Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

2. dinacaryādhyāyaḥ

Adhikarana dinacaryAdhyAyaH (2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ದಿನಚರ್ಯಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)||೨||

View original

अथातो दिनचर्याध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana brAhme muhUrta utthAnam (1) · Śloka 1

ಅಸ್ಮಿಂಸ್ತನ್ತ್ರೇ ಆಯುಃಪಾಲನಂ ಪ್ರಕೃತಮ್| ತದ್ವಿವಿಧಮ್, ಸ್ವಸ್ಥವೃತ್ತಮಾತುರವೃತ್ತಂ ಚ| ತತ್ರ ಮಙ್ಗಲ್ಯತ್ವಾತ್ ಸ್ವಲ್ಪವಕ್ತವ್ಯತ್ವಾದಾತುರೋಪಯೋಗಿತ್ವಾಚ್ಚ ಸ್ವಸ್ಥವೃತ್ತಮೇವಾದಾವುಚ್ಯತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮೇ ಮುಹೂರ್ತ ಉತ್ತಿಷ್ಠೇತ್ಸ್ವಸ್ಥೋ ರಕ್ಷಾರ್ಥಮಾಯುಷಃ| |೧|

View original

अस्मिंस्तन्त्रे आयुःपालनं प्रकृतम्| तद्विविधम्, स्वस्थवृत्तमातुरवृत्तं च| तत्र मङ्गल्यत्वात् स्वल्पवक्तव्यत्वादातुरोपयोगित्वाच्च स्वस्थवृत्तमेवादावुच्यते ब्राह्मे मुहूर्त उत्तिष्ठेत्स्वस्थो रक्षार्थमायुषः| |१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shaucavidhiH dantadhAvanam (1-3) · Śloka 3

| ಶರೀರಚಿನ್ತಾಂ ನಿರ್ವರ್ತ್ಯ ಕೃತಶೌಚವಿಧಿಸ್ತತಃ||೧|| ಅರ್ಕನ್ಯಗ್ರೋಧಖದಿರಕರಞ್ಜಕಕುಭಾದಿಜಮ್| ಪ್ರಾತರ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಮೃದ್ವಗ್ರಂ ಕಷಾಯಕಟುತಿಕ್ತಕಮ್||೨|| ಕನೀನ್ಯಗ್ರಸಮಸ್ಥೌಲ್ಯಂ ಪ್ರಗುಣಂ ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲಮ್| ಭಕ್ಷಯೇದ್ದನ್ತಪವನಂ ದನ್ತಮಾಂಸಾನ್ಯಬಾಧಯನ್||೩||

View original

| शरीरचिन्तां निर्वर्त्य कृतशौचविधिस्ततः||१|| अर्कन्यग्रोधखदिरकरञ्जककुभादिजम्| प्रातर्भुक्त्वा च मृद्वग्रं कषायकटुतिक्तकम्||२|| कनीन्यग्रसमस्थौल्यं प्रगुणं द्वादशाङ्गुलम्| भक्षयेद्दन्तपवनं दन्तमांसान्यबाधयन्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dantadhAvananiShedhaH (4) · Śloka 4

ನಾದ್ಯಾದಜೀರ್ಣವಮಥುಶ್ವಾಸಕಾಸಜ್ವರಾರ್ದಿತೀ| ತೃಷ್ಣಾಸ್ಯಪಾಕಹೃನ್ನೇತ್ರಶಿರಃಕರ್ಣಾಮಯೀ ಚ ತತ್||೪||

View original

नाद्यादजीर्णवमथुश्वासकासज्वरार्दिती| तृष्णास्यपाकहृन्नेत्रशिरःकर्णामयी च तत्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sauvIrA~jjanam (5) · Śloka 5

ಸೌವೀರಮಞ್ಜನಂ ನಿತ್ಯಂ ಹಿತಮಕ್ಷ್ಣೋಸ್ತತೋ ಭಜೇತ್| |೫|

View original

सौवीरमञ्जनं नित्यं हितमक्ष्णोस्ततो भजेत्| |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rasA~jjanam (5-6) · Śloka 6

| ಚಕ್ಷುಸ್ತೇಜೋಮಯಂ ತಸ್ಯ ವಿಶೇಷಾತ್ ಶ್ಲೇಷ್ಮತೋ ಭಯಮ್||೫|| ಯೋಜಯೇತ್ಸಪ್ತರಾತ್ರೇಽಸ್ಮಾತ್ಸ್ರಾವಣಾರ್ಥಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್| |೬|

View original

| चक्षुस्तेजोमयं तस्य विशेषात् श्लेष्मतो भयम्||५|| योजयेत्सप्तरात्रेऽस्मात्स्रावणार्थं रसाञ्जनम्| |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nasyAdisevanam (6) · Śloka 6

| ತತೋ ನಾವನಗಣ್ಡೂಷಧೂಮತಾಮ್ಬೂಲಭಾಗ್ಭವೇತ್||೬||

View original

| ततो नावनगण्डूषधूमताम्बूलभाग्भवेत्||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tAmbUlaniShedhaH (7) · Śloka 7

ಯೇಷಾಂ ತು ತಾಮ್ಬೂಲಮಪಥ್ಯಂ, ತಾನಾಹ ತಾಮ್ಬೂಲಂ ಕ್ಷತಪಿತ್ತಾಸ್ರರೂಕ್ಷೋತ್ಕುಪಿತಚಕ್ಷುಷಾಮ್| ವಿಷಮೂರ್ಚ್ಛಾಮದಾರ್ತಾನಾಮಪಥ್ಯಂ ಶೋಷಿಣಾಮಪಿ||೭||

View original

येषां तु ताम्बूलमपथ्यं, तानाह ताम्बूलं क्षतपित्तास्ररूक्षोत्कुपितचक्षुषाम्| विषमूर्च्छामदार्तानामपथ्यं शोषिणामपि||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aBya~ggaH (8) · Śloka 8

ತದೇತತ್ಸರ್ವಂ ವಿಧಾಯ, ಭೋಜನಾಸನ್ನೇ ಕಾಲೇಽಭ್ಯಙ್ಗ ಆಚರಣೀಯ ಇತ್ಯಾಹ ಅಭ್ಯಙ್ಗಮಾಚರೇನ್ನಿತ್ಯಂ, ಸ ಜರಾಶ್ರಮವಾತಹಾ| ದೃಷ್ಟಿಪ್ರಸಾದಪುಷ್ಟ್ಯಾಯುಃಸ್ವಪ್ನಸುತ್ವಕ್ತ್ವದಾರ್ಢ್ಯಕೃತ್||೮||

View original

तदेतत्सर्वं विधाय, भोजनासन्ने कालेऽभ्यङ्ग आचरणीय इत्याह अभ्यङ्गमाचरेन्नित्यं, स जराश्रमवातहा| दृष्टिप्रसादपुष्ट्यायुःस्वप्नसुत्वक्त्वदार्ढ्यकृत्||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shirAdau visheSheNa shIlanam (9) · Śloka 9

ಶಿರಃಶ್ರವಣಪಾದೇಷು ತಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಶೀಲಯೇತ್| |೯|

View original

शिरःश्रवणपादेषु तं विशेषेण शीलयेत्| |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aBya~gganiShedhaH (9) · Śloka 9

ಅಥೇತದಪವಾದಮಾಹ | ವರ್ಜ್ಯೋಽಭ್ಯಙ್ಗಃ ಕಫಗ್ರಸ್ತಕೃತಸಂಶುದ್ಧ್ಯಜೀರ್ಣಿಭಿಃ||೯||

View original

अथेतदपवादमाह | वर्ज्योऽभ्यङ्गः कफग्रस्तकृतसंशुद्ध्यजीर्णिभिः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vyAyAmaH (10) · Śloka 10

ಲಾಘವಂ ಕರ್ಮಸಾಮರ್ಥ್ಯಂ ದೀಪ್ತೋಽಗ್ನಿರ್ಮೇದಸಃ ಕ್ಷಯಃ| ವಿಭಕ್ತಘನಗಾತ್ರತ್ವಂ ವ್ಯಾಯಾಮಾದುಪಜಾಯತೇ||೧೦||

View original

लाघवं कर्मसामर्थ्यं दीप्तोऽग्निर्मेदसः क्षयः| विभक्तघनगात्रत्वं व्यायामादुपजायते||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vyAyAma niShedhaH (11) · Śloka 11

ಇದಾನೀಂ ಯೇನಾಸೌ ನ ಕಾರ್ಯಸ್ತಂ ದರ್ಶಯತಿ ವಾತಪಿತ್ತಾಮಯೀ ಬಾಲೋ ವೃದ್ಧೋಽಜೀರ್ಣೋ ಚ ತಂ ತ್ಯಜೇತ್| |೧೧|

View original

इदानीं येनासौ न कार्यस्तं दर्शयति वातपित्तामयी बालो वृद्धोऽजीर्णो च तं त्यजेत्| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vyAyAmamAtrA,vyAyAmakAlaH (11-12) · Śloka 12

| ಅರ್ಧಶಕ್ತ್ಯಾ ನಿಷೇವ್ಯಸ್ತು ಬಲಿಭಿಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಭೋಜಿಭಿಃ||೧೧|| ಶೀತಕಾಲೇ ವಸನ್ತೇ ಚ, ಮನ್ದಮೇವ ತತೋಽನ್ಯದಾ| |೧೨|

View original

| अर्धशक्त्या निषेव्यस्तु बलिभिः स्निग्धभोजिभिः||११|| शीतकाले वसन्ते च, मन्दमेव ततोऽन्यदा| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dehamardanam (12) · Śloka 12

| ತಂ ಕೃತ್ವಾಽನುಸುಖಂ ದೇಹಂ ಮರ್ದಯೇಚ್ಚ ಸಮನ್ತತಃ||೧೨||

View original

| तं कृत्वाऽनुसुखं देहं मर्दयेच्च समन्ततः||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ativyAyAmaniShedhaH (13) · Śloka 13

ತೃಷ್ಣಾ ಕ್ಷಯಃ ಪ್ರತಮಕೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಶ್ರಮಃ ಕ್ಲಮಃ| ಅತಿವ್ಯಾಯಾಮತಃ ಕಾಸೋ ಜ್ವರಶ್ಛರ್ದಿಶ್ಚ ಜಾಯತೇ||೧೩||

View original

तृष्णा क्षयः प्रतमको रक्तपित्तं श्रमः क्लमः| अतिव्यायामतः कासो ज्वरश्छर्दिश्च जायते||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ativyAyAmAdinA vyApadaH (14) · Śloka 14

ವ್ಯಾಯಾಮಜಾಗರಾಧ್ವಸ್ತ್ರೀಹಾಸ್ಯಭಾಷ್ಯಾದಿ ಸಾಹಸಮ್| ಗಜಂ ಸಿಂಹ ಇವಾಕರ್ಷನ್ ಭಜನ್ನತಿ ವಿನಶ್ಯತಿ||೧೪||

View original

व्यायामजागराध्वस्त्रीहास्यभाष्यादि साहसम्| गजं सिंह इवाकर्षन् भजन्नति विनश्यति||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udvartanaguNAH (15) · Śloka 15

ಉದ್ವರ್ತನಂ ಕಫಹರಂ ಮೇದಸಃ ಪ್ರವಿಲಾಯನಮ್| ಸ್ಥಿರೀಕರಣಮಙ್ಗಾನಾಂ ತ್ವಕ್ಪ್ರಸಾದಕರಂ ಪರಮ್||೧೫||

View original

उद्वर्तनं कफहरं मेदसः प्रविलायनम्| स्थिरीकरणमङ्गानां त्वक्प्रसादकरं परम्||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana snAnaguNAH (16) · Śloka 16

ದೀಪನಂ ವೃಷ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಸ್ನಾನಮೂರ್ಜಾಬಲಪ್ರದಮ್| ಕಣ್ಡೂಮಲಶ್ರಮಸ್ವೇದತನ್ದ್ರಾತೃಡ್ದಾಹಪಾಪ್ಮಜಿತ್||೧೬||

View original

दीपनं वृष्यमायुष्यं स्नानमूर्जाबलप्रदम्| कण्डूमलश्रमस्वेदतन्द्रातृड्दाहपाप्मजित्||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uShNaSItAmbusnAnaviShayaH (17) · Śloka 17

ಉಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾಽಧಃಕಾಯಸ್ಯ ಪರಿಷೇಕೋ ಬಲಾವಹಃ| ತೇನೈವ ತೂತ್ತಮಾಙ್ಗಸ್ಯ ಬಲಹೃತ್ಕೇಶಚಕ್ಷುಷಾಮ್||೧೭||

View original

उष्णाम्बुनाऽधःकायस्य परिषेको बलावहः| तेनैव तूत्तमाङ्गस्य बलहृत्केशचक्षुषाम्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana snAnaniShedhaH (18) · Śloka 18

ಸ್ನಾನಂ ಯೇಷಾಮಪಥ್ಯಮ್, ತಾನ್ ದರ್ಶಯಿತುಮಾಹ ಸ್ನಾನಮರ್ದಿತನೇತ್ರಾಸ್ಯಕರ್ಣರೋಗಾತಿಸಾರಿಷು| ಆಧ್ಮಾನಪೀನಸಾಜೀರ್ಣಭುಕ್ತವತ್ಸು ಚ ಗರ್ಹಿತಮ್||೧೮||

View original

स्नानं येषामपथ्यम्, तान् दर्शयितुमाह स्नानमर्दितनेत्रास्यकर्णरोगातिसारिषु| आध्मानपीनसाजीर्णभुक्तवत्सु च गर्हितम्||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jIrNe hitaBojanamvegodIrNadhAraNaniShedhaH vyAdhyupeScAniShedhaH (19) · Śloka 19

ಜೀರ್ಣೋ ಹಿತಂ ಮಿತಂ ಚಾದ್ಯಾನ್ನ ವೇಗಾನೀರಯೇದ್ಬಲಾತ್| ನ ವೇಗಿತೋಽನ್ಯಕಾರ್ಯಃ ಸ್ಯಾನ್ನಾಜಿತ್ವಾ ಸಾಧ್ಯಮಾಮಯಮ್||೧೯||

View original

जीर्णो हितं मितं चाद्यान्न वेगानीरयेद्बलात्| न वेगितोऽन्यकार्यः स्यान्नाजित्वा साध्यमामयम्||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana dharmaprAdhAnyam (20) · Śloka 20

ಸುಖಾರ್ಥಾಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಮತಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರವೃತ್ತಯಃ| ಸುಖಂ ಚ ನ ವಿನಾ ಧರ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾದ್ಧರ್ಮಪರೋ ಭವೇತ್||೨೦||

View original

सुखार्थाः सर्वभूतानां मताः सर्वाः प्रवृत्तयः| सुखं च न विना धर्मात्तस्माद्धर्मपरो भवेत्||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mitrAmitrANAM svIkAraparityAgau (21) · Śloka 21

ಭಕ್ತ್ಯಾ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ರಾಣಿ ಸೇವೇತೇತರದೂರಗಃ| |೨೧|

View original

भक्त्या कल्याणमित्राणि सेवेतेतरदूरगः| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana hiMsAdipApaniShedhaH (21-22) · Śloka 22

| ಹಿಂಸಾಸ್ತೇಯಾನ್ಯಥಾಕಾಮಂ ಪೈಶುನ್ಯಂ ಪರುಷಾನೃತೇ||೨೧|| ಸಮ್ಭಿನ್ನಾಲಾಪಂ ವ್ಯಾಪಾದಮಭಿಧ್ಯಾಂ ದೃಗ್ವಿಪರ್ಯಯಮ್| ಪಾಪಂ ಕರ್ಮೇತಿ ದಶಧಾ ಕಾಯವಾಙ್ಮನಸೈಸ್ತ್ಯಜೇತ್||೨೨||

View original

| हिंसास्तेयान्यथाकामं पैशुन्यं परुषानृते||२१|| सम्भिन्नालापं व्यापादमभिध्यां दृग्विपर्ययम्| पापं कर्मेति दशधा कायवाङ्मनसैस्त्यजेत्||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shaktito~avRutyAdyAnuvartanam (23) · Śloka 23

ಅವೃತ್ತಿವ್ಯಾಧಿಶೋಕಾರ್ತಾನನುವರ್ತೇತ ಶಕ್ತಿತಃ| |೨೩|

View original

अवृत्तिव्याधिशोकार्ताननुवर्तेत शक्तितः| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kITAdiShvAtmavaddarshanam (23) · Śloka 23

| ಆತ್ಮವತ್ಸತತಂ ಪಶ್ಯೇದಪಿ ಕೀಟಪಿಪೀಲಿಕಮ್||೨೩||

View original

| आत्मवत्सततं पश्येदपि कीटपिपीलिकम्||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana devAdyarcanam (24) · Śloka 24

ಅರ್ಚಯೇದ್ದೇವಗೋವಿಪ್ರವೃದ್ಧವೈದ್ಯನೃಪಾತಿಥೀನ್| |೨೪|

View original

अर्चयेद्देवगोविप्रवृद्धवैद्यनृपातिथीन्| |२४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yAcakadveShaniShedhaH (24) · Śloka 24

| ವಿಮುಖಾನ್ನಾರ್ಥಿನಃ ಕುರ್ಯಾನ್ನಾವಮನ್ಯೇತ ನಾಕ್ಷಿಪೇತ್||೨೪||

View original

| विमुखान्नार्थिनः कुर्यान्नावमन्येत नाक्षिपेत्||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana paropakAraH (25) · Śloka 25

ಉಪಕಾರಪ್ರಧಾನಃ ಸ್ಯಾದಪಕಾರಪರೇಽಪ್ಯರೌ| |೨೫|

View original

उपकारप्रधानः स्यादपकारपरेऽप्यरौ| |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sampadAdau samacittatA, IrShyAniShedhaH (25) · Śloka 25

| ಸಮ್ಪದ್ವಿಪತ್ಸ್ವೇಕಮನಾ, ಹೇತಾವೀರ್ಷ್ಯೇತ್ಫಲೇ ನ ತು||೨೫||

View original

| सम्पद्विपत्स्वेकमना, हेतावीर्ष्येत्फले न तु||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana BAShaNam (26) · Śloka 26

ಕಾಲೇ ಹಿತಂ ಮಿತಂ ಬ್ರೂಯಾದವಿಸಂವಾದಿ ಪೇಶಲಮ್| |೨೬|

View original

काले हितं मितं ब्रूयादविसंवादि पेशलम्| |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sadvartanaprakAraH (26-27) · Śloka 27

| ಪೂರ್ವಾಭಿಭಾಷೀ, ಸುಮುಖಃ ಸುಶೀಲಃ ಕರುಣಾಮೃದುಃ||೨೬|| ನೈಕಃ ಸುಖೀ, ನ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಶ್ರಬ್ಧೋ, ನ ಚ ಶಙ್ಕಿತಃ| |೨೭|

View original

| पूर्वाभिभाषी, सुमुखः सुशीलः करुणामृदुः||२६|| नैकः सुखी, न सर्वत्र विश्रब्धो, न च शङ्कितः| |२७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shatrutvAderaprakAshanam (27-28) · Śloka 28

| ನ ಕಞ್ಚಿದಾತ್ಮನಃ ಶತ್ರುಂ ನಾತ್ಮಾನಂ ಕಸ್ಯಚಿದ್ರಿಪುಮ್||೨೭|| ಪ್ರಕಾಶಯೇನ್ನಾಪಮಾನಂ ನ ಚ ನಿಃಸ್ನೇಹತಾಂ ಪ್ರಭೋಃ| |೨೮|

View original

| न कञ्चिदात्मनः शत्रुं नात्मानं कस्यचिद्रिपुम्||२७|| प्रकाशयेन्नापमानं न च निःस्नेहतां प्रभोः| |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana lokaprakRutyanusAreNa vartanam (28-29) · Śloka 29

| ಜನಸ್ಯಾಶಯಮಾಲಕ್ಷ್ಯ ಯೋ ಯಥಾ ಪರಿತುಷ್ಯತಿ||೨೮|| ತಂ ತಥೈವಾನುವರ್ತೇತ ಪರಾರಾಧನಪಣ್ಡಿತಃ| |೨೯|

View original

| जनस्याशयमालक्ष्य यो यथा परितुष्यति||२८|| तं तथैवानुवर्तेत पराराधनपण्डितः| |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana indriyANAM lAlanapIDananiShedhaH (29) · Śloka 29

ನ ಪೀಡಯೇದಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವ ಚೈತಾನ್ಯತಿ ಲಾಲಯೇತ್||೨೯||

View original

न पीडयेदिन्द्रियाणि व चैतान्यति लालयेत्||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana trivargashUnyakarmAnAramBaH (30) · Śloka 30

ತ್ರಿವರ್ಗಶೂನ್ಯಂ ನಾರಮ್ಭಂ ಭಜೇತ್ತಂ ಚಾವಿರೋಧಯನ್| |೩೦|

View original

त्रिवर्गशून्यं नारम्भं भजेत्तं चाविरोधयन्| |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvadharmaiShu madhyamamArgAnuvartanam nIcaromatvAdikam (30) · Śloka 30

| ಅನುಯಾಯಾತ್ಪ್ರತಿಪದಂ ಸರ್ವಧರ್ಮೇಷು ಮಧ್ಯಮಾಮ್||೩೦||

View original

| अनुयायात्प्रतिपदं सर्वधर्मेषु मध्यमाम्||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nIcaromatvAdikam snAnashIlAdiH (31) · Śloka 31

ನೀಚರೋಮನಖಶ್ಮಶ್ರುರ್ನಿರ್ಮಲಾಙ್ಘ್ರಿಮಲಾಯನಃ| ಸ್ನಾನಶೀಲಃ ಸುಸುರಭಿಃ ಸುವೇಷೋಽನುಲ್ಬಣೋಜ್ಜ್ವಲಃ||೩೧||

View original

नीचरोमनखश्मश्रुर्निर्मलाङ्घ्रिमलायनः| स्नानशीलः सुसुरभिः सुवेषोऽनुल्बणोज्ज्वलः||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ratnAdidhAraNam (32) · Śloka 32

ಧಾರಯೇತ್ಸತತಂ ರತ್ನಸಿದ್ಧಮನ್ತ್ರಮಹೌಷಧೀಃ| |೩೨|

View original

धारयेत्सततं रत्नसिद्धमन्त्रमहौषधीः| |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sa~jcAraprakAraH (32) · Śloka 32

| ಸಾತಪತ್ರಪದತ್ರಾಣೋ ವಿಚರೇದ್ಯುಗಮಾತ್ರದೃಕ್||೩೨||

View original

| सातपत्रपदत्राणो विचरेद्युगमात्रदृक्||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nishi sa~jcAre visheShaH (33) · Śloka 33

ನಿಶಿ ಚಾತ್ಯಯಿಕೇ ಕಾರ್ಯೇ ದಣ್ಡೀ ಮೌಲೀ ಸಹಾಯವಾನ್| |೩೩|

View original

निशि चात्ययिके कार्ये दण्डी मौली सहायवान्| |३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana caityAdicchhAyAdyAkramaNaniShedhaH (33-34) · Śloka 34

| ಚೈತ್ಯಪೂಜ್ಯಧ್ವಜಾಶಸ್ತಚ್ಛಾಯಾಭಸ್ಮತುಷಾಶುಚೀನ್||೩೩|| ನಾಕ್ರಾಮೇಚ್ಛರ್ಕರಾಲೋಷ್ಟಬಲಿಸ್ನಾನಭುವೋ ನ ಚ| |೩೪|

View original

| चैत्यपूज्यध्वजाशस्तच्छायाभस्मतुषाशुचीन्||३३|| नाक्रामेच्छर्करालोष्टबलिस्नानभुवो न च| |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana bAhuByAM nadItaraNaniShedhAdi (34-35) · Śloka 35

| ನದೀಂ ತರೇನ್ನ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ, ನಾಗ್ನಿಸ್ಕನ್ಧಮಭಿವ್ರಜೇತ್||೩೪|| ಸನ್ದಿಗ್ಧನಾವಂ ವೃಕ್ಷಂ ಚ ನಾರೋಹೇದ್ದುಷ್ಟಯಾನವತ್| |೩೫|

View original

| नदीं तरेन्न बाहुभ्यां, नाग्निस्कन्धमभिव्रजेत्||३४|| सन्दिग्धनावं वृक्षं च नारोहेद्दुष्टयानवत्| |३५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShutyAdikaraNaprakAraH (35) · Śloka 35

| ನಾಸಂವೃತಮುಖಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಕ್ಷುತಿಹಾಸ್ಯವಿಜೃಮ್ಭಣಮ್||೩೫||

View original

| नासंवृतमुखः कुर्यात्क्षुतिहास्यविजृम्भणम्||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nAsAvikoShaNaniShedhAdi (36) · Śloka 36

ನಾಸಿಕಾಂ ನ ವಿಕುಷ್ಣೀಯಾನ್ನಾಕಸ್ಮಾದ್ವಿಲಿಖೇದ್ಭುವಮ್| ನಾಙ್ಗೈಶ್ಚೇಷ್ಟೇತ ವಿಗುಣಂ, ನಾಸೀತೋತ್ಕಟಕಶ್ಚಿರಮ್||೩೬||

View original

नासिकां न विकुष्णीयान्नाकस्माद्विलिखेद्भुवम्| नाङ्गैश्चेष्टेत विगुणं, नासीतोत्कटकश्चिरम्||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana SramAtprAgdohavAkceShTAH (37) · Śloka 37

ದೇಹವಾಕ್ಚೇತಸಾಂ ಚೇಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಾಕ್ ಶ್ರಮಾದ್ವಿನಿವರ್ತಯೇತ್| ನೋರ್ಧ್ವಜಾನುಶ್ಚಿರಂ ತಿಷ್ಠೇತ್|೩೭|

View original

देहवाक्चेतसां चेष्टाः प्राक् श्रमाद्विनिवर्तयेत्| नोर्ध्वजानुश्चिरं तिष्ठेत्|३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rAtrau drumAdisevananiShedhaH,sUnAdisevananiShedhaH (37-38) · Śloka 38

ನಕ್ತಂ ಸೇವೇತ ನ ದ್ರುಮಮ್||೩೭|| ತಥಾ ಚತ್ವರಚೈತ್ಯಾನ್ತಶ್ಚತುಷ್ಪಥಸುರಾಲಯಾನ್| ಸೂನಾಟವೀಶೂನ್ಯಗೃಹಶ್ಮಶಾನಾನಿ ದಿವಾಽಪಿ ನ||೩೮||

View original

नक्तं सेवेत न द्रुमम्||३७|| तथा चत्वरचैत्यान्तश्चतुष्पथसुरालयान्| सूनाटवीशून्यगृहश्मशानानि दिवाऽपि न||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udyadAdityadarshananiShedhAdi (39) · Śloka 39

ಸರ್ವಥೇಕ್ಷೇತ ನಾದಿತ್ಯಂ, ನ ಭಾರಂ ಶಿರಸಾ ವಹೇತ್| ನೇಕ್ಷೇತ ಪ್ರತತಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ದೀಪ್ತಾಮೇಧ್ಯಾಪ್ರಿಯಾಣಿ ಚ||೩೯||

View original

सर्वथेक्षेत नादित्यं, न भारं शिरसा वहेत्| नेक्षेत प्रततं सूक्ष्मं दीप्तामेध्याप्रियाणि च||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana madyavikrayAdiniShedhaH (40) · Śloka 40

ಮದ್ಯವಿಕ್ರಯಸನ್ಧಾನದಾನಾದಾನಾನಿ ನಾಚರೇತ್| |೪೦|

View original

मद्यविक्रयसन्धानदानादानानि नाचरेत्| |४०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana purovAtAdityAgAdi (40-44) · Śloka 44

| ಪುರೋವಾತಾತಪರಜಸ್ತುಷಾರಪರುಷಾನಿಲಾನ್||೪೦|| ಅನೃಜುಃ ಕ್ಷವಥೂದ್ಗಾರಕಾಸಸ್ವಪ್ನಾನ್ನಮೈಥುನಮ್| ಕೂಲಛಾಯಾಂ ನೃಪದ್ವಿಷ್ಟಂ ವ್ಯಾಲದಂಷ್ಟ್ರಿವಿಷಾಣಿನಃ||೪೧|| ಹೀನಾನಾರ್ಯಾತಿನಿಪುಣಸೇವಾಂ ವಿಗ್ರಹಮುತ್ತಮೈಃ| ಸನ್ಧ್ಯಾಸ್ವಭ್ಯವಹಾರಸ್ತ್ರೀಸ್ವಪ್ನಾಧ್ಯಯನಚಿನ್ತನಮ್||೪೨|| ಶತ್ರುಸತ್ರಗಣಾಕೀರ್ಣಗಣಿಕಾಪಣಿಕಾಶನಮ್| ಗಾತ್ರವಕ್ತ್ರನಖೈರ್ವಾದ್ಯಂ ಹಸ್ತಕೇಶಾವಧೂನನಮ್||೪೩|| ತೋಯಾಗ್ನಿಪೂಜ್ಯಮಧ್ಯೇನ ಯಾನಂ ಧೂಮಂ ಶವಾಶ್ರಯಮ್| ಮದ್ಯಾತಿಸಕ್ತಿಂ ವಿಶ್ರಮ್ಭಸ್ವಾತನ್ತ್ರ್ಯೇ ಸ್ತ್ರೀಷು ಚ ತ್ಯಜೇತ್||೪೪||

View original

| पुरोवातातपरजस्तुषारपरुषानिलान्||४०|| अनृजुः क्षवथूद्गारकासस्वप्नान्नमैथुनम्| कूलछायां नृपद्विष्टं व्यालदंष्ट्रिविषाणिनः||४१|| हीनानार्यातिनिपुणसेवां विग्रहमुत्तमैः| सन्ध्यास्वभ्यवहारस्त्रीस्वप्नाध्ययनचिन्तनम्||४२|| शत्रुसत्रगणाकीर्णगणिकापणिकाशनम्| गात्रवक्त्रनखैर्वाद्यं हस्तकेशावधूननम्||४३|| तोयाग्निपूज्यमध्येन यानं धूमं शवाश्रयम्| मद्यातिसक्तिं विश्रम्भस्वातन्त्र्ये स्त्रीषु च त्यजेत्||४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvaceShTAsu lokopadeShTRutvam (45) · Śloka 45

ಆಚಾರ್ಯಃ ಸರ್ವಚೇಷ್ಟಾಸು ಲೋಕ ಏವ ಹಿ ಧೀಮತಃ| ಅನುಕುರ್ಯಾತ್ತಮೇವಾತೋ ಲೌಕಿಕೇಽರ್ಥೇ ಪರೀಕ್ಷಕಃ||೪೫||

View original

आचार्यः सर्वचेष्टासु लोक एव हि धीमतः| अनुकुर्यात्तमेवातो लौकिकेऽर्थे परीक्षकः||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sadvratasvarUpam (46) · Śloka 46

ಆರ್ದ್ರಸನ್ತಾನತಾ ತ್ಯಾಗಃ ಕಾಯವಾಕ್ಚೇತಸಾಂ ದಮಃ| ಸ್ವಾರ್ಥಬುದ್ಧಿಃ ಪರಾರ್ಥೇಷು ಪರ್ಯಾಪ್ತಮಿತಿ ಸದ್ವ್ರತಮ್||೪೬||

View original

आर्द्रसन्तानता त्यागः कायवाक्चेतसां दमः| स्वार्थबुद्धिः परार्थेषु पर्याप्तमिति सद्व्रतम्||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana AcArAvahitatvam (47) · Śloka 47

ನಕ್ತಂದಿನಾನಿ ಮೇ ಯಾನ್ತಿ ಕಥಮ್ಭೂತಸ್ಯ ಸಮ್ಪ್ರತಿ| ದುಃಖಭಾಙ್ನ ಭವತ್ಯೇವಂ ನಿತ್ಯಂ ಸನ್ನಿಹಿತಸ್ಮೃತಿಃ||೪೭||

View original

नक्तंदिनानि मे यान्ति कथम्भूतस्य सम्प्रति| दुःखभाङ्न भवत्येवं नित्यं सन्निहितस्मृतिः||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana AcAraphalam (2) · Śloka 2

ಇತ್ಯಾಚಾರಃ ಸಮಾಸೇನ, ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಸಮಾಚರನ್| ಆಯುರಾರೋಗ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಯಶೋ ಲೋಕಾಂಶ್ಚ ಶಾಶ್ವತಾನ್||೪೮|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನು ಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ದಿನಚರ್ಯಾ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨||

View original

इत्याचारः समासेन, यं प्राप्नोति समाचरन्| आयुरारोग्यमैश्वर्यं यशो लोकांश्च शाश्वतान्||४८|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनु श्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने दिनचर्या नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||

🔊 Audio coming soon

2. dinacaryādhyāyaḥ — Ashtanga Hrudayam | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi