Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతస్తిస్రైషణీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||
View original
अथातस्तिस्रैषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతస్తిస్రైషణీయమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||
अथातस्तिस्रैषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ఇహ ఖలు పురుషేణానుపహతసత్త్వబుద్ధిపౌరుషపరాక్రమేణ హితమిహ చాముష్మింశ్చ లోకే సమనుపశ్యతా తిస్ర ఏషణాః పర్యేష్టవ్యా భవంతి| తద్యథా- ప్రాణైషణా, ధనైషణా, పరలోకైషణేతి||3||
इह खलु पुरुषेणानुपहतसत्त्वबुद्धिपौरुषपराक्रमेण हितमिह चामुष्मिंश्च लोके समनुपश्यता तिस्र एषणाः पर्येष्टव्या भवन्ति| तद्यथा- प्राणैषणा, धनैषणा, परलोकैषणेति||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ఆసాం తు ఖల్వేషణానాం ప్రాణైషణాం తావత్ పూర్వతరమాపద్యేత| కస్మాత్? ప్రాణపరిత్యాగే హి సర్వత్యాగః| తస్యానుపాలనం- స్వస్థస్య స్వస్థవృత్తానువృత్తిః, ఆతురస్య వికారప్రశమనేఽప్రమాదః, తదుభయమేతదుక్తం వక్ష్యతే చ; తద్యథోక్తమనువర్తమానః ప్రాణానుపాలనాద్దీర్ఘమాయురవాప్నోతీతి ప్రథమైషణా వ్యాఖ్యాతా భవతి||4||
आसां तु खल्वेषणानां प्राणैषणां तावत् पूर्वतरमापद्येत| कस्मात्? प्राणपरित्यागे हि सर्वत्यागः| तस्यानुपालनं- स्वस्थस्य स्वस्थवृत्तानुवृत्तिः, आतुरस्य विकारप्रशमनेऽप्रमादः, तदुभयमेतदुक्तं वक्ष्यते च; तद्यथोक्तमनुवर्तमानः प्राणानुपालनाद्दीर्घमायुरवाप्नोतीति प्रथमैषणा व्याख्याता भवति||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
అథ ద్వితీయాం ధనైషణమాపద్యేత, ప్రాణేభ్యో హ్యనంతరం ధనమేవ పర్యేష్టవ్యం భవతి ; న హ్యతః పాపాత్ పాపీయోఽస్తి యదనుపకరణస్య దీర్ఘమాయుః, తస్మాదుపకరణాని పర్యేష్టుం యతేత| తత్రోపకరణోపాయాననువ్యాఖ్యాస్యామః; తద్యథా- కృషిపాశుపాల్యవాణిజ్యరాజోపసేవాదీని, యాని చాన్యాన్యపి సతామవిగర్హితాని కర్మాణి వృత్తిపుష్టికరాణి విద్యాత్తాన్యారభేత కర్తుం; తథా కుర్వన్ దీర్ఘజీవితం జీవత్యనవమతః పురుషో భవతి | ఇతి ద్వితీయా ధనైషణా వ్యాఖ్యాతా భవతి||5||
अथ द्वितीयां धनैषणमापद्येत, प्राणेभ्यो ह्यनन्तरं धनमेव पर्येष्टव्यं भवति ; न ह्यतः पापात् पापीयोऽस्ति यदनुपकरणस्य दीर्घमायुः, तस्मादुपकरणानि पर्येष्टुं यतेत| तत्रोपकरणोपायाननुव्याख्यास्यामः; तद्यथा- कृषिपाशुपाल्यवाणिज्यराजोपसेवादीनि, यानि चान्यान्यपि सतामविगर्हितानि कर्माणि वृत्तिपुष्टिकराणि विद्यात्तान्यारभेत कर्तुं; तथा कुर्वन् दीर्घजीवितं जीवत्यनवमतः पुरुषो भवति | इति द्वितीया धनैषणा व्याख्याता भवति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
అథ తృతీయాం పరలోకైషణామాపద్యేత| సంశయశ్చాత్ర, కథం? భవిష్యామ ఇతశ్చ్యుతా నవేతి; కుతః పునః సంశయ ఇతి, ఉచ్యతే- సంతి హ్యేకే ప్రత్యక్షపరాః పరోక్షత్వాత్ పునర్భవస్య నాస్తిక్యమాశ్రితాః, సంతి చాగమప్రత్యయాదేవ పునర్భవమిచ్ఛంతి; శ్రుతిభేదాచ్చ- ‘మాతరం పితరం చైకే మన్యంతే జన్మకారణం | స్వభావం పరనిర్మాణం యదృచ్ఛాం చాపరే జనాః’ || ఇతి | అతః సంశయః- కిం ను ఖల్వస్తి పునర్భవో న వేతి||6||
अथ तृतीयां परलोकैषणामापद्येत| संशयश्चात्र, कथं? भविष्याम इतश्च्युता नवेति; कुतः पुनः संशय इति, उच्यते- सन्ति ह्येके प्रत्यक्षपराः परोक्षत्वात् पुनर्भवस्य नास्तिक्यमाश्रिताः, सन्ति चागमप्रत्ययादेव पुनर्भवमिच्छन्ति; श्रुतिभेदाच्च- ‘मातरं पितरं चैके मन्यन्ते जन्मकारणम् | स्वभावं परनिर्माणं यदृच्छां चापरे जनाः’ || इति | अतः संशयः- किं नु खल्वस्ति पुनर्भवो न वेति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
తత్ర బుద్ధిమాన్నాస్తిక్యబుద్ధిం జహ్యాద్విచికిత్సాం చ| కస్మాత్? ప్రత్యక్షం హ్యల్పం; అనల్పమప్రత్యక్షమస్తి, యదాగమానుమానయుక్తిభిరుపలభ్యతే; యైరేవ తావదింద్రియైః ప్రత్యక్షముపలభ్యతే, తాన్యేవ సంతి చాప్రత్యక్షాణి||7||
तत्र बुद्धिमान्नास्तिक्यबुद्धिं जह्याद्विचिकित्सां च| कस्मात्? प्रत्यक्षं ह्यल्पम्; अनल्पमप्रत्यक्षमस्ति, यदागमानुमानयुक्तिभिरुपलभ्यते; यैरेव तावदिन्द्रियैः प्रत्यक्षमुपलभ्यते, तान्येव सन्ति चाप्रत्यक्षाणि||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
సతాం చ రూపాణామతిసన్నికర్షాదతివిప్రకర్షాదావరణాత్ కరణదౌర్బల్యాన్మనోనవస్థానాత్ సమానాభిహారాదభిభవాదతిసౌక్ష్మ్యాచ్చ ప్రత్యక్షానుపలబ్ధిః; తస్మాదపరీక్షితమేతదుచ్యతే- ప్రత్యక్షమేవాస్తి, నాన్యదస్తీతి||8||
सतां च रूपाणामतिसन्निकर्षादतिविप्रकर्षादावरणात् करणदौर्बल्यान्मनोनवस्थानात् समानाभिहारादभिभवादतिसौक्ष्म्याच्च प्रत्यक्षानुपलब्धिः; तस्मादपरीक्षितमेतदुच्यते- प्रत्यक्षमेवास्ति, नान्यदस्तीति||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10
శ్రుతయశ్చైతా న కారణం, యుక్తివిరోధాత్| ఆత్మా మాతుః పితుర్వా యః సోఽపత్యం యది సంచరేత్| ద్వివిధం సంచరేదాత్మా సర్వోవాఽవయవేన వా||9|| సర్వశ్చేత్ సంచరేన్మాతుః పితుర్వా మరణం భవేత్| నిరంతరం, నావయవః కశ్చిత్సూక్ష్మస్య చాత్మనః||10||
श्रुतयश्चैता न कारणं, युक्तिविरोधात्| आत्मा मातुः पितुर्वा यः सोऽपत्यं यदि सञ्चरेत्| द्विविधं सञ्चरेदात्मा सर्वोवाऽवयवेन वा||९|| सर्वश्चेत् सञ्चरेन्मातुः पितुर्वा मरणं भवेत्| निरन्तरं, नावयवः कश्चित्सूक्ष्मस्य चात्मनः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
బుద్ధిర్మనశ్చ నిర్ణీతే యథైవాత్మా తథైవ తే| యేషాం చైషా మతిస్తేషాం యోనిర్నాస్తి చతుర్విధా||11||
बुद्धिर्मनश्च निर्णीते यथैवात्मा तथैव ते| येषां चैषा मतिस्तेषां योनिर्नास्ति चतुर्विधा||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
విద్యాత్ స్వాభావికం షణ్ణాం ధాతూనాం యత్ స్వలక్షణం| సంయోగే చ వియోగే చ తేషాం కర్మైవ కారణం||12||
विद्यात् स्वाभाविकं षण्णां धातूनां यत् स्वलक्षणम्| संयोगे च वियोगे च तेषां कर्मैव कारणम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
అనాదేశ్చేతనాధాతోర్నేష్యతే పరనిర్మితిః| పర ఆత్మా స చేద్ధేతురిష్టోఽస్తు పరనిర్మితిః||13||
अनादेश्चेतनाधातोर्नेष्यते परनिर्मितिः| पर आत्मा स चेद्धेतुरिष्टोऽस्तु परनिर्मितिः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14-15) · Śloka 15
న పరీక్షా న పరీక్ష్యం న కర్తా కారణం న చ| న దేవా నర్షయః సిద్ధాః కర్మ కర్మఫలం న చ||14|| నాస్తికస్యాస్తి నైవాత్మా యదృచ్ఛోపహతాత్మనః| పాతకేభ్యః పరం చైతత్ పాతకం నాస్తికగ్రహః||15||
न परीक्षा न परीक्ष्यं न कर्ता कारणं न च| न देवा नर्षयः सिद्धाः कर्म कर्मफलं न च||१४|| नास्तिकस्यास्ति नैवात्मा यदृच्छोपहतात्मनः| पातकेभ्यः परं चैतत् पातकं नास्तिकग्रहः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
తస్మాన్మతిం విముచ్యైతామమార్గప్రసృతాం బుధః| సతాం బుద్ధిప్రదీపేన పశ్యేత్సర్వం యథాతథం||16||
तस्मान्मतिं विमुच्यैताममार्गप्रसृतां बुधः| सतां बुद्धिप्रदीपेन पश्येत्सर्वं यथातथम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
ద్వివిధమేవ ఖలు సర్వం సచ్చాసచ్చ; తస్య చతుర్విధా పరీక్షా- ఆప్తోపదేశః, ప్రత్యక్షం, అనుమానం, యుక్తిశ్చేతి||17||
द्विविधमेव खलु सर्वं सच्चासच्च; तस्य चतुर्विधा परीक्षा- आप्तोपदेशः, प्रत्यक्षम्, अनुमानं, युक्तिश्चेति||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (18-19) · Śloka 19
ఆప్తాస్తావత్- రజస్తమోభ్యాం నిర్ముక్తాస్తపోజ్ఞానబలేన యే| యేషాం త్రికాలమమలం జ్ఞానమవ్యాహతం సదా||18|| ఆప్తాః శిష్టా విబుద్ధాస్తే తేషాం వాక్యమసంశయం| సత్యం, వక్ష్యంతి తే కస్మాదసత్యం నీరజస్తమాః ||19||
आप्तास्तावत्- रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तास्तपोज्ञानबलेन ये| येषां त्रिकालममलं ज्ञानमव्याहतं सदा||१८|| आप्ताः शिष्टा विबुद्धास्ते तेषां वाक्यमसंशयम्| सत्यं, वक्ष्यन्ति ते कस्मादसत्यं नीरजस्तमाः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (20) · Śloka 20
ఆత్మేంద్రియమనోర్థానాం సన్నికర్షాత్ ప్రవర్తతే| వ్యక్తా తదాత్వే యా బుద్ధిః ప్రత్యక్షం స నిరుచ్యతే||20||
आत्मेन्द्रियमनोर्थानां सन्निकर्षात् प्रवर्तते| व्यक्ता तदात्वे या बुद्धिः प्रत्यक्षं स निरुच्यते||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21-22) · Śloka 22
ప్రత్యక్షపూర్వం త్రివిధం త్రికాలం చానుమీయతే| వహ్నిర్నిగూఢో ధూమేన మైథునం గర్భదర్శనాత్||21|| ఏవం వ్యవస్యంత్యతీతం బీజాత్ ఫలమనాగతం| దృష్ట్వా బీజాత్ ఫలం జాతమిహైవ సదృశం బుధాః||22||
प्रत्यक्षपूर्वं त्रिविधं त्रिकालं चानुमीयते| वह्निर्निगूढो धूमेन मैथुनं गर्भदर्शनात्||२१|| एवं व्यवस्यन्त्यतीतं बीजात् फलमनागतम्| दृष्ट्वा बीजात् फलं जातमिहैव सदृशं बुधाः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23-24) · Śloka 24
జలకర్షణబీజర్తుసంయోగాత్ సస్యసంభవః| యుక్తిః షడ్ధాతుసంయోగాద్గర్భాణాం సంభవస్తథా||23|| మథ్యమంథన(క)మంథానసంయోగాదగ్నిసంభవః| యుక్తియుక్తా చతుష్పాదసంపద్వ్యాధినిబర్హణీ||24||
जलकर्षणबीजर्तुसंयोगात् सस्यसम्भवः| युक्तिः षड्धातुसंयोगाद्गर्भाणां सम्भवस्तथा||२३|| मथ्यमन्थन(क)मन्थानसंयोगादग्निसम्भवः| युक्तियुक्ता चतुष्पादसम्पद्व्याधिनिबर्हणी||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (25) · Śloka 25
బుద్ధిః పశ్యతి యా భావాన్ బహుకారణయోగజాన్| యుక్తిస్త్రికాలా సా జ్ఞేయా త్రివర్గః సాధ్యతే యయా||25||
बुद्धिः पश्यति या भावान् बहुकारणयोगजान्| युक्तिस्त्रिकाला सा ज्ञेया त्रिवर्गः साध्यते यया||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (26) · Śloka 26
ఏషా పరీక్షా నాస్త్యన్యా యయా సర్వం పరీక్ష్యతే| పరీక్ష్యం సదసచ్చైవం తయా చాస్తి పునర్భవః||26||
एषा परीक्षा नास्त्यन्या यया सर्वं परीक्ष्यते| परीक्ष्यं सदसच्चैवं तया चास्ति पुनर्भवः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (27) · Śloka 27
తత్రాప్తాగమస్తావద్వేదః , యశ్చాన్యోఽపి కశ్చిద్వేదార్థాదవిపరీతః పరీక్షకైః ప్రణీతః శిష్టానుమతో లోకానుగ్రహప్రవృత్తః శాస్త్రవాదః, స చాఽఽప్తాగమః; ఆప్తాగమాదుపలభ్యతేదానతపోయజ్ఞసత్యాహింసాబ్రహ్మచర్యాణ్యభ్యుదయనిఃశ్రేయసకరాణీతి||27||
तत्राप्तागमस्तावद्वेदः , यश्चान्योऽपि कश्चिद्वेदार्थादविपरीतः परीक्षकैः प्रणीतः शिष्टानुमतो लोकानुग्रहप्रवृत्तः शास्त्रवादः, स चाऽऽप्तागमः; आप्तागमादुपलभ्यतेदानतपोयज्ञसत्याहिंसाब्रह्मचर्याण्यभ्युदयनिःश्रेयसकराणीति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (28) · Śloka 28
న చానతివృత్తసత్త్వదోషాణామదోషైరపునర్భవో ధర్మద్వారేషూపదిశ్యతే||28||
न चानतिवृत्तसत्त्वदोषाणामदोषैरपुनर्भवो धर्मद्वारेषूपदिश्यते||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (29) · Śloka 29
ధర్మద్వారావహితైశ్చ వ్యపగతభయరాగద్వేషలోభమోహమానైర్బ్రహ్మపరైరాప్తైః కర్మవిద్భిరనుపహతసత్త్వబుద్ధిప్రచారైః పూర్వైః పూర్వతరైర్మహర్షిభిర్దివ్యచక్షుభిర్దృష్ట్వోపదిష్టః పునర్భవ ఇతి వ్యవస్యేదేవం ||29||
धर्मद्वारावहितैश्च व्यपगतभयरागद्वेषलोभमोहमानैर्ब्रह्मपरैराप्तैः कर्मविद्भिरनुपहतसत्त्वबुद्धिप्रचारैः पूर्वैः पूर्वतरैर्महर्षिभिर्दिव्यचक्षुभिर्दृष्ट्वोपदिष्टः पुनर्भव इति व्यवस्येदेवम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (30) · Śloka 30
ప్రత్యక్షమపి చోపలభ్యతే- మాతాపిత్రోర్విసదృశాన్యపత్యాని, తుల్యసంభవానాం వర్ణస్వరాకృతిసత్త్వబుద్ధిభాగ్యవిశేషాః, ప్రవరావరకులజన్మ, దాస్యైశ్వర్యం, సుఖాసుఖమాయుః, ఆయుషో వైషమ్యం, ఇహ కృతస్యావాప్తిః, అశిక్షితానాం చ రుదితస్తనపానహాసత్రాసాదీనాం ప్రవృత్తిః, లక్షణోత్పత్తిః, కర్మసాదృశ్యే ఫలవిశేషః, మేధా క్వచిత్ క్వచిత్ కర్మణ్యమేధా, జాతిస్మరణం- ఇహాగమనమితశ్చ్యుతానామితి , సమదర్శనే ప్రియాప్రియత్వం||30||
प्रत्यक्षमपि चोपलभ्यते- मातापित्रोर्विसदृशान्यपत्यानि, तुल्यसम्भवानां वर्णस्वराकृतिसत्त्वबुद्धिभाग्यविशेषाः, प्रवरावरकुलजन्म, दास्यैश्वर्यं, सुखासुखमायुः, आयुषो वैषम्यम्, इह कृतस्यावाप्तिः, अशिक्षितानां च रुदितस्तनपानहासत्रासादीनां प्रवृत्तिः, लक्षणोत्पत्तिः, कर्मसादृश्ये फलविशेषः, मेधा क्वचित् क्वचित् कर्मण्यमेधा, जातिस्मरणम्- इहागमनमितश्च्युतानामिति , समदर्शने प्रियाप्रियत्वम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (31) · Śloka 31
అత ఏవానుమీయతే- యత్- స్వకృతమపరిహార్యమవినాశి పౌర్వదేహికం దైవసంజ్ఞకమానుబంధికం కర్మ, తస్యైతత్ ఫలం; ఇతశ్చాన్యద్భవిష్యతీతి; ఫలద్బీజమనుమీయతే, ఫలం చ బీజాత్||31||
अत एवानुमीयते- यत्- स्वकृतमपरिहार्यमविनाशि पौर्वदेहिकं दैवसञ्ज्ञकमानुबन्धिकं कर्म, तस्यैतत् फलम्; इतश्चान्यद्भविष्यतीति; फलद्बीजमनुमीयते, फलं च बीजात्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (32) · Śloka 32
యుక్తిశ్చైషా- షడ్ధాతుసముదయాద్గర్భజన్మ, కర్తృకరణసంయోగాత్ క్రియా; కృతస్య కర్మణః ఫలం నాకృతస్య, నాంకురోత్పత్తిరబీజాత్; కర్మసదృశం ఫలం, నాన్యస్మాద్బీజాదన్యస్యోత్పత్తిః; ఇతి యుక్తిః||32||
युक्तिश्चैषा- षड्धातुसमुदयाद्गर्भजन्म, कर्तृकरणसंयोगात् क्रिया; कृतस्य कर्मणः फलं नाकृतस्य, नाङ्कुरोत्पत्तिरबीजात्; कर्मसदृशं फलं, नान्यस्माद्बीजादन्यस्योत्पत्तिः; इति युक्तिः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (33) · Śloka 33
ఏవం ప్రమాణైశ్చతుర్భిరుపదిష్టే పునర్భవే ధర్మద్వారేష్వవధీయేత; తద్యథా- గురుశుశ్రూషాయామధ్యయనే వ్రతచర్యాయాం దారక్రియాయామపత్యోత్పాదనే భృత్యభరణేఽతిథిపూజాయాం దానేఽనభిధ్యాయాం తపస్యనసూయాయాం దేహవాఙ్మానసే కర్మణ్యక్లిష్టే దేహేంద్రియమనోర్థబుద్ధ్యాత్మపరీక్షాయాం మనఃసమాధావితి; యాని చాన్యాన్యప్యేవంవిధాని కర్మాణి సతామవిగర్హితాని స్వర్గ్యాణి వృత్తిపుష్టికరాణి విద్యాత్తాన్యారభేత కర్తుం; తథా కుర్వన్నిహ చైవ యశో లభతే ప్రేత్య చ స్వర్గం| ఇతి తృతీయా పరలోకైషణా వ్యాఖ్యాతా భవతి||33||
एवं प्रमाणैश्चतुर्भिरुपदिष्टे पुनर्भवे धर्मद्वारेष्ववधीयेत; तद्यथा- गुरुशुश्रूषायामध्ययने व्रतचर्यायां दारक्रियायामपत्योत्पादने भृत्यभरणेऽतिथिपूजायां दानेऽनभिध्यायां तपस्यनसूयायां देहवाङ्मानसे कर्मण्यक्लिष्टे देहेन्द्रियमनोर्थबुद्ध्यात्मपरीक्षायां मनःसमाधाविति; यानि चान्यान्यप्येवंविधानि कर्माणि सतामविगर्हितानि स्वर्ग्याणि वृत्तिपुष्टिकराणि विद्यात्तान्यारभेत कर्तुं; तथा कुर्वन्निह चैव यशो लभते प्रेत्य च स्वर्गम्| इति तृतीया परलोकैषणा व्याख्याता भवति||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (34) · Śloka 34
అథ ఖలు త్రయ ఉపస్తంభాః, త్రివిధం బలం, త్రీణ్యాయతనాని, త్రయో రోగాః, త్రయో రోగమార్గాః, త్రివిధా భిషజః, త్రివిధమౌషధమితి||34||
अथ खलु त्रय उपस्तम्भाः, त्रिविधं बलं, त्रीण्यायतनानि, त्रयो रोगाः, त्रयो रोगमार्गाः, त्रिविधा भिषजः, त्रिविधमौषधमिति||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (35) · Śloka 35
త్రయ ఉపస్తంభా ఇతి- ఆహారః, స్వప్నో, బ్రహ్మచర్యమితి; ఏభిస్త్రిభిర్యుక్తియుక్తైరుపస్తబ్ధముపస్తంభైః శరీరం బలవర్ణోపచయోపచితమనువర్తతే యావదాయుఃసంస్కారాత్ సంస్కారమహితమనుపసేవమానస్య , య ఇహైవోపదేక్ష్యతే||35||
त्रय उपस्तम्भा इति- आहारः, स्वप्नो, ब्रह्मचर्यमिति; एभिस्त्रिभिर्युक्तियुक्तैरुपस्तब्धमुपस्तम्भैः शरीरं बलवर्णोपचयोपचितमनुवर्तते यावदायुःसंस्कारात् संस्कारमहितमनुपसेवमानस्य , य इहैवोपदेक्ष्यते||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (36) · Śloka 36
త్రివిధం బలమితి- సహజం, కాలజం, యుక్తికృతం చ| సహజం యచ్ఛరీరసత్త్వయోః ప్రాకృతం, కాలకృతమృతువిభాగజం వయఃకృతం చ, యుక్తికృతం పునస్తద్యదాహారచేష్టాయోగజం||36||
त्रिविधं बलमिति- सहजं, कालजं, युक्तिकृतं च| सहजं यच्छरीरसत्त्वयोः प्राकृतं, कालकृतमृतुविभागजं वयःकृतं च, युक्तिकृतं पुनस्तद्यदाहारचेष्टायोगजम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (37) · Śloka 37
త్రీణ్యాయతనానీతి- అర్థానాం కర్మణః కాలస్య చాతియోగాయోగమిథ్యాయోగాః| తత్రాతిప్రభావతాం దృశ్యానామతిమాత్రం దర్శనమతియోగః, సర్వశోఽదర్శనమయోగః, అతిశ్లిష్టాతివిప్రకృష్టరౌద్రభైరవాద్భుతద్విష్టబీభత్సనవికృతవిత్రాసనాదిరూపదర్శనం మిథ్యాయోగః; తథాఽతిమాత్రస్తనితపటహోత్క్రుష్టాదీనాం శబ్దానామతిమాత్రం శ్రవణమతియోగః, సర్వశోఽశ్రవణమయోగః, పరుషేష్టవినాశోపఘాతప్రధర్షణభీషణాదిశబ్దశ్రవణం మిథ్యాయోగః; తథాఽతితీక్ష్ణోగ్రాభిష్యందినాం గంధానామతిమాత్రం ఘ్రాణమతియోగః, సర్వశోఽఘ్రాణమయోగః, పూతిద్విష్టామేధ్యక్లిన్నవిషపవనకుణపగంధాదిఘ్రాణం మిథ్యాయోగః; తథా రసానామత్యాదానమతియోగః, సర్వశోఽనాదానమయోగః, మిథ్యాయోగో రాశివర్జ్యేష్వాహారవిధివిశేషాయతనేషూపదేక్ష్యతే; తథాఽతిశీతోష్ణానాం స్పృశ్యానాం స్నానాభ్యంగోత్సాదనాదీనాం చాత్యుపసేవనమతియోగః, సర్వశోఽనుపసేవనమయోగః, స్నానాదీనాం శీతోష్ణాదీనాం చ స్పృశ్యానామనానుపూర్వ్యోపసేవనం విషమస్థానాభిఘాతాశుచిభూతసంస్పర్శాదయశ్చేతి మిథ్యాయోగః||37||
त्रीण्यायतनानीति- अर्थानां कर्मणः कालस्य चातियोगायोगमिथ्यायोगाः| तत्रातिप्रभावतां दृश्यानामतिमात्रं दर्शनमतियोगः, सर्वशोऽदर्शनमयोगः, अतिश्लिष्टातिविप्रकृष्टरौद्रभैरवाद्भुतद्विष्टबीभत्सनविकृतवित्रासनादिरूपदर्शनं मिथ्यायोगः; तथाऽतिमात्रस्तनितपटहोत्क्रुष्टादीनां शब्दानामतिमात्रं श्रवणमतियोगः, सर्वशोऽश्रवणमयोगः, परुषेष्टविनाशोपघातप्रधर्षणभीषणादिशब्दश्रवणं मिथ्यायोगः; तथाऽतितीक्ष्णोग्राभिष्यन्दिनां गन्धानामतिमात्रं घ्राणमतियोगः, सर्वशोऽघ्राणमयोगः, पूतिद्विष्टामेध्यक्लिन्नविषपवनकुणपगन्धादिघ्राणं मिथ्यायोगः; तथा रसानामत्यादानमतियोगः, सर्वशोऽनादानमयोगः, मिथ्यायोगो राशिवर्ज्येष्वाहारविधिविशेषायतनेषूपदेक्ष्यते; तथाऽतिशीतोष्णानां स्पृश्यानां स्नानाभ्यङ्गोत्सादनादीनां चात्युपसेवनमतियोगः, सर्वशोऽनुपसेवनमयोगः, स्नानादीनां शीतोष्णादीनां च स्पृश्यानामनानुपूर्व्योपसेवनं विषमस्थानाभिघाताशुचिभूतसंस्पर्शादयश्चेति मिथ्यायोगः||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (38) · Śloka 38
తత్రైకం స్పర్శనమింద్రియాణామింద్రియవ్యాపకం , చేతః- సమవాయి, స్పర్శనవ్యాప్తేర్వ్యాపకమపి చ చేతః; తస్మాత్ సర్వేంద్రియాణాం వ్యాపకస్పర్శకృతో యో భావవిశేషః, సోఽయమనుపశయాత్ పంచవిధస్త్రివిధవికల్పో భవత్యసాత్మ్యేంద్రియార్థసంయోగః; సాత్మ్యార్థో హ్యుపశయార్థః||38||
तत्रैकं स्पर्शनमिन्द्रियाणामिन्द्रियव्यापकं , चेतः- समवायि, स्पर्शनव्याप्तेर्व्यापकमपि च चेतः; तस्मात् सर्वेन्द्रियाणां व्यापकस्पर्शकृतो यो भावविशेषः, सोऽयमनुपशयात् पञ्चविधस्त्रिविधविकल्पो भवत्यसात्म्येन्द्रियार्थसंयोगः; सात्म्यार्थो ह्युपशयार्थः||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (39) · Śloka 39
కర్మ వాఙ్మనఃశరీరప్రవృత్తిః| తత్ర వాఙ్మనఃశరీరాతిప్రవృత్తిరతియోగః; సర్వశోఽప్రవృత్తిరయోగః; వేగధారణోదీరణవిషమస్ఖలనపతనాంగప్రణిధానాంగప్రదూషణప్రహారమర్దనప్రాణోపరోధసంక్లేశనాదిః శారీరో మిథ్యాయోగః, సూచకానృతాకాలకలహాప్రియాబద్ధానుపచారపరుషవచనాదిర్వాఙ్మిథ్యాయోగః, భయశోకక్రోధలోభమోహమానేర్ష్యామిథ్యాదర్శనాదిర్మానసో మిథ్యాయోగః||39||
कर्म वाङ्मनःशरीरप्रवृत्तिः| तत्र वाङ्मनःशरीरातिप्रवृत्तिरतियोगः; सर्वशोऽप्रवृत्तिरयोगः; वेगधारणोदीरणविषमस्खलनपतनाङ्गप्रणिधानाङ्गप्रदूषणप्रहारमर्दनप्राणोपरोधसङ्क्लेशनादिः शारीरो मिथ्यायोगः, सूचकानृताकालकलहाप्रियाबद्धानुपचारपरुषवचनादिर्वाङ्मिथ्यायोगः, भयशोकक्रोधलोभमोहमानेर्ष्यामिथ्यादर्शनादिर्मानसो मिथ्यायोगः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (40) · Śloka 40
సంగ్రహేణ చాతియోగాయోగవర్జం కర్మ వాఙ్మనఃశరీరజమహితమనుపదిష్టం యత్తచ్చ మిథ్యాయోగం విద్యాత్||40||
सङ्ग्रहेण चातियोगायोगवर्जं कर्म वाङ्मनःशरीरजमहितमनुपदिष्टं यत्तच्च मिथ्यायोगं विद्यात्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (41) · Śloka 41
ఇతి త్రివిధవికల్పం త్రివిధమేవ కర్మ ప్రజ్ఞాపరాధ ఇతి వ్యవస్యేత్||41||
इति त्रिविधविकल्पं त्रिविधमेव कर्म प्रज्ञापराध इति व्यवस्येत्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (42) · Śloka 42
శీతోష్ణవర్షలక్షణాః పునర్హేమంతగ్రీష్మవర్షాః సంవత్సరః, స కాలః| తత్రాతిమాత్రస్వలక్షణః కాలః కాలాతియోగః, హీనస్వలక్షణః (కాలః) కాలాయోగః, యథాస్వలక్షణవిపరీతలక్షణస్తు (కాలః) కాలమిథ్యాయోగః| కాలః పునః పరిణామ ఉచ్యతే||42||
शीतोष्णवर्षलक्षणाः पुनर्हेमन्तग्रीष्मवर्षाः संवत्सरः, स कालः| तत्रातिमात्रस्वलक्षणः कालः कालातियोगः, हीनस्वलक्षणः (कालः) कालायोगः, यथास्वलक्षणविपरीतलक्षणस्तु (कालः) कालमिथ्यायोगः| कालः पुनः परिणाम उच्यते||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (43) · Śloka 43
ఇత్యసాత్మ్యేంద్రియార్థసంయోగః, ప్రజ్ఞాపరాధః, పరిణామశ్చేతి త్రయస్త్రివిధవికల్పా హేతవో వికారాణాం; సమయోగయుక్తాస్తు ప్రకృతిహేతవో భవంతి||43||
इत्यसात्म्येन्द्रियार्थसंयोगः, प्रज्ञापराधः, परिणामश्चेति त्रयस्त्रिविधविकल्पा हेतवो विकाराणां; समयोगयुक्तास्तु प्रकृतिहेतवो भवन्ति||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (44) · Śloka 44
సర్వేషామేవ భావానాం భావాభావౌ నాంతరేణ యోగాయోగాతియోగమిథ్యాయోగాన్ సముపలభ్యేతే; యథాస్వయుక్త్యపేక్షిణౌ హి భావాభావౌ||44||
सर्वेषामेव भावानां भावाभावौ नान्तरेण योगायोगातियोगमिथ्यायोगान् समुपलभ्येते; यथास्वयुक्त्यपेक्षिणौ हि भावाभावौ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (45) · Śloka 45
త్రయో రోగా ఇతి- నిజాగంతుమానసాః| తత్ర నిజః శారీరదోషసముత్థః, ఆగంతుర్భూతవిషవాయ్వగ్నిసంప్రహారాదిసముత్థః, మానసః పునరిష్టస్య లాభాల్లాభాచ్చానిష్టస్యోపజాయతే||45||
त्रयो रोगा इति- निजागन्तुमानसाः| तत्र निजः शारीरदोषसमुत्थः, आगन्तुर्भूतविषवाय्वग्निसम्प्रहारादिसमुत्थः, मानसः पुनरिष्टस्य लाभाल्लाभाच्चानिष्टस्योपजायते||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (46) · Śloka 46
తత్ర బుద్ధిమతా మానసవ్యాధిపరీతేనాపి సతా బుద్ధ్యా హితాహితమవేక్ష్యావేక్ష్య ధర్మార్థకామానామహితానామనుపసేవనే హితానాం చోపసేవనే ప్రయతితవ్యం, న హ్యంతరేణ లోకే త్రయమేతన్మానసం కించిన్నిష్పద్యతే సుఖం వా దుఃఖం వా; తస్మాదేతచ్చానుష్ఠేయం- తద్విద్యానాం చోపసేవనే ప్రయతితవ్యం, ఆత్మదేశకులకాలబలశక్తిజ్ఞానే యథావచ్చేతి||46||
तत्र बुद्धिमता मानसव्याधिपरीतेनापि सता बुद्ध्या हिताहितमवेक्ष्यावेक्ष्य धर्मार्थकामानामहितानामनुपसेवने हितानां चोपसेवने प्रयतितव्यं, न ह्यन्तरेण लोके त्रयमेतन्मानसं किञ्चिन्निष्पद्यते सुखं वा दुःखं वा; तस्मादेतच्चानुष्ठेयं- तद्विद्यानां चोपसेवने प्रयतितव्यम्, आत्मदेशकुलकालबलशक्तिज्ञाने यथावच्चेति||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (47) · Śloka 47
భవతి చాత్ర- మానసం ప్రతి భైషజ్యం త్రివర్గస్యాన్వవేక్షణం| తద్విద్యసేవా విజ్ఞానమాత్మాదీనాం చ సర్వశః||47||
भवति चात्र- मानसं प्रति भैषज्यं त्रिवर्गस्यान्ववेक्षणम्| तद्विद्यसेवा विज्ञानमात्मादीनां च सर्वशः||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (48) · Śloka 48
త్రయో రోగమార్గా ఇతి- శాఖా, మర్మాస్థిసంధయః, కోష్ఠశ్చ| తత్ర శాఖా రక్తాదయో ధాతవస్త్వక్ చ, స బాహ్యో రోగమార్గః; మర్మాణి పునర్బస్తిహృదయమూర్ధాదీని, అస్థిసంధయోఽస్థిసంయోగాస్తత్రోపనిబద్ధాశ్చ స్నాయుకండరాః , స మధ్యమో రోగమార్గః; కోష్ఠః పునరుచ్యతే మహాస్రోతః శరీరమధ్యం మహానిమ్నమామపక్వాశయశ్చేతి పర్యాయశబ్దైస్తంత్రే, స రోగమార్గ ఆభ్యంతరః||48||
त्रयो रोगमार्गा इति- शाखा, मर्मास्थिसन्धयः, कोष्ठश्च| तत्र शाखा रक्तादयो धातवस्त्वक् च, स बाह्यो रोगमार्गः; मर्माणि पुनर्बस्तिहृदयमूर्धादीनि, अस्थिसन्धयोऽस्थिसंयोगास्तत्रोपनिबद्धाश्च स्नायुकण्डराः , स मध्यमो रोगमार्गः; कोष्ठः पुनरुच्यते महास्रोतः शरीरमध्यं महानिम्नमामपक्वाशयश्चेति पर्यायशब्दैस्तन्त्रे, स रोगमार्ग आभ्यन्तरः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (49) · Śloka 49
తత్ర, గండపిడకాలజ్యపచీచర్మకీలాధిమాంసమషకకుష్ఠవ్యంగాదయో వికారా బహిర్మార్గజాశ్చ విసర్పశ్వయథుగుల్మార్శోవిద్రధ్యాదయః శాఖానుసారిణో భవంతి రోగాః; పక్షవధగ్రహాపతానకార్దితశోషరాజయక్ష్మాస్థిసంధిశూలగుదభ్రంశాదయః శిరోహృద్బస్తిరోగాదయశ్చ మధ్యమమార్గానుసారిణో భవంతి రోగాః; జ్వరాతీసారచ్ఛర్ద్యలసకవిసూచికాకాసశ్వాసహిక్కానాహోదరప్లీహాదయోఽంతర్మార్గజాశ్చ విసర్పశ్వయథుగుల్మార్శోవిద్రధ్యాదయః కోష్ఠానుసారిణో భవంతి రోగాః||49||
तत्र, गण्डपिडकालज्यपचीचर्मकीलाधिमांसमषककुष्ठव्यङ्गादयो विकारा बहिर्मार्गजाश्च विसर्पश्वयथुगुल्मार्शोविद्रध्यादयः शाखानुसारिणो भवन्ति रोगाः; पक्षवधग्रहापतानकार्दितशोषराजयक्ष्मास्थिसन्धिशूलगुदभ्रंशादयः शिरोहृद्बस्तिरोगादयश्च मध्यममार्गानुसारिणो भवन्ति रोगाः; ज्वरातीसारच्छर्द्यलसकविसूचिकाकासश्वासहिक्कानाहोदरप्लीहादयोऽन्तर्मार्गजाश्च विसर्पश्वयथुगुल्मार्शोविद्रध्यादयः कोष्ठानुसारिणो भवन्ति रोगाः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (50-53) · Śloka 53
త్రివిధా భిషజ ఇతి- భిషక్ఛద్మచరాః సంతి సంత్యేకే సిద్ధసాధితాః| సంతి వైద్యగుణైర్యుక్తాస్త్రివిధా భిషజో భువి||50|| వైద్యభాండౌషధైః పుస్తైః పల్లవైరవలోకనైః| లభంతే యే భిషక్శబ్దమజ్ఞాస్తే ప్రతిరూపకాః||51|| శ్రీయశోజ్ఞానసిద్ధానాం వ్యపదేశాదతద్విధాః| వైద్యశబ్దం లభంతే యే జ్ఞేయాస్తే సిద్ధసాధితాః||52|| ప్రయోగజ్ఞానవిజ్ఞానసిద్ధిసిద్ధాః సుఖప్రదాః| జీవితాభిసరాస్తే స్యుర్వైద్యత్వం తేష్వవస్థితమితి||53||
त्रिविधा भिषज इति- भिषक्छद्मचराः सन्ति सन्त्येके सिद्धसाधिताः| सन्ति वैद्यगुणैर्युक्तास्त्रिविधा भिषजो भुवि||५०|| वैद्यभाण्डौषधैः पुस्तैः पल्लवैरवलोकनैः| लभन्ते ये भिषक्शब्दमज्ञास्ते प्रतिरूपकाः||५१|| श्रीयशोज्ञानसिद्धानां व्यपदेशादतद्विधाः| वैद्यशब्दं लभन्ते ये ज्ञेयास्ते सिद्धसाधिताः||५२|| प्रयोगज्ञानविज्ञानसिद्धिसिद्धाः सुखप्रदाः| जीविताभिसरास्ते स्युर्वैद्यत्वं तेष्ववस्थितमिति||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (54) · Śloka 54
త్రివిధమౌషధమితి- దైవవ్యపాశ్రయం, యుక్తివ్యపాశ్రయం, సత్త్వావజయశ్చ| తత్ర దైవవ్యపాశ్రయం- మంత్రౌషధిమణిమంగలబల్యుపహారహోమనియమప్రాయశ్చిత్తోపవాసస్వస్త్యయనప్రణిపాతగమనాది, యుక్తివ్యపాశ్రయం- పునరాహారౌషధద్రవ్యాణాం యోజనా, సత్త్వావజయః- పునరహితేభ్యోఽర్థేభ్యో మనోనిగ్రహః||54||
त्रिविधमौषधमिति- दैवव्यपाश्रयं, युक्तिव्यपाश्रयं, सत्त्वावजयश्च| तत्र दैवव्यपाश्रयं- मन्त्रौषधिमणिमङ्गलबल्युपहारहोमनियमप्रायश्चित्तोपवासस्वस्त्ययनप्रणिपातगमनादि, युक्तिव्यपाश्रयं- पुनराहारौषधद्रव्याणां योजना, सत्त्वावजयः- पुनरहितेभ्योऽर्थेभ्यो मनोनिग्रहः||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (55) · Śloka 55
శరీరదోషప్రకోపే ఖలు శరీరమేవాశ్రిత్య ప్రాయశస్త్రివిధమౌషధమిచ్ఛంతి- అంతఃపరిమార్జనం, బహిఃపరిమార్జనం, శస్త్రప్రణిధానం చేతి| తత్రాంతఃపరిమార్జనం యదంతఃశరీరమనుప్రవిశ్యౌషధమాహారజాతవ్యాధీన్ ప్రమార్ష్టి, యత్పునర్బహిఃస్పర్శమాశ్రిత్యాభ్యంగస్వేదప్రదేహపరిషేకోన్మర్దనాద్యైరామయాన్ ప్రమార్ష్టి తద్బహిఃపరిమార్జనం, శస్త్రప్రణిధానం పునశ్ఛేదనభేదనవ్యధనదారణలేఖనోత్పాటనప్రచ్ఛనసీవనైషణక్షారజలౌకసశ్చేతి||55||
शरीरदोषप्रकोपे खलु शरीरमेवाश्रित्य प्रायशस्त्रिविधमौषधमिच्छन्ति- अन्तःपरिमार्जनं, बहिःपरिमार्जनं, शस्त्रप्रणिधानं चेति| तत्रान्तःपरिमार्जनं यदन्तःशरीरमनुप्रविश्यौषधमाहारजातव्याधीन् प्रमार्ष्टि, यत्पुनर्बहिःस्पर्शमाश्रित्याभ्यङ्गस्वेदप्रदेहपरिषेकोन्मर्दनाद्यैरामयान् प्रमार्ष्टि तद्बहिःपरिमार्जनं, शस्त्रप्रणिधानं पुनश्छेदनभेदनव्यधनदारणलेखनोत्पाटनप्रच्छनसीवनैषणक्षारजलौकसश्चेति||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 47 (56-63) · Śloka 63
భవంతి చాత్ర- ప్రాజ్ఞో రోగే సముత్పన్నే బాహ్యేనాభ్యంతరేణ వా| కర్మణా లభతే శర్మ శస్త్రోపక్రమణేన వా||56|| బాలస్తు ఖలు మోహాద్వా ప్రమాదాద్వా న బుధ్యతే| ఉత్పద్యమానం ప్రథమం రోగం శత్రుమివాబుధః||57|| అణుర్హి ప్రథమం భూత్వా రోగః పశ్చాద్వివర్ధతే| స జాతమూలో ముష్ణాతి బలమాయుశ్చ దుర్మతేః||58|| న మూఢో లభతే సంజ్ఞాం తావద్యావన్న పీడ్యతే| పీడితస్తు మతిం పశ్చాత్ కురుతే వ్యాధినిగ్రహే||59|| అథ పుత్రాంశ్చ దారాంశ్చ జ్ఞాతీంశ్చాహూయ భాషతే| సర్వస్వేనాపి మే కశ్చిద్భిషగానీయతామితి||60|| తథావిధం చ కః శక్తో దుర్బలం వ్యాధిపీడితం| కృశం క్షీణేంద్రియం దీనం పరిత్రాతుం గతాయుషం||61|| స త్రాతారమనాసాద్య బాలస్త్యజతి జీవితం| గోధా లాంగూలబద్ధేవాకృష్యమాణా బలీయసా||62|| తస్మాత్ ప్రాగేవ రోగేభ్యో రోగేషు తరుణేషు వా| భేషజైః ప్రతికుర్వీత య ఇచ్ఛేత్ సుఖమాత్మనః||63||
भवन्ति चात्र- प्राज्ञो रोगे समुत्पन्ने बाह्येनाभ्यन्तरेण वा| कर्मणा लभते शर्म शस्त्रोपक्रमणेन वा||५६|| बालस्तु खलु मोहाद्वा प्रमादाद्वा न बुध्यते| उत्पद्यमानं प्रथमं रोगं शत्रुमिवाबुधः||५७|| अणुर्हि प्रथमं भूत्वा रोगः पश्चाद्विवर्धते| स जातमूलो मुष्णाति बलमायुश्च दुर्मतेः||५८|| न मूढो लभते सञ्ज्ञां तावद्यावन्न पीड्यते| पीडितस्तु मतिं पश्चात् कुरुते व्याधिनिग्रहे||५९|| अथ पुत्रांश्च दारांश्च ज्ञातींश्चाहूय भाषते| सर्वस्वेनापि मे कश्चिद्भिषगानीयतामिति||६०|| तथाविधं च कः शक्तो दुर्बलं व्याधिपीडितम्| कृशं क्षीणेन्द्रियं दीनं परित्रातुं गतायुषम्||६१|| स त्रातारमनासाद्य बालस्त्यजति जीवितम्| गोधा लाङ्गूलबद्धेवाकृष्यमाणा बलीयसा||६२|| तस्मात् प्रागेव रोगेभ्यो रोगेषु तरुणेषु वा| भेषजैः प्रतिकुर्वीत य इच्छेत् सुखमात्मनः||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 48 (64-65) · Śloka 65
తత్ర శ్లోకౌ- ఏషణాః సముపస్తంభా బలం కారణమామయాః| తిస్రైషణీయే మార్గాశ్చ భిషజో భేషజాని చ||64|| త్రిత్వేనాష్టౌ సముద్దిష్టాః కృష్ణాత్రేయేణ ధీమతా| భావా, భావేష్వసక్తేన యేషు సర్వం ప్రతిష్ఠితం||65||
तत्र श्लोकौ- एषणाः समुपस्तम्भा बलं कारणमामयाः| तिस्रैषणीये मार्गाश्च भिषजो भेषजानि च||६४|| त्रित्वेनाष्टौ समुद्दिष्टाः कृष्णात्रेयेण धीमता| भावा, भावेष्वसक्तेन येषु सर्वं प्रतिष्ठितम्||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతే శ్లోకస్థానే తిస్రైషణీయో నామైకాదశోఽధ్యాయః||11||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थाने तिस्रैषणीयो नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon