Adhikarana dinacaryAdhyAyaH (2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਦਿਨਚਰ੍ਯਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ)||੨||
अथातो दिनचर्याध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhme muhUrta utthAnam (1) · Śloka 1
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਆਯੁਃਪਾਲਨਂ ਪ੍ਰਕਤਮ੍| ਤਦ੍ਵਿਵਿਧਮ੍, ਸ੍ਵਸ੍ਥਵਤ੍ਤਮਾਤੁਰਵਤ੍ਤਂ ਚ| ਤਤ੍ਰ ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਵਲ੍ਪਵਕ੍ਤਵ੍ਯਤ੍ਵਾਦਾਤੁਰੋਪਯੋਗਿਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਥਵਤ੍ਤਮੇਵਾਦਾਵੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਉਤ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਰਕ੍ਸਾਰ੍ਥਮਾਯੁਸਃ| |੧|
अस्मिंस्तन्त्रे आयुःपालनं प्रकृतम्| तद्विविधम्, स्वस्थवृत्तमातुरवृत्तं च| तत्र मङ्गल्यत्वात् स्वल्पवक्तव्यत्वादातुरोपयोगित्वाच्च स्वस्थवृत्तमेवादावुच्यते ब्राह्मे मुहूर्त उत्तिष्ठेत्स्वस्थो रक्षार्थमायुषः| |१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shaucavidhiH dantadhAvanam (1-3) · Śloka 3
| ਸ਼ਰੀਰਚਿਨ੍ਤਾਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਕਤਸ਼ੌਚਵਿਧਿਸ੍ਤਤਃ||੧|| ਅਰ੍ਕਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਖਦਿਰਕਰਞ੍ਜਕਕੁਭਾਦਿਜਮ੍| ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਮਦ੍ਵਗ੍ਰਂ ਕਸਾਯਕਟੁਤਿਕ੍ਤਕਮ੍||੨|| ਕਨੀਨ੍ਯਗ੍ਰਸਮਸ੍ਥੌਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਗੁਣਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਮ੍| ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਦਨ੍ਤਪਵਨਂ ਦਨ੍ਤਮਾਂਸਾਨ੍ਯਬਾਧਯਨ੍||੩||
| शरीरचिन्तां निर्वर्त्य कृतशौचविधिस्ततः||१|| अर्कन्यग्रोधखदिरकरञ्जककुभादिजम्| प्रातर्भुक्त्वा च मृद्वग्रं कषायकटुतिक्तकम्||२|| कनीन्यग्रसमस्थौल्यं प्रगुणं द्वादशाङ्गुलम्| भक्षयेद्दन्तपवनं दन्तमांसान्यबाधयन्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantadhAvananiShedhaH (4) · Śloka 4
ਨਾਦ੍ਯਾਦਜੀਰ੍ਣਵਮਥੁਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜ੍ਵਰਾਰ੍ਦਿਤੀ| ਤਸ੍ਣਾਸ੍ਯਪਾਕਹਨ੍ਨੇਤ੍ਰਸ਼ਿਰਃਕਰ੍ਣਾਮਯੀ ਚ ਤਤ੍||੪||
नाद्यादजीर्णवमथुश्वासकासज्वरार्दिती| तृष्णास्यपाकहृन्नेत्रशिरःकर्णामयी च तत्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sauvIrA~jjanam (5) · Śloka 5
ਸੌਵੀਰਮਞ੍ਜਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿਤਮਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਤਤੋ ਭਜੇਤ੍| |੫|
सौवीरमञ्जनं नित्यं हितमक्ष्णोस्ततो भजेत्| |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasA~jjanam (5-6) · Śloka 6
| ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਤੇਜੋਮਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਤੋ ਭਯਮ੍||੫|| ਯੋਜਯੇਤ੍ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਰਾਵਣਾਰ੍ਥਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| |੬|
| चक्षुस्तेजोमयं तस्य विशेषात् श्लेष्मतो भयम्||५|| योजयेत्सप्तरात्रेऽस्मात्स्रावणार्थं रसाञ्जनम्| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nasyAdisevanam (6) · Śloka 6
| ਤਤੋ ਨਾਵਨਗਣ੍ਡੂਸਧੂਮਤਾਮ੍ਬੂਲਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍||੬||
| ततो नावनगण्डूषधूमताम्बूलभाग्भवेत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAmbUlaniShedhaH (7) · Śloka 7
ਯੇਸਾਂ ਤੁ ਤਾਮ੍ਬੂਲਮਪਥ੍ਯਂ, ਤਾਨਾਹ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਕ੍ਸਤਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਰੂਕ੍ਸੋਤ੍ਕੁਪਿਤਚਕ੍ਸੁਸਾਮ੍| ਵਿਸਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਦਾਰ੍ਤਾਨਾਮਪਥ੍ਯਂ ਸ਼ੋਸਿਣਾਮਪਿ||੭||
येषां तु ताम्बूलमपथ्यं, तानाह ताम्बूलं क्षतपित्तास्ररूक्षोत्कुपितचक्षुषाम्| विषमूर्च्छामदार्तानामपथ्यं शोषिणामपि||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aBya~ggaH (8) · Śloka 8
ਤਦੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਧਾਯ, ਭੋਜਨਾਸਨ੍ਨੇ ਕਾਲੇਭ੍ਯਙ੍ਗ ਆਚਰਣੀਯ ਇਤ੍ਯਾਹ ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਮਾਚਰੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ, ਸ ਜਰਾਸ਼੍ਰਮਵਾਤਹਾ| ਦਸ੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਪੁਸ੍ਟ੍ਯਾਯੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਸੁਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਵਦਾਰ੍ਢ੍ਯਕਤ੍||੮||
तदेतत्सर्वं विधाय, भोजनासन्ने कालेऽभ्यङ्ग आचरणीय इत्याह अभ्यङ्गमाचरेन्नित्यं, स जराश्रमवातहा| दृष्टिप्रसादपुष्ट्यायुःस्वप्नसुत्वक्त्वदार्ढ्यकृत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirAdau visheSheNa shIlanam (9) · Śloka 9
ਸ਼ਿਰਃਸ਼੍ਰਵਣਪਾਦੇਸੁ ਤਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| |੯|
शिरःश्रवणपादेषु तं विशेषेण शीलयेत्| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aBya~gganiShedhaH (9) · Śloka 9
ਅਥੇਤਦਪਵਾਦਮਾਹ | ਵਰ੍ਜ੍ਯੋਭ੍ਯਙ੍ਗਃ ਕਫਗ੍ਰਸ੍ਤਕਤਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਜੀਰ੍ਣਿਭਿਃ||੯||
अथेतदपवादमाह | वर्ज्योऽभ्यङ्गः कफग्रस्तकृतसंशुद्ध्यजीर्णिभिः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyAyAmaH (10) · Śloka 10
ਲਾਘਵਂ ਕਰ੍ਮਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਦੀਪ੍ਤੋਗ੍ਨਿਰ੍ਮੇਦਸਃ ਕ੍ਸਯਃ| ਵਿਭਕ੍ਤਘਨਗਾਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਯਾਮਾਦੁਪਜਾਯਤੇ||੧੦||
लाघवं कर्मसामर्थ्यं दीप्तोऽग्निर्मेदसः क्षयः| विभक्तघनगात्रत्वं व्यायामादुपजायते||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyAyAma niShedhaH (11) · Śloka 11
ਇਦਾਨੀਂ ਯੇਨਾਸੌ ਨ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਮਯੀ ਬਾਲੋ ਵਦ੍ਧੋਜੀਰ੍ਣੋ ਚ ਤਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍| |੧੧|
इदानीं येनासौ न कार्यस्तं दर्शयति वातपित्तामयी बालो वृद्धोऽजीर्णो च तं त्यजेत्| |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyAyAmamAtrA,vyAyAmakAlaH (11-12) · Śloka 12
| ਅਰ੍ਧਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਸੇਵ੍ਯਸ੍ਤੁ ਬਲਿਭਿਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਭੋਜਿਭਿਃ||੧੧|| ਸ਼ੀਤਕਾਲੇ ਵਸਨ੍ਤੇ ਚ, ਮਨ੍ਦਮੇਵ ਤਤੋਨ੍ਯਦਾ| |੧੨|
| अर्धशक्त्या निषेव्यस्तु बलिभिः स्निग्धभोजिभिः||११|| शीतकाले वसन्ते च, मन्दमेव ततोऽन्यदा| |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dehamardanam (12) · Śloka 12
| ਤਂ ਕਤ੍ਵਾਨੁਸੁਖਂ ਦੇਹਂ ਮਰ੍ਦਯੇਚ੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ||੧੨||
| तं कृत्वाऽनुसुखं देहं मर्दयेच्च समन्ततः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ativyAyAmaniShedhaH (13) · Śloka 13
ਤਸ੍ਣਾ ਕ੍ਸਯਃ ਪ੍ਰਤਮਕੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਮਃ ਕ੍ਲਮਃ| ਅਤਿਵ੍ਯਾਯਾਮਤਃ ਕਾਸੋ ਜ੍ਵਰਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ||੧੩||
तृष्णा क्षयः प्रतमको रक्तपित्तं श्रमः क्लमः| अतिव्यायामतः कासो ज्वरश्छर्दिश्च जायते||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ativyAyAmAdinA vyApadaH (14) · Śloka 14
ਵ੍ਯਾਯਾਮਜਾਗਰਾਧ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਹਾਸ੍ਯਭਾਸ੍ਯਾਦਿ ਸਾਹਸਮ੍| ਗਜਂ ਸਿਂਹ ਇਵਾਕਰ੍ਸਨ੍ ਭਜਨ੍ਨਤਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ||੧੪||
व्यायामजागराध्वस्त्रीहास्यभाष्यादि साहसम्| गजं सिंह इवाकर्षन् भजन्नति विनश्यति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udvartanaguNAH (15) · Śloka 15
ਉਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਕਫਹਰਂ ਮੇਦਸਃ ਪ੍ਰਵਿਲਾਯਨਮ੍| ਸ੍ਥਿਰੀਕਰਣਮਙ੍ਗਾਨਾਂ ਤ੍ਵਕ੍ਪ੍ਰਸਾਦਕਰਂ ਪਰਮ੍||੧੫||
उद्वर्तनं कफहरं मेदसः प्रविलायनम्| स्थिरीकरणमङ्गानां त्वक्प्रसादकरं परम्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snAnaguNAH (16) · Śloka 16
ਦੀਪਨਂ ਵਸ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਮੂਰ੍ਜਾਬਲਪ੍ਰਦਮ੍| ਕਣ੍ਡੂਮਲਸ਼੍ਰਮਸ੍ਵੇਦਤਨ੍ਦ੍ਰਾਤਡ੍ਦਾਹਪਾਪ੍ਮਜਿਤ੍||੧੬||
दीपनं वृष्यमायुष्यं स्नानमूर्जाबलप्रदम्| कण्डूमलश्रमस्वेदतन्द्रातृड्दाहपाप्मजित्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uShNaSItAmbusnAnaviShayaH (17) · Śloka 17
ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾਧਃਕਾਯਸ੍ਯ ਪਰਿਸੇਕੋ ਬਲਾਵਹਃ| ਤੇਨੈਵ ਤੂਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਸ੍ਯ ਬਲਹਤ੍ਕੇਸ਼ਚਕ੍ਸੁਸਾਮ੍||੧੭||
उष्णाम्बुनाऽधःकायस्य परिषेको बलावहः| तेनैव तूत्तमाङ्गस्य बलहृत्केशचक्षुषाम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snAnaniShedhaH (18) · Śloka 18
ਸ੍ਨਾਨਂ ਯੇਸਾਮਪਥ੍ਯਮ੍, ਤਾਨ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਾਹ ਸ੍ਨਾਨਮਰ੍ਦਿਤਨੇਤ੍ਰਾਸ੍ਯਕਰ੍ਣਰੋਗਾਤਿਸਾਰਿਸੁ| ਆਧ੍ਮਾਨਪੀਨਸਾਜੀਰ੍ਣਭੁਕ੍ਤਵਤ੍ਸੁ ਚ ਗਰ੍ਹਿਤਮ੍||੧੮||
स्नानं येषामपथ्यम्, तान् दर्शयितुमाह स्नानमर्दितनेत्रास्यकर्णरोगातिसारिषु| आध्मानपीनसाजीर्णभुक्तवत्सु च गर्हितम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIrNe hitaBojanamvegodIrNadhAraNaniShedhaH vyAdhyupeScAniShedhaH (19) · Śloka 19
ਜੀਰ੍ਣੋ ਹਿਤਂ ਮਿਤਂ ਚਾਦ੍ਯਾਨ੍ਨ ਵੇਗਾਨੀਰਯੇਦ੍ਬਲਾਤ੍| ਨ ਵੇਗਿਤੋਨ੍ਯਕਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਜਿਤ੍ਵਾ ਸਾਧ੍ਯਮਾਮਯਮ੍||੧੯||
जीर्णो हितं मितं चाद्यान्न वेगानीरयेद्बलात्| न वेगितोऽन्यकार्यः स्यान्नाजित्वा साध्यमामयम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dharmaprAdhAnyam (20) · Śloka 20
ਸੁਖਾਰ੍ਥਾਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਮਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਯਃ| ਸੁਖਂ ਚ ਨ ਵਿਨਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਪਰੋ ਭਵੇਤ੍||੨੦||
सुखार्थाः सर्वभूतानां मताः सर्वाः प्रवृत्तयः| सुखं च न विना धर्मात्तस्माद्धर्मपरो भवेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mitrAmitrANAM svIkAraparityAgau (21) · Śloka 21
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸੇਵੇਤੇਤਰਦੂਰਗਃ| |੨੧|
भक्त्या कल्याणमित्राणि सेवेतेतरदूरगः| |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hiMsAdipApaniShedhaH (21-22) · Śloka 22
| ਹਿਂਸਾਸ੍ਤੇਯਾਨ੍ਯਥਾਕਾਮਂ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਂ ਪਰੁਸਾਨਤੇ||੨੧|| ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਲਾਪਂ ਵ੍ਯਾਪਾਦਮਭਿਧ੍ਯਾਂ ਦਗ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍| ਪਾਪਂ ਕਰ੍ਮੇਤਿ ਦਸ਼ਧਾ ਕਾਯਵਾਙ੍ਮਨਸੈਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੨੨||
| हिंसास्तेयान्यथाकामं पैशुन्यं परुषानृते||२१|| सम्भिन्नालापं व्यापादमभिध्यां दृग्विपर्ययम्| पापं कर्मेति दशधा कायवाङ्मनसैस्त्यजेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shaktito~avRutyAdyAnuvartanam (23) · Śloka 23
ਅਵਤ੍ਤਿਵ੍ਯਾਧਿਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਨਨੁਵਰ੍ਤੇਤ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ| |੨੩|
अवृत्तिव्याधिशोकार्ताननुवर्तेत शक्तितः| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kITAdiShvAtmavaddarshanam (23) · Śloka 23
| ਆਤ੍ਮਵਤ੍ਸਤਤਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦਪਿ ਕੀਟਪਿਪੀਲਿਕਮ੍||੨੩||
| आत्मवत्सततं पश्येदपि कीटपिपीलिकम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana devAdyarcanam (24) · Śloka 24
ਅਰ੍ਚਯੇਦ੍ਦੇਵਗੋਵਿਪ੍ਰਵਦ੍ਧਵੈਦ੍ਯਨਪਾਤਿਥੀਨ੍| |੨੪|
अर्चयेद्देवगोविप्रवृद्धवैद्यनृपातिथीन्| |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yAcakadveShaniShedhaH (24) · Śloka 24
| ਵਿਮੁਖਾਨ੍ਨਾਰ੍ਥਿਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਾਵਮਨ੍ਯੇਤ ਨਾਕ੍ਸਿਪੇਤ੍||੨੪||
| विमुखान्नार्थिनः कुर्यान्नावमन्येत नाक्षिपेत्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paropakAraH (25) · Śloka 25
ਉਪਕਾਰਪ੍ਰਧਾਨਃ ਸ੍ਯਾਦਪਕਾਰਪਰੇਪ੍ਯਰੌ| |੨੫|
उपकारप्रधानः स्यादपकारपरेऽप्यरौ| |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sampadAdau samacittatA, IrShyAniShedhaH (25) · Śloka 25
| ਸਮ੍ਪਦ੍ਵਿਪਤ੍ਸ੍ਵੇਕਮਨਾ, ਹੇਤਾਵੀਰ੍ਸ੍ਯੇਤ੍ਫਲੇ ਨ ਤੁ||੨੫||
| सम्पद्विपत्स्वेकमना, हेतावीर्ष्येत्फले न तु||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BAShaNam (26) · Śloka 26
ਕਾਲੇ ਹਿਤਂ ਮਿਤਂ ਬ੍ਰੂਯਾਦਵਿਸਂਵਾਦਿ ਪੇਸ਼ਲਮ੍| |੨੬|
काले हितं मितं ब्रूयादविसंवादि पेशलम्| |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadvartanaprakAraH (26-27) · Śloka 27
| ਪੂਰ੍ਵਾਭਿਭਾਸੀ, ਸੁਮੁਖਃ ਸੁਸ਼ੀਲਃ ਕਰੁਣਾਮਦੁਃ||੨੬|| ਨੈਕਃ ਸੁਖੀ, ਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਰਬ੍ਧੋ, ਨ ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ| |੨੭|
| पूर्वाभिभाषी, सुमुखः सुशीलः करुणामृदुः||२६|| नैकः सुखी, न सर्वत्र विश्रब्धो, न च शङ्कितः| |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatrutvAderaprakAshanam (27-28) · Śloka 28
| ਨ ਕਞ੍ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਰਿਪੁਮ੍||੨੭|| ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਨ੍ਨਾਪਮਾਨਂ ਨ ਚ ਨਿਃਸ੍ਨੇਹਤਾਂ ਪ੍ਰਭੋਃ| |੨੮|
| न कञ्चिदात्मनः शत्रुं नात्मानं कस्यचिद्रिपुम्||२७|| प्रकाशयेन्नापमानं न च निःस्नेहतां प्रभोः| |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lokaprakRutyanusAreNa vartanam (28-29) · Śloka 29
| ਜਨਸ੍ਯਾਸ਼ਯਮਾਲਕ੍ਸ੍ਯ ਯੋ ਯਥਾ ਪਰਿਤੁਸ੍ਯਤਿ||੨੮|| ਤਂ ਤਥੈਵਾਨੁਵਰ੍ਤੇਤ ਪਰਾਰਾਧਨਪਣ੍ਡਿਤਃ| |੨੯|
| जनस्याशयमालक्ष्य यो यथा परितुष्यति||२८|| तं तथैवानुवर्तेत पराराधनपण्डितः| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana indriyANAM lAlanapIDananiShedhaH (29) · Śloka 29
ਨ ਪੀਡਯੇਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਵ ਚੈਤਾਨ੍ਯਤਿ ਲਾਲਯੇਤ੍||੨੯||
न पीडयेदिन्द्रियाणि व चैतान्यति लालयेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trivargashUnyakarmAnAramBaH (30) · Śloka 30
ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਨਾਰਮ੍ਭਂ ਭਜੇਤ੍ਤਂ ਚਾਵਿਰੋਧਯਨ੍| |੩੦|
त्रिवर्गशून्यं नारम्भं भजेत्तं चाविरोधयन्| |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvadharmaiShu madhyamamArgAnuvartanam nIcaromatvAdikam (30) · Śloka 30
| ਅਨੁਯਾਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੇਸੁ ਮਧ੍ਯਮਾਮ੍||੩੦||
| अनुयायात्प्रतिपदं सर्वधर्मेषु मध्यमाम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nIcaromatvAdikam snAnashIlAdiH (31) · Śloka 31
ਨੀਚਰੋਮਨਖਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਰ੍ਨਿਰ੍ਮਲਾਙ੍ਘ੍ਰਿਮਲਾਯਨਃ| ਸ੍ਨਾਨਸ਼ੀਲਃ ਸੁਸੁਰਭਿਃ ਸੁਵੇਸੋਨੁਲ੍ਬਣੋਜ੍ਜ੍ਵਲਃ||੩੧||
नीचरोमनखश्मश्रुर्निर्मलाङ्घ्रिमलायनः| स्नानशीलः सुसुरभिः सुवेषोऽनुल्बणोज्ज्वलः||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratnAdidhAraNam (32) · Śloka 32
ਧਾਰਯੇਤ੍ਸਤਤਂ ਰਤ੍ਨਸਿਦ੍ਧਮਨ੍ਤ੍ਰਮਹੌਸਧੀਃ| |੩੨|
धारयेत्सततं रत्नसिद्धमन्त्रमहौषधीः| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sa~jcAraprakAraH (32) · Śloka 32
| ਸਾਤਪਤ੍ਰਪਦਤ੍ਰਾਣੋ ਵਿਚਰੇਦ੍ਯੁਗਮਾਤ੍ਰਦਕ੍||੩੨||
| सातपत्रपदत्राणो विचरेद्युगमात्रदृक्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nishi sa~jcAre visheShaH (33) · Śloka 33
ਨਿਸ਼ਿ ਚਾਤ੍ਯਯਿਕੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਦਣ੍ਡੀ ਮੌਲੀ ਸਹਾਯਵਾਨ੍| |੩੩|
निशि चात्ययिके कार्ये दण्डी मौली सहायवान्| |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caityAdicchhAyAdyAkramaNaniShedhaH (33-34) · Śloka 34
| ਚੈਤ੍ਯਪੂਜ੍ਯਧ੍ਵਜਾਸ਼ਸ੍ਤਚ੍ਛਾਯਾਭਸ੍ਮਤੁਸਾਸ਼ੁਚੀਨ੍||੩੩|| ਨਾਕ੍ਰਾਮੇਚ੍ਛਰ੍ਕਰਾਲੋਸ੍ਟਬਲਿਸ੍ਨਾਨਭੁਵੋ ਨ ਚ| |੩੪|
| चैत्यपूज्यध्वजाशस्तच्छायाभस्मतुषाशुचीन्||३३|| नाक्रामेच्छर्करालोष्टबलिस्नानभुवो न च| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhuByAM nadItaraNaniShedhAdi (34-35) · Śloka 35
| ਨਦੀਂ ਤਰੇਨ੍ਨ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ, ਨਾਗ੍ਨਿਸ੍ਕਨ੍ਧਮਭਿਵ੍ਰਜੇਤ੍||੩੪|| ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਨਾਵਂ ਵਕ੍ਸਂ ਚ ਨਾਰੋਹੇਦ੍ਦੁਸ੍ਟਯਾਨਵਤ੍| |੩੫|
| नदीं तरेन्न बाहुभ्यां, नाग्निस्कन्धमभिव्रजेत्||३४|| सन्दिग्धनावं वृक्षं च नारोहेद्दुष्टयानवत्| |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShutyAdikaraNaprakAraH (35) · Śloka 35
| ਨਾਸਂਵਤਮੁਖਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸੁਤਿਹਾਸ੍ਯਵਿਜਮ੍ਭਣਮ੍||੩੫||
| नासंवृतमुखः कुर्यात्क्षुतिहास्यविजृम्भणम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsAvikoShaNaniShedhAdi (36) · Śloka 36
ਨਾਸਿਕਾਂ ਨ ਵਿਕੁਸ੍ਣੀਯਾਨ੍ਨਾਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਲਿਖੇਦ੍ਭੁਵਮ੍| ਨਾਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟੇਤ ਵਿਗੁਣਂ, ਨਾਸੀਤੋਤ੍ਕਟਕਸ਼੍ਚਿਰਮ੍||੩੬||
नासिकां न विकुष्णीयान्नाकस्माद्विलिखेद्भुवम्| नाङ्गैश्चेष्टेत विगुणं, नासीतोत्कटकश्चिरम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SramAtprAgdohavAkceShTAH (37) · Śloka 37
ਦੇਹਵਾਕ੍ਚੇਤਸਾਂ ਚੇਸ੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸ਼੍ਰਮਾਦ੍ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍| ਨੋਰ੍ਧ੍ਵਜਾਨੁਸ਼੍ਚਿਰਂ ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍|੩੭|
देहवाक्चेतसां चेष्टाः प्राक् श्रमाद्विनिवर्तयेत्| नोर्ध्वजानुश्चिरं तिष्ठेत्|३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAtrau drumAdisevananiShedhaH,sUnAdisevananiShedhaH (37-38) · Śloka 38
ਨਕ੍ਤਂ ਸੇਵੇਤ ਨ ਦ੍ਰੁਮਮ੍||੩੭|| ਤਥਾ ਚਤ੍ਵਰਚੈਤ੍ਯਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚਤੁਸ੍ਪਥਸੁਰਾਲਯਾਨ੍| ਸੂਨਾਟਵੀਸ਼ੂਨ੍ਯਗਹਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਨਿ ਦਿਵਾਪਿ ਨ||੩੮||
नक्तं सेवेत न द्रुमम्||३७|| तथा चत्वरचैत्यान्तश्चतुष्पथसुरालयान्| सूनाटवीशून्यगृहश्मशानानि दिवाऽपि न||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udyadAdityadarshananiShedhAdi (39) · Śloka 39
ਸਰ੍ਵਥੇਕ੍ਸੇਤ ਨਾਦਿਤ੍ਯਂ, ਨ ਭਾਰਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਵਹੇਤ੍| ਨੇਕ੍ਸੇਤ ਪ੍ਰਤਤਂ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਂ ਦੀਪ੍ਤਾਮੇਧ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ||੩੯||
सर्वथेक्षेत नादित्यं, न भारं शिरसा वहेत्| नेक्षेत प्रततं सूक्ष्मं दीप्तामेध्याप्रियाणि च||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madyavikrayAdiniShedhaH (40) · Śloka 40
ਮਦ੍ਯਵਿਕ੍ਰਯਸਨ੍ਧਾਨਦਾਨਾਦਾਨਾਨਿ ਨਾਚਰੇਤ੍| |੪੦|
मद्यविक्रयसन्धानदानादानानि नाचरेत्| |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana purovAtAdityAgAdi (40-44) · Śloka 44
| ਪੁਰੋਵਾਤਾਤਪਰਜਸ੍ਤੁਸਾਰਪਰੁਸਾਨਿਲਾਨ੍||੪੦|| ਅਨਜੁਃ ਕ੍ਸਵਥੂਦ੍ਗਾਰਕਾਸਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਨਮੈਥੁਨਮ੍| ਕੂਲਛਾਯਾਂ ਨਪਦ੍ਵਿਸ੍ਟਂ ਵ੍ਯਾਲਦਂਸ੍ਟ੍ਰਿਵਿਸਾਣਿਨਃ||੪੧|| ਹੀਨਾਨਾਰ੍ਯਾਤਿਨਿਪੁਣਸੇਵਾਂ ਵਿਗ੍ਰਹਮੁਤ੍ਤਮੈਃ| ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸ੍ਵਭ੍ਯਵਹਾਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਪ੍ਨਾਧ੍ਯਯਨਚਿਨ੍ਤਨਮ੍||੪੨|| ਸ਼ਤ੍ਰੁਸਤ੍ਰਗਣਾਕੀਰ੍ਣਗਣਿਕਾਪਣਿਕਾਸ਼ਨਮ੍| ਗਾਤ੍ਰਵਕ੍ਤ੍ਰਨਖੈਰ੍ਵਾਦ੍ਯਂ ਹਸ੍ਤਕੇਸ਼ਾਵਧੂਨਨਮ੍||੪੩|| ਤੋਯਾਗ੍ਨਿਪੂਜ੍ਯਮਧ੍ਯੇਨ ਯਾਨਂ ਧੂਮਂ ਸ਼ਵਾਸ਼੍ਰਯਮ੍| ਮਦ੍ਯਾਤਿਸਕ੍ਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਭਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਚ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੪੪||
| पुरोवातातपरजस्तुषारपरुषानिलान्||४०|| अनृजुः क्षवथूद्गारकासस्वप्नान्नमैथुनम्| कूलछायां नृपद्विष्टं व्यालदंष्ट्रिविषाणिनः||४१|| हीनानार्यातिनिपुणसेवां विग्रहमुत्तमैः| सन्ध्यास्वभ्यवहारस्त्रीस्वप्नाध्ययनचिन्तनम्||४२|| शत्रुसत्रगणाकीर्णगणिकापणिकाशनम्| गात्रवक्त्रनखैर्वाद्यं हस्तकेशावधूननम्||४३|| तोयाग्निपूज्यमध्येन यानं धूमं शवाश्रयम्| मद्यातिसक्तिं विश्रम्भस्वातन्त्र्ये स्त्रीषु च त्यजेत्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvaceShTAsu lokopadeShTRutvam (45) · Śloka 45
ਆਚਾਰ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਚੇਸ੍ਟਾਸੁ ਲੋਕ ਏਵ ਹਿ ਧੀਮਤਃ| ਅਨੁਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਮੇਵਾਤੋ ਲੌਕਿਕੇਰ੍ਥੇ ਪਰੀਕ੍ਸਕਃ||੪੫||
आचार्यः सर्वचेष्टासु लोक एव हि धीमतः| अनुकुर्यात्तमेवातो लौकिकेऽर्थे परीक्षकः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadvratasvarUpam (46) · Śloka 46
ਆਰ੍ਦ੍ਰਸਨ੍ਤਾਨਤਾ ਤ੍ਯਾਗਃ ਕਾਯਵਾਕ੍ਚੇਤਸਾਂ ਦਮਃ| ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪਰਾਰ੍ਥੇਸੁ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਤਿ ਸਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍||੪੬||
आर्द्रसन्तानता त्यागः कायवाक्चेतसां दमः| स्वार्थबुद्धिः परार्थेषु पर्याप्तमिति सद्व्रतम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AcArAvahitatvam (47) · Śloka 47
ਨਕ੍ਤਂਦਿਨਾਨਿ ਮੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਥਮ੍ਭੂਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ| ਦੁਃਖਭਾਙ੍ਨ ਭਵਤ੍ਯੇਵਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਸ੍ਮਤਿਃ||੪੭||
नक्तंदिनानि मे यान्ति कथम्भूतस्य सम्प्रति| दुःखभाङ्न भवत्येवं नित्यं सन्निहितस्मृतिः||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AcAraphalam (2) · Śloka 2
ਇਤ੍ਯਾਚਾਰਃ ਸਮਾਸੇਨ, ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਮਾਚਰਨ੍| ਆਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਯਸ਼ੋ ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਨ੍||੪੮|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਦਿਨਚਰ੍ਯਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨||
इत्याचारः समासेन, यं प्राप्नोति समाचरन्| आयुरारोग्यमैश्वर्यं यशो लोकांश्च शाश्वतान्||४८|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनु श्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने दिनचर्या नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||
🔊 Audio coming soon