Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಸ್ತಿಸ್ರೈಷಣೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथातस्तिस्रैषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
11. tisraiṣaṇīyō'dhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಇಹ ಖಲು ಪುರುಷೇಣಾನುಪಹತಸತ್ತ್ವಬುದ್ಧಿಪೌರುಷಪರಾಕ್ರಮೇಣ ಹಿತಮಿಹ ಚಾಮುಷ್ಮಿಂಶ್ಚ ಲೋಕೇ ಸಮನುಪಶ್ಯತಾ ತಿಸ್ರ ಏಷಣಾಃ ಪರ್ಯೇಷ್ಟವ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ| ತದ್ಯಥಾ- ಪ್ರಾಣೈಷಣಾ, ಧನೈಷಣಾ, ಪರಲೋಕೈಷಣೇತಿ||೩||
View original
इह खलु पुरुषेणानुपहतसत्त्वबुद्धिपौरुषपराक्रमेण हितमिह चामुष्मिंश्च लोके समनुपश्यता तिस्र एषणाः पर्येष्टव्या भवन्ति| तद्यथा- प्राणैषणा, धनैषणा, परलोकैषणेति||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಆಸಾಂ ತು ಖಲ್ವೇಷಣಾನಾಂ ಪ್ರಾಣೈಷಣಾಂ ತಾವತ್ ಪೂರ್ವತರಮಾಪದ್ಯೇತ| ಕಸ್ಮಾತ್? ಪ್ರಾಣಪರಿತ್ಯಾಗೇ ಹಿ ಸರ್ವತ್ಯಾಗಃ| ತಸ್ಯಾನುಪಾಲನಂ- ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯ ಸ್ವಸ್ಥವೃತ್ತಾನುವೃತ್ತಿಃ, ಆತುರಸ್ಯ ವಿಕಾರಪ್ರಶಮನೇಽಪ್ರಮಾದಃ, ತದುಭಯಮೇತದುಕ್ತಂ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಚ; ತದ್ಯಥೋಕ್ತಮನುವರ್ತಮಾನಃ ಪ್ರಾಣಾನುಪಾಲನಾದ್ದೀರ್ಘಮಾಯುರವಾಪ್ನೋತೀತಿ ಪ್ರಥಮೈಷಣಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ಭವತಿ||೪||
View original
आसां तु खल्वेषणानां प्राणैषणां तावत् पूर्वतरमापद्येत| कस्मात्? प्राणपरित्यागे हि सर्वत्यागः| तस्यानुपालनं- स्वस्थस्य स्वस्थवृत्तानुवृत्तिः, आतुरस्य विकारप्रशमनेऽप्रमादः, तदुभयमेतदुक्तं वक्ष्यते च; तद्यथोक्तमनुवर्तमानः प्राणानुपालनाद्दीर्घमायुरवाप्नोतीति प्रथमैषणा व्याख्याता भवति||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ಅಥ ದ್ವಿತೀಯಾಂ ಧನೈಷಣಮಾಪದ್ಯೇತ, ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯೋ ಹ್ಯನನ್ತರಂ ಧನಮೇವ ಪರ್ಯೇಷ್ಟವ್ಯಂ ಭವತಿ ; ನ ಹ್ಯತಃ ಪಾಪಾತ್ ಪಾಪೀಯೋಽಸ್ತಿ ಯದನುಪಕರಣಸ್ಯ ದೀರ್ಘಮಾಯುಃ, ತಸ್ಮಾದುಪಕರಣಾನಿ ಪರ್ಯೇಷ್ಟುಂ ಯತೇತ| ತತ್ರೋಪಕರಣೋಪಾಯಾನನುವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ; ತದ್ಯಥಾ- ಕೃಷಿಪಾಶುಪಾಲ್ಯವಾಣಿಜ್ಯರಾಜೋಪಸೇವಾದೀನಿ, ಯಾನಿ ಚಾನ್ಯಾನ್ಯಪಿ ಸತಾಮವಿಗರ್ಹಿತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ವೃತ್ತಿಪುಷ್ಟಿಕರಾಣಿ ವಿದ್ಯಾತ್ತಾನ್ಯಾರಭೇತ ಕರ್ತುಂ; ತಥಾ ಕುರ್ವನ್ ದೀರ್ಘಜೀವಿತಂ ಜೀವತ್ಯನವಮತಃ ಪುರುಷೋ ಭವತಿ | ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ಧನೈಷಣಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ಭವತಿ||೫||
View original
अथ द्वितीयां धनैषणमापद्येत, प्राणेभ्यो ह्यनन्तरं धनमेव पर्येष्टव्यं भवति ; न ह्यतः पापात् पापीयोऽस्ति यदनुपकरणस्य दीर्घमायुः, तस्मादुपकरणानि पर्येष्टुं यतेत| तत्रोपकरणोपायाननुव्याख्यास्यामः; तद्यथा- कृषिपाशुपाल्यवाणिज्यराजोपसेवादीनि, यानि चान्यान्यपि सतामविगर्हितानि कर्माणि वृत्तिपुष्टिकराणि विद्यात्तान्यारभेत कर्तुं; तथा कुर्वन् दीर्घजीवितं जीवत्यनवमतः पुरुषो भवति | इति द्वितीया धनैषणा व्याख्याता भवति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ಅಥ ತೃತೀಯಾಂ ಪರಲೋಕೈಷಣಾಮಾಪದ್ಯೇತ| ಸಂಶಯಶ್ಚಾತ್ರ, ಕಥಂ? ಭವಿಷ್ಯಾಮ ಇತಶ್ಚ್ಯುತಾ ನವೇತಿ; ಕುತಃ ಪುನಃ ಸಂಶಯ ಇತಿ, ಉಚ್ಯತೇ- ಸನ್ತಿ ಹ್ಯೇಕೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಪರಾಃ ಪರೋಕ್ಷತ್ವಾತ್ ಪುನರ್ಭವಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿಕ್ಯಮಾಶ್ರಿತಾಃ, ಸನ್ತಿ ಚಾಗಮಪ್ರತ್ಯಯಾದೇವ ಪುನರ್ಭವಮಿಚ್ಛನ್ತಿ; ಶ್ರುತಿಭೇದಾಚ್ಚ- ‘ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಚೈಕೇ ಮನ್ಯನ್ತೇ ಜನ್ಮಕಾರಣಮ್ | ಸ್ವಭಾವಂ ಪರನಿರ್ಮಾಣಂ ಯದೃಚ್ಛಾಂ ಚಾಪರೇ ಜನಾಃ’ || ಇತಿ | ಅತಃ ಸಂಶಯಃ- ಕಿಂ ನು ಖಲ್ವಸ್ತಿ ಪುನರ್ಭವೋ ನ ವೇತಿ||೬||
View original
अथ तृतीयां परलोकैषणामापद्येत| संशयश्चात्र, कथं? भविष्याम इतश्च्युता नवेति; कुतः पुनः संशय इति, उच्यते- सन्ति ह्येके प्रत्यक्षपराः परोक्षत्वात् पुनर्भवस्य नास्तिक्यमाश्रिताः, सन्ति चागमप्रत्ययादेव पुनर्भवमिच्छन्ति; श्रुतिभेदाच्च- ‘मातरं पितरं चैके मन्यन्ते जन्मकारणम् | स्वभावं परनिर्माणं यदृच्छां चापरे जनाः’ || इति | अतः संशयः- किं नु खल्वस्ति पुनर्भवो न वेति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ತತ್ರ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ನಾಸ್ತಿಕ್ಯಬುದ್ಧಿಂ ಜಹ್ಯಾದ್ವಿಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಚ| ಕಸ್ಮಾತ್? ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಹ್ಯಲ್ಪಮ್; ಅನಲ್ಪಮಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮಸ್ತಿ, ಯದಾಗಮಾನುಮಾನಯುಕ್ತಿಭಿರುಪಲಭ್ಯತೇ; ಯೈರೇವ ತಾವದಿನ್ದ್ರಿಯೈಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮುಪಲಭ್ಯತೇ, ತಾನ್ಯೇವ ಸನ್ತಿ ಚಾಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾಣಿ||೭||
View original
तत्र बुद्धिमान्नास्तिक्यबुद्धिं जह्याद्विचिकित्सां च| कस्मात्? प्रत्यक्षं ह्यल्पम्; अनल्पमप्रत्यक्षमस्ति, यदागमानुमानयुक्तिभिरुपलभ्यते; यैरेव तावदिन्द्रियैः प्रत्यक्षमुपलभ्यते, तान्येव सन्ति चाप्रत्यक्षाणि||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ಸತಾಂ ಚ ರೂಪಾಣಾಮತಿಸನ್ನಿಕರ್ಷಾದತಿವಿಪ್ರಕರ್ಷಾದಾವರಣಾತ್ ಕರಣದೌರ್ಬಲ್ಯಾನ್ಮನೋನವಸ್ಥಾನಾತ್ ಸಮಾನಾಭಿಹಾರಾದಭಿಭವಾದತಿಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಚ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾನುಪಲಬ್ಧಿಃ; ತಸ್ಮಾದಪರೀಕ್ಷಿತಮೇತದುಚ್ಯತೇ- ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮೇವಾಸ್ತಿ, ನಾನ್ಯದಸ್ತೀತಿ||೮||
View original
सतां च रूपाणामतिसन्निकर्षादतिविप्रकर्षादावरणात् करणदौर्बल्यान्मनोनवस्थानात् समानाभिहारादभिभवादतिसौक्ष्म्याच्च प्रत्यक्षानुपलब्धिः; तस्मादपरीक्षितमेतदुच्यते- प्रत्यक्षमेवास्ति, नान्यदस्तीति||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10
ಶ್ರುತಯಶ್ಚೈತಾ ನ ಕಾರಣಂ, ಯುಕ್ತಿವಿರೋಧಾತ್| ಆತ್ಮಾ ಮಾತುಃ ಪಿತುರ್ವಾ ಯಃ ಸೋಽಪತ್ಯಂ ಯದಿ ಸಞ್ಚರೇತ್| ದ್ವಿವಿಧಂ ಸಞ್ಚರೇದಾತ್ಮಾ ಸರ್ವೋವಾಽವಯವೇನ ವಾ||೯|| ಸರ್ವಶ್ಚೇತ್ ಸಞ್ಚರೇನ್ಮಾತುಃ ಪಿತುರ್ವಾ ಮರಣಂ ಭವೇತ್| ನಿರನ್ತರಂ, ನಾವಯವಃ ಕಶ್ಚಿತ್ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ಯ ಚಾತ್ಮನಃ||೧೦||
View original
श्रुतयश्चैता न कारणं, युक्तिविरोधात्| आत्मा मातुः पितुर्वा यः सोऽपत्यं यदि सञ्चरेत्| द्विविधं सञ्चरेदात्मा सर्वोवाऽवयवेन वा||९|| सर्वश्चेत् सञ्चरेन्मातुः पितुर्वा मरणं भवेत्| निरन्तरं, नावयवः कश्चित्सूक्ष्मस्य चात्मनः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ಬುದ್ಧಿರ್ಮನಶ್ಚ ನಿರ್ಣೀತೇ ಯಥೈವಾತ್ಮಾ ತಥೈವ ತೇ| ಯೇಷಾಂ ಚೈಷಾ ಮತಿಸ್ತೇಷಾಂ ಯೋನಿರ್ನಾಸ್ತಿ ಚತುರ್ವಿಧಾ||೧೧||
View original
बुद्धिर्मनश्च निर्णीते यथैवात्मा तथैव ते| येषां चैषा मतिस्तेषां योनिर्नास्ति चतुर्विधा||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
ವಿದ್ಯಾತ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕಂ ಷಣ್ಣಾಂ ಧಾತೂನಾಂ ಯತ್ ಸ್ವಲಕ್ಷಣಮ್| ಸಂಯೋಗೇ ಚ ವಿಯೋಗೇ ಚ ತೇಷಾಂ ಕರ್ಮೈವ ಕಾರಣಮ್||೧೨||
View original
विद्यात् स्वाभाविकं षण्णां धातूनां यत् स्वलक्षणम्| संयोगे च वियोगे च तेषां कर्मैव कारणम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
ಅನಾದೇಶ್ಚೇತನಾಧಾತೋರ್ನೇಷ್ಯತೇ ಪರನಿರ್ಮಿತಿಃ| ಪರ ಆತ್ಮಾ ಸ ಚೇದ್ಧೇತುರಿಷ್ಟೋಽಸ್ತು ಪರನಿರ್ಮಿತಿಃ||೧೩||
View original
अनादेश्चेतनाधातोर्नेष्यते परनिर्मितिः| पर आत्मा स चेद्धेतुरिष्टोऽस्तु परनिर्मितिः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14-15) · Śloka 15
ನ ಪರೀಕ್ಷಾ ನ ಪರೀಕ್ಷ್ಯಂ ನ ಕರ್ತಾ ಕಾರಣಂ ನ ಚ| ನ ದೇವಾ ನರ್ಷಯಃ ಸಿದ್ಧಾಃ ಕರ್ಮ ಕರ್ಮಫಲಂ ನ ಚ||೧೪|| ನಾಸ್ತಿಕಸ್ಯಾಸ್ತಿ ನೈವಾತ್ಮಾ ಯದೃಚ್ಛೋಪಹತಾತ್ಮನಃ| ಪಾತಕೇಭ್ಯಃ ಪರಂ ಚೈತತ್ ಪಾತಕಂ ನಾಸ್ತಿಕಗ್ರಹಃ||೧೫||
View original
न परीक्षा न परीक्ष्यं न कर्ता कारणं न च| न देवा नर्षयः सिद्धाः कर्म कर्मफलं न च||१४|| नास्तिकस्यास्ति नैवात्मा यदृच्छोपहतात्मनः| पातकेभ्यः परं चैतत् पातकं नास्तिकग्रहः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
ತಸ್ಮಾನ್ಮತಿಂ ವಿಮುಚ್ಯೈತಾಮಮಾರ್ಗಪ್ರಸೃತಾಂ ಬುಧಃ| ಸತಾಂ ಬುದ್ಧಿಪ್ರದೀಪೇನ ಪಶ್ಯೇತ್ಸರ್ವಂ ಯಥಾತಥಮ್||೧೬||
View original
तस्मान्मतिं विमुच्यैताममार्गप्रसृतां बुधः| सतां बुद्धिप्रदीपेन पश्येत्सर्वं यथातथम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
ದ್ವಿವಿಧಮೇವ ಖಲು ಸರ್ವಂ ಸಚ್ಚಾಸಚ್ಚ; ತಸ್ಯ ಚತುರ್ವಿಧಾ ಪರೀಕ್ಷಾ- ಆಪ್ತೋಪದೇಶಃ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮ್, ಅನುಮಾನಂ, ಯುಕ್ತಿಶ್ಚೇತಿ||೧೭||
View original
द्विविधमेव खलु सर्वं सच्चासच्च; तस्य चतुर्विधा परीक्षा- आप्तोपदेशः, प्रत्यक्षम्, अनुमानं, युक्तिश्चेति||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (18-19) · Śloka 19
ಆಪ್ತಾಸ್ತಾವತ್- ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಂ ನಿರ್ಮುಕ್ತಾಸ್ತಪೋಜ್ಞಾನಬಲೇನ ಯೇ| ಯೇಷಾಂ ತ್ರಿಕಾಲಮಮಲಂ ಜ್ಞಾನಮವ್ಯಾಹತಂ ಸದಾ||೧೮|| ಆಪ್ತಾಃ ಶಿಷ್ಟಾ ವಿಬುದ್ಧಾಸ್ತೇ ತೇಷಾಂ ವಾಕ್ಯಮಸಂಶಯಮ್| ಸತ್ಯಂ, ವಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ತೇ ಕಸ್ಮಾದಸತ್ಯಂ ನೀರಜಸ್ತಮಾಃ ||೧೯||
View original
आप्तास्तावत्- रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तास्तपोज्ञानबलेन ये| येषां त्रिकालममलं ज्ञानमव्याहतं सदा||१८|| आप्ताः शिष्टा विबुद्धास्ते तेषां वाक्यमसंशयम्| सत्यं, वक्ष्यन्ति ते कस्मादसत्यं नीरजस्तमाः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (20) · Śloka 20
ಆತ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋರ್ಥಾನಾಂ ಸನ್ನಿಕರ್ಷಾತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ| ವ್ಯಕ್ತಾ ತದಾತ್ವೇ ಯಾ ಬುದ್ಧಿಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಸ ನಿರುಚ್ಯತೇ||೨೦||
View original
आत्मेन्द्रियमनोर्थानां सन्निकर्षात् प्रवर्तते| व्यक्ता तदात्वे या बुद्धिः प्रत्यक्षं स निरुच्यते||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21-22) · Śloka 22
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಪೂರ್ವಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ತ್ರಿಕಾಲಂ ಚಾನುಮೀಯತೇ| ವಹ್ನಿರ್ನಿಗೂಢೋ ಧೂಮೇನ ಮೈಥುನಂ ಗರ್ಭದರ್ಶನಾತ್||೨೧|| ಏವಂ ವ್ಯವಸ್ಯನ್ತ್ಯತೀತಂ ಬೀಜಾತ್ ಫಲಮನಾಗತಮ್| ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬೀಜಾತ್ ಫಲಂ ಜಾತಮಿಹೈವ ಸದೃಶಂ ಬುಧಾಃ||೨೨||
View original
प्रत्यक्षपूर्वं त्रिविधं त्रिकालं चानुमीयते| वह्निर्निगूढो धूमेन मैथुनं गर्भदर्शनात्||२१|| एवं व्यवस्यन्त्यतीतं बीजात् फलमनागतम्| दृष्ट्वा बीजात् फलं जातमिहैव सदृशं बुधाः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23-24) · Śloka 24
ಜಲಕರ್ಷಣಬೀಜರ್ತುಸಂಯೋಗಾತ್ ಸಸ್ಯಸಮ್ಭವಃ| ಯುಕ್ತಿಃ ಷಡ್ಧಾತುಸಂಯೋಗಾದ್ಗರ್ಭಾಣಾಂ ಸಮ್ಭವಸ್ತಥಾ||೨೩|| ಮಥ್ಯಮನ್ಥನ(ಕ)ಮನ್ಥಾನಸಂಯೋಗಾದಗ್ನಿಸಮ್ಭವಃ| ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತಾ ಚತುಷ್ಪಾದಸಮ್ಪದ್ವ್ಯಾಧಿನಿಬರ್ಹಣೀ||೨೪||
View original
जलकर्षणबीजर्तुसंयोगात् सस्यसम्भवः| युक्तिः षड्धातुसंयोगाद्गर्भाणां सम्भवस्तथा||२३|| मथ्यमन्थन(क)मन्थानसंयोगादग्निसम्भवः| युक्तियुक्ता चतुष्पादसम्पद्व्याधिनिबर्हणी||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (25) · Śloka 25
ಬುದ್ಧಿಃ ಪಶ್ಯತಿ ಯಾ ಭಾವಾನ್ ಬಹುಕಾರಣಯೋಗಜಾನ್| ಯುಕ್ತಿಸ್ತ್ರಿಕಾಲಾ ಸಾ ಜ್ಞೇಯಾ ತ್ರಿವರ್ಗಃ ಸಾಧ್ಯತೇ ಯಯಾ||೨೫||
View original
बुद्धिः पश्यति या भावान् बहुकारणयोगजान्| युक्तिस्त्रिकाला सा ज्ञेया त्रिवर्गः साध्यते यया||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (26) · Śloka 26
ಏಷಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ನಾಸ್ತ್ಯನ್ಯಾ ಯಯಾ ಸರ್ವಂ ಪರೀಕ್ಷ್ಯತೇ| ಪರೀಕ್ಷ್ಯಂ ಸದಸಚ್ಚೈವಂ ತಯಾ ಚಾಸ್ತಿ ಪುನರ್ಭವಃ||೨೬||
View original
एषा परीक्षा नास्त्यन्या यया सर्वं परीक्ष्यते| परीक्ष्यं सदसच्चैवं तया चास्ति पुनर्भवः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (27) · Śloka 27
ತತ್ರಾಪ್ತಾಗಮಸ್ತಾವದ್ವೇದಃ , ಯಶ್ಚಾನ್ಯೋಽಪಿ ಕಶ್ಚಿದ್ವೇದಾರ್ಥಾದವಿಪರೀತಃ ಪರೀಕ್ಷಕೈಃ ಪ್ರಣೀತಃ ಶಿಷ್ಟಾನುಮತೋ ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಪ್ರವೃತ್ತಃ ಶಾಸ್ತ್ರವಾದಃ, ಸ ಚಾಽಽಪ್ತಾಗಮಃ; ಆಪ್ತಾಗಮಾದುಪಲಭ್ಯತೇದಾನತಪೋಯಜ್ಞಸತ್ಯಾಹಿಂಸಾಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಣ್ಯಭ್ಯುದಯನಿಃಶ್ರೇಯಸಕರಾಣೀತಿ||೨೭||
View original
तत्राप्तागमस्तावद्वेदः , यश्चान्योऽपि कश्चिद्वेदार्थादविपरीतः परीक्षकैः प्रणीतः शिष्टानुमतो लोकानुग्रहप्रवृत्तः शास्त्रवादः, स चाऽऽप्तागमः; आप्तागमादुपलभ्यतेदानतपोयज्ञसत्याहिंसाब्रह्मचर्याण्यभ्युदयनिःश्रेयसकराणीति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (28) · Śloka 28
ನ ಚಾನತಿವೃತ್ತಸತ್ತ್ವದೋಷಾಣಾಮದೋಷೈರಪುನರ್ಭವೋ ಧರ್ಮದ್ವಾರೇಷೂಪದಿಶ್ಯತೇ||೨೮||
View original
न चानतिवृत्तसत्त्वदोषाणामदोषैरपुनर्भवो धर्मद्वारेषूपदिश्यते||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (29) · Śloka 29
ಧರ್ಮದ್ವಾರಾವಹಿತೈಶ್ಚ ವ್ಯಪಗತಭಯರಾಗದ್ವೇಷಲೋಭಮೋಹಮಾನೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಪರೈರಾಪ್ತೈಃ ಕರ್ಮವಿದ್ಭಿರನುಪಹತಸತ್ತ್ವಬುದ್ಧಿಪ್ರಚಾರೈಃ ಪೂರ್ವೈಃ ಪೂರ್ವತರೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿರ್ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಭಿರ್ದೃಷ್ಟ್ವೋಪದಿಷ್ಟಃ ಪುನರ್ಭವ ಇತಿ ವ್ಯವಸ್ಯೇದೇವಮ್ ||೨೯||
View original
धर्मद्वारावहितैश्च व्यपगतभयरागद्वेषलोभमोहमानैर्ब्रह्मपरैराप्तैः कर्मविद्भिरनुपहतसत्त्वबुद्धिप्रचारैः पूर्वैः पूर्वतरैर्महर्षिभिर्दिव्यचक्षुभिर्दृष्ट्वोपदिष्टः पुनर्भव इति व्यवस्येदेवम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (30) · Śloka 30
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮಪಿ ಚೋಪಲಭ್ಯತೇ- ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ವಿಸದೃಶಾನ್ಯಪತ್ಯಾನಿ, ತುಲ್ಯಸಮ್ಭವಾನಾಂ ವರ್ಣಸ್ವರಾಕೃತಿಸತ್ತ್ವಬುದ್ಧಿಭಾಗ್ಯವಿಶೇಷಾಃ, ಪ್ರವರಾವರಕುಲಜನ್ಮ, ದಾಸ್ಯೈಶ್ವರ್ಯಂ, ಸುಖಾಸುಖಮಾಯುಃ, ಆಯುಷೋ ವೈಷಮ್ಯಮ್, ಇಹ ಕೃತಸ್ಯಾವಾಪ್ತಿಃ, ಅಶಿಕ್ಷಿತಾನಾಂ ಚ ರುದಿತಸ್ತನಪಾನಹಾಸತ್ರಾಸಾದೀನಾಂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ, ಲಕ್ಷಣೋತ್ಪತ್ತಿಃ, ಕರ್ಮಸಾದೃಶ್ಯೇ ಫಲವಿಶೇಷಃ, ಮೇಧಾ ಕ್ವಚಿತ್ ಕ್ವಚಿತ್ ಕರ್ಮಣ್ಯಮೇಧಾ, ಜಾತಿಸ್ಮರಣಮ್- ಇಹಾಗಮನಮಿತಶ್ಚ್ಯುತಾನಾಮಿತಿ , ಸಮದರ್ಶನೇ ಪ್ರಿಯಾಪ್ರಿಯತ್ವಮ್||೩೦||
View original
प्रत्यक्षमपि चोपलभ्यते- मातापित्रोर्विसदृशान्यपत्यानि, तुल्यसम्भवानां वर्णस्वराकृतिसत्त्वबुद्धिभाग्यविशेषाः, प्रवरावरकुलजन्म, दास्यैश्वर्यं, सुखासुखमायुः, आयुषो वैषम्यम्, इह कृतस्यावाप्तिः, अशिक्षितानां च रुदितस्तनपानहासत्रासादीनां प्रवृत्तिः, लक्षणोत्पत्तिः, कर्मसादृश्ये फलविशेषः, मेधा क्वचित् क्वचित् कर्मण्यमेधा, जातिस्मरणम्- इहागमनमितश्च्युतानामिति , समदर्शने प्रियाप्रियत्वम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (31) · Śloka 31
ಅತ ಏವಾನುಮೀಯತೇ- ಯತ್- ಸ್ವಕೃತಮಪರಿಹಾರ್ಯಮವಿನಾಶಿ ಪೌರ್ವದೇಹಿಕಂ ದೈವಸಞ್ಜ್ಞಕಮಾನುಬನ್ಧಿಕಂ ಕರ್ಮ, ತಸ್ಯೈತತ್ ಫಲಮ್; ಇತಶ್ಚಾನ್ಯದ್ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ; ಫಲದ್ಬೀಜಮನುಮೀಯತೇ, ಫಲಂ ಚ ಬೀಜಾತ್||೩೧||
View original
अत एवानुमीयते- यत्- स्वकृतमपरिहार्यमविनाशि पौर्वदेहिकं दैवसञ्ज्ञकमानुबन्धिकं कर्म, तस्यैतत् फलम्; इतश्चान्यद्भविष्यतीति; फलद्बीजमनुमीयते, फलं च बीजात्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (32) · Śloka 32
ಯುಕ್ತಿಶ್ಚೈಷಾ- ಷಡ್ಧಾತುಸಮುದಯಾದ್ಗರ್ಭಜನ್ಮ, ಕರ್ತೃಕರಣಸಂಯೋಗಾತ್ ಕ್ರಿಯಾ; ಕೃತಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ ಫಲಂ ನಾಕೃತಸ್ಯ, ನಾಙ್ಕುರೋತ್ಪತ್ತಿರಬೀಜಾತ್; ಕರ್ಮಸದೃಶಂ ಫಲಂ, ನಾನ್ಯಸ್ಮಾದ್ಬೀಜಾದನ್ಯಸ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಃ; ಇತಿ ಯುಕ್ತಿಃ||೩೨||
View original
युक्तिश्चैषा- षड्धातुसमुदयाद्गर्भजन्म, कर्तृकरणसंयोगात् क्रिया; कृतस्य कर्मणः फलं नाकृतस्य, नाङ्कुरोत्पत्तिरबीजात्; कर्मसदृशं फलं, नान्यस्माद्बीजादन्यस्योत्पत्तिः; इति युक्तिः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (33) · Śloka 33
ಏವಂ ಪ್ರಮಾಣೈಶ್ಚತುರ್ಭಿರುಪದಿಷ್ಟೇ ಪುನರ್ಭವೇ ಧರ್ಮದ್ವಾರೇಷ್ವವಧೀಯೇತ; ತದ್ಯಥಾ- ಗುರುಶುಶ್ರೂಷಾಯಾಮಧ್ಯಯನೇ ವ್ರತಚರ್ಯಾಯಾಂ ದಾರಕ್ರಿಯಾಯಾಮಪತ್ಯೋತ್ಪಾದನೇ ಭೃತ್ಯಭರಣೇಽತಿಥಿಪೂಜಾಯಾಂ ದಾನೇಽನಭಿಧ್ಯಾಯಾಂ ತಪಸ್ಯನಸೂಯಾಯಾಂ ದೇಹವಾಙ್ಮಾನಸೇ ಕರ್ಮಣ್ಯಕ್ಲಿಷ್ಟೇ ದೇಹೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋರ್ಥಬುದ್ಧ್ಯಾತ್ಮಪರೀಕ್ಷಾಯಾಂ ಮನಃಸಮಾಧಾವಿತಿ; ಯಾನಿ ಚಾನ್ಯಾನ್ಯಪ್ಯೇವಂವಿಧಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸತಾಮವಿಗರ್ಹಿತಾನಿ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಾಣಿ ವೃತ್ತಿಪುಷ್ಟಿಕರಾಣಿ ವಿದ್ಯಾತ್ತಾನ್ಯಾರಭೇತ ಕರ್ತುಂ; ತಥಾ ಕುರ್ವನ್ನಿಹ ಚೈವ ಯಶೋ ಲಭತೇ ಪ್ರೇತ್ಯ ಚ ಸ್ವರ್ಗಮ್| ಇತಿ ತೃತೀಯಾ ಪರಲೋಕೈಷಣಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ಭವತಿ||೩೩||
View original
एवं प्रमाणैश्चतुर्भिरुपदिष्टे पुनर्भवे धर्मद्वारेष्ववधीयेत; तद्यथा- गुरुशुश्रूषायामध्ययने व्रतचर्यायां दारक्रियायामपत्योत्पादने भृत्यभरणेऽतिथिपूजायां दानेऽनभिध्यायां तपस्यनसूयायां देहवाङ्मानसे कर्मण्यक्लिष्टे देहेन्द्रियमनोर्थबुद्ध्यात्मपरीक्षायां मनःसमाधाविति; यानि चान्यान्यप्येवंविधानि कर्माणि सतामविगर्हितानि स्वर्ग्याणि वृत्तिपुष्टिकराणि विद्यात्तान्यारभेत कर्तुं; तथा कुर्वन्निह चैव यशो लभते प्रेत्य च स्वर्गम्| इति तृतीया परलोकैषणा व्याख्याता भवति||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (34) · Śloka 34
ಅಥ ಖಲು ತ್ರಯ ಉಪಸ್ತಮ್ಭಾಃ, ತ್ರಿವಿಧಂ ಬಲಂ, ತ್ರೀಣ್ಯಾಯತನಾನಿ, ತ್ರಯೋ ರೋಗಾಃ, ತ್ರಯೋ ರೋಗಮಾರ್ಗಾಃ, ತ್ರಿವಿಧಾ ಭಿಷಜಃ, ತ್ರಿವಿಧಮೌಷಧಮಿತಿ||೩೪||
View original
अथ खलु त्रय उपस्तम्भाः, त्रिविधं बलं, त्रीण्यायतनानि, त्रयो रोगाः, त्रयो रोगमार्गाः, त्रिविधा भिषजः, त्रिविधमौषधमिति||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (35) · Śloka 35
ತ್ರಯ ಉಪಸ್ತಮ್ಭಾ ಇತಿ- ಆಹಾರಃ, ಸ್ವಪ್ನೋ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮಿತಿ; ಏಭಿಸ್ತ್ರಿಭಿರ್ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತೈರುಪಸ್ತಬ್ಧಮುಪಸ್ತಮ್ಭೈಃ ಶರೀರಂ ಬಲವರ್ಣೋಪಚಯೋಪಚಿತಮನುವರ್ತತೇ ಯಾವದಾಯುಃಸಂಸ್ಕಾರಾತ್ ಸಂಸ್ಕಾರಮಹಿತಮನುಪಸೇವಮಾನಸ್ಯ , ಯ ಇಹೈವೋಪದೇಕ್ಷ್ಯತೇ||೩೫||
View original
त्रय उपस्तम्भा इति- आहारः, स्वप्नो, ब्रह्मचर्यमिति; एभिस्त्रिभिर्युक्तियुक्तैरुपस्तब्धमुपस्तम्भैः शरीरं बलवर्णोपचयोपचितमनुवर्तते यावदायुःसंस्कारात् संस्कारमहितमनुपसेवमानस्य , य इहैवोपदेक्ष्यते||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (36) · Śloka 36
ತ್ರಿವಿಧಂ ಬಲಮಿತಿ- ಸಹಜಂ, ಕಾಲಜಂ, ಯುಕ್ತಿಕೃತಂ ಚ| ಸಹಜಂ ಯಚ್ಛರೀರಸತ್ತ್ವಯೋಃ ಪ್ರಾಕೃತಂ, ಕಾಲಕೃತಮೃತುವಿಭಾಗಜಂ ವಯಃಕೃತಂ ಚ, ಯುಕ್ತಿಕೃತಂ ಪುನಸ್ತದ್ಯದಾಹಾರಚೇಷ್ಟಾಯೋಗಜಮ್||೩೬||
View original
त्रिविधं बलमिति- सहजं, कालजं, युक्तिकृतं च| सहजं यच्छरीरसत्त्वयोः प्राकृतं, कालकृतमृतुविभागजं वयःकृतं च, युक्तिकृतं पुनस्तद्यदाहारचेष्टायोगजम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (37) · Śloka 37
ತ್ರೀಣ್ಯಾಯತನಾನೀತಿ- ಅರ್ಥಾನಾಂ ಕರ್ಮಣಃ ಕಾಲಸ್ಯ ಚಾತಿಯೋಗಾಯೋಗಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಾಃ| ತತ್ರಾತಿಪ್ರಭಾವತಾಂ ದೃಶ್ಯಾನಾಮತಿಮಾತ್ರಂ ದರ್ಶನಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಶೋಽದರ್ಶನಮಯೋಗಃ, ಅತಿಶ್ಲಿಷ್ಟಾತಿವಿಪ್ರಕೃಷ್ಟರೌದ್ರಭೈರವಾದ್ಭುತದ್ವಿಷ್ಟಬೀಭತ್ಸನವಿಕೃತವಿತ್ರಾಸನಾದಿರೂಪದರ್ಶನಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ; ತಥಾಽತಿಮಾತ್ರಸ್ತನಿತಪಟಹೋತ್ಕ್ರುಷ್ಟಾದೀನಾಂ ಶಬ್ದಾನಾಮತಿಮಾತ್ರಂ ಶ್ರವಣಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಶೋಽಶ್ರವಣಮಯೋಗಃ, ಪರುಷೇಷ್ಟವಿನಾಶೋಪಘಾತಪ್ರಧರ್ಷಣಭೀಷಣಾದಿಶಬ್ದಶ್ರವಣಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ; ತಥಾಽತಿತೀಕ್ಷ್ಣೋಗ್ರಾಭಿಷ್ಯನ್ದಿನಾಂ ಗನ್ಧಾನಾಮತಿಮಾತ್ರಂ ಘ್ರಾಣಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಶೋಽಘ್ರಾಣಮಯೋಗಃ, ಪೂತಿದ್ವಿಷ್ಟಾಮೇಧ್ಯಕ್ಲಿನ್ನವಿಷಪವನಕುಣಪಗನ್ಧಾದಿಘ್ರಾಣಂ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ; ತಥಾ ರಸಾನಾಮತ್ಯಾದಾನಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಶೋಽನಾದಾನಮಯೋಗಃ, ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗೋ ರಾಶಿವರ್ಜ್ಯೇಷ್ವಾಹಾರವಿಧಿವಿಶೇಷಾಯತನೇಷೂಪದೇಕ್ಷ್ಯತೇ; ತಥಾಽತಿಶೀತೋಷ್ಣಾನಾಂ ಸ್ಪೃಶ್ಯಾನಾಂ ಸ್ನಾನಾಭ್ಯಙ್ಗೋತ್ಸಾದನಾದೀನಾಂ ಚಾತ್ಯುಪಸೇವನಮತಿಯೋಗಃ, ಸರ್ವಶೋಽನುಪಸೇವನಮಯೋಗಃ, ಸ್ನಾನಾದೀನಾಂ ಶೀತೋಷ್ಣಾದೀನಾಂ ಚ ಸ್ಪೃಶ್ಯಾನಾಮನಾನುಪೂರ್ವ್ಯೋಪಸೇವನಂ ವಿಷಮಸ್ಥಾನಾಭಿಘಾತಾಶುಚಿಭೂತಸಂಸ್ಪರ್ಶಾದಯಶ್ಚೇತಿ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ||೩೭||
View original
त्रीण्यायतनानीति- अर्थानां कर्मणः कालस्य चातियोगायोगमिथ्यायोगाः| तत्रातिप्रभावतां दृश्यानामतिमात्रं दर्शनमतियोगः, सर्वशोऽदर्शनमयोगः, अतिश्लिष्टातिविप्रकृष्टरौद्रभैरवाद्भुतद्विष्टबीभत्सनविकृतवित्रासनादिरूपदर्शनं मिथ्यायोगः; तथाऽतिमात्रस्तनितपटहोत्क्रुष्टादीनां शब्दानामतिमात्रं श्रवणमतियोगः, सर्वशोऽश्रवणमयोगः, परुषेष्टविनाशोपघातप्रधर्षणभीषणादिशब्दश्रवणं मिथ्यायोगः; तथाऽतितीक्ष्णोग्राभिष्यन्दिनां गन्धानामतिमात्रं घ्राणमतियोगः, सर्वशोऽघ्राणमयोगः, पूतिद्विष्टामेध्यक्लिन्नविषपवनकुणपगन्धादिघ्राणं मिथ्यायोगः; तथा रसानामत्यादानमतियोगः, सर्वशोऽनादानमयोगः, मिथ्यायोगो राशिवर्ज्येष्वाहारविधिविशेषायतनेषूपदेक्ष्यते; तथाऽतिशीतोष्णानां स्पृश्यानां स्नानाभ्यङ्गोत्सादनादीनां चात्युपसेवनमतियोगः, सर्वशोऽनुपसेवनमयोगः, स्नानादीनां शीतोष्णादीनां च स्पृश्यानामनानुपूर्व्योपसेवनं विषमस्थानाभिघाताशुचिभूतसंस्पर्शादयश्चेति मिथ्यायोगः||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (38) · Śloka 38
ತತ್ರೈಕಂ ಸ್ಪರ್ಶನಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಮಿನ್ದ್ರಿಯವ್ಯಾಪಕಂ , ಚೇತಃ- ಸಮವಾಯಿ, ಸ್ಪರ್ಶನವ್ಯಾಪ್ತೇರ್ವ್ಯಾಪಕಮಪಿ ಚ ಚೇತಃ; ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ವ್ಯಾಪಕಸ್ಪರ್ಶಕೃತೋ ಯೋ ಭಾವವಿಶೇಷಃ, ಸೋಽಯಮನುಪಶಯಾತ್ ಪಞ್ಚವಿಧಸ್ತ್ರಿವಿಧವಿಕಲ್ಪೋ ಭವತ್ಯಸಾತ್ಮ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಸಂಯೋಗಃ; ಸಾತ್ಮ್ಯಾರ್ಥೋ ಹ್ಯುಪಶಯಾರ್ಥಃ||೩೮||
View original
तत्रैकं स्पर्शनमिन्द्रियाणामिन्द्रियव्यापकं , चेतः- समवायि, स्पर्शनव्याप्तेर्व्यापकमपि च चेतः; तस्मात् सर्वेन्द्रियाणां व्यापकस्पर्शकृतो यो भावविशेषः, सोऽयमनुपशयात् पञ्चविधस्त्रिविधविकल्पो भवत्यसात्म्येन्द्रियार्थसंयोगः; सात्म्यार्थो ह्युपशयार्थः||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (39) · Śloka 39
ಕರ್ಮ ವಾಙ್ಮನಃಶರೀರಪ್ರವೃತ್ತಿಃ| ತತ್ರ ವಾಙ್ಮನಃಶರೀರಾತಿಪ್ರವೃತ್ತಿರತಿಯೋಗಃ; ಸರ್ವಶೋಽಪ್ರವೃತ್ತಿರಯೋಗಃ; ವೇಗಧಾರಣೋದೀರಣವಿಷಮಸ್ಖಲನಪತನಾಙ್ಗಪ್ರಣಿಧಾನಾಙ್ಗಪ್ರದೂಷಣಪ್ರಹಾರಮರ್ದನಪ್ರಾಣೋಪರೋಧಸಙ್ಕ್ಲೇಶನಾದಿಃ ಶಾರೀರೋ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಸೂಚಕಾನೃತಾಕಾಲಕಲಹಾಪ್ರಿಯಾಬದ್ಧಾನುಪಚಾರಪರುಷವಚನಾದಿರ್ವಾಙ್ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ, ಭಯಶೋಕಕ್ರೋಧಲೋಭಮೋಹಮಾನೇರ್ಷ್ಯಾಮಿಥ್ಯಾದರ್ಶನಾದಿರ್ಮಾನಸೋ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ||೩೯||
View original
कर्म वाङ्मनःशरीरप्रवृत्तिः| तत्र वाङ्मनःशरीरातिप्रवृत्तिरतियोगः; सर्वशोऽप्रवृत्तिरयोगः; वेगधारणोदीरणविषमस्खलनपतनाङ्गप्रणिधानाङ्गप्रदूषणप्रहारमर्दनप्राणोपरोधसङ्क्लेशनादिः शारीरो मिथ्यायोगः, सूचकानृताकालकलहाप्रियाबद्धानुपचारपरुषवचनादिर्वाङ्मिथ्यायोगः, भयशोकक्रोधलोभमोहमानेर्ष्यामिथ्यादर्शनादिर्मानसो मिथ्यायोगः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (40) · Śloka 40
ಸಙ್ಗ್ರಹೇಣ ಚಾತಿಯೋಗಾಯೋಗವರ್ಜಂ ಕರ್ಮ ವಾಙ್ಮನಃಶರೀರಜಮಹಿತಮನುಪದಿಷ್ಟಂ ಯತ್ತಚ್ಚ ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಂ ವಿದ್ಯಾತ್||೪೦||
View original
सङ्ग्रहेण चातियोगायोगवर्जं कर्म वाङ्मनःशरीरजमहितमनुपदिष्टं यत्तच्च मिथ्यायोगं विद्यात्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (41) · Śloka 41
ಇತಿ ತ್ರಿವಿಧವಿಕಲ್ಪಂ ತ್ರಿವಿಧಮೇವ ಕರ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧ ಇತಿ ವ್ಯವಸ್ಯೇತ್||೪೧||
View original
इति त्रिविधविकल्पं त्रिविधमेव कर्म प्रज्ञापराध इति व्यवस्येत्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (42) · Śloka 42
ಶೀತೋಷ್ಣವರ್ಷಲಕ್ಷಣಾಃ ಪುನರ್ಹೇಮನ್ತಗ್ರೀಷ್ಮವರ್ಷಾಃ ಸಂವತ್ಸರಃ, ಸ ಕಾಲಃ| ತತ್ರಾತಿಮಾತ್ರಸ್ವಲಕ್ಷಣಃ ಕಾಲಃ ಕಾಲಾತಿಯೋಗಃ, ಹೀನಸ್ವಲಕ್ಷಣಃ (ಕಾಲಃ) ಕಾಲಾಯೋಗಃ, ಯಥಾಸ್ವಲಕ್ಷಣವಿಪರೀತಲಕ್ಷಣಸ್ತು (ಕಾಲಃ) ಕಾಲಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಃ| ಕಾಲಃ ಪುನಃ ಪರಿಣಾಮ ಉಚ್ಯತೇ||೪೨||
View original
शीतोष्णवर्षलक्षणाः पुनर्हेमन्तग्रीष्मवर्षाः संवत्सरः, स कालः| तत्रातिमात्रस्वलक्षणः कालः कालातियोगः, हीनस्वलक्षणः (कालः) कालायोगः, यथास्वलक्षणविपरीतलक्षणस्तु (कालः) कालमिथ्यायोगः| कालः पुनः परिणाम उच्यते||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (43) · Śloka 43
ಇತ್ಯಸಾತ್ಮ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಸಂಯೋಗಃ, ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಃ, ಪರಿಣಾಮಶ್ಚೇತಿ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿವಿಧವಿಕಲ್ಪಾ ಹೇತವೋ ವಿಕಾರಾಣಾಂ; ಸಮಯೋಗಯುಕ್ತಾಸ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಹೇತವೋ ಭವನ್ತಿ||೪೩||
View original
इत्यसात्म्येन्द्रियार्थसंयोगः, प्रज्ञापराधः, परिणामश्चेति त्रयस्त्रिविधविकल्पा हेतवो विकाराणां; समयोगयुक्तास्तु प्रकृतिहेतवो भवन्ति||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (44) · Śloka 44
ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಭಾವಾನಾಂ ಭಾವಾಭಾವೌ ನಾನ್ತರೇಣ ಯೋಗಾಯೋಗಾತಿಯೋಗಮಿಥ್ಯಾಯೋಗಾನ್ ಸಮುಪಲಭ್ಯೇತೇ; ಯಥಾಸ್ವಯುಕ್ತ್ಯಪೇಕ್ಷಿಣೌ ಹಿ ಭಾವಾಭಾವೌ||೪೪||
View original
सर्वेषामेव भावानां भावाभावौ नान्तरेण योगायोगातियोगमिथ्यायोगान् समुपलभ्येते; यथास्वयुक्त्यपेक्षिणौ हि भावाभावौ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (45) · Śloka 45
ತ್ರಯೋ ರೋಗಾ ಇತಿ- ನಿಜಾಗನ್ತುಮಾನಸಾಃ| ತತ್ರ ನಿಜಃ ಶಾರೀರದೋಷಸಮುತ್ಥಃ, ಆಗನ್ತುರ್ಭೂತವಿಷವಾಯ್ವಗ್ನಿಸಮ್ಪ್ರಹಾರಾದಿಸಮುತ್ಥಃ, ಮಾನಸಃ ಪುನರಿಷ್ಟಸ್ಯ ಲಾಭಾಲ್ಲಾಭಾಚ್ಚಾನಿಷ್ಟಸ್ಯೋಪಜಾಯತೇ||೪೫||
View original
त्रयो रोगा इति- निजागन्तुमानसाः| तत्र निजः शारीरदोषसमुत्थः, आगन्तुर्भूतविषवाय्वग्निसम्प्रहारादिसमुत्थः, मानसः पुनरिष्टस्य लाभाल्लाभाच्चानिष्टस्योपजायते||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (46) · Śloka 46
ತತ್ರ ಬುದ್ಧಿಮತಾ ಮಾನಸವ್ಯಾಧಿಪರೀತೇನಾಪಿ ಸತಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಹಿತಾಹಿತಮವೇಕ್ಷ್ಯಾವೇಕ್ಷ್ಯ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಾನಾಮಹಿತಾನಾಮನುಪಸೇವನೇ ಹಿತಾನಾಂ ಚೋಪಸೇವನೇ ಪ್ರಯತಿತವ್ಯಂ, ನ ಹ್ಯನ್ತರೇಣ ಲೋಕೇ ತ್ರಯಮೇತನ್ಮಾನಸಂ ಕಿಞ್ಚಿನ್ನಿಷ್ಪದ್ಯತೇ ಸುಖಂ ವಾ ದುಃಖಂ ವಾ; ತಸ್ಮಾದೇತಚ್ಚಾನುಷ್ಠೇಯಂ- ತದ್ವಿದ್ಯಾನಾಂ ಚೋಪಸೇವನೇ ಪ್ರಯತಿತವ್ಯಮ್, ಆತ್ಮದೇಶಕುಲಕಾಲಬಲಶಕ್ತಿಜ್ಞಾನೇ ಯಥಾವಚ್ಚೇತಿ||೪೬||
View original
तत्र बुद्धिमता मानसव्याधिपरीतेनापि सता बुद्ध्या हिताहितमवेक्ष्यावेक्ष्य धर्मार्थकामानामहितानामनुपसेवने हितानां चोपसेवने प्रयतितव्यं, न ह्यन्तरेण लोके त्रयमेतन्मानसं किञ्चिन्निष्पद्यते सुखं वा दुःखं वा; तस्मादेतच्चानुष्ठेयं- तद्विद्यानां चोपसेवने प्रयतितव्यम्, आत्मदेशकुलकालबलशक्तिज्ञाने यथावच्चेति||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (47) · Śloka 47
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಮಾನಸಂ ಪ್ರತಿ ಭೈಷಜ್ಯಂ ತ್ರಿವರ್ಗಸ್ಯಾನ್ವವೇಕ್ಷಣಮ್| ತದ್ವಿದ್ಯಸೇವಾ ವಿಜ್ಞಾನಮಾತ್ಮಾದೀನಾಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ||೪೭||
View original
भवति चात्र- मानसं प्रति भैषज्यं त्रिवर्गस्यान्ववेक्षणम्| तद्विद्यसेवा विज्ञानमात्मादीनां च सर्वशः||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (48) · Śloka 48
ತ್ರಯೋ ರೋಗಮಾರ್ಗಾ ಇತಿ- ಶಾಖಾ, ಮರ್ಮಾಸ್ಥಿಸನ್ಧಯಃ, ಕೋಷ್ಠಶ್ಚ| ತತ್ರ ಶಾಖಾ ರಕ್ತಾದಯೋ ಧಾತವಸ್ತ್ವಕ್ ಚ, ಸ ಬಾಹ್ಯೋ ರೋಗಮಾರ್ಗಃ; ಮರ್ಮಾಣಿ ಪುನರ್ಬಸ್ತಿಹೃದಯಮೂರ್ಧಾದೀನಿ, ಅಸ್ಥಿಸನ್ಧಯೋಽಸ್ಥಿಸಂಯೋಗಾಸ್ತತ್ರೋಪನಿಬದ್ಧಾಶ್ಚ ಸ್ನಾಯುಕಣ್ಡರಾಃ , ಸ ಮಧ್ಯಮೋ ರೋಗಮಾರ್ಗಃ; ಕೋಷ್ಠಃ ಪುನರುಚ್ಯತೇ ಮಹಾಸ್ರೋತಃ ಶರೀರಮಧ್ಯಂ ಮಹಾನಿಮ್ನಮಾಮಪಕ್ವಾಶಯಶ್ಚೇತಿ ಪರ್ಯಾಯಶಬ್ದೈಸ್ತನ್ತ್ರೇ, ಸ ರೋಗಮಾರ್ಗ ಆಭ್ಯನ್ತರಃ||೪೮||
View original
त्रयो रोगमार्गा इति- शाखा, मर्मास्थिसन्धयः, कोष्ठश्च| तत्र शाखा रक्तादयो धातवस्त्वक् च, स बाह्यो रोगमार्गः; मर्माणि पुनर्बस्तिहृदयमूर्धादीनि, अस्थिसन्धयोऽस्थिसंयोगास्तत्रोपनिबद्धाश्च स्नायुकण्डराः , स मध्यमो रोगमार्गः; कोष्ठः पुनरुच्यते महास्रोतः शरीरमध्यं महानिम्नमामपक्वाशयश्चेति पर्यायशब्दैस्तन्त्रे, स रोगमार्ग आभ्यन्तरः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (49) · Śloka 49
ತತ್ರ, ಗಣ್ಡಪಿಡಕಾಲಜ್ಯಪಚೀಚರ್ಮಕೀಲಾಧಿಮಾಂಸಮಷಕಕುಷ್ಠವ್ಯಙ್ಗಾದಯೋ ವಿಕಾರಾ ಬಹಿರ್ಮಾರ್ಗಜಾಶ್ಚ ವಿಸರ್ಪಶ್ವಯಥುಗುಲ್ಮಾರ್ಶೋವಿದ್ರಧ್ಯಾದಯಃ ಶಾಖಾನುಸಾರಿಣೋ ಭವನ್ತಿ ರೋಗಾಃ; ಪಕ್ಷವಧಗ್ರಹಾಪತಾನಕಾರ್ದಿತಶೋಷರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಾಸ್ಥಿಸನ್ಧಿಶೂಲಗುದಭ್ರಂಶಾದಯಃ ಶಿರೋಹೃದ್ಬಸ್ತಿರೋಗಾದಯಶ್ಚ ಮಧ್ಯಮಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಣೋ ಭವನ್ತಿ ರೋಗಾಃ; ಜ್ವರಾತೀಸಾರಚ್ಛರ್ದ್ಯಲಸಕವಿಸೂಚಿಕಾಕಾಸಶ್ವಾಸಹಿಕ್ಕಾನಾಹೋದರಪ್ಲೀಹಾದಯೋಽನ್ತರ್ಮಾರ್ಗಜಾಶ್ಚ ವಿಸರ್ಪಶ್ವಯಥುಗುಲ್ಮಾರ್ಶೋವಿದ್ರಧ್ಯಾದಯಃ ಕೋಷ್ಠಾನುಸಾರಿಣೋ ಭವನ್ತಿ ರೋಗಾಃ||೪೯||
View original
तत्र, गण्डपिडकालज्यपचीचर्मकीलाधिमांसमषककुष्ठव्यङ्गादयो विकारा बहिर्मार्गजाश्च विसर्पश्वयथुगुल्मार्शोविद्रध्यादयः शाखानुसारिणो भवन्ति रोगाः; पक्षवधग्रहापतानकार्दितशोषराजयक्ष्मास्थिसन्धिशूलगुदभ्रंशादयः शिरोहृद्बस्तिरोगादयश्च मध्यममार्गानुसारिणो भवन्ति रोगाः; ज्वरातीसारच्छर्द्यलसकविसूचिकाकासश्वासहिक्कानाहोदरप्लीहादयोऽन्तर्मार्गजाश्च विसर्पश्वयथुगुल्मार्शोविद्रध्यादयः कोष्ठानुसारिणो भवन्ति रोगाः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (50-53) · Śloka 53
ತ್ರಿವಿಧಾ ಭಿಷಜ ಇತಿ- ಭಿಷಕ್ಛದ್ಮಚರಾಃ ಸನ್ತಿ ಸನ್ತ್ಯೇಕೇ ಸಿದ್ಧಸಾಧಿತಾಃ| ಸನ್ತಿ ವೈದ್ಯಗುಣೈರ್ಯುಕ್ತಾಸ್ತ್ರಿವಿಧಾ ಭಿಷಜೋ ಭುವಿ||೫೦|| ವೈದ್ಯಭಾಣ್ಡೌಷಧೈಃ ಪುಸ್ತೈಃ ಪಲ್ಲವೈರವಲೋಕನೈಃ| ಲಭನ್ತೇ ಯೇ ಭಿಷಕ್ಶಬ್ದಮಜ್ಞಾಸ್ತೇ ಪ್ರತಿರೂಪಕಾಃ||೫೧|| ಶ್ರೀಯಶೋಜ್ಞಾನಸಿದ್ಧಾನಾಂ ವ್ಯಪದೇಶಾದತದ್ವಿಧಾಃ| ವೈದ್ಯಶಬ್ದಂ ಲಭನ್ತೇ ಯೇ ಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇ ಸಿದ್ಧಸಾಧಿತಾಃ||೫೨|| ಪ್ರಯೋಗಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನಸಿದ್ಧಿಸಿದ್ಧಾಃ ಸುಖಪ್ರದಾಃ| ಜೀವಿತಾಭಿಸರಾಸ್ತೇ ಸ್ಯುರ್ವೈದ್ಯತ್ವಂ ತೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಮಿತಿ||೫೩||
View original
त्रिविधा भिषज इति- भिषक्छद्मचराः सन्ति सन्त्येके सिद्धसाधिताः| सन्ति वैद्यगुणैर्युक्तास्त्रिविधा भिषजो भुवि||५०|| वैद्यभाण्डौषधैः पुस्तैः पल्लवैरवलोकनैः| लभन्ते ये भिषक्शब्दमज्ञास्ते प्रतिरूपकाः||५१|| श्रीयशोज्ञानसिद्धानां व्यपदेशादतद्विधाः| वैद्यशब्दं लभन्ते ये ज्ञेयास्ते सिद्धसाधिताः||५२|| प्रयोगज्ञानविज्ञानसिद्धिसिद्धाः सुखप्रदाः| जीविताभिसरास्ते स्युर्वैद्यत्वं तेष्ववस्थितमिति||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (54) · Śloka 54
ತ್ರಿವಿಧಮೌಷಧಮಿತಿ- ದೈವವ್ಯಪಾಶ್ರಯಂ, ಯುಕ್ತಿವ್ಯಪಾಶ್ರಯಂ, ಸತ್ತ್ವಾವಜಯಶ್ಚ| ತತ್ರ ದೈವವ್ಯಪಾಶ್ರಯಂ- ಮನ್ತ್ರೌಷಧಿಮಣಿಮಙ್ಗಲಬಲ್ಯುಪಹಾರಹೋಮನಿಯಮಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೋಪವಾಸಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಪ್ರಣಿಪಾತಗಮನಾದಿ, ಯುಕ್ತಿವ್ಯಪಾಶ್ರಯಂ- ಪುನರಾಹಾರೌಷಧದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಯೋಜನಾ, ಸತ್ತ್ವಾವಜಯಃ- ಪುನರಹಿತೇಭ್ಯೋಽರ್ಥೇಭ್ಯೋ ಮನೋನಿಗ್ರಹಃ||೫೪||
View original
त्रिविधमौषधमिति- दैवव्यपाश्रयं, युक्तिव्यपाश्रयं, सत्त्वावजयश्च| तत्र दैवव्यपाश्रयं- मन्त्रौषधिमणिमङ्गलबल्युपहारहोमनियमप्रायश्चित्तोपवासस्वस्त्ययनप्रणिपातगमनादि, युक्तिव्यपाश्रयं- पुनराहारौषधद्रव्याणां योजना, सत्त्वावजयः- पुनरहितेभ्योऽर्थेभ्यो मनोनिग्रहः||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (55) · Śloka 55
ಶರೀರದೋಷಪ್ರಕೋಪೇ ಖಲು ಶರೀರಮೇವಾಶ್ರಿತ್ಯ ಪ್ರಾಯಶಸ್ತ್ರಿವಿಧಮೌಷಧಮಿಚ್ಛನ್ತಿ- ಅನ್ತಃಪರಿಮಾರ್ಜನಂ, ಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನಂ, ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಣಿಧಾನಂ ಚೇತಿ| ತತ್ರಾನ್ತಃಪರಿಮಾರ್ಜನಂ ಯದನ್ತಃಶರೀರಮನುಪ್ರವಿಶ್ಯೌಷಧಮಾಹಾರಜಾತವ್ಯಾಧೀನ್ ಪ್ರಮಾರ್ಷ್ಟಿ, ಯತ್ಪುನರ್ಬಹಿಃಸ್ಪರ್ಶಮಾಶ್ರಿತ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಸ್ವೇದಪ್ರದೇಹಪರಿಷೇಕೋನ್ಮರ್ದನಾದ್ಯೈರಾಮಯಾನ್ ಪ್ರಮಾರ್ಷ್ಟಿ ತದ್ಬಹಿಃಪರಿಮಾರ್ಜನಂ, ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಣಿಧಾನಂ ಪುನಶ್ಛೇದನಭೇದನವ್ಯಧನದಾರಣಲೇಖನೋತ್ಪಾಟನಪ್ರಚ್ಛನಸೀವನೈಷಣಕ್ಷಾರಜಲೌಕಸಶ್ಚೇತಿ||೫೫||
View original
शरीरदोषप्रकोपे खलु शरीरमेवाश्रित्य प्रायशस्त्रिविधमौषधमिच्छन्ति- अन्तःपरिमार्जनं, बहिःपरिमार्जनं, शस्त्रप्रणिधानं चेति| तत्रान्तःपरिमार्जनं यदन्तःशरीरमनुप्रविश्यौषधमाहारजातव्याधीन् प्रमार्ष्टि, यत्पुनर्बहिःस्पर्शमाश्रित्याभ्यङ्गस्वेदप्रदेहपरिषेकोन्मर्दनाद्यैरामयान् प्रमार्ष्टि तद्बहिःपरिमार्जनं, शस्त्रप्रणिधानं पुनश्छेदनभेदनव्यधनदारणलेखनोत्पाटनप्रच्छनसीवनैषणक्षारजलौकसश्चेति||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (56-63) · Śloka 63
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ರೋಗೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನೇ ಬಾಹ್ಯೇನಾಭ್ಯನ್ತರೇಣ ವಾ| ಕರ್ಮಣಾ ಲಭತೇ ಶರ್ಮ ಶಸ್ತ್ರೋಪಕ್ರಮಣೇನ ವಾ||೫೬|| ಬಾಲಸ್ತು ಖಲು ಮೋಹಾದ್ವಾ ಪ್ರಮಾದಾದ್ವಾ ನ ಬುಧ್ಯತೇ| ಉತ್ಪದ್ಯಮಾನಂ ಪ್ರಥಮಂ ರೋಗಂ ಶತ್ರುಮಿವಾಬುಧಃ||೫೭|| ಅಣುರ್ಹಿ ಪ್ರಥಮಂ ಭೂತ್ವಾ ರೋಗಃ ಪಶ್ಚಾದ್ವಿವರ್ಧತೇ| ಸ ಜಾತಮೂಲೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಬಲಮಾಯುಶ್ಚ ದುರ್ಮತೇಃ||೫೮|| ನ ಮೂಢೋ ಲಭತೇ ಸಞ್ಜ್ಞಾಂ ತಾವದ್ಯಾವನ್ನ ಪೀಡ್ಯತೇ| ಪೀಡಿತಸ್ತು ಮತಿಂ ಪಶ್ಚಾತ್ ಕುರುತೇ ವ್ಯಾಧಿನಿಗ್ರಹೇ||೫೯|| ಅಥ ಪುತ್ರಾಂಶ್ಚ ದಾರಾಂಶ್ಚ ಜ್ಞಾತೀಂಶ್ಚಾಹೂಯ ಭಾಷತೇ| ಸರ್ವಸ್ವೇನಾಪಿ ಮೇ ಕಶ್ಚಿದ್ಭಿಷಗಾನೀಯತಾಮಿತಿ||೬೦|| ತಥಾವಿಧಂ ಚ ಕಃ ಶಕ್ತೋ ದುರ್ಬಲಂ ವ್ಯಾಧಿಪೀಡಿತಮ್| ಕೃಶಂ ಕ್ಷೀಣೇನ್ದ್ರಿಯಂ ದೀನಂ ಪರಿತ್ರಾತುಂ ಗತಾಯುಷಮ್||೬೧|| ಸ ತ್ರಾತಾರಮನಾಸಾದ್ಯ ಬಾಲಸ್ತ್ಯಜತಿ ಜೀವಿತಮ್| ಗೋಧಾ ಲಾಙ್ಗೂಲಬದ್ಧೇವಾಕೃಷ್ಯಮಾಣಾ ಬಲೀಯಸಾ||೬೨|| ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾಗೇವ ರೋಗೇಭ್ಯೋ ರೋಗೇಷು ತರುಣೇಷು ವಾ| ಭೇಷಜೈಃ ಪ್ರತಿಕುರ್ವೀತ ಯ ಇಚ್ಛೇತ್ ಸುಖಮಾತ್ಮನಃ||೬೩||
View original
भवन्ति चात्र- प्राज्ञो रोगे समुत्पन्ने बाह्येनाभ्यन्तरेण वा| कर्मणा लभते शर्म शस्त्रोपक्रमणेन वा||५६|| बालस्तु खलु मोहाद्वा प्रमादाद्वा न बुध्यते| उत्पद्यमानं प्रथमं रोगं शत्रुमिवाबुधः||५७|| अणुर्हि प्रथमं भूत्वा रोगः पश्चाद्विवर्धते| स जातमूलो मुष्णाति बलमायुश्च दुर्मतेः||५८|| न मूढो लभते सञ्ज्ञां तावद्यावन्न पीड्यते| पीडितस्तु मतिं पश्चात् कुरुते व्याधिनिग्रहे||५९|| अथ पुत्रांश्च दारांश्च ज्ञातींश्चाहूय भाषते| सर्वस्वेनापि मे कश्चिद्भिषगानीयतामिति||६०|| तथाविधं च कः शक्तो दुर्बलं व्याधिपीडितम्| कृशं क्षीणेन्द्रियं दीनं परित्रातुं गतायुषम्||६१|| स त्रातारमनासाद्य बालस्त्यजति जीवितम्| गोधा लाङ्गूलबद्धेवाकृष्यमाणा बलीयसा||६२|| तस्मात् प्रागेव रोगेभ्यो रोगेषु तरुणेषु वा| भेषजैः प्रतिकुर्वीत य इच्छेत् सुखमात्मनः||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 48 (64-65) · Śloka 65
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಏಷಣಾಃ ಸಮುಪಸ್ತಮ್ಭಾ ಬಲಂ ಕಾರಣಮಾಮಯಾಃ| ತಿಸ್ರೈಷಣೀಯೇ ಮಾರ್ಗಾಶ್ಚ ಭಿಷಜೋ ಭೇಷಜಾನಿ ಚ||೬೪|| ತ್ರಿತ್ವೇನಾಷ್ಟೌ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಾಃ ಕೃಷ್ಣಾತ್ರೇಯೇಣ ಧೀಮತಾ| ಭಾವಾ, ಭಾವೇಷ್ವಸಕ್ತೇನ ಯೇಷು ಸರ್ವಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್||೬೫||
View original
तत्र श्लोकौ- एषणाः समुपस्तम्भा बलं कारणमामयाः| तिस्रैषणीये मार्गाश्च भिषजो भेषजानि च||६४|| त्रित्वेनाष्टौ समुद्दिष्टाः कृष्णात्रेयेण धीमता| भावा, भावेष्वसक्तेन येषु सर्वं प्रतिष्ठितम्||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನೇ ತಿಸ್ರೈಷಣೀಯೋ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थाने तिस्रैषणीयो नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon