Adhikarana dRuShTirogavij~jAnIyo nAma pa~jcadasho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਦਸ੍ਟਿਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो दृष्टिरोगविज्ञानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prathamapaTalagatadoShalakShaNam (2) · Śloka 2
ਸਿਰਾਨੁਸਾਰਿਣਿ ਮਲੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਟਲਂ ਸ਼੍ਰਿਤੇ| ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮੀਕ੍ਸਤੇ ਰੂਪਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਪ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤਤਃ||੨||
सिरानुसारिणि मले प्रथमं पटलं श्रिते| अव्यक्तमीक्षते रूपं व्यक्तमप्यनिमित्ततः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyapaTalagatadoShalakShaNam (3) · Śloka 3
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪਟਲਮਭੂਤਮਪਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ| ਭੂਤਂ ਤੁ ਯਤ੍ਨਾਦਾਸਨ੍ਨਂ ਦੂਰੇ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਞ੍ਚ ਨੇਕ੍ਸਤੇ| ਦੂਰਾਨ੍ਤਿਕਸ੍ਥਂ ਰੂਪਞ੍ਚ ਵਿਪਰ੍ਯਾਸੇਨ ਮਨ੍ਯਤੇ| ਦੋਸੇ ਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਾਨੇ ਮਣ੍ਡਲਾਨੀਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ| ਦ੍ਵਿਧੈਕਂ ਦਸ੍ਟਿਮਧ੍ਯਸ੍ਥੇ ਬਹੁਧਾ ਬਹੁਧਾਸ੍ਥਿਤੇ| ਦਸ੍ਟੇਰਭ੍ਯਨ੍ਤਰਗਤੇ ਹ੍ਰਸ੍ਵਵਢ੍ਰਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍| ਨਾਨ੍ਤਿਕਸ੍ਥਮਧਃਸਂਸ੍ਥੇ ਦੂਰਗਂ ਨੋਪਰਿਸ੍ਥਿਤੇ| ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੇ ਤਿਮਿਰਾਖ੍ਯੋਯਮਾਮਯਃ||੩||
प्राप्ते द्वितीयं पटलमभूतमपि पश्यति| भूतं तु यत्नादासन्नं दूरे सूक्ष्मञ्च नेक्षते| दूरान्तिकस्थं रूपञ्च विपर्यासेन मन्यते| दोषे मण्डलसंस्थाने मण्डलानीव पश्यति| द्विधैकं दृष्टिमध्यस्थे बहुधा बहुधास्थिते| दृष्टेरभ्यन्तरगते ह्रस्ववढ्रविपर्ययम्| नान्तिकस्थमधःसंस्थे दूरगं नोपरिस्थिते| पार्श्वे पश्येन्न पार्श्वस्थे तिमिराख्योऽयमामयः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyapaTalASritadoShalakShaNam (4) · Śloka 4
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਾਚਤਾਂ ਦੋਸੇ ਤਤੀਯਪਟਲਾਸ਼੍ਰਿਤੇ| ਤੇਨੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਮੀਕ੍ਸਤੇ ਨਾਧਸ੍ਤਨੁ ਚੈਲਾਵਤੋਪਮਮ੍| ਯਥਾ ਵਰ੍ਣਞ੍ਚ ਰਜ੍ਯੇਤ ਦਸ੍ਟਿਰ੍ਹੀਯੇਤ ਚ ਕ੍ਰਮਾਤ੍||੪||
प्राप्नोति काचतां दोषे तृतीयपटलाश्रिते| तेनोर्द्ध्वमीक्षते नाधस्तनु चैलावृतोपमम्| यथा वर्णञ्च रज्येत दृष्टिर्हीयेत च क्रमात्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthapaTalAshritadoShalakShaNam (5) · Śloka 5
ਤਥਾਪ੍ਯੁਪੇਕ੍ਸਮਾਣਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਪਟਲਂ ਗਤਃ| ਲਿਙ੍ਗਨਾਸ਼ਂ ਮਲਃ ਕੁਰ੍ਵਞ੍ਛਾਦਯੇਦ੍ਦਸ੍ਟਿਮਣ੍ਡਲਮ੍||੫||
तथाऽप्युपेक्षमाणस्य चतुर्थं पटलं गतः| लिङ्गनाशं मलः कुर्वञ्छादयेद्दृष्टिमण्डलम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajatimiralakShaNam (6) · Śloka 6
ਤਤ੍ਰ ਵਾਤੇਨ ਤਿਮਿਰੇ ਵ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧਮਿਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ| ਚਲਾਵਿਲਾਰੁਣਾਭਾਸਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਞ੍ਚੇਕ੍ਸਤੇ ਮੁਹੁਃ| ਜਾਲਾਨਿ ਕੇਸ਼ਾਨ੍ ਮਸ਼ਕਾਨ੍ ਰਸ਼੍ਮੀਂਸ਼੍ਚੋਪੇਕ੍ਸਿਤੇਤ੍ਰ ਚ| ਕਾਚੀਭੂਤੇ ਦਗਰੁਣਾ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਸ੍ਯਮਨਾਸਿਕਮ੍| ਚਨ੍ਦ੍ਰਦੀਪਾਦ੍ਯਨੇਕਤ੍ਵਂ ਵਕ੍ਰਮਜ੍ਵਪਿ ਮਨ੍ਯਤੇ| ਵਦ੍ਧਃ ਕਾਚੋ ਦਸ਼ਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਰਜੋ ਧੂਮਾਵਤਾਮਿਵ| ਸ੍ਪਸ੍ਟਾਰੁਣਾਭਾਂ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਂ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਂ ਵਾ ਹਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍| ਸਲਿਙ੍ਗਨਾਸ਼ੋ ਵਾਤੇ ਤੁ ਸਙ੍ਕੋਚਯਤਿ ਦਕ੍ਸਿਰਾਃ| ਦਙ੍ਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਸ਼ਤ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਦਰਸੌ ਸ੍ਮਤਾ||੬||
तत्र वातेन तिमिरे व्याविद्धमिव पश्यति| चलाविलारुणाभासं प्रसन्नञ्चेक्षते मुहुः| जालानि केशान् मशकान् रश्मींश्चोपेक्षितेऽत्र च| काचीभूते दृगरुणा पश्यत्यास्यमनासिकम्| चन्द्रदीपाद्यनेकत्वं वक्रमृज्वपि मन्यते| वृद्धः काचो दृशं कुर्याद्रजो धूमावृतामिव| स्पष्टारुणाभां विस्तीर्णां सूक्ष्मां वा हतदर्शनाम्| सलिङ्गनाशो वाते तु सङ्कोचयति दृक्सिराः| दृङ्मण्डलं विशत्यन्तर्गम्भीरा दृरसौ स्मृता||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittajatimiralakShaNam (7) · Śloka 7
ਪਿਤ੍ਤਜੇ ਤਿਮਿਰੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਖਦ੍ਯੋਤਦੀਪਿਤਮ੍| ਸ਼ਿਖਿਤਿਤ੍ਤਿਰਿਪਤ੍ਰਾਭਂ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨੀਲਞ੍ਚ ਪਸ਼੍ਯਤਿ| ਕਾਚੇ ਦਕ੍ਕਾਂਸ੍ਯਨੀਲਾਭਾ ਤਾਦਗੇਵ ਚ ਪਸ਼੍ਯਤਿ| ਅਰ੍ਕੇਨ੍ਦੁਪਰਿਵੇਸਾਗ੍ਨਿਮਰੀਚੀਨ੍ਦ੍ਰਧਨੂਂਸਿ ਚ| ਬਙ੍ਹ੍ਗਨੀਲਾ ਨਿਰਾਲੋਕਾ ਦਕ੍ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸ਼ਤਃ| ਦਸ੍ਟਿਃ ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਹ੍ਰਸ੍ਵਾਖ੍ਯਾ ਸਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਾਹ੍ਰਸ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀ| ਭਵੇਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਵਿਦਗ੍ਧਾਕ੍ਯਾ ਪੀਤਾ ਪੀਤਾਭਦਰ੍ਸ਼ਨਾ||੭||
पित्तजे तिमिरे विद्युत्खद्योतदीपितम्| शिखितित्तिरिपत्राभं प्रायो नीलञ्च पश्यति| काचे दृक्कांस्यनीलाभा तादृगेव च पश्यति| अर्केन्दुपरिवेषाग्निमरीचीन्द्रधनूंषि च| बृङ्ह्गनीला निरालोका दृक्स्निग्धा लिङ्गनाशतः| दृष्टिः पित्तेन ह्रस्वाख्या सा ह्रस्वाह्रस्वदर्शिनी| भवेत् पित्तविदग्धाक्या पीता पीताभदर्शना||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphajatimiralakShaNam (8) · Śloka 8
ਕਫੇਨ ਤਿਮਿਰੇ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ਼੍ਵੇਤਞ੍ਚ ਪਸ਼੍ਯਤਿ| ਸ਼ਙ੍ਖੇਨ੍ਦੁਕੁਨ੍ਦਕੁਸੁਮੈਃ ਕੁਮੁਦੈਰਿਵ ਚਾਚਿਤਮ੍| ਕਾਚੇ ਤੁ ਨਿਸ੍ਪ੍ਰਭੇਨ੍ਦ੍ਵਰ੍ਕਪ੍ਰਦੀਪਾਦ੍ਯੈਰਿਵਾਚਿਤਮ੍| ਸਿਤਾਭਾਸਾ ਚ ਦਸ੍ਟਿਃ ਸ੍ਯਾਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਾਸ਼ੇ ਤੁ ਦਸ਼੍ਯਤੇ| ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਃ ਕਫੋ ਦਸ੍ਟਿਗਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਨਾਸ਼ਨਃ| ਬਿਨ੍ਦੁਰ੍ਜਲਸ੍ਯੇਵ ਚਲਃ ਪਦ੍ਮਿਨੀਪੁਟਸਂਸ਼੍ਰਿਤਃ| ਉਸ੍ਣੇ ਸਙ੍ਕੋਚਮਾਯਾਤਿ ਛਾਯਾਯਾਂ ਪਰਿਸਰ੍ਪਤਿ| ਸ਼ਙ੍ਖਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਕੁਮੁਦਸ੍ਫਟਿਕੋਪਮਸ਼ੁਕ੍ਲਿਮਾ||੮||
कफेन तिमिरे प्रायः स्निग्धं श्वेतञ्च पश्यति| शङ्खेन्दुकुन्दकुसुमैः कुमुदैरिव चाचितम्| काचे तु निष्प्रभेन्द्वर्कप्रदीपाद्यैरिवाचितम्| सिताभासा च दृष्टिः स्याल्लिङ्गनाशे तु दृश्यते| मूर्त्तः कफो दृष्टिगतः स्निग्धो दर्शननाशनः| बिन्दुर्जलस्येव चलः पद्मिनीपुटसंश्रितः| उष्णे सङ्कोचमायाति छायायां परिसर्पति| शङ्खकुन्देन्दुकुमुदस्फटिकोपमशुक्लिमा||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktajatimiralakShaNam (9) · Śloka 9
ਰਕ੍ਤੇਨ ਤਿਮਿਰੇ ਰਕ੍ਤਂ ਤਮੋਭੂਤਞ੍ਚੁ ਪਸ਼੍ਯਤਿ| ਕਾਚੇਨ ਰਕ੍ਤਾ ਕਸ੍ਣਾ ਵਾ ਦਸ੍ਟਿਸ੍ਤਾਦਕ੍ਚ ਪਸ਼੍ਯਤਿ| ਲਿਙ੍ਗਨਾਸ਼ੇਪਿ ਦਕ੍ ਤਾਦਙ੍ਨਿਸ੍ਪ੍ਰਭਾ ਹਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾ||੯||
रक्तेन तिमिरे रक्तं तमोभूतञ्चु पश्यति| काचेन रक्ता कृष्णा वा दृष्टिस्तादृक्च पश्यति| लिङ्गनाशेऽपि दृक् तादृङ्निष्प्रभा हतदर्शना||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMsargasannipAtatimiralakShaNam (10) · Śloka 10
ਸਂਸਰ੍ਗਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਸੁ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਲਕ੍ਸਣਾਨ੍| ਤਿਮਿਰਾਦੀਨਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਤੈਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਕੁਲੇਕ੍ਸਣਃ| ਤਿਮਿਰੇ ਸ਼ੇਸਯੋਰ੍ਦਸ੍ਟੌ ਚਿਤ੍ਰੌ ਰਾਗਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ||੧੦||
संसर्गसन्निपातेषु विद्यात् सङ्कीर्णलक्षणान्| तिमिरादीनकस्माच्च तैः स्याद्व्यक्ताकुलेक्षणः| तिमिरे शेषयोर्दृष्टौ चित्रौ रागः प्रजायते||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nakulAndhyam (11) · Śloka 11
ਦ੍ਯੋਤਤੇ ਨਕੁਲਸ੍ਯੇਵ ਯਸ੍ਯ ਦਙ੍ ਨਿਚਿਤਾ ਮਲੈਃ| ਨਕੁਲਾਨ੍ਧਸ੍ਸ ਤਤ੍ਰਾਹ੍ਨਿ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨੋ ਨਿਸ਼ਿ||੧੧||
द्योतते नकुलस्येव यस्य दृङ् निचिता मलैः| नकुलान्धस्स तत्राह्नि चित्रं पश्यति नो निशि||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAndhyam ( rAtryandham ) (12) · Śloka 12
ਅਰ੍ਕੇਸ੍ਤਮਸ੍ਤਕਨ੍ਯਸ੍ਤਗਭਸ੍ਤੌ ਸ੍ਤਮ੍ਭਮਾਗਤਾਃ| ਸ੍ਥਗਯਨ੍ਤਿ ਦਸ਼ਂ ਦੋਸਾ ਦੋਸਾਨ੍ਧਃ ਸਗਦੋਪਰਃ| ਦਿਵਾਕਰਕਰਸ੍ਪਸ੍ਟਾ ਭ੍ਰਸ੍ਟਾ ਦਸ੍ਟਿਪਥਾਨ੍ਮਲਾਃ| ਵਿਲੀਨਲੀਨਾ ਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਤ੍ਰਾਹ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍||੧੨||
अर्केस्तमस्तकन्यस्तगभस्तौ स्तम्भमागताः| स्थगयन्ति दृशं दोषा दोषान्धः सगदोपरः| दिवाकरकरस्पृष्टा भ्रष्टा दृष्टिपथान्मलाः| विलीनलीना यच्छन्ति व्यक्तमत्राह्निदर्शनम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uShNavidagdhadRuShTiH (13) · Śloka 13
ਉਸ੍ਣਤਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸਹਸਾ ਸ਼ੀਤਵਾਰਿਨਿਮਜ੍ਜਨਾਤ੍| ਤ੍ਰਿਦੋਸਰਕ੍ਤਸਮ੍ਪਕ੍ਤੋ ਯਾਤ੍ਯੂਸ੍ਮੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤਤੋਕ੍ਸਿਣੀ| ਦਾਹੋਸੇ ਮਲਿਨਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਹਨ੍ਯਾਵਿਲਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍| ਰਾਤ੍ਰਾਵਾਨ੍ਧ੍ਯਂ ਚ ਜਾਯੇਤ ਵਿਦਗ੍ਧੋਸ੍ਣੇਨ ਸਾ ਸ੍ਮਤਾ||੧੩||
उष्णतप्तस्य सहसा शीतवारिनिमज्जनात्| त्रिदोषरक्तसम्पृक्तो यात्यूष्मोर्ध्वं ततोऽक्षिणी| दाहोषे मलिनं शुक्लमहन्याविलदर्शनम्| रात्रावान्ध्यं च जायेत विदग्धोष्णेन सा स्मृता||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidagdhAmladRuShTiH (14) · Śloka 14
ਭਸ਼ਮਮ੍ਲਾਸ਼ਨਾਦ੍ਦੋਸੈਃ ਸਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਯਾ ਦਸ੍ਟਿਰਾਚਿਤਾ| ਸਕ੍ਲੇਦਕਣ੍ਡੂਃ ਕਲੁਸਾ ਵਿਦਗ੍ਧਾਮ੍ਲੇਨ ਸਾ ਸ੍ਮਤਾ||੧੪||
भृशमम्लाशनाद्दोषैः सास्त्रैर्या दृष्टिराचिता| सक्लेदकण्डूः कलुषा विदग्धाम्लेन सा स्मृता||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUmaraH (15) · Śloka 15
ਸ਼ੋਕਜ੍ਵਰਸ਼ਿਰੋਰੋਗਸਨ੍ਤਪ੍ਤਸ੍ਯਾਨਿਲਾਦਯਃ| ਧੂਮਾਵਿਲਾਂ ਧੂਮਦਸ਼ਂ ਦਸ਼ਂ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਸ ਧੂਮਰਃ||੧੫||
शोकज्वरशिरोरोगसन्तप्तस्यानिलादयः| धूमाविलां धूमदृशं दृशं कुर्युः स धूमरः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aupasargikaH (AgantukaH), li~gganAshaH (16) · Śloka 16
ਸਹਸੈਵਾਲ੍ਪਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਰੂਪਮਦ੍ਭੁਤਮ੍| ਭਾਸ੍ਵਰਂ ਭਾਸ੍ਕਰਾਦਿ ਵਾ ਵਾਤਾਦ੍ਯਾ ਨਯਨਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ| ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੇਜਃ ਸਂਸ਼ੋਸ੍ਯ ਦਸ੍ਟਿਂ ਮੁਸਿਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍| ਵੈਡੂਰ੍ਯਵਰ੍ਣਾਂ ਸ੍ਤਿਮਿਤਾਂ ਪ੍ਰਕਤਿਸ੍ਥਮਿਵਾਵ੍ਯਥਾਮ੍| ਔਪਸਰ੍ਗਿਕ ਇਤ੍ਯੇਸ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸ਼ਃ............||੧੬||
सहसैवाल्पसत्त्वस्य पश्यतो रूपमद्भुतम्| भास्वरं भास्करादि वा वाताद्या नयनाश्रिताः| कुर्वन्ति तेजः संशोष्य दृष्टिं मुषितदर्शनाम्| वैडूर्यवर्णां स्तिमितां प्रकृतिस्थमिवाव्यथाम्| औपसर्गिक इत्येष लिङ्गनाशः............||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dRuShTirogANAM sAdhyAsAdhyatA (17-15) · Śloka 15
..............................ਅਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਵਿਨਾ ਕਫਾਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਾਸ਼ਾਨ੍ ਗਮ੍ਭੀਰਾਂ ਹ੍ਰਸ੍ਵਜਾਮਪਿ| ਸਟ੍ ਕਾਚਾ ਨਕੁਲਾਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਯਾਪ੍ਯਾਃ ਸ਼ੇਸਾਂਸ੍ਤੁ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇਤਿ ਗਦਾ ਦਸ੍ਟੌ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਾਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਃ||੧੭|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਦਸ੍ਟਿਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੫||
..............................अत्र वर्जयेत्| विना कफाल्लिङ्गनाशान् गम्भीरां ह्रस्वजामपि| षट् काचा नकुलान्धश्च याप्याः शेषांस्तु साधयेत्| द्वादशेति गदा दृष्टौ निर्दिष्टाः सप्तविंशतिः||१७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे दृष्टिरोगविज्ञानीयो नाम पञ्चदशोऽध्यायः||१५||
🔊 Audio coming soon