Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో వమనవిరేచనసాధ్యోపద్రవచికిత్సితం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातो वमनविरेचनसाध्योपद्रवचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
33. vamanavirēcanasādhyōpadravacikitsitam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
దోషాః క్షీణా బృంహయితవ్యాః, కుపితాః ప్రశమయితవ్యాః, వృద్ధా నిర్హర్తవ్యాః, సమాః పరిపాల్యా ఇతి సిద్ధాంతః ||3||
View original
दोषाः क्षीणा बृंहयितव्याः, कुपिताः प्रशमयितव्याः, वृद्धा निर्हर्तव्याः, समाः परिपाल्या इति सिद्धान्तः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ప్రాధాన్యేన వమనవిరేచనే వర్తేతే నిర్హరణే దోషాణాం | తస్మాత్తయోర్విధానముచ్యమానముపధారయ ||4|| అథాతురం స్నిగ్ధం స్విన్నమభిష్యందిభిరాహారైరనవబద్ధదోషమవలోక్య శ్వో వమనం పాయయితాఽస్మీతి సంభోజయేత్తీక్ష్ణాగ్నిం బలవంతం బహుదోషం మహావ్యాధిపరీతం వమనసాత్మ్యం చ ||5||
View original
प्राधान्येन वमनविरेचने वर्तेते निर्हरणे दोषाणाम् | तस्मात्तयोर्विधानमुच्यमानमुपधारय ||४|| अथातुरं स्निग्धं स्विन्नमभिष्यन्दिभिराहारैरनवबद्धदोषमवलोक्य श्वो वमनं पाययिताऽस्मीति सम्भोजयेत्तीक्ष्णाग्निं बलवन्तं बहुदोषं महाव्याधिपरीतं वमनसात्म्यं च ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7
భవతి చాత్ర- పేశలైర్వివిధైరన్నైర్దోషానుత్క్లేశ్య దేహినః | స్నిగ్ధస్విన్నాయ వమనం దత్తం సమ్యక్ ప్రవర్తతే ||6|| అథాపరేద్యుః పూర్వాహ్ణే సాధారణే కాలే వమనద్రవ్యకషాయకల్కచూర్ణస్నేహానామన్యతమస్య మాత్రాం పాయయిత్వా వామయేద్యథాయోగం కోష్ఠవిశేషమవేక్ష్య; అసాత్మ్యబీభత్సదుర్గంధదుర్దర్శనాని చ వమనాని విదధ్యాత్, అతో విపరీతాని విరేచనాని; తత్ర సుకుమారం కృశం బాలం వృద్ధం భీరుం వా వమనసాధ్యేషు వికారేషు క్షీరదధితక్రయవాగూనామన్యతమమాకంఠం పాయయేత్, పీతౌషధం చ పాణిభిరగ్నితప్తైః ప్రతాప్యమానం ముహూర్తముపేక్షేత; తస్య చ స్వేదప్రాదుర్భావేణ శిథిలతామాపన్నం స్వేభ్యః స్థానేభ్యః ప్రచలితం కుక్షిమనుసృతం జానీయాత్, తతః ప్రవృత్తహృల్లాసం జ్ఞాత్వా జానుమాత్రాసనోపవిష్టమాప్తైర్లలాటే పృష్ఠే పార్శ్వయోః కంఠే చ పాణిభిః సుపరిగృహీతమంగులీగంధర్వహస్తోత్పలనాలానామన్యతమేన కంఠమభిస్పృశంతం వామయేత్తావద్యావత్ సమ్యగ్వాంతలింగానీతి ||7||
View original
भवति चात्र- पेशलैर्विविधैरन्नैर्दोषानुत्क्लेश्य देहिनः | स्निग्धस्विन्नाय वमनं दत्तं सम्यक् प्रवर्तते ||६|| अथापरेद्युः पूर्वाह्णे साधारणे काले वमनद्रव्यकषायकल्कचूर्णस्नेहानामन्यतमस्य मात्रां पाययित्वा वामयेद्यथायोगं कोष्ठविशेषमवेक्ष्य; असात्म्यबीभत्सदुर्गन्धदुर्दर्शनानि च वमनानि विदध्यात्, अतो विपरीतानि विरेचनानि; तत्र सुकुमारं कृशं बालं वृद्धं भीरुं वा वमनसाध्येषु विकारेषु क्षीरदधितक्रयवागूनामन्यतममाकण्ठं पाययेत्, पीतौषधं च पाणिभिरग्नितप्तैः प्रताप्यमानं मुहूर्तमुपेक्षेत; तस्य च स्वेदप्रादुर्भावेण शिथिलतामापन्नं स्वेभ्यः स्थानेभ्यः प्रचलितं कुक्षिमनुसृतं जानीयात्, ततः प्रवृत्तहृल्लासं ज्ञात्वा जानुमात्रासनोपविष्टमाप्तैर्ललाटे पृष्ठे पार्श्वयोः कण्ठे च पाणिभिः सुपरिगृहीतमङ्गुलीगन्धर्वहस्तोत्पलनालानामन्यतमेन कण्ठमभिस्पृशन्तं वामयेत्तावद्यावत् सम्यग्वान्तलिङ्गानीति ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
భవతశ్చాత్ర- కఫప్రసేకం హృదయావిశుద్ధిం కండూం చ దుశ్ఛర్దితలింగమాహుః | పిత్తాతియోగం చ విసంజ్ఞతాం చ హృత్కంఠపీడామపి చాతివాంతే ||8||
View original
भवतश्चात्र- कफप्रसेकं हृदयाविशुद्धिं कण्डूं च दुश्छर्दितलिङ्गमाहुः | पित्तातियोगं च विसञ्ज्ञतां च हृत्कण्ठपीडामपि चातिवान्ते ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
పిత్తే కఫస్యాను సుఖం ప్రవృత్తే శుద్ధేషు హృత్కంఠశిరఃసు చాపి | లఘౌ చ దేహే కఫసంస్రవే చ స్థితే సువాంతం పురుషం వ్యవస్యేత్ ||9||
View original
पित्ते कफस्यानु सुखं प्रवृत्ते शुद्धेषु हृत्कण्ठशिरःसु चापि | लघौ च देहे कफसंस्रवे च स्थिते सुवान्तं पुरुषं व्यवस्येत् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
సమ్యగ్వాంతం చైనమభిసమీక్ష్య స్నేహనవిరేచనశమనానాం ధూమానామన్యతమం సామర్థ్యతః పాయయిత్వాఽఽచారికమాదిశేత్ ||10||
View original
सम्यग्वान्तं चैनमभिसमीक्ष्य स्नेहनविरेचनशमनानां धूमानामन्यतमं सामर्थ्यतः पाययित्वाऽऽचारिकमादिशेत् ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
భవంతి చాత్ర- తతోఽపరాహ్ణే శుచిశుద్ధదేహముష్ణాభిరద్భిః పరిషిక్తగాత్రం | కులత్థముద్గాఢకిజాంగలానాం యూషై రసైర్వాఽప్యుపభోజయేత్తు ||11||
View original
भवन्ति चात्र- ततोऽपराह्णे शुचिशुद्धदेहमुष्णाभिरद्भिः परिषिक्तगात्रम् | कुलत्थमुद्गाढकिजाङ्गलानां यूषै रसैर्वाऽप्युपभोजयेत्तु ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
కాసోపలేపస్వరభేదనిద్రాతంద్రాస్యదౌర్గంధ్యవిషోపసర్గాః | కఫప్రసేకగ్రహణీప్రదోషా న సంతి జంతోర్వమతః కదాచిత్ ||12||
View original
कासोपलेपस्वरभेदनिद्रातन्द्रास्यदौर्गन्ध्यविषोपसर्गाः | कफप्रसेकग्रहणीप्रदोषा न सन्ति जन्तोर्वमतः कदाचित् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (13) · Śloka 13
ఛిన్నే తరౌ పుష్పఫలప్రరోహా యథా వినాశం సహసా వ్రజంతి | తథా హృతే శ్లేష్మణి శోధనేన తజ్జా వికారాః ప్రశమం ప్రయాంతి ||13||
View original
छिन्ने तरौ पुष्पफलप्ररोहा यथा विनाशं सहसा व्रजन्ति | तथा हृते श्लेष्मणि शोधनेन तज्जा विकाराः प्रशमं प्रयान्ति ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (14-15) · Śloka 15
న వామయేత్తైమిరికోర్ధ్వవాతగుల్మోదరప్లీహకృమిశ్రమార్తాన్ | స్థూలక్షతక్షీణకృశాతివృద్ధమూత్రాతురాన్ కేవలవాతరోగాన్ ||14|| స్వరోపఘాతాధ్యయనప్రసక్తదుశ్ఛర్దిదుఃకోష్ఠతృడార్తబాలాన్ | ఊర్ధ్వాస్రపిత్తిక్షుధితాతిరూక్షగర్భిణ్యుదావర్తినిరూహితాంశ్చ ||15||
View original
न वामयेत्तैमिरिकोर्ध्ववातगुल्मोदरप्लीहकृमिश्रमार्तान् | स्थूलक्षतक्षीणकृशातिवृद्धमूत्रातुरान् केवलवातरोगान् ||१४|| स्वरोपघाताध्ययनप्रसक्तदुश्छर्दिदुःकोष्ठतृडार्तबालान् | ऊर्ध्वास्रपित्तिक्षुधितातिरूक्षगर्भिण्युदावर्तिनिरूहितांश्च ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
అవమ్యవమనాద్రోగాః కృచ్ఛ్రతాం యాంతి దేహినాం | అసాధ్యతాం వా గచ్ఛంతి నైతే వామ్యాస్తతః స్మృతాః ||16||
View original
अवम्यवमनाद्रोगाः कृच्छ्रतां यान्ति देहिनाम् | असाध्यतां वा गच्छन्ति नैते वाम्यास्ततः स्मृताः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (17) · Śloka 17
ఏతేఽప్యజీర్ణవ్యథితా వామ్యా యే చ విషాతురాః | అతీవ చోల్బణకఫాస్తే చ స్యుర్మధుకాంబునా ||17||
View original
एतेऽप्यजीर्णव्यथिता वाम्या ये च विषातुराः | अतीव चोल्बणकफास्ते च स्युर्मधुकाम्बुना ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (18) · Śloka 18
వామ్యాస్తు- విషశోషస్తన్యదోషమందాగ్న్యున్మాదాపస్మారశ్లీపదార్బుదవిదారికామేదోమేహగరజ్వరారుచ్యపచ్యామాతీసారహృద్రోగ- చిత్తవిభ్రమవిసర్పవిద్రధ్యజీర్ణముఖప్రసేకహృల్లాసశ్వాసకాసపీనసపూతీనాసకంఠౌష్ఠవక్త్రపాక- కర్ణస్రావాధిజిహ్వోపజిహ్వికాగలశుండికాధఃశోణితపిత్తినః కఫస్థానజేషు వికారేష్వన్యే చ కఫవ్యాధిపరీతా ఇతి ||18||
View original
वाम्यास्तु- विषशोषस्तन्यदोषमन्दाग्न्युन्मादापस्मारश्लीपदार्बुदविदारिकामेदोमेहगरज्वरारुच्यपच्यामातीसारहृद्रोग- चित्तविभ्रमविसर्पविद्रध्यजीर्णमुखप्रसेकहृल्लासश्वासकासपीनसपूतीनासकण्ठौष्ठवक्त्रपाक- कर्णस्रावाधिजिह्वोपजिह्विकागलशुण्डिकाधःशोणितपित्तिनः कफस्थानजेषु विकारेष्वन्ये च कफव्याधिपरीता इति ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (19) · Śloka 19
విరేచనమపి స్నిగ్ధస్విన్నాయ వాంతాయ చ దేయం; అవాంతస్య హి సమ్యగ్విరీక్తస్యాపి సతోఽధః స్రస్తః శ్లేష్మా గ్రహణీం ఛాదయతి, గౌరవమాపాదయతి, ప్రవాహికాం వా జనయతి ||19||
View original
विरेचनमपि स्निग्धस्विन्नाय वान्ताय च देयम्; अवान्तस्य हि सम्यग्विरीक्तस्यापि सतोऽधः स्रस्तः श्लेष्मा ग्रहणीं छादयति, गौरवमापादयति, प्रवाहिकां वा जनयति ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (20) · Śloka 20
అథాతురం శ్వో విరేచనం పాయయితాఽస్మీతి పూర్వాహ్ణే లఘు భోజయేత్, ఫలామ్లముష్ణోదకం చైనమనుపాయయేత్ | అథాపరేఽహని విగతశ్లేష్మధాతుమాతురోపక్రమణీయాదవేక్ష్యాతురమథాస్మై ఔషధమాత్రాం పాతుం ప్రయచ్ఛేత్ ||20||
View original
अथातुरं श्वो विरेचनं पाययिताऽस्मीति पूर्वाह्णे लघु भोजयेत्, फलाम्लमुष्णोदकं चैनमनुपाययेत् | अथापरेऽहनि विगतश्लेष्मधातुमातुरोपक्रमणीयादवेक्ष्यातुरमथास्मै औषधमात्रां पातुं प्रयच्छेत् ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21-22) · Śloka 22
తత్ర మృదుః, క్రూరో, మధ్యమ ఇతి త్రివిధః కోష్ఠో భవతి | తత్ర బహుపిత్తో మృదుః, స దుగ్ధేనాపి విరిచ్యతే; బహువాతశ్లేష్మా క్రూరః, స దుర్విరేచ్యః; సమదోషో మధ్యమః, స సాధారణ ఇతి | తత్ర మృదౌ మాత్రా మృద్వీ, తీక్ష్ణా క్రూరే, మధ్యే మధ్యా కర్తవ్యేతి | పీతౌషధశ్చ తన్మనాః శయ్యాభ్యాశే విరేచ్యతే ||21|| విరేచనం పీతవాంస్తు న వేగాన్ ధారయేద్బుధః | నివాతశాయీ శీతాంబు న స్పృశేన్న ప్రవాహయేత్ ||22||
View original
तत्र मृदुः, क्रूरो, मध्यम इति त्रिविधः कोष्ठो भवति | तत्र बहुपित्तो मृदुः, स दुग्धेनापि विरिच्यते; बहुवातश्लेष्मा क्रूरः, स दुर्विरेच्यः; समदोषो मध्यमः, स साधारण इति | तत्र मृदौ मात्रा मृद्वी, तीक्ष्णा क्रूरे, मध्ये मध्या कर्तव्येति | पीतौषधश्च तन्मनाः शय्याभ्याशे विरेच्यते ||२१|| विरेचनं पीतवांस्तु न वेगान् धारयेद्बुधः | निवातशायी शीताम्बु न स्पृशेन्न प्रवाहयेत् ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23) · Śloka 23
యథా చ వమనే ప్రసేకౌషధకఫపిత్తానిలాః క్రమేణ గచ్ఛంతి, ఏవం విరేచనే మూత్రపురీషపిత్తౌషధకఫా ఇతి ||23||
View original
यथा च वमने प्रसेकौषधकफपित्तानिलाः क्रमेण गच्छन्ति, एवं विरेचने मूत्रपुरीषपित्तौषधकफा इति ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (24) · Śloka 24
భవంతి చాత్ర- హృత్కుక్ష్యశుద్ధిః పరిదాహకండూవిణ్మూత్రసంగాశ్చ న సద్విరిక్తే | మూర్చ్ఛాగుదభ్రంశకఫాతియోగాః శూలోద్గమశ్చాతివిరిక్తలింగం ||24||
View original
भवन्ति चात्र- हृत्कुक्ष्यशुद्धिः परिदाहकण्डूविण्मूत्रसङ्गाश्च न सद्विरिक्ते | मूर्च्छागुदभ्रंशकफातियोगाः शूलोद्गमश्चातिविरिक्तलिङ्गम् ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (25) · Śloka 25
గతేషు దోషేషు కఫాన్వితేషు నాభ్యా లఘుత్వే మనసశ్చ తుష్టౌ | గతేఽనిలే చాప్యనులోమభావం సమ్యగ్విరిక్తం మనుజం వ్యవస్యేత్ ||25||
View original
गतेषु दोषेषु कफान्वितेषु नाभ्या लघुत्वे मनसश्च तुष्टौ | गतेऽनिले चाप्यनुलोमभावं सम्यग्विरिक्तं मनुजं व्यवस्येत् ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (26) · Śloka 26
మందాగ్నిమక్షీణమసద్విరీక్తం న పాయయేతాహని తత్ర పేయాం | క్షీణం తృషార్తం సువిరేచితం చ తన్వీం సుఖోష్ణాం లఘు పాయయేచ్చ ||26||
View original
मन्दाग्निमक्षीणमसद्विरीक्तं न पाययेताहनि तत्र पेयाम् | क्षीणं तृषार्तं सुविरेचितं च तन्वीं सुखोष्णां लघु पाययेच्च ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (27) · Śloka 27
బుద్ధేః ప్రసాదం బలమింద్రియాణాం ధాతుస్థిరత్వం బలమగ్నిదీప్తిం | చిరాచ్చ పాకం వయసః కరోతి విరేచనం సమ్యగుపాస్యమానం ||27||
View original
बुद्धेः प्रसादं बलमिन्द्रियाणां धातुस्थिरत्वं बलमग्निदीप्तिम् | चिराच्च पाकं वयसः करोति विरेचनं सम्यगुपास्यमानम् ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (28) · Śloka 28
యథౌదకానాముదకేఽపనీతే చరస్థిరాణాం భవతి ప్రణాశః | పిత్తే హృతే త్వేవముపద్రవాణాం పిత్తాత్మకానాం భవతి ప్రణాశః ||28||
View original
यथौदकानामुदकेऽपनीते चरस्थिराणां भवति प्रणाशः | पित्ते हृते त्वेवमुपद्रवाणां पित्तात्मकानां भवति प्रणाशः ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (29-30) · Śloka 31
మందాగ్న్యతిస్నేహితబాలవృద్ధస్థూలాః క్షతక్షీణభయోపతప్తాః | శ్రాంతస్తృషార్తోఽపరిజీర్ణభక్తో గర్భిణ్యధో గచ్ఛతి యస్య చాసృక్ ||29|| నవప్రవిశ్యాయమదాత్యయీ చ నవజ్వరీ యా చ నవప్రసృతా | శల్యార్దితాశ్చాప్యవిరేచనీయాః స్నేహాదిభిర్యే త్వనుపస్కృతాశ్చ ||30|| అత్యర్థపిత్తాభిపరీతదేహాన్ విరేచయేత్తానపి మందమందం |31|
View original
मन्दाग्न्यतिस्नेहितबालवृद्धस्थूलाः क्षतक्षीणभयोपतप्ताः | श्रान्तस्तृषार्तोऽपरिजीर्णभक्तो गर्भिण्यधो गच्छति यस्य चासृक् ||२९|| नवप्रविश्यायमदात्ययी च नवज्वरी या च नवप्रसृता | शल्यार्दिताश्चाप्यविरेचनीयाः स्नेहादिभिर्ये त्वनुपस्कृताश्च ||३०|| अत्यर्थपित्ताभिपरीतदेहान् विरेचयेत्तानपि मन्दमन्दम् |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (31) · Śloka 31
విరేచనైర్యాంతి నరా వినాశమజ్ఞప్రయుక్తైరవిరేచనీయాః ||31||
View original
विरेचनैर्यान्ति नरा विनाशमज्ञप्रयुक्तैरविरेचनीयाः ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (32) · Śloka 32
విరేచ్యాస్తు- జ్వరగరారుచ్యర్శోఽర్బుదోదరగ్రంథివిద్గాధిపాండురోగాపస్మారహృద్రోగవాతరక్తభగందరచ్ఛర్దియోనిరోగవిసర్ప- గుల్మపక్వాశయరుగ్విబంధవిసూచికాలసకమూత్రాఘాతకుష్ఠవిస్ఫోటకప్రమేహానాహప్లీహశోఫవృద్ధిశస్త్రక్షతక్షారాగ్నిదగ్ధ- దుష్టవ్రణాక్షిపాకకాచతిమిరాభిష్యందశిరఃకర్ణాక్షినాసాస్యగుదమేఢ్రదాహోర్ధ్వరక్తపిత్తకృమికోష్ఠినః పిత్తస్థానజేష్వన్యేషు చ వికారేష్వన్యే చ పైత్తికవ్యాధిపరీతా ఇతి ||32||
View original
विरेच्यास्तु- ज्वरगरारुच्यर्शोऽर्बुदोदरग्रन्थिविद्गाधिपाण्डुरोगापस्मारहृद्रोगवातरक्तभगन्दरच्छर्दियोनिरोगविसर्प- गुल्मपक्वाशयरुग्विबन्धविसूचिकालसकमूत्राघातकुष्ठविस्फोटकप्रमेहानाहप्लीहशोफवृद्धिशस्त्रक्षतक्षाराग्निदग्ध- दुष्टव्रणाक्षिपाककाचतिमिराभिष्यन्दशिरःकर्णाक्षिनासास्यगुदमेढ्रदाहोर्ध्वरक्तपित्तकृमिकोष्ठिनः पित्तस्थानजेष्वन्येषु च विकारेष्वन्ये च पैत्तिकव्याधिपरीता इति ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (33) · Śloka 33
సరత్వసౌక్ష్మ్యతైక్ష్ణ్యౌష్ణ్యవికాశిత్వైర్విరేచనం | వమనం తు హరేద్దోషం ప్రకృత్యా గతమన్యథా ||33||
View original
सरत्वसौक्ष्म्यतैक्ष्ण्यौष्ण्यविकाशित्वैर्विरेचनम् | वमनं तु हरेद्दोषं प्रकृत्या गतमन्यथा ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (34) · Śloka 34
యాత్యధో దోషమాదాయ పచ్యమానం విరేచనం | గుణోత్కర్షాద్వ్రజత్యూర్ధ్వమపక్వం వమనం పునః ||34||
View original
यात्यधो दोषमादाय पच्यमानं विरेचनम् | गुणोत्कर्षाद्व्रजत्यूर्ध्वमपक्वं वमनं पुनः ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (35) · Śloka 35
మృదుకోష్ఠస్య దీప్తాగ్నేరతితీక్ష్ణం విరేచనం | న సమ్యంగిర్హరేద్దోషానతివేగప్రధావితం ||35||
View original
मृदुकोष्ठस्य दीप्ताग्नेरतितीक्ष्णं विरेचनम् | न सम्यङ्गिर्हरेद्दोषानतिवेगप्रधावितम् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (36) · Śloka 36
పీతం యదౌషధం ప్రాతర్భుక్తపాకసమే క్షణే | పక్తిం గచ్ఛతి దోషాంశ్చ నిర్హరేత్తత్ ప్రశస్యతే ||36||
View original
पीतं यदौषधं प्रातर्भुक्तपाकसमे क्षणे | पक्तिं गच्छति दोषांश्च निर्हरेत्तत् प्रशस्यते ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (37) · Śloka 37
దుర్బలస్య చలాన్ దోషానల్పానల్పాన్ పునః పునః | హరేత్ ప్రభూతానల్పాంస్తు శమయేత్ ప్రచ్యుతానపి ||37||
View original
दुर्बलस्य चलान् दोषानल्पानल्पान् पुनः पुनः | हरेत् प्रभूतानल्पांस्तु शमयेत् प्रच्युतानपि ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (38) · Śloka 38
హరేద్దోషాంశ్చలాన్ పక్వాన్ బలినో దుర్బలస్య వా | చలా హ్యుపేక్షితా దోషాః క్లేశయేయుశ్చిరం నరం ||38||
View original
हरेद्दोषांश्चलान् पक्वान् बलिनो दुर्बलस्य वा | चला ह्युपेक्षिता दोषाः क्लेशयेयुश्चिरं नरम् ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (39) · Śloka 39
మందాగ్నిం క్రూరకోష్ఠం చ సక్షారలవణైర్ఘృతైః | సంధుక్షితాగ్నిం స్నిగ్ధం చ స్విన్నం చైవ విరేచయేత్ ||39||
View original
मन्दाग्निं क्रूरकोष्ठं च सक्षारलवणैर्घृतैः | सन्धुक्षिताग्निं स्निग्धं च स्विन्नं चैव विरेचयेत् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (40) · Śloka 40
స్నిగ్ధస్విన్నస్య భైషజ్యైర్దోషస్తూత్క్లేశితో బలాత్ | నిలీయతే న మార్గేషు స్నిగ్ధే భాండ ఇవోదకం ||40||
View original
स्निग्धस्विन्नस्य भैषज्यैर्दोषस्तूत्क्लेशितो बलात् | निलीयते न मार्गेषु स्निग्धे भाण्ड इवोदकम् ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (41) · Śloka 41
న చాతిస్నేహపీతస్తు పిబేత్ స్నేహవిరేచనం | దోషాః ప్రచలితాః స్థానాద్భూయః శ్లిష్యంతి వర్త్మసు ||41||
View original
न चातिस्नेहपीतस्तु पिबेत् स्नेहविरेचनम् | दोषाः प्रचलिताः स्थानाद्भूयः श्लिष्यन्ति वर्त्मसु ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (42) · Śloka 42
విషాభిఘాతపిడకాశోఫపాండువిసర్పిణః | నాతిస్నిగ్ధా విశోధ్యాః స్యుస్తథా కుష్ఠిప్రమేహిణః ||42||
View original
विषाभिघातपिडकाशोफपाण्डुविसर्पिणः | नातिस्निग्धा विशोध्याः स्युस्तथा कुष्ठिप्रमेहिणः ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (43) · Śloka 43
విరూక్ష్య స్నేహసాత్మ్యం తు భూయః సంస్నేహ్య శోధయేత్ | తేన దోషా హృతాస్తస్య భవంతి బలవర్ధనాః ||43||
View original
विरूक्ष्य स्नेहसात्म्यं तु भूयः संस्नेह्य शोधयेत् | तेन दोषा हृतास्तस्य भवन्ति बलवर्धनाः ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (44) · Śloka 44
ప్రాగపీతం నరం శోధ్యం పాయయేతౌషధం మృదు | తతో విజ్ఞాతకోష్ఠస్య కార్యం సంశోధనం పునః ||44||
View original
प्रागपीतं नरं शोध्यं पाययेतौषधं मृदु | ततो विज्ञातकोष्ठस्य कार्यं संशोधनं पुनः ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (45) · Śloka 45
సుఖం దృష్టఫలం హృద్యమల్పమాత్రం మహాగుణం | వ్యాపత్స్వల్పాత్యయం చాపి పిబేన్నృపతిరౌషధం ||45||
View original
सुखं दृष्टफलं हृद्यमल्पमात्रं महागुणम् | व्यापत्स्वल्पात्ययं चापि पिबेन्नृपतिरौषधम् ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (46) · Śloka 46
స్నేహస్వేదావనభ్యస్య యస్తు సంశోధనం పిబేత్ | దారు శుష్కమివానామే దేహస్తస్య విశీర్యతే ||46||
View original
स्नेहस्वेदावनभ्यस्य यस्तु संशोधनं पिबेत् | दारु शुष्कमिवानामे देहस्तस्य विशीर्यते ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (47) · Śloka 47
స్నేహస్వేదప్రచలితా రసైః స్నిగ్ధైరుదీరితాః | దోషాః కోష్ఠగతా జంతోః సుఖా హర్తుం విశోధనైః ||47||
View original
स्नेहस्वेदप्रचलिता रसैः स्निग्धैरुदीरिताः | दोषाः कोष्ठगता जन्तोः सुखा हर्तुं विशोधनैः ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 33
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం చికిత్సాస్థానే వమనవిరేచనసాధ్యోపద్రవచికిత్సితం నామ త్రయస్త్రింశోఽధ్యాయః ||33||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने वमनविरेचनसाध्योपद्रवचिकित्सितं नाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः ||३३||
🔊 Audio coming soon