26. śastravidhiradhyāyaḥ

Adhikarana shastravidhiradhyAyaH (2-3) · Śloka 3

ಅಥಾತಃ ಶಸ್ತ್ರವಿಧಿಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| )|೩|

Adhikarana ShaDviMshatiH shastrANiteShAmupayogaH ShavDishatishastrANAM nAmAni (1-3.5) · Śloka 3

ಷಡ್ವಿಂಶತಿಃ ಸುಕರ್ಮಾರೈರ್ಘಟಿತಾನಿ ಯಥಾವಿಧಿ| ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ರೋಮವಾಹೀನಿ ಬಾಹುಲ್ಯೇನಾಙ್ಗುಲಾನಿ ಷಟ್||೧|| ಸುರೂಪಾಣಿ ಸುಧಾರಾಣಿ ಸುಗ್ರಹಾಣಿ ಚ ಕಾರಯೇತ್| ಅಕರಾಲಾನಿ ಸುಧ್ಮಾತಸುತೀಕ್ಷ್ಣಾವರ್ತಿತೇಽಯಸಿ||೨|| ಸಮಾಹಿತಮುಖಾಗ್ರಾಣಿ ನೀಲಮ್ಭೋಜಚ್ಛವೀನಿ ಚ| ನಾಮಾನುಗತರೂಪಾಣಿ ಸದಾ ಸನ್ನಿಹಿತಾನಿ ಚ||೩|| ಸ್ವೋನ್ಮನಾರ್ಧಚತುರ್ಥಾಂಶಫಲಾನ್ಯೇಕೈಕಶೋಽಪಿ ಚ| ಪ್ರಾಯೋ ದ್ವಿತ್ರಾಣಿ, ಯುಞ್ಜೀತ ತಾನಿ ಸ್ಥಾನವಿಶೇಷತಃ||೪|| (ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರಂ ವೃದ್ಧಿಪತ್ರಮುತ್ಪಲಾಧ್ಯರ್ದ್ಧಧಾರಕೇ| ಸರ್ಪೈಷಣ್ಯೌ ವೇತಸಾಖ್ಯಂ ಶರಾರ್ಯಾಸ್ಯತ್ರಿಕೂರ್ಚಕೇ||೧|| ಕುಶಾಸ್ಯಂ ಸಾಟವದನಮನ್ತರ್ವಕ್ರಾರ್ಧಚನ್ದ್ರಕೇ (ಕಮ್)| ವ್ರೀಹಿಮುಖಂ ಕುಠಾರೀ ಚ ಶಲಾಕಾಙ್ಗುಲಿಶಸ್ತ್ರಕೇ||೨|| ಬಡಿಶಂ ಕರಪತ್ರಾಖ್ಯಂ ಕರ್ತರೀ ನಖಶಸ್ತ್ರಕಮ್| ದನ್ತಲೇಖನಕಂ ಸೂಚ್ಯಃ ಕೂರ್ಚೋ ನಾಮ ಖ್ರಜಾಹ್ವಯಮ್||೩|| ಆರಾ ಚತುರ್ವಿಧಾಕಾರಾ ತಥಾ ಸ್ಯಾತ್ಕರ್ಣವೇಧನೀ(ನಮ್)||೩.೫||

Adhikarana 1 maNDalAgraM shastram (5) · Śloka 5

ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರಂ ಫಲೇ ತೇಷಾಂ ತರ್ಜನ್ಯನ್ತರ್ನಖಾಕೃತಿ| ಲೇಖನೇ ಛೇದನೇ ಯೋಜ್ಯಂ ಪೋಥಕೀಶುಣ್ಡಿಕಾದಿಷು||೫||

Adhikarana 2 vRuddhipatraM (6-7) · Śloka 7

ವೃದ್ಧಿಪತ್ರಂ ಕ್ಷುರಾಕಾರಂ ಛೇದಭೇದನಪಾಟನೇ| ಋಜ್ವಗ್ರಮುನ್ನತೇ ಶೋಫೇ ಗಮ್ಭೀರೇ ಚ ತದನ್ಯಥಾ||೬|| ನತಾಗ್ರಂ ಪೃಷ್ಠತೋ ದೀರ್ಘಹ್ರಸ್ವವಕ್ತ್ರಂ ಯಥಾಶ್ರಯಮ್| |೭|

Adhikarana 3 utpalapatraM,4 adhyarddadhAraM shastram (7) · Śloka 7

| ಉತ್ಪಲಾಧ್ಯರ್ಧಧಾರಾಖ್ಯೇ ಭೇದನೇ ಛೇದನೇ ತಥಾ||೭||

Adhikarana 5 sarpAsyaM shastram (8) · Śloka 8

ಸರ್ಪಾಸ್ಯಂ ಘ್ರಾಣಕರ್ಣಾರ್ಶಶ್ಚ್ಛೇದನೇಽರ್ಧಾಙ್ಗುಲಂ ಫಲೇ| |೮|

Adhikarana 6 anveShaNA eShaNI bhedanArthA eShaNI ca shastram (8-9) · Śloka 9

| ಗತೇರನ್ವೇಷಣೇ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾ ಗಣ್ಡೂಪದಮುಖೈಷಣೀ||೮|| ಭೇದನಾರ್ಥೇಽಪರಾ ಸೂಚೀಮುಖಾ ಮೂಲನಿವಿಷ್ಟಖಾ| |೯|

Adhikarana 7 vetasapatraM shastram (9) · Śloka 9

| ವೇತಸಂ ವ್ಯಘನೇ|೯|

Adhikarana 8 sharArimukhaM shastram,9 trikUrcakaM shastram (9) · Śloka 9

| ಸ್ರಾವ್ಯೇ ಶರಾರ್ಯಾಸ್ಯತ್ರಿಕೂರ್ಚಕೇ||೯||

Adhikarana 10 kushapatraM shatram11 ATAmukhaM shastram (10) · Śloka 10

ಕುಶಾಟಾವದನೇ ಸ್ರಾವ್ಯೇ ಹ್ಯಙ್ಗುಲಂ ಸ್ಯಾತ್ತಯೋಃ ಫಲಮ್| |೧೦|

Adhikarana 12 antarmukhaM shastram (10-11) · Śloka 11

| ತದ್ವದನ್ತರ್ಮುಖಂ ತಸ್ಯ ಫಲಮಧ್ಯರ್ಧಮಙ್ಗುಲಮ್||೧೦|| ಅರ್ಧಚನ್ದ್ರಾನನಂ ಚೈತತ್| |೧೧|

Adhikarana 13 vrIhimukhaM shastraM (11) · Śloka 11

ತಥಾಧ್ಯರ್ಧಾಙ್ಗುಲಂ ಫಲೇ| ವ್ರೀಹಿವಕ್ತ್ರಂ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ಚ ತಚ್ಛಿರೋದರಯೋರ್ವ್ಯಧೇ||೧೧||

Adhikarana 14 kuThArI shastram (12) · Śloka 12

ಪೃಥುಃ ಕುಠಾರೀ ಗೋದನ್ತಸದೃಶಾರ್ಧಾಙ್ಗುಲಾನನಾ| ತಯೋರ್ಧ್ವದಣ್ಡಯಾ ವಿಧ್ಯೇದುಪರ್ಯಸ್ಥಾಂ ಸ್ಥಿತಾಂ ಶಿರಾಮ್||೧೨||

Adhikarana 15 shalAkA shastram (13) · Śloka 13

ತಾಮ್ರೀ ಶಲಾಕಾ ದ್ವಿಮುಖೀ ಮುಖೇ ಕುರುಬಕಾಕೃತಿಃ| ಲಿಙ್ಗನಾಶಂ ತಯಾ ವಿಧ್ಯೇತ್|೧೩|

Adhikarana 16 a~gulIshastram (13-15) · Śloka 15

| ಕುರ್ಯಾದಙ್ಗುಲಿಶಸ್ತ್ರಕಮ್||೧೩|| ಮುದ್ರಿಕಾನಿರ್ಗತಮುಖಂ ಫಲೇ ತ್ವರ್ಧಾಙ್ಗುಲಾಯತಮ್| ಯೋಗತೋ ವೃದ್ಧಿಪತ್ರೇಣ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ವಾ ಸಮಮ್||೧೪|| ತತ್ಪ್ರದೇಶಿನ್ಯಗ್ರಪರ್ವಪ್ರಮಾಣಾರ್ಪಣಮುದ್ರಿಕಮ್| ಸೂತ್ರಬದ್ಧಂ ಗಲಸ್ರೋತೋರೋಗಚ್ಛೇದನಭೇದನೇ||೧೫||

Adhikarana 17 baDishaM shastram (16) · Śloka 16

ಗ್ರಹಣೇ ಶುಣ್ಡಿಕಾರ್ಮಾದೇರ್ಬಡಿಶಂ ಸುನತಾನನಮ್| |೧೬|

Adhikarana 18 karapatraM shastram (16-17) · Śloka 17

| ಛೇದೇಽಸ್ತ್ಥ್ನಾಂ ಕರಪತ್ರಂ ತು ಖರಧಾರಂ ದಶಾಙ್ಗುಲಮ್||೧೬|| ವಿಸ್ತಾರೇ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮದನ್ತಂ ಸುತ್ಸರುಬನ್ಧನಮ್| |೧೭|

Adhikarana 19 kartarI shastram (17) · Śloka 17

| ಸ್ನಾಯುಸೂತ್ರಕಚಚ್ಛೇದೇ ಕರ್ತರೀ ಕರ್ತರೀನಿಭಾ||೧೭||

Adhikarana 20 nakhashastram (18) · Śloka 18

ವಕ್ತ್ರರ್ಜುಧಾರಂ ದ್ವಿಮುಖಂ ನಖಶಸ್ತ್ರಂ ನವಾಙುಲಮ್| ಸೂಕ್ಷ್ಮಶಲ್ಯೋದ್ಧೃತಿಚ್ಛೇದಮೇದಪ್ರಚ್ಛಾನಲೇಖನೇ||೧೮||

Adhikarana 21 dantalekhanakaM shastram (19) · Śloka 19

ಅಧುನಾ ದನ್ತಲೇಖನಶಸ್ತ್ರಮಾಹ ಏಕಧಾರಂ ಚತುಷ್ಕೋಣಂ ಪ್ರಬದ್ಧಾಕೃತಿ ಚೈಕತಃ| ದನ್ತಲೇಖನಕಂ ತೇನ ಶೋಧಯೇದ್ವನ್ತಶರ್ಕರಾಮ್||೧೯||

Adhikarana 22 sUcItrayaM shastram (20-22) · Śloka 22

ಅಧುನಾ ಸೂಚೀಶಸ್ತ್ರಮಾಹ ವೃತ್ತಾ ಗೂಢದೃಢಾಃ ಪಾಶೇ ತಿಸ್ರಃ ಸೂಚ್ಯೋಽತ್ರ ಸೀವನೇ| ಮಾಂಸಲಾನಾಂ ಪ್ರದೇಶಾನಾಂ ತ್ರ್ಯಸ್ರಾ ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಮಾಯತಾ||೨೦|| ಅಲ್ಪಮಾಂಸಾಸ್ಥಿಸನ್ಧಿಸ್ಥವ್ರಣಾನಾಂ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಾಯತಾ| ವ್ರೀಹಿವಕ್ತ್ರಾ ಧನುರ್ವಕ್ತ್ರಾ ಪಕ್ವಾಮಾಶಯಮರ್ಮಸು||೨೧|| ಸಾ ಸಾರ್ಧದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಾ| |೨೨|

Adhikarana 23 kUrcaH shastram (22-23) · Śloka 23

ಅಧುನಾ ಕೂರ್ಚಂ ಲಿಲಕ್ಷಯಿಷುರಾಹ ಸರ್ವವೃತ್ತಾಸ್ತಾಶ್ಚತುರಙ್ಗುಲಾಃ| ಕೂರ್ಚೋ ವೃತ್ತೈಕಪೀಠಸ್ಥಾಃ ಸಪ್ತಾಷ್ಟೌ ವಾ ಸುಬನ್ಧನಾಃ||೨೨|| ಸ ಯೋಜ್ಯೋ ನೀಲಿಕಾವ್ಯಙ್ಗಕೇಶಶಾತೇಷು ಕುಟ್ಟನೇ| |೨೩|

Adhikarana 24 khajaH shastram (23-24) · Śloka 24

| ಅರ್ಧಾಙ್ಗುಲಮುಖೈರ್ವೃತ್ತೈರಷ್ಟಾಭಿಃ ಕಣ್ಟಕೈಃ ಖಜಃ||೨೩|| ಪಾಣಿಭ್ಯಾಂ ಮಥ್ಯಮಾನೇನ ಘ್ರಾಣಾತ್ತೇನ ಹರೇದಸೃಕ್| |೨೪|

Adhikarana 25 karNavevyadhanaM shastram (24) · Śloka 24

| ವ್ಯಧನಂ ಕರ್ಣಪಾಲೀನಾಂ ಯೂಥಿಕಾಮುಕುಲಾನನಮ್||೨೪||

Adhikarana 26 ArA shastram (25-26) · Śloka 26

ಆರಾಽರ್ಧಾಙ್ಗುಲವೃತ್ತಾಸ್ಯಾ ತತ್ಪ್ರವೇಶಾ ತಥೋರ್ಧ್ವತಃ| ಚತುರಸ್ರಾ, ತಯಾ ವಿಧ್ಯೇಚ್ಛೋಫಂ ಪಕ್ವಾಮಸಂಶಯೇ||೨೫|| ಕರ್ಣಪಾಲೀಂ ಚ ಬಹಲಾಂ| |೨೬|

Adhikarana karNavedhanI sUcI (26) · Śloka 26

ಬಹಲಾಯಾಶ್ಚ ಶಸ್ಯತೇ| ಸೂಚೀ ತ್ರಿಭಾಗಸುಷಿರಾ ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾ ಕರ್ಣವೇಧನೀ||೨೬||

Adhikarana anushastrANi (27-28) · Śloka 28

ಜಲೌಕಃಕ್ಷಾರದಹನಕಾಚೋಪಲನಖಾದಯಃ| ಅಲೌಹಾನ್ಯನುಶಸ್ತ್ರಾಣಿ, ತಾನ್ಯೇವಂ ಚ ವಿಕಲ್ಪಯೇತ್||೨೭|| ಅಪರಾಣ್ಯಪಿ ಯನ್ತ್ರಾದೀನ್ವುಪಯೋಗಂ ಚ ಯೌಗಿಕಮ್| |೨೮|

Adhikarana shastra kAryANi (28-29) · Śloka 29

| ಉತ್ಪಾಟ್ಯಪಾಟ್ಯಸೀವ್ಯೈಷ್ಯಲೇಖ್ಯಪ್ರಚ್ಛಾನಕುಟ್ಟನಮ್||೨೮|| ಛೇದ್ಯಂ ಭೇದ್ಯಂ ವ್ಯಧೋ ಮನ್ಥೋ ಗ್ರಹೋ ದಾಹಶ್ಚ ತತ್ಕ್ರಿಯಾಃ| |೨೯|

Adhikarana shastradoShAH (29-30) · Śloka 30

ಶಸ್ತ್ರದೋಶಾನಹ | ಕುಣ್ಠಖಣ್ಡತನುಸ್ಥೂಲಹ್ರಸ್ವದೀರ್ಘತ್ವವಕ್ರತಾಃ||೨೯|| ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಖರಧಾರತ್ವಮಷ್ಟೌ ದೋಷಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ| |೩೦|

Adhikarana shastragrahaNavidhiH (30-32) · Śloka 32

ಅಧುನಾ ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಗ್ರಹಣವಿಧಿಂ ದರ್ಶಯತಿ | ಛೇದಭೇದನಲೇಖ್ಯಾರ್ಥಂ ಶಸ್ತ್ರಂ ವೃನ್ತಫಲಾನ್ತರೇ||೩೦|| ತರ್ಜನೀಮಧ್ಯಮಾಙ್ಗುಷ್ಠೈರ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ಸುಸಮಾಹಿತಃ| ವಿಸ್ರಾವಣಾನಿ ವೃನ್ತಾಗ್ರೇ ತರ್ಜನ್ಯಙ್ಗುಷ್ಠಕೇನ ಚ||೩೧|| ತಲಪ್ರಚ್ಛನ್ನವೃನ್ತಾಗ್ರಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಂ ವ್ರೀಹಿಮುಖಂ ಮುಖೇ| ಮೂಲೇಷ್ವಾಹರಣಾರ್ಥಾನಿ ಕ್ರಿಯಾಸೌಕರ್ಯತೋಽಪರಮ್||೩೨||

Adhikarana shastrakoshaH (33-34) · Śloka 34

ಶಸ್ತ್ರಕೋಶಮಾಚಷ್ಟತೇ ಸ್ಯಾನ್ನವಾಙ್ಗುಲವಿಸ್ತಾರಃ ಸುಘನೋ ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲಃ| ಕ್ಷೌ ಮಪತ್ರೋರ್ಣಕೌಶೇಯದುಕೂಲಮೃದುಚರ್ಮಜಃ||೩೩|| ವಿನ್ಯಸ್ತಪಾಶಃ ಸುಸ್ಯೂತಃ ಸಾನ್ತರೋರ್ಣಾರ್ಸ್ಥಶಸ್ತ್ರಕಃ| ಶಲಾಕಾಪಿಹಿತಾಸ್ಯಶ್ಚ ಶಸ್ತ್ರಕೋಶಃ ಸುಸಞ್ಚಯಃ||೩೪||

Adhikarana jalaukasAM viShayaH (35) · Śloka 35

ಸುಕುಮಾರಬಾಲಾನಾಮಸ್ರವಿಸ್ರಾವಣಾರ್ಥಂ ಜಲೌಕಸೋ ಯೋಜಯೇತ್ ಜಲೌಕಸಸ್ತು ಸುಖಿನಾಂ ರಕ್ತಸ್ರಾವಾಯ ಯೋಜಯೇತ್| |೩೫|

Adhikarana varjyA jalaukasaH (35-37) · Śloka 37

ತಾಶ್ಚ ದ್ವಿಪ್ರಕಾರಾಃ,- ಸವಿಷಾ ನಿರ್ವಿಷಾಶ್ಚ| ತತ್ರ ಸವಿಷಾಣಾಂ ಸಾಪಾಯತ್ವಾತ್ತಾ ಏವ ತಾವಲ್ಲಕ್ಷಯತಿ | ದುಷ್ಟಾಮ್ಬುಮತ್ಸ್ಯಭೇಕಾಹಿಶವಕೋಥಮಲೋದ್ಭವಾಃ||೩೫|| ರಕ್ತಾಃ ಶ್ವೇತಾ ಭೃಶಂ ಕೃಷ್ಣಾಶ್ಚಪಲಾಃ ಸ್ಥೂಲಪಿಚ್ಛಿಲಾಃ| ಇನ್ದ್ರಾಯುಧವಿಚಿತ್ರೋರ್ಧ್ವರಾಜಯೋ ರೋಮಶಾಶ್ಚ ತಾಃ||೩೬|| ಸವಿಷಾ ವರ್ಜಯೇತ್| |೩೭|

Adhikarana varjyAprayoge doShaH varjyAdoShe cikitsA (37) · Śloka 37

ತಾಭಿಃ ಕಣ್ಡೂಪಾಕಜ್ವರಭ್ರಮಾಃ| ವಿಷಪಿತ್ತಾಸ್ರನುತ್ಕಾರ್ಯಂ ತತ್ರ|೩೭|

Adhikarana grAhyA jalaukasaH (37-38) · Śloka 38

| ಶುದ್ಧಾಮ್ಬುಜಾಃ ಪುನಃ||೩೭|| ನಿರ್ವಿಷಾಃ ಶೈವಲಶ್ಯಾವಾ ವೃತ್ತಾ ನೀಲೋರ್ಧ್ವರಾಜಯಃ| ಕಷಾಯಪೃಷ್ಠಾಸ್ತನ್ವಙ್ಗ್ಯಃ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಪೀತೋದರಾಶ್ಚ ಯಾಃ||೩೮||

Adhikarana grAhyAsvapi mattA varjyAH (39) · Śloka 39

ತಾ ಅಪ್ಯಸಮ್ಯಗ್ವಮನಾತ್ ಪ್ರತತಂ ಚ ನಿಪಾತನಾತ್| ಸೀದನ್ತೀಃ ಸಲಿಲಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ರಕ್ತಮತ್ತಾ ಇತಿ ತ್ಯಜೇತ್||೩೯||

Adhikarana jalaukasAM prayogaH (40-41) · Śloka 41

ಅಥೇತರಾ ನಿಶಾಕಲ್ಕಯುಕ್ತೇಽಮ್ಭಸಿ ಪರಿಪ್ಲುತಾಃ| ಅವನ್ತಿಸೋಮೇ ತಕ್ರೇ ವಾ ಪುನಶ್ಚಾಶ್ವಾಸಿತಾ ಜಲೇ||೪೦|| ಲಾಗಯೇದ್ದೃತಮೃತ್ಸ್ತನ್ಯರಕ್ತಶಸ್ತ್ರನಿಪಾತನೈಃ| ಪಿಬನ್ತೀರುನ್ನತಸ್ಕನ್ಧಾಶ್ಛಾದಯೇನ್ಮೃದುವಾಸಸಾ||೪೧||

Adhikarana jalaukAH prathamaM duShTaM raktaM pibati (42-1) · Śloka 1

ಸಮ್ಪೃಕ್ತಾದ್ದುಷ್ಟಶುದ್ಧಾಸ್ರಾಜ್ಜಲೌಕಾ ದುಷ್ಟಶೋಣಿತಮ್| ಆದತ್ತೇ ಪ್ರಥಮಂ ಹಂಸಃ ಕ್ಷೀರಂ ಕ್ಷೀರೋದಕಾದಿವ||೪೨|| (ಗುಲ್ಮಾರ್ಶೋವಿದ್ರಧೀನ್ ಕುಷ್ಠವಾತರಕ್ತಗಲಾಮಯಾನ್| ನೇತ್ರರುಗ್ವಿಷವೀಸರ್ಪಾನ್ ಶಮಯನ್ತಿ ಜಲೌಕಸಃ| )||೧||

Adhikarana jalaukasAM mokShaNakAlaH (43) · Śloka 43

ದಂಶಸ್ಯ ತೋದೇ ಕಣ್ಡ್ವಾಂ ವಾ ಮೋಕ್ಷಯೇತ್| |೪೩|

Adhikarana mokShitAnAM kRutyam (43) · Śloka 43

ವಾಮಯೇಚ್ಚ ತಾಮ್| ಪಟುತೈಲಾಕ್ತವದನಾಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಕಣ್ಡನರೂಷಿತಾಮ್||೪೩||

Adhikarana saptAhAdarvAk jalaukasAM punaH prayo niShedhaH (44) · Śloka 44

ರಕ್ಷನ್ ರಕ್ತಮದಾದ್ಭೂಯಃ ಸಪ್ತಾಹಂ ತಾ ನ ಪಾತಯೇತ್| |೪೪|

Adhikarana jalaukasAM samyagvamanalakShaNam (44) · Śloka 44

| ಪೂರ್ವವತ್ ಪಟುತಾ ದಾರ್ಢ್ಯಂ ಸಮ್ಯಗ್ವಾನ್ತೇ ಜಲೌಕಸಾಮ್||೪೪||

Adhikarana ativAnte lakShaNam (45) · Śloka 45

ಕ್ಲಮೋಽತಿಯೋಗಾನ್ಮೃತ್ಯುರ್ವಾ| |೪೫|

Adhikarana durvAnte lakShaNam (45) · Śloka 45

ದುರ್ವಾನ್ತೇ ಸ್ತಬ್ಧತಾ ಮದಃ| |೪೫|

Adhikarana jalaukasAM pAlanavidhiH (45-46) · Śloka 46

| ಅನ್ಯತ್ರಾನ್ಯತ್ರ ತಾಃ ಸ್ಥಾಪ್ಯಾ ಘಟೇ ಮೃತ್ಸ್ನಾಮ್ಬುಗರ್ಭಿಣಿ||೪೫|| ಲಾಲಾದಿಕೋಥನಾಶಾರ್ಥಂ, ಸವಿಷಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತದನ್ವಯಾತ್| |೪೬|

Adhikarana daMshAparisrAve strAvaNauShadham (46) · Śloka 46

| ಅಶುದ್ಧೌ ಸ್ರಾವಯೇದ್ದಂಶಾನ್ ಹರಿದ್ರಾಗುಡಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ||೪೬||

Adhikarana daMshastrAvAnantaraM kRutyam (47) · Śloka 47

ಶತಧೌತಾಜ್ಯಪಿಚವಸ್ತತೋ ಲೇಪಾಶ್ಚ ಶೀತಲಾಃ| |೪೭|

Adhikarana srAvaphalam (47) · Śloka 47

| ದುಷ್ಟರಕ್ತಾಪಗಮನಾತ್ಸದ್ಯೋ ರಾಗರುಜಾಂ ಶಮಃ||೪೭||

Adhikarana dvitIye~ahni punaHsrAvaH (48) · Śloka 48

ಅಶುದ್ಧಂ ಚಲಿತಂ ಸ್ಥಾನಾತ್ಸ್ಥಿತಂ ರಕ್ತಂ ವ್ರಣಾಶಯೇ| ವ್ಯಮ್ಲೀಭವೇತ್ಪರ್ಯುಷಿತಂ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ಸ್ರಾವಯೇತ್ಪುನಃ||೪೮||

Adhikarana alAbughaTikayoraviShayaH (49) · Śloka 49

ಯುಞ್ಜ್ಯಾನ್ನಾಲಾಬುಘಟಿಕಾ ರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತೇನ ದೂಷಿತೇ| ತಾಸಾಮನಲಸಂಯೋಗಾತ್|೪೯|

Adhikarana alAbughaTikayorviShayaH (49) · Śloka 49

| ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತು ಕಫವಾಯುನಾ||೪೯||

Adhikarana shRu~ggasyAviShayaH (50) · Śloka 50

ಕಫೇನ ದುಷ್ಟಂ ರುಧಿರಂ ನ ಶೃಙ್ಗೇಣ ವಿನಿರ್ಹರೇತ್| ಸ್ಕನ್ನತ್ವಾತ್|೫೦|

Adhikarana shRu~ggasya viShayaH (50) · Śloka 50

| ವಾತಪಿತ್ತಾಭ್ಯಾಂ ದುಷ್ಟಮ್ ಶೃಙ್ಗೇಣ ನಿರ್ಹರೇತ್||೫೦||

Adhikarana pracchAnavidhiH pracchAnasya viShayaH jalaukasAM viShayaH shRu~ggAlAbughaTikAnAM viShayaH shirAvyadhasya viShayaH (51-53) · Śloka 53

ಗಾತ್ರಂ ಬದ್ಧೋಪರಿ ದೃಢಂ ರಜ್ಜ್ವಾ ಪಟ್ಟೇನ ವಾ ಸಮಮ್| ಸ್ನಾಯುಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥಿಮರ್ಮಾಣಿ ತ್ಯಜನ್ ಪ್ರಚ್ಛಾನಮಾಚರೇತ್||೫೧|| ಅಧೋದೇಶಪ್ರವಿಸೃತೈಃ ಪದೈರುಪರಿಗಾಮಿಭಿಃ| ನ ಗಾಢಘನತಿರ್ಯಗ್ಭಿರ್ನ ಪದೇ ಪದಮಾಚರನ್||೫೨|| ಪ್ರಚ್ಛಾನೇನೈಕದೇಶಸ್ಥಂ ಗ್ರಥಿತಂ ಜಲಜನ್ಮಭಿಃ| ಹರೇಚ್ಛೃಙ್ಗಾದಿಭಿಃ ಸುಪ್ತಮಸೃಗ್ವ್ಯಾಪಿ ಶಿರಾವ್ಯಧೈಃ||೫೩||

Adhikarana pracchAnasya viShayAntaram (54) · Śloka 54

ಪ್ರಚ್ಛಾನಂ ಪಿಣ್ಡಿತೇ ವಾ ಸ್ಯಾತ್| |೫೪|

Adhikarana jalaukasAM viShAyAntaram (54) · Śloka 54

ಅವಗಾಢೇ ಜಲೌಕಸಃ| |೫೪|

Adhikarana alAbvAdInAM viShayAntaram (54) · Śloka 54

| ತ್ವಕ್ಸ್ಥೇಽಲಾಬುಘಟೀಶೃಙ್ಗಮ್|೫೪|

Adhikarana shirAvyadhasya niyatatvam (54) · Śloka 54

| ಶಿರೈವ ವ್ಯಾಪಕೇಽಸೃಜಿ||೫೪||

Adhikarana shRu~ggAdInAM viShayAntarANi (55) · Śloka 55

ವಾತಾದಿಧಾಮ ವಾ ಶೃಙ್ಗಜಲೌಕೋಲಾಬುಭಿಃ ಕ್ರಮಾತ್| |೫೫|

Adhikarana srutaraktasya shItopacArAtishaye doShaH (26) · Śloka 26

ಸ್ತ್ರತಾಸೃಜಃ ಪ್ರದೇಹಾದ್ಯೈಃ ಶೀತೈಃ ಸ್ಯಾದ್ವಾಯುಕೋಪತಃ||೫೫|| ಸತೋದಕಣ್ಡೂಃ ಶೋಫಸ್ತಂ ಸರ್ಪಿಷೋಷ್ಣೇನ ಸೇಚಯೇತ್| ೫೫ ೧/೨| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾ- ಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಶಸ್ತ್ರವಿ- ಧಿರ್ನಾಮ ಷಙ್ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೬||