Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātō mūṣikakalpaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
View original
अथातो मूषिककल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātō mūṣikakalpaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
अथातो मूषिककल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6
pūrvaṁ śukraviṣā uktā mūṣikā yē samāsataḥ | nāmalakṣaṇabhaiṣajyairaṣṭādaśa nibōdha mē ||3|| lālanaḥ putrakaḥ kr̥ṣṇō haṁsiraścikvi(kki)rastathā | chucchundarō'lasaścaiva kaṣāyadaśanō'pi ca ||4|| kuliṅgaścājitaścaiva capalaḥ kapilastathā kōkilō'ruṇasañjñaśca mahākr̥ṣṇastathōnduraḥ ||5|| śvētēna mahatā sārdhaṁ kapilēnākhunā tathā | mūṣikaśca kapōtābhastathaivāṣṭādaśa smr̥tāḥ ||6||
पूर्वं शुक्रविषा उक्ता मूषिका ये समासतः | नामलक्षणभैषज्यैरष्टादश निबोध मे ||३|| लालनः पुत्रकः कृष्णो हंसिरश्चिक्वि(क्कि)रस्तथा | छुच्छुन्दरोऽलसश्चैव कषायदशनोऽपि च ||४|| कुलिङ्गश्चाजितश्चैव चपलः कपिलस्तथा कोकिलोऽरुणसञ्ज्ञश्च महाकृष्णस्तथोन्दुरः ||५|| श्वेतेन महता सार्धं कपिलेनाखुना तथा | मूषिकश्च कपोताभस्तथैवाष्टादश स्मृताः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (7) · Śloka 7
śukraṁ patati yatraiṣāṁ śukraspr̥ṣṭaiḥ spr̥śanti vā | nakhadantādibhistasmin gātrē raktaṁ praduṣyati ||7||
शुक्रं पतति यत्रैषां शुक्रस्पृष्टैः स्पृशन्ति वा | नखदन्तादिभिस्तस्मिन् गात्रे रक्तं प्रदुष्यति ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (8-9) · Śloka 10
jāyantē granthayaḥ śōphāḥ karṇikā maṇḍalāni ca | pīḍakōpacayaścōgrō visarpāḥ kiṭibhāni ca ||8|| parvabhēdō rujastīvrā mūrcchā'ṅgasadanaṁ jvaraḥ | daurbalyamaruciḥ śvāsō vamathurlōmaharṣaṇam ||9|| daṣṭarūpaṁ samāsōktamētadvyāsamataḥ śr̥ṇu |10|
जायन्ते ग्रन्थयः शोफाः कर्णिका मण्डलानि च | पीडकोपचयश्चोग्रो विसर्पाः किटिभानि च ||८|| पर्वभेदो रुजस्तीव्रा मूर्च्छाऽङ्गसदनं ज्वरः | दौर्बल्यमरुचिः श्वासो वमथुर्लोमहर्षणम् ||९|| दष्टरूपं समासोक्तमेतद्व्यासमतः शृणु |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (10) · Śloka 11
lālāsrāvō lālanēna hikkā chardiśca jāyatē ||10|| taṇḍulīyakakalkaṁ tu lihyāttatra samākṣikam |11|
लालास्रावो लालनेन हिक्का छर्दिश्च जायते ||१०|| तण्डुलीयककल्कं तु लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12
putrakēṇāṅgasādaśca pāṇḍuvarṇaśca jāyatē ||11|| cīyatē granthibhiścāṅgamākhuśāvakasannibhaiḥ | śirīṣēṅgudakalkaṁ tu lihyāttatra samākṣikam ||12||
पुत्रकेणाङ्गसादश्च पाण्डुवर्णश्च जायते ||११|| चीयते ग्रन्थिभिश्चाङ्गमाखुशावकसन्निभैः | शिरीषेङ्गुदकल्कं तु लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (13) · Śloka 13
kr̥ṣṇēna daṁśē śōphō'sr̥kchardiḥ prāyaśca durdinē | śirīṣaphalakuṣṭhaṁ tu pibēt kiṁśukabhasmanā ||13||
कृष्णेन दंशे शोफोऽसृक्छर्दिः प्रायश्च दुर्दिने | शिरीषफलकुष्ठं तु पिबेत् किंशुकभस्मना ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (14) · Śloka 14
haṁsirēṇānnavidvēṣō jr̥mbhā rōmṇāṁ ca harṣaṇam | pibēdāragvadhādiṁ tu suvāntastatra mānavaḥ ||14||
हंसिरेणान्नविद्वेषो जृम्भा रोम्णां च हर्षणम् | पिबेदारग्वधादिं तु सुवान्तस्तत्र मानवः ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (15) · Śloka 16
cikvi(kki)rēṇa śirōduḥkhaṁ śōphō hikkā vamistathā | jālinīmadanāṅkōṭhakaṣāyairvāmayēttu tam ||15|| yavanālarṣabhīkṣāraṁ br̥hatyōścātra dāpayēt |16|
चिक्वि(क्कि)रेण शिरोदुःखं शोफो हिक्का वमिस्तथा | जालिनीमदनाङ्कोठकषायैर्वामयेत्तु तम् ||१५|| यवनालर्षभीक्षारं बृहत्योश्चात्र दापयेत् |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (16-17) · Śloka 18
chucchundarēṇa tr̥ṭ chardirjvarō daurbalyamēva ca ||16|| grīvāstambhaḥ pr̥ṣṭhaśōphō gandhājñānaṁ visūcikā | cavyaṁ harītakī śuṇṭhī viḍaṅgaṁ pippalī madhu ||17|| aṅkōṭhabījaṁ ca tathā pibēdatra viṣāpaham |18|
छुच्छुन्दरेण तृट् छर्दिर्ज्वरो दौर्बल्यमेव च ||१६|| ग्रीवास्तम्भः पृष्ठशोफो गन्धाज्ञानं विसूचिका | चव्यं हरीतकी शुण्ठी विडङ्गं पिप्पली मधु ||१७|| अङ्कोठबीजं च तथा पिबेदत्र विषापहम् |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (18-20) · Śloka 21
grīvāstambhō'lasēnōrdhvavāyurdaṁśē rujā jvaraḥ ||18|| mahāgadaṁ sasarpiṣkaṁ lihyāttatra samākṣikam | nidrā kaṣāyadantēna hr̥cchōṣaḥ kārśyamēva ca ||19|| kṣaudrōpētāḥ śirīṣasya lihyāt sāraphalatvacaḥ | kuliṅgēna rujaḥ śōphō rājyaśca daṁśamaṇḍalē ||20|| sahē sasindhuvārē ca lihyāttatra samākṣikē |21|
ग्रीवास्तम्भोऽलसेनोर्ध्ववायुर्दंशे रुजा ज्वरः ||१८|| महागदं ससर्पिष्कं लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् | निद्रा कषायदन्तेन हृच्छोषः कार्श्यमेव च ||१९|| क्षौद्रोपेताः शिरीषस्य लिह्यात् सारफलत्वचः | कुलिङ्गेन रुजः शोफो राज्यश्च दंशमण्डले ||२०|| सहे ससिन्धुवारे च लिह्यात्तत्र समाक्षिके |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (21) · Śloka 22
ajitēnāṅgakr̥ṣṇatvaṁ chardirmūrcchā ca hr̥dgrahaḥ ||21|| snukkṣīrapiṣṭāṁ pālindīṁ mañjiṣṭhāṁ madhunā lihēt |22|
अजितेनाङ्गकृष्णत्वं छर्दिर्मूर्च्छा च हृद्ग्रहः ||२१|| स्नुक्क्षीरपिष्टां पालिन्दीं मञ्जिष्ठां मधुना लिहेत् |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (22) · Śloka 23
capalēna bhavēcchardirmūrcchā ca saha tr̥ṣṇayā ||22|| kṣaudrēṇa triphalāṁ lihyādbhadrakāṣṭhajaṭānvitām |23|
चपलेन भवेच्छर्दिर्मूर्च्छा च सह तृष्णया ||२२|| क्षौद्रेण त्रिफलां लिह्याद्भद्रकाष्ठजटान्विताम् |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (23-24) · Śloka 25
kapilēna vraṇē kōthō jvarō granthyudgamaḥ satr̥ṭ ||23|| lihyānmadhuyutāṁ śvētāṁ śvētāṁ cāpi punarnavām | granthayaḥ kōkilēnōgrā jvarō dāhaśca dāruṇaḥ ||24|| varṣābhūnīlinīkvāthakalkasiddhaṁ ghr̥taṁ pibēt |25|
कपिलेन व्रणे कोथो ज्वरो ग्रन्थ्युद्गमः सतृट् ||२३|| लिह्यान्मधुयुतां श्वेतां श्वेतां चापि पुनर्नवाम् | ग्रन्थयः कोकिलेनोग्रा ज्वरो दाहश्च दारुणः ||२४|| वर्षाभूनीलिनीक्वाथकल्कसिद्धं घृतं पिबेत् |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (25-31) · Śloka 32
aruṇēnānilaḥ kruddhō vātajān kurutē gadān ||25|| mahākr̥ṣṇēna pittaṁ ca śvētēna kapha ēva ca | mahatā kapilēnāsr̥k kapōtēna catuṣṭayam ||26|| bhavanti caiṣāṁ daṁśēṣu granthimaṇḍalakarṇikāḥ | piḍakōpacayaścōgraḥ śōphaśca bhr̥śadāruṇaḥ ||27|| dadhikṣīraghr̥taprasthāstrayaḥ pratyēkaśō matāḥ | karañjāragvadhavyōṣabr̥hatyaṁśumatīsthirāḥ ||28|| niṣkvāthya caiṣāṁ kvāthasya caturthōṁ'śaḥ punarbhavēt | trivr̥dgōjyamr̥tāvakrasarpagandhāḥ samr̥ttikāḥ ||29|| kapitthadāḍimatvak ca ślakṣṇapiṣṭāḥ pradāpayēt | tat sarvamēkataḥ kr̥tvā śanairmr̥dvagninā pacēt ||30|| pañcānāmaruṇādīnāṁ viṣamētadvyapōhati | kākādanīkākamācyōḥ svarasēṣvathavā kr̥tam ||31|| sirāśca srāvayēt prāptāḥ kuryāt saṁśōdhanāni ca |32|
अरुणेनानिलः क्रुद्धो वातजान् कुरुते गदान् ||२५|| महाकृष्णेन पित्तं च श्वेतेन कफ एव च | महता कपिलेनासृक् कपोतेन चतुष्टयम् ||२६|| भवन्ति चैषां दंशेषु ग्रन्थिमण्डलकर्णिकाः | पिडकोपचयश्चोग्रः शोफश्च भृशदारुणः ||२७|| दधिक्षीरघृतप्रस्थास्त्रयः प्रत्येकशो मताः | करञ्जारग्वधव्योषबृहत्यंशुमतीस्थिराः ||२८|| निष्क्वाथ्य चैषां क्वाथस्य चतुर्थोंऽशः पुनर्भवेत् | त्रिवृद्गोज्यमृतावक्रसर्पगन्धाः समृत्तिकाः ||२९|| कपित्थदाडिमत्वक् च श्लक्ष्णपिष्टाः प्रदापयेत् | तत् सर्वमेकतः कृत्वा शनैर्मृद्वग्निना पचेत् ||३०|| पञ्चानामरुणादीनां विषमेतद्व्यपोहति | काकादनीकाकमाच्योः स्वरसेष्वथवा कृतम् ||३१|| सिराश्च स्रावयेत् प्राप्ताः कुर्यात् संशोधनानि च |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (32) · Śloka 32
sarvēṣāṁ ca vidhiḥ kāryō mūṣikāṇāṁ viṣēṣvayam ||32||
सर्वेषां च विधिः कार्यो मूषिकाणां विषेष्वयम् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (33) · Śloka 33
dagdhvā visrāvayēddaṁśaṁ pracchitaṁ ca pralēpayēt | śirīṣarajanīkuṣṭhakuṅkumairamr̥tāyutaiḥ ||33||
दग्ध्वा विस्रावयेद्दंशं प्रच्छितं च प्रलेपयेत् | शिरीषरजनीकुष्ठकुङ्कुमैरमृतायुतैः ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (34) · Śloka 34
chardanaṁ jālinīkvāthaiḥ śukākhyāṅkōṭhayōrapi ||34||
छर्दनं जालिनीक्वाथैः शुकाख्याङ्कोठयोरपि ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (34-36) · Śloka 36
śukākhyākōṣavatyōśca mūlaṁ madana ēva ca | dēvadālīphalaṁ caiva dadhnā pītvā viṣaṁ vamēt | sarvamūṣikadaṣṭānāmēṣa yōgaḥ sukhāvahaḥ ||35|| phalaṁ vacā dēvadālī kuṣṭhaṁ gōbhūtrapēṣitam | pūrvakalpēna yōjyāḥ syuḥ sarvōnduruviṣacchidaḥ ||36||
शुकाख्याकोषवत्योश्च मूलं मदन एव च | देवदालीफलं चैव दध्ना पीत्वा विषं वमेत् | सर्वमूषिकदष्टानामेष योगः सुखावहः ||३५|| फलं वचा देवदाली कुष्ठं गोभूत्रपेषितम् | पूर्वकल्पेन योज्याः स्युः सर्वोन्दुरुविषच्छिदः ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (37) · Śloka 37
virēcanē trivr̥ddantītriphalākalka iṣyatē |37|
विरेचने त्रिवृद्दन्तीत्रिफलाकल्क इष्यते |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (37) · Śloka 38
śirōvirēcanē sāraḥ śirīṣasya phalāni ca ||37|| hitastrikaṭukāḍhyaśca gōmayasvarasō'ñjanē |38|
शिरोविरेचने सारः शिरीषस्य फलानि च ||३७|| हितस्त्रिकटुकाढ्यश्च गोमयस्वरसोऽञ्जने |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (38-40) · Śloka 40
kapitthagōmayarasau lihyānmākṣikasaṁyutau ||38|| rasāñjanaharidrēndrayavakaṭvīṣu vā kr̥tam | prātaḥ sātiviṣaṁ kalkaṁ lihyānmākṣikasaṁyutam ||39|| taṇḍulīyakamūlēṣu sarpiḥ siddhaṁ pibēnnaraḥ | āsphōtamūlasiddhaṁ vā pañcakāpitthamēva vā ||40||
कपित्थगोमयरसौ लिह्यान्माक्षिकसंयुतौ ||३८|| रसाञ्जनहरिद्रेन्द्रयवकट्वीषु वा कृतम् | प्रातः सातिविषं कल्कं लिह्यान्माक्षिकसंयुतम् ||३९|| तण्डुलीयकमूलेषु सर्पिः सिद्धं पिबेन्नरः | आस्फोतमूलसिद्धं वा पञ्चकापित्थमेव वा ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (41) · Śloka 41
mūṣikāṇāṁ viṣaṁ prāyaḥ kupyatyabhrēṣvanirhr̥tam | tatrāpyēṣa vidhiḥ kāryō yaśca dūṣīviṣāpahaḥ ||41||
मूषिकाणां विषं प्रायः कुप्यत्यभ्रेष्वनिर्हृतम् | तत्राप्येष विधिः कार्यो यश्च दूषीविषापहः ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (42) · Śloka 42
sthirāṇāṁ rujatāṁ vā'pi vraṇānāṁ karṇikāṁ bhiṣak | pāṭayitvā yathādōṣaṁ vraṇavaccāpi śōdhayēt ||42||
स्थिराणां रुजतां वाऽपि व्रणानां कर्णिकां भिषक् | पाटयित्वा यथादोषं व्रणवच्चापि शोधयेत् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (43-45) · Śloka 46
śvaśr̥gālatarakṣvr̥kṣavyāghrādīnāṁ yadā'nilaḥ | ślēṣmapraduṣṭō muṣṇāti sañjñāṁ sañjñāvahāśritaḥ ||43|| tadā prasrastalāṅgūlahanuskandhō'tilālavān | atyarthabadhirō'ndhaśca sō'nyōnyamabhidhāvati ||44|| tēnōnmattēna daṣṭasya daṁṣṭriṇā saviṣēṇa tu | suptatā jāyatē daṁśē kr̥ṣṇaṁ cātisravatyasr̥k ||45|| digdhaviddhasya liṅgēna prāyaśaścōpalakṣitaḥ |46|
श्वशृगालतरक्ष्वृक्षव्याघ्रादीनां यदाऽनिलः | श्लेष्मप्रदुष्टो मुष्णाति सञ्ज्ञां सञ्ज्ञावहाश्रितः ||४३|| तदा प्रस्रस्तलाङ्गूलहनुस्कन्धोऽतिलालवान् | अत्यर्थबधिरोऽन्धश्च सोऽन्योन्यमभिधावति ||४४|| तेनोन्मत्तेन दष्टस्य दंष्ट्रिणा सविषेण तु | सुप्तता जायते दंशे कृष्णं चातिस्रवत्यसृक् ||४५|| दिग्धविद्धस्य लिङ्गेन प्रायशश्चोपलक्षितः |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (46) · Śloka 47
yēna cāpi bhavēddaṣṭastasya cēṣṭāṁ rutaṁ naraḥ ||46|| bahuśaḥ pratikurvāṇaḥ kriyāhīnō vinaśyati |47|
येन चापि भवेद्दष्टस्तस्य चेष्टां रुतं नरः ||४६|| बहुशः प्रतिकुर्वाणः क्रियाहीनो विनश्यति |४७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (47) · Śloka 48
daṁṣṭriṇā yēna daṣṭaśca tadrūpaṁ yastu paśyati ||47|| apsu vā yadi vā''darśē'riṣṭaṁ tasya vinirdiśēt |48|
दंष्ट्रिणा येन दष्टश्च तद्रूपं यस्तु पश्यति ||४७|| अप्सु वा यदि वाऽऽदर्शेऽरिष्टं तस्य विनिर्दिशेत् |४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (48) · Śloka 49
trasyatyakasmādyō'bhīkṣṇaṁ dr̥ṣṭvā spr̥ṣṭvā'pi vā jalam ||48|| jalatrāsaṁ tu vidyāttaṁ riṣṭaṁ tadapi kīrtitam |49|
त्रस्यत्यकस्माद्योऽभीक्ष्णं दृष्ट्वा स्पृष्ट्वाऽपि वा जलम् ||४८|| जलत्रासं तु विद्यात्तं रिष्टं तदपि कीर्तितम् |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (49) · Śloka 50
adaṣṭō vā jalatrāsī na kathañcana sidhyati ||49|| prasuptō'thōtthitō vā'pi svasthastrastō na sidhyati |50|
अदष्टो वा जलत्रासी न कथञ्चन सिध्यति ||४९|| प्रसुप्तोऽथोत्थितो वाऽपि स्वस्थस्त्रस्तो न सिध्यति |५०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (50-52) · Śloka 53
daṁśaṁ visrāvya tairdaṣṭē sarpiṣā paridāhitam ||50|| pradihyādagadaiḥ, sarpiḥ purāṇaṁ pāyayēta ca | arkakṣīrayutaṁ hyasya dadyāccāpi viśōdhanam ||51|| śvētāṁ punarnavāṁ cāsya dadyāddhattūrakāyutām | palalaṁ tilatailaṁ ca rūpikāyāḥ payō guḍaḥ ||52|| nihanti viṣamālarkaṁ mēghavr̥ndamivānilaḥ |53|
दंशं विस्राव्य तैर्दष्टे सर्पिषा परिदाहितम् ||५०|| प्रदिह्यादगदैः, सर्पिः पुराणं पाययेत च | अर्कक्षीरयुतं ह्यस्य दद्याच्चापि विशोधनम् ||५१|| श्वेतां पुनर्नवां चास्य दद्याद्धत्तूरकायुताम् | पललं तिलतैलं च रूपिकायाः पयो गुडः ||५२|| निहन्ति विषमालर्कं मेघवृन्दमिवानिलः |५३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (53-58) · Śloka 59
mūlasya śarapuṅkhāyāḥ karṣaṁ dhattūrakārdhikam ||53|| taṇḍulōdakamādāya pēṣayēttaṇḍulaiḥ saha | unmattakasya patraistu saṁvēṣṭyāpūpakaṁ pacēt ||54|| khādēdauṣadhakālē tamalarkaviṣadūṣitaḥ | karōti śvavikārāṁstu tasmiñjīryati cauṣadhē ||55|| vikārāḥ śiśirē yāpyā gr̥hē vārivivarjitē | tataḥ śāntavikārastu snātvā caivāparē'hani ||56|| śāliṣaṣṭikayōrbhaktaṁ kṣīrēṇōṣṇēna bhōjayēt | dinatrayē pañcamē vā vidhirēṣō'rdhamātrayā ||57|| kartavyō bhiṣajā'vaśyamalarkaviṣanāśanaḥ | kupyēt svayaṁ viṣaṁ yasya na sa jīvati mānavaḥ ||58|| tasmāt prakōpayēdāśu svayaṁ yāvat prakupyati |59|
मूलस्य शरपुङ्खायाः कर्षं धत्तूरकार्धिकम् ||५३|| तण्डुलोदकमादाय पेषयेत्तण्डुलैः सह | उन्मत्तकस्य पत्रैस्तु संवेष्ट्यापूपकं पचेत् ||५४|| खादेदौषधकाले तमलर्कविषदूषितः | करोति श्वविकारांस्तु तस्मिञ्जीर्यति चौषधे ||५५|| विकाराः शिशिरे याप्या गृहे वारिविवर्जिते | ततः शान्तविकारस्तु स्नात्वा चैवापरेऽहनि ||५६|| शालिषष्टिकयोर्भक्तं क्षीरेणोष्णेन भोजयेत् | दिनत्रये पञ्चमे वा विधिरेषोऽर्धमात्रया ||५७|| कर्तव्यो भिषजाऽवश्यमलर्कविषनाशनः | कुप्येत् स्वयं विषं यस्य न स जीवति मानवः ||५८|| तस्मात् प्रकोपयेदाशु स्वयं यावत् प्रकुप्यति |५९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (59-61) · Śloka 62
bījaratnauṣadhīgarbhaiḥ kumbhaiḥ śītāmbupūritaiḥ ||59|| snāpayēttaṁ nadītīrē samantrairvā catuṣpathē | baliṁ nivēdya tatrāpi piṇyākaṁ palalaṁ dadhi ||60|| mālyāni ca vicitrāṇi māṁsaṁ pakvāmakaṁ tathā | alakādhipatē yakṣa sāramēyagaṇādhipa ! ||61|| alarkajuṣṭamētanmē nirviṣaṁ kuru mācirāt |62|
बीजरत्नौषधीगर्भैः कुम्भैः शीताम्बुपूरितैः ||५९|| स्नापयेत्तं नदीतीरे समन्त्रैर्वा चतुष्पथे | बलिं निवेद्य तत्रापि पिण्याकं पललं दधि ||६०|| माल्यानि च विचित्राणि मांसं पक्वामकं तथा | अलकाधिपते यक्ष सारमेयगणाधिप ! ||६१|| अलर्कजुष्टमेतन्मे निर्विषं कुरु माचिरात् |६२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (62) · Śloka 63
dadyāt saṁśōdhanaṁ tīkṣṇamēvaṁ snātasya dēhinaḥ ||62|| aśuddhasya surūḍhē'pi vraṇē kupyati tadviṣam |63|
दद्यात् संशोधनं तीक्ष्णमेवं स्नातस्य देहिनः ||६२|| अशुद्धस्य सुरूढेऽपि व्रणे कुप्यति तद्विषम् |६३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (63-64) · Śloka 64
śvādayō'bhihitā vyālā yē'tra daṁṣṭrāviṣā mayā ||63|| ataḥ karōti daṣṭastu tēṣāṁ cēṣṭāṁ rutaṁ naraḥ | bahuśaḥ pratikurvāṇō na cirānmriyatē ca saḥ ||64||
श्वादयोऽभिहिता व्याला येऽत्र दंष्ट्राविषा मया ||६३|| अतः करोति दष्टस्तु तेषां चेष्टां रुतं नरः | बहुशः प्रतिकुर्वाणो न चिरान्म्रियते च सः ||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (65) · Śloka 65
nakhadantakṣataṁ vyālairyatkr̥taṁ tadvimardayēt | siñcēttailēna kōṣṇēna tē hi vātaprakōpakāḥ ||65||
नखदन्तक्षतं व्यालैर्यत्कृतं तद्विमर्दयेत् | सिञ्चेत्तैलेन कोष्णेन ते हि वातप्रकोपकाः ||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
iti suśrutasaṁhitāyāṁ kalpasthānē mūṣikakalpō nāma saptamō'dhyāyaḥ ||7||
इति सुश्रुतसंहितायां कल्पस्थाने मूषिककल्पो नाम सप्तमोऽध्यायः ||७||
🔊 Audio coming soon