Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

7. mūṣikakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

athātō mūṣikakalpaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||

View original

अथातो मूषिककल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6

pūrvaṁ śukraviṣā uktā mūṣikā yē samāsataḥ | nāmalakṣaṇabhaiṣajyairaṣṭādaśa nibōdha mē ||3|| lālanaḥ putrakaḥ kr̥ṣṇō haṁsiraścikvi(kki)rastathā | chucchundarō'lasaścaiva kaṣāyadaśanō'pi ca ||4|| kuliṅgaścājitaścaiva capalaḥ kapilastathā kōkilō'ruṇasañjñaśca mahākr̥ṣṇastathōnduraḥ ||5|| śvētēna mahatā sārdhaṁ kapilēnākhunā tathā | mūṣikaśca kapōtābhastathaivāṣṭādaśa smr̥tāḥ ||6||

View original

पूर्वं शुक्रविषा उक्ता मूषिका ये समासतः | नामलक्षणभैषज्यैरष्टादश निबोध मे ||३|| लालनः पुत्रकः कृष्णो हंसिरश्चिक्वि(क्कि)रस्तथा | छुच्छुन्दरोऽलसश्चैव कषायदशनोऽपि च ||४|| कुलिङ्गश्चाजितश्चैव चपलः कपिलस्तथा कोकिलोऽरुणसञ्ज्ञश्च महाकृष्णस्तथोन्दुरः ||५|| श्वेतेन महता सार्धं कपिलेनाखुना तथा | मूषिकश्च कपोताभस्तथैवाष्टादश स्मृताः ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (7) · Śloka 7

śukraṁ patati yatraiṣāṁ śukraspr̥ṣṭaiḥ spr̥śanti vā | nakhadantādibhistasmin gātrē raktaṁ praduṣyati ||7||

View original

शुक्रं पतति यत्रैषां शुक्रस्पृष्टैः स्पृशन्ति वा | नखदन्तादिभिस्तस्मिन् गात्रे रक्तं प्रदुष्यति ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (8-9) · Śloka 10

jāyantē granthayaḥ śōphāḥ karṇikā maṇḍalāni ca | pīḍakōpacayaścōgrō visarpāḥ kiṭibhāni ca ||8|| parvabhēdō rujastīvrā mūrcchā'ṅgasadanaṁ jvaraḥ | daurbalyamaruciḥ śvāsō vamathurlōmaharṣaṇam ||9|| daṣṭarūpaṁ samāsōktamētadvyāsamataḥ śr̥ṇu |10|

View original

जायन्ते ग्रन्थयः शोफाः कर्णिका मण्डलानि च | पीडकोपचयश्चोग्रो विसर्पाः किटिभानि च ||८|| पर्वभेदो रुजस्तीव्रा मूर्च्छाऽङ्गसदनं ज्वरः | दौर्बल्यमरुचिः श्वासो वमथुर्लोमहर्षणम् ||९|| दष्टरूपं समासोक्तमेतद्व्यासमतः शृणु |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (10) · Śloka 11

lālāsrāvō lālanēna hikkā chardiśca jāyatē ||10|| taṇḍulīyakakalkaṁ tu lihyāttatra samākṣikam |11|

View original

लालास्रावो लालनेन हिक्का छर्दिश्च जायते ||१०|| तण्डुलीयककल्कं तु लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12

putrakēṇāṅgasādaśca pāṇḍuvarṇaśca jāyatē ||11|| cīyatē granthibhiścāṅgamākhuśāvakasannibhaiḥ | śirīṣēṅgudakalkaṁ tu lihyāttatra samākṣikam ||12||

View original

पुत्रकेणाङ्गसादश्च पाण्डुवर्णश्च जायते ||११|| चीयते ग्रन्थिभिश्चाङ्गमाखुशावकसन्निभैः | शिरीषेङ्गुदकल्कं तु लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (13) · Śloka 13

kr̥ṣṇēna daṁśē śōphō'sr̥kchardiḥ prāyaśca durdinē | śirīṣaphalakuṣṭhaṁ tu pibēt kiṁśukabhasmanā ||13||

View original

कृष्णेन दंशे शोफोऽसृक्छर्दिः प्रायश्च दुर्दिने | शिरीषफलकुष्ठं तु पिबेत् किंशुकभस्मना ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (14) · Śloka 14

haṁsirēṇānnavidvēṣō jr̥mbhā rōmṇāṁ ca harṣaṇam | pibēdāragvadhādiṁ tu suvāntastatra mānavaḥ ||14||

View original

हंसिरेणान्नविद्वेषो जृम्भा रोम्णां च हर्षणम् | पिबेदारग्वधादिं तु सुवान्तस्तत्र मानवः ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (15) · Śloka 16

cikvi(kki)rēṇa śirōduḥkhaṁ śōphō hikkā vamistathā | jālinīmadanāṅkōṭhakaṣāyairvāmayēttu tam ||15|| yavanālarṣabhīkṣāraṁ br̥hatyōścātra dāpayēt |16|

View original

चिक्वि(क्कि)रेण शिरोदुःखं शोफो हिक्का वमिस्तथा | जालिनीमदनाङ्कोठकषायैर्वामयेत्तु तम् ||१५|| यवनालर्षभीक्षारं बृहत्योश्चात्र दापयेत् |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (16-17) · Śloka 18

chucchundarēṇa tr̥ṭ chardirjvarō daurbalyamēva ca ||16|| grīvāstambhaḥ pr̥ṣṭhaśōphō gandhājñānaṁ visūcikā | cavyaṁ harītakī śuṇṭhī viḍaṅgaṁ pippalī madhu ||17|| aṅkōṭhabījaṁ ca tathā pibēdatra viṣāpaham |18|

View original

छुच्छुन्दरेण तृट् छर्दिर्ज्वरो दौर्बल्यमेव च ||१६|| ग्रीवास्तम्भः पृष्ठशोफो गन्धाज्ञानं विसूचिका | चव्यं हरीतकी शुण्ठी विडङ्गं पिप्पली मधु ||१७|| अङ्कोठबीजं च तथा पिबेदत्र विषापहम् |१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (18-20) · Śloka 21

grīvāstambhō'lasēnōrdhvavāyurdaṁśē rujā jvaraḥ ||18|| mahāgadaṁ sasarpiṣkaṁ lihyāttatra samākṣikam | nidrā kaṣāyadantēna hr̥cchōṣaḥ kārśyamēva ca ||19|| kṣaudrōpētāḥ śirīṣasya lihyāt sāraphalatvacaḥ | kuliṅgēna rujaḥ śōphō rājyaśca daṁśamaṇḍalē ||20|| sahē sasindhuvārē ca lihyāttatra samākṣikē |21|

View original

ग्रीवास्तम्भोऽलसेनोर्ध्ववायुर्दंशे रुजा ज्वरः ||१८|| महागदं ससर्पिष्कं लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् | निद्रा कषायदन्तेन हृच्छोषः कार्श्यमेव च ||१९|| क्षौद्रोपेताः शिरीषस्य लिह्यात् सारफलत्वचः | कुलिङ्गेन रुजः शोफो राज्यश्च दंशमण्डले ||२०|| सहे ससिन्धुवारे च लिह्यात्तत्र समाक्षिके |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (21) · Śloka 22

ajitēnāṅgakr̥ṣṇatvaṁ chardirmūrcchā ca hr̥dgrahaḥ ||21|| snukkṣīrapiṣṭāṁ pālindīṁ mañjiṣṭhāṁ madhunā lihēt |22|

View original

अजितेनाङ्गकृष्णत्वं छर्दिर्मूर्च्छा च हृद्ग्रहः ||२१|| स्नुक्क्षीरपिष्टां पालिन्दीं मञ्जिष्ठां मधुना लिहेत् |२२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (22) · Śloka 23

capalēna bhavēcchardirmūrcchā ca saha tr̥ṣṇayā ||22|| kṣaudrēṇa triphalāṁ lihyādbhadrakāṣṭhajaṭānvitām |23|

View original

चपलेन भवेच्छर्दिर्मूर्च्छा च सह तृष्णया ||२२|| क्षौद्रेण त्रिफलां लिह्याद्भद्रकाष्ठजटान्विताम् |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (23-24) · Śloka 25

kapilēna vraṇē kōthō jvarō granthyudgamaḥ satr̥ṭ ||23|| lihyānmadhuyutāṁ śvētāṁ śvētāṁ cāpi punarnavām | granthayaḥ kōkilēnōgrā jvarō dāhaśca dāruṇaḥ ||24|| varṣābhūnīlinīkvāthakalkasiddhaṁ ghr̥taṁ pibēt |25|

View original

कपिलेन व्रणे कोथो ज्वरो ग्रन्थ्युद्गमः सतृट् ||२३|| लिह्यान्मधुयुतां श्वेतां श्वेतां चापि पुनर्नवाम् | ग्रन्थयः कोकिलेनोग्रा ज्वरो दाहश्च दारुणः ||२४|| वर्षाभूनीलिनीक्वाथकल्कसिद्धं घृतं पिबेत् |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (25-31) · Śloka 32

aruṇēnānilaḥ kruddhō vātajān kurutē gadān ||25|| mahākr̥ṣṇēna pittaṁ ca śvētēna kapha ēva ca | mahatā kapilēnāsr̥k kapōtēna catuṣṭayam ||26|| bhavanti caiṣāṁ daṁśēṣu granthimaṇḍalakarṇikāḥ | piḍakōpacayaścōgraḥ śōphaśca bhr̥śadāruṇaḥ ||27|| dadhikṣīraghr̥taprasthāstrayaḥ pratyēkaśō matāḥ | karañjāragvadhavyōṣabr̥hatyaṁśumatīsthirāḥ ||28|| niṣkvāthya caiṣāṁ kvāthasya caturthōṁ'śaḥ punarbhavēt | trivr̥dgōjyamr̥tāvakrasarpagandhāḥ samr̥ttikāḥ ||29|| kapitthadāḍimatvak ca ślakṣṇapiṣṭāḥ pradāpayēt | tat sarvamēkataḥ kr̥tvā śanairmr̥dvagninā pacēt ||30|| pañcānāmaruṇādīnāṁ viṣamētadvyapōhati | kākādanīkākamācyōḥ svarasēṣvathavā kr̥tam ||31|| sirāśca srāvayēt prāptāḥ kuryāt saṁśōdhanāni ca |32|

View original

अरुणेनानिलः क्रुद्धो वातजान् कुरुते गदान् ||२५|| महाकृष्णेन पित्तं च श्वेतेन कफ एव च | महता कपिलेनासृक् कपोतेन चतुष्टयम् ||२६|| भवन्ति चैषां दंशेषु ग्रन्थिमण्डलकर्णिकाः | पिडकोपचयश्चोग्रः शोफश्च भृशदारुणः ||२७|| दधिक्षीरघृतप्रस्थास्त्रयः प्रत्येकशो मताः | करञ्जारग्वधव्योषबृहत्यंशुमतीस्थिराः ||२८|| निष्क्वाथ्य चैषां क्वाथस्य चतुर्थोंऽशः पुनर्भवेत् | त्रिवृद्गोज्यमृतावक्रसर्पगन्धाः समृत्तिकाः ||२९|| कपित्थदाडिमत्वक् च श्लक्ष्णपिष्टाः प्रदापयेत् | तत् सर्वमेकतः कृत्वा शनैर्मृद्वग्निना पचेत् ||३०|| पञ्चानामरुणादीनां विषमेतद्व्यपोहति | काकादनीकाकमाच्योः स्वरसेष्वथवा कृतम् ||३१|| सिराश्च स्रावयेत् प्राप्ताः कुर्यात् संशोधनानि च |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (32) · Śloka 32

sarvēṣāṁ ca vidhiḥ kāryō mūṣikāṇāṁ viṣēṣvayam ||32||

View original

सर्वेषां च विधिः कार्यो मूषिकाणां विषेष्वयम् ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (33) · Śloka 33

dagdhvā visrāvayēddaṁśaṁ pracchitaṁ ca pralēpayēt | śirīṣarajanīkuṣṭhakuṅkumairamr̥tāyutaiḥ ||33||

View original

दग्ध्वा विस्रावयेद्दंशं प्रच्छितं च प्रलेपयेत् | शिरीषरजनीकुष्ठकुङ्कुमैरमृतायुतैः ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (34) · Śloka 34

chardanaṁ jālinīkvāthaiḥ śukākhyāṅkōṭhayōrapi ||34||

View original

छर्दनं जालिनीक्वाथैः शुकाख्याङ्कोठयोरपि ||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (34-36) · Śloka 36

śukākhyākōṣavatyōśca mūlaṁ madana ēva ca | dēvadālīphalaṁ caiva dadhnā pītvā viṣaṁ vamēt | sarvamūṣikadaṣṭānāmēṣa yōgaḥ sukhāvahaḥ ||35|| phalaṁ vacā dēvadālī kuṣṭhaṁ gōbhūtrapēṣitam | pūrvakalpēna yōjyāḥ syuḥ sarvōnduruviṣacchidaḥ ||36||

View original

शुकाख्याकोषवत्योश्च मूलं मदन एव च | देवदालीफलं चैव दध्ना पीत्वा विषं वमेत् | सर्वमूषिकदष्टानामेष योगः सुखावहः ||३५|| फलं वचा देवदाली कुष्ठं गोभूत्रपेषितम् | पूर्वकल्पेन योज्याः स्युः सर्वोन्दुरुविषच्छिदः ||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (37) · Śloka 37

virēcanē trivr̥ddantītriphalākalka iṣyatē |37|

View original

विरेचने त्रिवृद्दन्तीत्रिफलाकल्क इष्यते |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (37) · Śloka 38

śirōvirēcanē sāraḥ śirīṣasya phalāni ca ||37|| hitastrikaṭukāḍhyaśca gōmayasvarasō'ñjanē |38|

View original

शिरोविरेचने सारः शिरीषस्य फलानि च ||३७|| हितस्त्रिकटुकाढ्यश्च गोमयस्वरसोऽञ्जने |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (38-40) · Śloka 40

kapitthagōmayarasau lihyānmākṣikasaṁyutau ||38|| rasāñjanaharidrēndrayavakaṭvīṣu vā kr̥tam | prātaḥ sātiviṣaṁ kalkaṁ lihyānmākṣikasaṁyutam ||39|| taṇḍulīyakamūlēṣu sarpiḥ siddhaṁ pibēnnaraḥ | āsphōtamūlasiddhaṁ vā pañcakāpitthamēva vā ||40||

View original

कपित्थगोमयरसौ लिह्यान्माक्षिकसंयुतौ ||३८|| रसाञ्जनहरिद्रेन्द्रयवकट्वीषु वा कृतम् | प्रातः सातिविषं कल्कं लिह्यान्माक्षिकसंयुतम् ||३९|| तण्डुलीयकमूलेषु सर्पिः सिद्धं पिबेन्नरः | आस्फोतमूलसिद्धं वा पञ्चकापित्थमेव वा ||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (41) · Śloka 41

mūṣikāṇāṁ viṣaṁ prāyaḥ kupyatyabhrēṣvanirhr̥tam | tatrāpyēṣa vidhiḥ kāryō yaśca dūṣīviṣāpahaḥ ||41||

View original

मूषिकाणां विषं प्रायः कुप्यत्यभ्रेष्वनिर्हृतम् | तत्राप्येष विधिः कार्यो यश्च दूषीविषापहः ||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (42) · Śloka 42

sthirāṇāṁ rujatāṁ vā'pi vraṇānāṁ karṇikāṁ bhiṣak | pāṭayitvā yathādōṣaṁ vraṇavaccāpi śōdhayēt ||42||

View original

स्थिराणां रुजतां वाऽपि व्रणानां कर्णिकां भिषक् | पाटयित्वा यथादोषं व्रणवच्चापि शोधयेत् ||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (43-45) · Śloka 46

śvaśr̥gālatarakṣvr̥kṣavyāghrādīnāṁ yadā'nilaḥ | ślēṣmapraduṣṭō muṣṇāti sañjñāṁ sañjñāvahāśritaḥ ||43|| tadā prasrastalāṅgūlahanuskandhō'tilālavān | atyarthabadhirō'ndhaśca sō'nyōnyamabhidhāvati ||44|| tēnōnmattēna daṣṭasya daṁṣṭriṇā saviṣēṇa tu | suptatā jāyatē daṁśē kr̥ṣṇaṁ cātisravatyasr̥k ||45|| digdhaviddhasya liṅgēna prāyaśaścōpalakṣitaḥ |46|

View original

श्वशृगालतरक्ष्वृक्षव्याघ्रादीनां यदाऽनिलः | श्लेष्मप्रदुष्टो मुष्णाति सञ्ज्ञां सञ्ज्ञावहाश्रितः ||४३|| तदा प्रस्रस्तलाङ्गूलहनुस्कन्धोऽतिलालवान् | अत्यर्थबधिरोऽन्धश्च सोऽन्योन्यमभिधावति ||४४|| तेनोन्मत्तेन दष्टस्य दंष्ट्रिणा सविषेण तु | सुप्तता जायते दंशे कृष्णं चातिस्रवत्यसृक् ||४५|| दिग्धविद्धस्य लिङ्गेन प्रायशश्चोपलक्षितः |४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (46) · Śloka 47

yēna cāpi bhavēddaṣṭastasya cēṣṭāṁ rutaṁ naraḥ ||46|| bahuśaḥ pratikurvāṇaḥ kriyāhīnō vinaśyati |47|

View original

येन चापि भवेद्दष्टस्तस्य चेष्टां रुतं नरः ||४६|| बहुशः प्रतिकुर्वाणः क्रियाहीनो विनश्यति |४७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (47) · Śloka 48

daṁṣṭriṇā yēna daṣṭaśca tadrūpaṁ yastu paśyati ||47|| apsu vā yadi vā''darśē'riṣṭaṁ tasya vinirdiśēt |48|

View original

दंष्ट्रिणा येन दष्टश्च तद्रूपं यस्तु पश्यति ||४७|| अप्सु वा यदि वाऽऽदर्शेऽरिष्टं तस्य विनिर्दिशेत् |४८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (48) · Śloka 49

trasyatyakasmādyō'bhīkṣṇaṁ dr̥ṣṭvā spr̥ṣṭvā'pi vā jalam ||48|| jalatrāsaṁ tu vidyāttaṁ riṣṭaṁ tadapi kīrtitam |49|

View original

त्रस्यत्यकस्माद्योऽभीक्ष्णं दृष्ट्वा स्पृष्ट्वाऽपि वा जलम् ||४८|| जलत्रासं तु विद्यात्तं रिष्टं तदपि कीर्तितम् |४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (49) · Śloka 50

adaṣṭō vā jalatrāsī na kathañcana sidhyati ||49|| prasuptō'thōtthitō vā'pi svasthastrastō na sidhyati |50|

View original

अदष्टो वा जलत्रासी न कथञ्चन सिध्यति ||४९|| प्रसुप्तोऽथोत्थितो वाऽपि स्वस्थस्त्रस्तो न सिध्यति |५०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (50-52) · Śloka 53

daṁśaṁ visrāvya tairdaṣṭē sarpiṣā paridāhitam ||50|| pradihyādagadaiḥ, sarpiḥ purāṇaṁ pāyayēta ca | arkakṣīrayutaṁ hyasya dadyāccāpi viśōdhanam ||51|| śvētāṁ punarnavāṁ cāsya dadyāddhattūrakāyutām | palalaṁ tilatailaṁ ca rūpikāyāḥ payō guḍaḥ ||52|| nihanti viṣamālarkaṁ mēghavr̥ndamivānilaḥ |53|

View original

दंशं विस्राव्य तैर्दष्टे सर्पिषा परिदाहितम् ||५०|| प्रदिह्यादगदैः, सर्पिः पुराणं पाययेत च | अर्कक्षीरयुतं ह्यस्य दद्याच्चापि विशोधनम् ||५१|| श्वेतां पुनर्नवां चास्य दद्याद्धत्तूरकायुताम् | पललं तिलतैलं च रूपिकायाः पयो गुडः ||५२|| निहन्ति विषमालर्कं मेघवृन्दमिवानिलः |५३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (53-58) · Śloka 59

mūlasya śarapuṅkhāyāḥ karṣaṁ dhattūrakārdhikam ||53|| taṇḍulōdakamādāya pēṣayēttaṇḍulaiḥ saha | unmattakasya patraistu saṁvēṣṭyāpūpakaṁ pacēt ||54|| khādēdauṣadhakālē tamalarkaviṣadūṣitaḥ | karōti śvavikārāṁstu tasmiñjīryati cauṣadhē ||55|| vikārāḥ śiśirē yāpyā gr̥hē vārivivarjitē | tataḥ śāntavikārastu snātvā caivāparē'hani ||56|| śāliṣaṣṭikayōrbhaktaṁ kṣīrēṇōṣṇēna bhōjayēt | dinatrayē pañcamē vā vidhirēṣō'rdhamātrayā ||57|| kartavyō bhiṣajā'vaśyamalarkaviṣanāśanaḥ | kupyēt svayaṁ viṣaṁ yasya na sa jīvati mānavaḥ ||58|| tasmāt prakōpayēdāśu svayaṁ yāvat prakupyati |59|

View original

मूलस्य शरपुङ्खायाः कर्षं धत्तूरकार्धिकम् ||५३|| तण्डुलोदकमादाय पेषयेत्तण्डुलैः सह | उन्मत्तकस्य पत्रैस्तु संवेष्ट्यापूपकं पचेत् ||५४|| खादेदौषधकाले तमलर्कविषदूषितः | करोति श्वविकारांस्तु तस्मिञ्जीर्यति चौषधे ||५५|| विकाराः शिशिरे याप्या गृहे वारिविवर्जिते | ततः शान्तविकारस्तु स्नात्वा चैवापरेऽहनि ||५६|| शालिषष्टिकयोर्भक्तं क्षीरेणोष्णेन भोजयेत् | दिनत्रये पञ्चमे वा विधिरेषोऽर्धमात्रया ||५७|| कर्तव्यो भिषजाऽवश्यमलर्कविषनाशनः | कुप्येत् स्वयं विषं यस्य न स जीवति मानवः ||५८|| तस्मात् प्रकोपयेदाशु स्वयं यावत् प्रकुप्यति |५९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (59-61) · Śloka 62

bījaratnauṣadhīgarbhaiḥ kumbhaiḥ śītāmbupūritaiḥ ||59|| snāpayēttaṁ nadītīrē samantrairvā catuṣpathē | baliṁ nivēdya tatrāpi piṇyākaṁ palalaṁ dadhi ||60|| mālyāni ca vicitrāṇi māṁsaṁ pakvāmakaṁ tathā | alakādhipatē yakṣa sāramēyagaṇādhipa ! ||61|| alarkajuṣṭamētanmē nirviṣaṁ kuru mācirāt |62|

View original

बीजरत्नौषधीगर्भैः कुम्भैः शीताम्बुपूरितैः ||५९|| स्नापयेत्तं नदीतीरे समन्त्रैर्वा चतुष्पथे | बलिं निवेद्य तत्रापि पिण्याकं पललं दधि ||६०|| माल्यानि च विचित्राणि मांसं पक्वामकं तथा | अलकाधिपते यक्ष सारमेयगणाधिप ! ||६१|| अलर्कजुष्टमेतन्मे निर्विषं कुरु माचिरात् |६२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (62) · Śloka 63

dadyāt saṁśōdhanaṁ tīkṣṇamēvaṁ snātasya dēhinaḥ ||62|| aśuddhasya surūḍhē'pi vraṇē kupyati tadviṣam |63|

View original

दद्यात् संशोधनं तीक्ष्णमेवं स्नातस्य देहिनः ||६२|| अशुद्धस्य सुरूढेऽपि व्रणे कुप्यति तद्विषम् |६३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (63-64) · Śloka 64

śvādayō'bhihitā vyālā yē'tra daṁṣṭrāviṣā mayā ||63|| ataḥ karōti daṣṭastu tēṣāṁ cēṣṭāṁ rutaṁ naraḥ | bahuśaḥ pratikurvāṇō na cirānmriyatē ca saḥ ||64||

View original

श्वादयोऽभिहिता व्याला येऽत्र दंष्ट्राविषा मया ||६३|| अतः करोति दष्टस्तु तेषां चेष्टां रुतं नरः | बहुशः प्रतिकुर्वाणो न चिरान्म्रियते च सः ||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (65) · Śloka 65

nakhadantakṣataṁ vyālairyatkr̥taṁ tadvimardayēt | siñcēttailēna kōṣṇēna tē hi vātaprakōpakāḥ ||65||

View original

नखदन्तक्षतं व्यालैर्यत्कृतं तद्विमर्दयेत् | सिञ्चेत्तैलेन कोष्णेन ते हि वातप्रकोपकाः ||६५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 7

iti suśrutasaṁhitāyāṁ kalpasthānē mūṣikakalpō nāma saptamō'dhyāyaḥ ||7||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां कल्पस्थाने मूषिककल्पो नाम सप्तमोऽध्यायः ||७||

🔊 Audio coming soon

7. mūṣikakalpaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi