2. dinacaryādhyāyaḥ

Adhikarana dinacaryAdhyAyaH (2) · Śloka 2

அதாதோ திநசர்யாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே)||௨||

Adhikarana brAhme muhUrta utthAnam (1) · Śloka 1

அஸ்மிஂஸ்தந்த்ரே ஆயுஃபாலநஂ ப்ரகதம்| தத்விவிதம், ஸ்வஸ்தவத்தமாதுரவத்தஂ ச| தத்ர மங்கல்யத்வாத் ஸ்வல்பவக்தவ்யத்வாதாதுரோபயோகித்வாச்ச ஸ்வஸ்தவத்தமேவாதாவுச்யதே ப்ராஹ்மே முஹூர்த உத்திஷ்டேத்ஸ்வஸ்தோ ரக்ஷார்தமாயுஷஃ| |௧|

Adhikarana shaucavidhiH dantadhAvanam (1-3) · Śloka 3

| ஶரீரசிந்தாஂ நிர்வர்த்ய கதஶௌசவிதிஸ்ததஃ||௧|| அர்கந்யக்ரோதகதிரகரஞ்ஜககுபாதிஜம்| ப்ராதர்புக்த்வா ச மத்வக்ரஂ கஷாயகடுதிக்தகம்||௨|| கநீந்யக்ரஸமஸ்தௌல்யஂ ப்ரகுணஂ த்வாதஶாங்குலம்| பக்ஷயேத்தந்தபவநஂ தந்தமாஂஸாந்யபாதயந்||௩||

Adhikarana dantadhAvananiShedhaH (4) · Śloka 4

நாத்யாதஜீர்ணவமதுஶ்வாஸகாஸஜ்வரார்திதீ| தஷ்ணாஸ்யபாகஹந்நேத்ரஶிரஃகர்ணாமயீ ச தத்||௪||

Adhikarana sauvIrA~jjanam (5) · Śloka 5

ஸௌவீரமஞ்ஜநஂ நித்யஂ ஹிதமக்ஷ்ணோஸ்ததோ பஜேத்| |௫|

Adhikarana rasA~jjanam (5-6) · Śloka 6

| சக்ஷுஸ்தேஜோமயஂ தஸ்ய விஶேஷாத் ஶ்லேஷ்மதோ பயம்||௫|| யோஜயேத்ஸப்தராத்ரேऽஸ்மாத்ஸ்ராவணார்தஂ ரஸாஞ்ஜநம்| |௬|

Adhikarana nasyAdisevanam (6) · Śloka 6

| ததோ நாவநகண்டூஷதூமதாம்பூலபாக்பவேத்||௬||

Adhikarana tAmbUlaniShedhaH (7) · Śloka 7

யேஷாஂ து தாம்பூலமபத்யஂ, தாநாஹ தாம்பூலஂ க்ஷதபித்தாஸ்ரரூக்ஷோத்குபிதசக்ஷுஷாம்| விஷமூர்ச்சாமதார்தாநாமபத்யஂ ஶோஷிணாமபி||௭||

Adhikarana aBya~ggaH (8) · Śloka 8

ததேதத்ஸர்வஂ விதாய, போஜநாஸந்நே காலேऽப்யங்க ஆசரணீய இத்யாஹ அப்யங்கமாசரேந்நித்யஂ, ஸ ஜராஶ்ரமவாதஹா| தஷ்டிப்ரஸாதபுஷ்ட்யாயுஃஸ்வப்நஸுத்வக்த்வதார்ட்யகத்||௮||

Adhikarana shirAdau visheSheNa shIlanam (9) · Śloka 9

ஶிரஃஶ்ரவணபாதேஷு தஂ விஶேஷேண ஶீலயேத்| |௯|

Adhikarana aBya~gganiShedhaH (9) · Śloka 9

அதேததபவாதமாஹ | வர்ஜ்யோऽப்யங்கஃ கபக்ரஸ்தகதஸஂஶுத்த்யஜீர்ணிபிஃ||௯||

Adhikarana vyAyAmaH (10) · Śloka 10

லாகவஂ கர்மஸாமர்த்யஂ தீப்தோऽக்நிர்மேதஸஃ க்ஷயஃ| விபக்தகநகாத்ரத்வஂ வ்யாயாமாதுபஜாயதே||௧௦||

Adhikarana vyAyAma niShedhaH (11) · Śloka 11

இதாநீஂ யேநாஸௌ ந கார்யஸ்தஂ தர்ஶயதி வாதபித்தாமயீ பாலோ வத்தோऽஜீர்ணோ ச தஂ த்யஜேத்| |௧௧|

Adhikarana vyAyAmamAtrA,vyAyAmakAlaH (11-12) · Śloka 12

| அர்தஶக்த்யா நிஷேவ்யஸ்து பலிபிஃ ஸ்நிக்தபோஜிபிஃ||௧௧|| ஶீதகாலே வஸந்தே ச, மந்தமேவ ததோऽந்யதா| |௧௨|

Adhikarana dehamardanam (12) · Śloka 12

| தஂ கத்வாऽநுஸுகஂ தேஹஂ மர்தயேச்ச ஸமந்ததஃ||௧௨||

Adhikarana ativyAyAmaniShedhaH (13) · Śloka 13

தஷ்ணா க்ஷயஃ ப்ரதமகோ ரக்தபித்தஂ ஶ்ரமஃ க்லமஃ| அதிவ்யாயாமதஃ காஸோ ஜ்வரஶ்சர்திஶ்ச ஜாயதே||௧௩||

Adhikarana ativyAyAmAdinA vyApadaH (14) · Śloka 14

வ்யாயாமஜாகராத்வஸ்த்ரீஹாஸ்யபாஷ்யாதி ஸாஹஸம்| கஜஂ ஸிஂஹ இவாகர்ஷந் பஜந்நதி விநஶ்யதி||௧௪||

Adhikarana udvartanaguNAH (15) · Śloka 15

உத்வர்தநஂ கபஹரஂ மேதஸஃ ப்ரவிலாயநம்| ஸ்திரீகரணமங்காநாஂ த்வக்ப்ரஸாதகரஂ பரம்||௧௫||

Adhikarana snAnaguNAH (16) · Śloka 16

தீபநஂ வஷ்யமாயுஷ்யஂ ஸ்நாநமூர்ஜாபலப்ரதம்| கண்டூமலஶ்ரமஸ்வேததந்த்ராதட்தாஹபாப்மஜித்||௧௬||

Adhikarana uShNaSItAmbusnAnaviShayaH (17) · Śloka 17

உஷ்ணாம்புநாऽதஃகாயஸ்ய பரிஷேகோ பலாவஹஃ| தேநைவ தூத்தமாங்கஸ்ய பலஹத்கேஶசக்ஷுஷாம்||௧௭||

Adhikarana snAnaniShedhaH (18) · Śloka 18

ஸ்நாநஂ யேஷாமபத்யம், தாந் தர்ஶயிதுமாஹ ஸ்நாநமர்திதநேத்ராஸ்யகர்ணரோகாதிஸாரிஷு| ஆத்மாநபீநஸாஜீர்ணபுக்தவத்ஸு ச கர்ஹிதம்||௧௮||

Adhikarana jIrNe hitaBojanamvegodIrNadhAraNaniShedhaH vyAdhyupeScAniShedhaH (19) · Śloka 19

ஜீர்ணோ ஹிதஂ மிதஂ சாத்யாந்ந வேகாநீரயேத்பலாத்| ந வேகிதோऽந்யகார்யஃ ஸ்யாந்நாஜித்வா ஸாத்யமாமயம்||௧௯||

Adhikarana dharmaprAdhAnyam (20) · Śloka 20

ஸுகார்தாஃ ஸர்வபூதாநாஂ மதாஃ ஸர்வாஃ ப்ரவத்தயஃ| ஸுகஂ ச ந விநா தர்மாத்தஸ்மாத்தர்மபரோ பவேத்||௨௦||

Adhikarana mitrAmitrANAM svIkAraparityAgau (21) · Śloka 21

பக்த்யா கல்யாணமித்ராணி ஸேவேதேதரதூரகஃ| |௨௧|

Adhikarana hiMsAdipApaniShedhaH (21-22) · Śloka 22

| ஹிஂஸாஸ்தேயாந்யதாகாமஂ பைஶுந்யஂ பருஷாநதே||௨௧|| ஸம்பிந்நாலாபஂ வ்யாபாதமபித்யாஂ தக்விபர்யயம்| பாபஂ கர்மேதி தஶதா காயவாங்மநஸைஸ்த்யஜேத்||௨௨||

Adhikarana shaktito~avRutyAdyAnuvartanam (23) · Śloka 23

அவத்திவ்யாதிஶோகார்தாநநுவர்தேத ஶக்திதஃ| |௨௩|

Adhikarana kITAdiShvAtmavaddarshanam (23) · Śloka 23

| ஆத்மவத்ஸததஂ பஶ்யேதபி கீடபிபீலிகம்||௨௩||

Adhikarana devAdyarcanam (24) · Śloka 24

அர்சயேத்தேவகோவிப்ரவத்தவைத்யநபாதிதீந்| |௨௪|

Adhikarana yAcakadveShaniShedhaH (24) · Śloka 24

| விமுகாந்நார்திநஃ குர்யாந்நாவமந்யேத நாக்ஷிபேத்||௨௪||

Adhikarana paropakAraH (25) · Śloka 25

உபகாரப்ரதாநஃ ஸ்யாதபகாரபரேऽப்யரௌ| |௨௫|

Adhikarana sampadAdau samacittatA, IrShyAniShedhaH (25) · Śloka 25

| ஸம்பத்விபத்ஸ்வேகமநா, ஹேதாவீர்ஷ்யேத்பலே ந து||௨௫||

Adhikarana BAShaNam (26) · Śloka 26

காலே ஹிதஂ மிதஂ ப்ரூயாதவிஸஂவாதி பேஶலம்| |௨௬|

Adhikarana sadvartanaprakAraH (26-27) · Śloka 27

| பூர்வாபிபாஷீ, ஸுமுகஃ ஸுஶீலஃ கருணாமதுஃ||௨௬|| நைகஃ ஸுகீ, ந ஸர்வத்ர விஶ்ரப்தோ, ந ச ஶங்கிதஃ| |௨௭|

Adhikarana shatrutvAderaprakAshanam (27-28) · Śloka 28

| ந கஞ்சிதாத்மநஃ ஶத்ருஂ நாத்மாநஂ கஸ்யசித்ரிபும்||௨௭|| ப்ரகாஶயேந்நாபமாநஂ ந ச நிஃஸ்நேஹதாஂ ப்ரபோஃ| |௨௮|

Adhikarana lokaprakRutyanusAreNa vartanam (28-29) · Śloka 29

| ஜநஸ்யாஶயமாலக்ஷ்ய யோ யதா பரிதுஷ்யதி||௨௮|| தஂ ததைவாநுவர்தேத பராராதநபண்டிதஃ| |௨௯|

Adhikarana indriyANAM lAlanapIDananiShedhaH (29) · Śloka 29

ந பீடயேதிந்த்ரியாணி வ சைதாந்யதி லாலயேத்||௨௯||

Adhikarana trivargashUnyakarmAnAramBaH (30) · Śloka 30

த்ரிவர்கஶூந்யஂ நாரம்பஂ பஜேத்தஂ சாவிரோதயந்| |௩௦|

Adhikarana sarvadharmaiShu madhyamamArgAnuvartanam nIcaromatvAdikam (30) · Śloka 30

| அநுயாயாத்ப்ரதிபதஂ ஸர்வதர்மேஷு மத்யமாம்||௩௦||

Adhikarana nIcaromatvAdikam snAnashIlAdiH (31) · Śloka 31

நீசரோமநகஶ்மஶ்ருர்நிர்மலாங்க்ரிமலாயநஃ| ஸ்நாநஶீலஃ ஸுஸுரபிஃ ஸுவேஷோऽநுல்பணோஜ்ஜ்வலஃ||௩௧||

Adhikarana ratnAdidhAraNam (32) · Śloka 32

தாரயேத்ஸததஂ ரத்நஸித்தமந்த்ரமஹௌஷதீஃ| |௩௨|

Adhikarana sa~jcAraprakAraH (32) · Śloka 32

| ஸாதபத்ரபதத்ராணோ விசரேத்யுகமாத்ரதக்||௩௨||

Adhikarana nishi sa~jcAre visheShaH (33) · Śloka 33

நிஶி சாத்யயிகே கார்யே தண்டீ மௌலீ ஸஹாயவாந்| |௩௩|

Adhikarana caityAdicchhAyAdyAkramaNaniShedhaH (33-34) · Śloka 34

| சைத்யபூஜ்யத்வஜாஶஸ்தச்சாயாபஸ்மதுஷாஶுசீந்||௩௩|| நாக்ராமேச்சர்கராலோஷ்டபலிஸ்நாநபுவோ ந ச| |௩௪|

Adhikarana bAhuByAM nadItaraNaniShedhAdi (34-35) · Śloka 35

| நதீஂ தரேந்ந பாஹுப்யாஂ, நாக்நிஸ்கந்தமபிவ்ரஜேத்||௩௪|| ஸந்திக்தநாவஂ வக்ஷஂ ச நாரோஹேத்துஷ்டயாநவத்| |௩௫|

Adhikarana kShutyAdikaraNaprakAraH (35) · Śloka 35

| நாஸஂவதமுகஃ குர்யாத்க்ஷுதிஹாஸ்யவிஜம்பணம்||௩௫||

Adhikarana nAsAvikoShaNaniShedhAdi (36) · Śloka 36

நாஸிகாஂ ந விகுஷ்ணீயாந்நாகஸ்மாத்விலிகேத்புவம்| நாங்கைஶ்சேஷ்டேத விகுணஂ, நாஸீதோத்கடகஶ்சிரம்||௩௬||

Adhikarana SramAtprAgdohavAkceShTAH (37) · Śloka 37

தேஹவாக்சேதஸாஂ சேஷ்டாஃ ப்ராக் ஶ்ரமாத்விநிவர்தயேத்| நோர்த்வஜாநுஶ்சிரஂ திஷ்டேத்|௩௭|

Adhikarana rAtrau drumAdisevananiShedhaH,sUnAdisevananiShedhaH (37-38) · Śloka 38

நக்தஂ ஸேவேத ந த்ருமம்||௩௭|| ததா சத்வரசைத்யாந்தஶ்சதுஷ்பதஸுராலயாந்| ஸூநாடவீஶூந்யகஹஶ்மஶாநாநி திவாऽபி ந||௩௮||

Adhikarana udyadAdityadarshananiShedhAdi (39) · Śloka 39

ஸர்வதேக்ஷேத நாதித்யஂ, ந பாரஂ ஶிரஸா வஹேத்| நேக்ஷேத ப்ரததஂ ஸூக்ஷ்மஂ தீப்தாமேத்யாப்ரியாணி ச||௩௯||

Adhikarana madyavikrayAdiniShedhaH (40) · Śloka 40

மத்யவிக்ரயஸந்தாநதாநாதாநாநி நாசரேத்| |௪௦|

Adhikarana purovAtAdityAgAdi (40-44) · Śloka 44

| புரோவாதாதபரஜஸ்துஷாரபருஷாநிலாந்||௪௦|| அநஜுஃ க்ஷவதூத்காரகாஸஸ்வப்நாந்நமைதுநம்| கூலசாயாஂ நபத்விஷ்டஂ வ்யாலதஂஷ்ட்ரிவிஷாணிநஃ||௪௧|| ஹீநாநார்யாதிநிபுணஸேவாஂ விக்ரஹமுத்தமைஃ| ஸந்த்யாஸ்வப்யவஹாரஸ்த்ரீஸ்வப்நாத்யயநசிந்தநம்||௪௨|| ஶத்ருஸத்ரகணாகீர்ணகணிகாபணிகாஶநம்| காத்ரவக்த்ரநகைர்வாத்யஂ ஹஸ்தகேஶாவதூநநம்||௪௩|| தோயாக்நிபூஜ்யமத்யேந யாநஂ தூமஂ ஶவாஶ்ரயம்| மத்யாதிஸக்திஂ விஶ்ரம்பஸ்வாதந்த்ர்யே ஸ்த்ரீஷு ச த்யஜேத்||௪௪||

Adhikarana sarvaceShTAsu lokopadeShTRutvam (45) · Śloka 45

ஆசார்யஃ ஸர்வசேஷ்டாஸு லோக ஏவ ஹி தீமதஃ| அநுகுர்யாத்தமேவாதோ லௌகிகேऽர்தே பரீக்ஷகஃ||௪௫||

Adhikarana sadvratasvarUpam (46) · Śloka 46

ஆர்த்ரஸந்தாநதா த்யாகஃ காயவாக்சேதஸாஂ தமஃ| ஸ்வார்தபுத்திஃ பரார்தேஷு பர்யாப்தமிதி ஸத்வ்ரதம்||௪௬||

Adhikarana AcArAvahitatvam (47) · Śloka 47

நக்தஂதிநாநி மே யாந்தி கதம்பூதஸ்ய ஸம்ப்ரதி| துஃகபாங்ந பவத்யேவஂ நித்யஂ ஸந்நிஹிதஸ்மதிஃ||௪௭||

Adhikarana AcAraphalam (2) · Śloka 2

இத்யாசாரஃ ஸமாஸேந, யஂ ப்ராப்நோதி ஸமாசரந்| ஆயுராரோக்யமைஶ்வர்யஂ யஶோ லோகாஂஶ்ச ஶாஶ்வதாந்||௪௮|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநு ஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே திநசர்யா நாம த்விதீயோऽத்யாயஃ||௨||