংহিতাযাং তৃতীযে নিদানস্থানে প্রমেহনিদানং নাম দশমোঽধ্যাযঃ||১০||

View original

अधुना यदुक्तं साध्ययाप्यपरित्याज्याः कफादिसम्भवा इत्यस्यापवादमाह - - - - सपूर्वरूपाः कफपित्तेमेहाः क्रमेण ये वातकृताश्च मेहाः| साध्या न ते, पित्तकृतास्तु याप्याः साध्यास्तु मेदो यदि नातिदुष्टम्||४१|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां तृतीये निदानस्थाने प्रमेहनिदानं नाम दशमोऽध्यायः||१०||

🔊 Audio coming soon

10. pramēhanidānādhyāyaḥ — Ashtanga Hrudayam | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi