Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

7. mūṣikakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ மூஷிககல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो मूषिककल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6

பூர்வஂ ஶுக்ரவிஷா உக்தா மூஷிகா யே ஸமாஸதஃ | நாமலக்ஷணபைஷஜ்யைரஷ்டாதஶ நிபோத மே ||௩|| லாலநஃ புத்ரகஃ கஷ்ணோ ஹஂஸிரஶ்சிக்வி(க்கி)ரஸ்ததா | சுச்சுந்தரோऽலஸஶ்சைவ கஷாயதஶநோऽபி ச ||௪|| குலிங்கஶ்சாஜிதஶ்சைவ சபலஃ கபிலஸ்ததா கோகிலோऽருணஸஞ்ஜ்ஞஶ்ச மஹாகஷ்ணஸ்ததோந்துரஃ ||௫|| ஶ்வேதேந மஹதா ஸார்தஂ கபிலேநாகுநா ததா | மூஷிகஶ்ச கபோதாபஸ்ததைவாஷ்டாதஶ ஸ்மதாஃ ||௬||

View original

पूर्वं शुक्रविषा उक्ता मूषिका ये समासतः | नामलक्षणभैषज्यैरष्टादश निबोध मे ||३|| लालनः पुत्रकः कृष्णो हंसिरश्चिक्वि(क्कि)रस्तथा | छुच्छुन्दरोऽलसश्चैव कषायदशनोऽपि च ||४|| कुलिङ्गश्चाजितश्चैव चपलः कपिलस्तथा कोकिलोऽरुणसञ्ज्ञश्च महाकृष्णस्तथोन्दुरः ||५|| श्वेतेन महता सार्धं कपिलेनाखुना तथा | मूषिकश्च कपोताभस्तथैवाष्टादश स्मृताः ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (7) · Śloka 7

ஶுக்ரஂ பததி யத்ரைஷாஂ ஶுக்ரஸ்பஷ்டைஃ ஸ்பஶந்தி வா | நகதந்தாதிபிஸ்தஸ்மிந் காத்ரே ரக்தஂ ப்ரதுஷ்யதி ||௭||

View original

शुक्रं पतति यत्रैषां शुक्रस्पृष्टैः स्पृशन्ति वा | नखदन्तादिभिस्तस्मिन् गात्रे रक्तं प्रदुष्यति ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (8-9) · Śloka 10

ஜாயந்தே க்ரந்தயஃ ஶோபாஃ கர்ணிகா மண்டலாநி ச | பீடகோபசயஶ்சோக்ரோ விஸர்பாஃ கிடிபாநி ச ||௮|| பர்வபேதோ ருஜஸ்தீவ்ரா மூர்ச்சாऽங்கஸதநஂ ஜ்வரஃ | தௌர்பல்யமருசிஃ ஶ்வாஸோ வமதுர்லோமஹர்ஷணம் ||௯|| தஷ்டரூபஂ ஸமாஸோக்தமேதத்வ்யாஸமதஃ ஶணு |௧௦|

View original

जायन्ते ग्रन्थयः शोफाः कर्णिका मण्डलानि च | पीडकोपचयश्चोग्रो विसर्पाः किटिभानि च ||८|| पर्वभेदो रुजस्तीव्रा मूर्च्छाऽङ्गसदनं ज्वरः | दौर्बल्यमरुचिः श्वासो वमथुर्लोमहर्षणम् ||९|| दष्टरूपं समासोक्तमेतद्व्यासमतः शृणु |१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (10) · Śloka 11

லாலாஸ்ராவோ லாலநேந ஹிக்கா சர்திஶ்ச ஜாயதே ||௧௦|| தண்டுலீயககல்கஂ து லிஹ்யாத்தத்ர ஸமாக்ஷிகம் |௧௧|

View original

लालास्रावो लालनेन हिक्का छर्दिश्च जायते ||१०|| तण्डुलीयककल्कं तु लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12

புத்ரகேணாங்கஸாதஶ்ச பாண்டுவர்ணஶ்ச ஜாயதே ||௧௧|| சீயதே க்ரந்திபிஶ்சாங்கமாகுஶாவகஸந்நிபைஃ | ஶிரீஷேங்குதகல்கஂ து லிஹ்யாத்தத்ர ஸமாக்ஷிகம் ||௧௨||

View original

पुत्रकेणाङ्गसादश्च पाण्डुवर्णश्च जायते ||११|| चीयते ग्रन्थिभिश्चाङ्गमाखुशावकसन्निभैः | शिरीषेङ्गुदकल्कं तु लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (13) · Śloka 13

கஷ்ணேந தஂஶே ஶோபோऽஸக்சர்திஃ ப்ராயஶ்ச துர்திநே | ஶிரீஷபலகுஷ்டஂ து பிபேத் கிஂஶுகபஸ்மநா ||௧௩||

View original

कृष्णेन दंशे शोफोऽसृक्छर्दिः प्रायश्च दुर्दिने | शिरीषफलकुष्ठं तु पिबेत् किंशुकभस्मना ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (14) · Śloka 14

ஹஂஸிரேணாந்நவித்வேஷோ ஜம்பா ரோம்ணாஂ ச ஹர்ஷணம் | பிபேதாரக்வதாதிஂ து ஸுவாந்தஸ்தத்ர மாநவஃ ||௧௪||

View original

हंसिरेणान्नविद्वेषो जृम्भा रोम्णां च हर्षणम् | पिबेदारग्वधादिं तु सुवान्तस्तत्र मानवः ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (15) · Śloka 16

சிக்வி(க்கி)ரேண ஶிரோதுஃகஂ ஶோபோ ஹிக்கா வமிஸ்ததா | ஜாலிநீமதநாங்கோடகஷாயைர்வாமயேத்து தம் ||௧௫|| யவநாலர்ஷபீக்ஷாரஂ பஹத்யோஶ்சாத்ர தாபயேத் |௧௬|

View original

चिक्वि(क्कि)रेण शिरोदुःखं शोफो हिक्का वमिस्तथा | जालिनीमदनाङ्कोठकषायैर्वामयेत्तु तम् ||१५|| यवनालर्षभीक्षारं बृहत्योश्चात्र दापयेत् |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (16-17) · Śloka 18

சுச்சுந்தரேண தட் சர்திர்ஜ்வரோ தௌர்பல்யமேவ ச ||௧௬|| க்ரீவாஸ்தம்பஃ பஷ்டஶோபோ கந்தாஜ்ஞாநஂ விஸூசிகா | சவ்யஂ ஹரீதகீ ஶுண்டீ விடங்கஂ பிப்பலீ மது ||௧௭|| அங்கோடபீஜஂ ச ததா பிபேதத்ர விஷாபஹம் |௧௮|

View original

छुच्छुन्दरेण तृट् छर्दिर्ज्वरो दौर्बल्यमेव च ||१६|| ग्रीवास्तम्भः पृष्ठशोफो गन्धाज्ञानं विसूचिका | चव्यं हरीतकी शुण्ठी विडङ्गं पिप्पली मधु ||१७|| अङ्कोठबीजं च तथा पिबेदत्र विषापहम् |१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (18-20) · Śloka 21

க்ரீவாஸ்தம்போऽலஸேநோர்த்வவாயுர்தஂஶே ருஜா ஜ்வரஃ ||௧௮|| மஹாகதஂ ஸஸர்பிஷ்கஂ லிஹ்யாத்தத்ர ஸமாக்ஷிகம் | நித்ரா கஷாயதந்தேந ஹச்சோஷஃ கார்ஶ்யமேவ ச ||௧௯|| க்ஷௌத்ரோபேதாஃ ஶிரீஷஸ்ய லிஹ்யாத் ஸாரபலத்வசஃ | குலிங்கேந ருஜஃ ஶோபோ ராஜ்யஶ்ச தஂஶமண்டலே ||௨௦|| ஸஹே ஸஸிந்துவாரே ச லிஹ்யாத்தத்ர ஸமாக்ஷிகே |௨௧|

View original

ग्रीवास्तम्भोऽलसेनोर्ध्ववायुर्दंशे रुजा ज्वरः ||१८|| महागदं ससर्पिष्कं लिह्यात्तत्र समाक्षिकम् | निद्रा कषायदन्तेन हृच्छोषः कार्श्यमेव च ||१९|| क्षौद्रोपेताः शिरीषस्य लिह्यात् सारफलत्वचः | कुलिङ्गेन रुजः शोफो राज्यश्च दंशमण्डले ||२०|| सहे ससिन्धुवारे च लिह्यात्तत्र समाक्षिके |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (21) · Śloka 22

அஜிதேநாங்ககஷ்ணத்வஂ சர்திர்மூர்ச்சா ச ஹத்க்ரஹஃ ||௨௧|| ஸ்நுக்க்ஷீரபிஷ்டாஂ பாலிந்தீஂ மஞ்ஜிஷ்டாஂ மதுநா லிஹேத் |௨௨|

View original

अजितेनाङ्गकृष्णत्वं छर्दिर्मूर्च्छा च हृद्ग्रहः ||२१|| स्नुक्क्षीरपिष्टां पालिन्दीं मञ्जिष्ठां मधुना लिहेत् |२२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (22) · Śloka 23

சபலேந பவேச்சர்திர்மூர்ச்சா ச ஸஹ தஷ்ணயா ||௨௨|| க்ஷௌத்ரேண த்ரிபலாஂ லிஹ்யாத்பத்ரகாஷ்டஜடாந்விதாம் |௨௩|

View original

चपलेन भवेच्छर्दिर्मूर्च्छा च सह तृष्णया ||२२|| क्षौद्रेण त्रिफलां लिह्याद्भद्रकाष्ठजटान्विताम् |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (23-24) · Śloka 25

கபிலேந வ்ரணே கோதோ ஜ்வரோ க்ரந்த்யுத்கமஃ ஸதட் ||௨௩|| லிஹ்யாந்மதுயுதாஂ ஶ்வேதாஂ ஶ்வேதாஂ சாபி புநர்நவாம் | க்ரந்தயஃ கோகிலேநோக்ரா ஜ்வரோ தாஹஶ்ச தாருணஃ ||௨௪|| வர்ஷாபூநீலிநீக்வாதகல்கஸித்தஂ கதஂ பிபேத் |௨௫|

View original

कपिलेन व्रणे कोथो ज्वरो ग्रन्थ्युद्गमः सतृट् ||२३|| लिह्यान्मधुयुतां श्वेतां श्वेतां चापि पुनर्नवाम् | ग्रन्थयः कोकिलेनोग्रा ज्वरो दाहश्च दारुणः ||२४|| वर्षाभूनीलिनीक्वाथकल्कसिद्धं घृतं पिबेत् |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (25-31) · Śloka 32

அருணேநாநிலஃ க்ருத்தோ வாதஜாந் குருதே கதாந் ||௨௫|| மஹாகஷ்ணேந பித்தஂ ச ஶ்வேதேந கப ஏவ ச | மஹதா கபிலேநாஸக் கபோதேந சதுஷ்டயம் ||௨௬|| பவந்தி சைஷாஂ தஂஶேஷு க்ரந்திமண்டலகர்ணிகாஃ | பிடகோபசயஶ்சோக்ரஃ ஶோபஶ்ச பஶதாருணஃ ||௨௭|| ததிக்ஷீரகதப்ரஸ்தாஸ்த்ரயஃ ப்ரத்யேகஶோ மதாஃ | கரஞ்ஜாரக்வதவ்யோஷபஹத்யஂஶுமதீஸ்திராஃ ||௨௮|| நிஷ்க்வாத்ய சைஷாஂ க்வாதஸ்ய சதுர்தோஂऽஶஃ புநர்பவேத் | த்ரிவத்கோஜ்யமதாவக்ரஸர்பகந்தாஃ ஸமத்திகாஃ ||௨௯|| கபித்ததாடிமத்வக் ச ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டாஃ ப்ரதாபயேத் | தத் ஸர்வமேகதஃ கத்வா ஶநைர்மத்வக்நிநா பசேத் ||௩௦|| பஞ்சாநாமருணாதீநாஂ விஷமேதத்வ்யபோஹதி | காகாதநீகாகமாச்யோஃ ஸ்வரஸேஷ்வதவா கதம் ||௩௧|| ஸிராஶ்ச ஸ்ராவயேத் ப்ராப்தாஃ குர்யாத் ஸஂஶோதநாநி ச |௩௨|

View original

अरुणेनानिलः क्रुद्धो वातजान् कुरुते गदान् ||२५|| महाकृष्णेन पित्तं च श्वेतेन कफ एव च | महता कपिलेनासृक् कपोतेन चतुष्टयम् ||२६|| भवन्ति चैषां दंशेषु ग्रन्थिमण्डलकर्णिकाः | पिडकोपचयश्चोग्रः शोफश्च भृशदारुणः ||२७|| दधिक्षीरघृतप्रस्थास्त्रयः प्रत्येकशो मताः | करञ्जारग्वधव्योषबृहत्यंशुमतीस्थिराः ||२८|| निष्क्वाथ्य चैषां क्वाथस्य चतुर्थोंऽशः पुनर्भवेत् | त्रिवृद्गोज्यमृतावक्रसर्पगन्धाः समृत्तिकाः ||२९|| कपित्थदाडिमत्वक् च श्लक्ष्णपिष्टाः प्रदापयेत् | तत् सर्वमेकतः कृत्वा शनैर्मृद्वग्निना पचेत् ||३०|| पञ्चानामरुणादीनां विषमेतद्व्यपोहति | काकादनीकाकमाच्योः स्वरसेष्वथवा कृतम् ||३१|| सिराश्च स्रावयेत् प्राप्ताः कुर्यात् संशोधनानि च |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (32) · Śloka 32

ஸர்வேஷாஂ ச விதிஃ கார்யோ மூஷிகாணாஂ விஷேஷ்வயம் ||௩௨||

View original

सर्वेषां च विधिः कार्यो मूषिकाणां विषेष्वयम् ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (33) · Śloka 33

தக்த்வா விஸ்ராவயேத்தஂஶஂ ப்ரச்சிதஂ ச ப்ரலேபயேத் | ஶிரீஷரஜநீகுஷ்டகுங்குமைரமதாயுதைஃ ||௩௩||

View original

दग्ध्वा विस्रावयेद्दंशं प्रच्छितं च प्रलेपयेत् | शिरीषरजनीकुष्ठकुङ्कुमैरमृतायुतैः ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (34) · Śloka 34

சர்தநஂ ஜாலிநீக்வாதைஃ ஶுகாக்யாங்கோடயோரபி ||௩௪||

View original

छर्दनं जालिनीक्वाथैः शुकाख्याङ्कोठयोरपि ||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (34-36) · Śloka 36

ஶுகாக்யாகோஷவத்யோஶ்ச மூலஂ மதந ஏவ ச | தேவதாலீபலஂ சைவ தத்நா பீத்வா விஷஂ வமேத் | ஸர்வமூஷிகதஷ்டாநாமேஷ யோகஃ ஸுகாவஹஃ ||௩௫|| பலஂ வசா தேவதாலீ குஷ்டஂ கோபூத்ரபேஷிதம் | பூர்வகல்பேந யோஜ்யாஃ ஸ்யுஃ ஸர்வோந்துருவிஷச்சிதஃ ||௩௬||

View original

शुकाख्याकोषवत्योश्च मूलं मदन एव च | देवदालीफलं चैव दध्ना पीत्वा विषं वमेत् | सर्वमूषिकदष्टानामेष योगः सुखावहः ||३५|| फलं वचा देवदाली कुष्ठं गोभूत्रपेषितम् | पूर्वकल्पेन योज्याः स्युः सर्वोन्दुरुविषच्छिदः ||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (37) · Śloka 37

விரேசநே த்ரிவத்தந்தீத்ரிபலாகல்க இஷ்யதே |௩௭|

View original

विरेचने त्रिवृद्दन्तीत्रिफलाकल्क इष्यते |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (37) · Śloka 38

ஶிரோவிரேசநே ஸாரஃ ஶிரீஷஸ்ய பலாநி ச ||௩௭|| ஹிதஸ்த்ரிகடுகாட்யஶ்ச கோமயஸ்வரஸோऽஞ்ஜநே |௩௮|

View original

शिरोविरेचने सारः शिरीषस्य फलानि च ||३७|| हितस्त्रिकटुकाढ्यश्च गोमयस्वरसोऽञ्जने |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (38-40) · Śloka 40

கபித்தகோமயரஸௌ லிஹ்யாந்மாக்ஷிகஸஂயுதௌ ||௩௮|| ரஸாஞ்ஜநஹரித்ரேந்த்ரயவகட்வீஷு வா கதம் | ப்ராதஃ ஸாதிவிஷஂ கல்கஂ லிஹ்யாந்மாக்ஷிகஸஂயுதம் ||௩௯|| தண்டுலீயகமூலேஷு ஸர்பிஃ ஸித்தஂ பிபேந்நரஃ | ஆஸ்போதமூலஸித்தஂ வா பஞ்சகாபித்தமேவ வா ||௪௦||

View original

कपित्थगोमयरसौ लिह्यान्माक्षिकसंयुतौ ||३८|| रसाञ्जनहरिद्रेन्द्रयवकट्वीषु वा कृतम् | प्रातः सातिविषं कल्कं लिह्यान्माक्षिकसंयुतम् ||३९|| तण्डुलीयकमूलेषु सर्पिः सिद्धं पिबेन्नरः | आस्फोतमूलसिद्धं वा पञ्चकापित्थमेव वा ||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (41) · Śloka 41

மூஷிகாணாஂ விஷஂ ப்ராயஃ குப்யத்யப்ரேஷ்வநிர்ஹதம் | தத்ராப்யேஷ விதிஃ கார்யோ யஶ்ச தூஷீவிஷாபஹஃ ||௪௧||

View original

मूषिकाणां विषं प्रायः कुप्यत्यभ्रेष्वनिर्हृतम् | तत्राप्येष विधिः कार्यो यश्च दूषीविषापहः ||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (42) · Śloka 42

ஸ்திராணாஂ ருஜதாஂ வாऽபி வ்ரணாநாஂ கர்ணிகாஂ பிஷக் | பாடயித்வா யதாதோஷஂ வ்ரணவச்சாபி ஶோதயேத் ||௪௨||

View original

स्थिराणां रुजतां वाऽपि व्रणानां कर्णिकां भिषक् | पाटयित्वा यथादोषं व्रणवच्चापि शोधयेत् ||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (43-45) · Śloka 46

ஶ்வஶகாலதரக்ஷ்வக்ஷவ்யாக்ராதீநாஂ யதாऽநிலஃ | ஶ்லேஷ்மப்ரதுஷ்டோ முஷ்ணாதி ஸஞ்ஜ்ஞாஂ ஸஞ்ஜ்ஞாவஹாஶ்ரிதஃ ||௪௩|| ததா ப்ரஸ்ரஸ்தலாங்கூலஹநுஸ்கந்தோऽதிலாலவாந் | அத்யர்தபதிரோऽந்தஶ்ச ஸோऽந்யோந்யமபிதாவதி ||௪௪|| தேநோந்மத்தேந தஷ்டஸ்ய தஂஷ்ட்ரிணா ஸவிஷேண து | ஸுப்ததா ஜாயதே தஂஶே கஷ்ணஂ சாதிஸ்ரவத்யஸக் ||௪௫|| திக்தவித்தஸ்ய லிங்கேந ப்ராயஶஶ்சோபலக்ஷிதஃ |௪௬|

View original

श्वशृगालतरक्ष्वृक्षव्याघ्रादीनां यदाऽनिलः | श्लेष्मप्रदुष्टो मुष्णाति सञ्ज्ञां सञ्ज्ञावहाश्रितः ||४३|| तदा प्रस्रस्तलाङ्गूलहनुस्कन्धोऽतिलालवान् | अत्यर्थबधिरोऽन्धश्च सोऽन्योन्यमभिधावति ||४४|| तेनोन्मत्तेन दष्टस्य दंष्ट्रिणा सविषेण तु | सुप्तता जायते दंशे कृष्णं चातिस्रवत्यसृक् ||४५|| दिग्धविद्धस्य लिङ्गेन प्रायशश्चोपलक्षितः |४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (46) · Śloka 47

யேந சாபி பவேத்தஷ்டஸ்தஸ்ய சேஷ்டாஂ ருதஂ நரஃ ||௪௬|| பஹுஶஃ ப்ரதிகுர்வாணஃ க்ரியாஹீநோ விநஶ்யதி |௪௭|

View original

येन चापि भवेद्दष्टस्तस्य चेष्टां रुतं नरः ||४६|| बहुशः प्रतिकुर्वाणः क्रियाहीनो विनश्यति |४७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (47) · Śloka 48

தஂஷ்ட்ரிணா யேந தஷ்டஶ்ச தத்ரூபஂ யஸ்து பஶ்யதி ||௪௭|| அப்ஸு வா யதி வாऽऽதர்ஶேऽரிஷ்டஂ தஸ்ய விநிர்திஶேத் |௪௮|

View original

दंष्ट्रिणा येन दष्टश्च तद्रूपं यस्तु पश्यति ||४७|| अप्सु वा यदि वाऽऽदर्शेऽरिष्टं तस्य विनिर्दिशेत् |४८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (48) · Śloka 49

த்ரஸ்யத்யகஸ்மாத்யோऽபீக்ஷ்ணஂ தஷ்ட்வா ஸ்பஷ்ட்வாऽபி வா ஜலம் ||௪௮|| ஜலத்ராஸஂ து வித்யாத்தஂ ரிஷ்டஂ ததபி கீர்திதம் |௪௯|

View original

त्रस्यत्यकस्माद्योऽभीक्ष्णं दृष्ट्वा स्पृष्ट्वाऽपि वा जलम् ||४८|| जलत्रासं तु विद्यात्तं रिष्टं तदपि कीर्तितम् |४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (49) · Śloka 50

அதஷ்டோ வா ஜலத்ராஸீ ந கதஞ்சந ஸித்யதி ||௪௯|| ப்ரஸுப்தோऽதோத்திதோ வாऽபி ஸ்வஸ்தஸ்த்ரஸ்தோ ந ஸித்யதி |௫௦|

View original

अदष्टो वा जलत्रासी न कथञ्चन सिध्यति ||४९|| प्रसुप्तोऽथोत्थितो वाऽपि स्वस्थस्त्रस्तो न सिध्यति |५०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (50-52) · Śloka 53

தஂஶஂ விஸ்ராவ்ய தைர்தஷ்டே ஸர்பிஷா பரிதாஹிதம் ||௫௦|| ப்ரதிஹ்யாதகதைஃ, ஸர்பிஃ புராணஂ பாயயேத ச | அர்கக்ஷீரயுதஂ ஹ்யஸ்ய தத்யாச்சாபி விஶோதநம் ||௫௧|| ஶ்வேதாஂ புநர்நவாஂ சாஸ்ய தத்யாத்தத்தூரகாயுதாம் | பலலஂ திலதைலஂ ச ரூபிகாயாஃ பயோ குடஃ ||௫௨|| நிஹந்தி விஷமாலர்கஂ மேகவந்தமிவாநிலஃ |௫௩|

View original

दंशं विस्राव्य तैर्दष्टे सर्पिषा परिदाहितम् ||५०|| प्रदिह्यादगदैः, सर्पिः पुराणं पाययेत च | अर्कक्षीरयुतं ह्यस्य दद्याच्चापि विशोधनम् ||५१|| श्वेतां पुनर्नवां चास्य दद्याद्धत्तूरकायुताम् | पललं तिलतैलं च रूपिकायाः पयो गुडः ||५२|| निहन्ति विषमालर्कं मेघवृन्दमिवानिलः |५३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (53-58) · Śloka 59

மூலஸ்ய ஶரபுங்காயாஃ கர்ஷஂ தத்தூரகார்திகம் ||௫௩|| தண்டுலோதகமாதாய பேஷயேத்தண்டுலைஃ ஸஹ | உந்மத்தகஸ்ய பத்ரைஸ்து ஸஂவேஷ்ட்யாபூபகஂ பசேத் ||௫௪|| காதேதௌஷதகாலே தமலர்கவிஷதூஷிதஃ | கரோதி ஶ்வவிகாராஂஸ்து தஸ்மிஞ்ஜீர்யதி சௌஷதே ||௫௫|| விகாராஃ ஶிஶிரே யாப்யா கஹே வாரிவிவர்ஜிதே | ததஃ ஶாந்தவிகாரஸ்து ஸ்நாத்வா சைவாபரேऽஹநி ||௫௬|| ஶாலிஷஷ்டிகயோர்பக்தஂ க்ஷீரேணோஷ்ணேந போஜயேத் | திநத்ரயே பஞ்சமே வா விதிரேஷோऽர்தமாத்ரயா ||௫௭|| கர்தவ்யோ பிஷஜாऽவஶ்யமலர்கவிஷநாஶநஃ | குப்யேத் ஸ்வயஂ விஷஂ யஸ்ய ந ஸ ஜீவதி மாநவஃ ||௫௮|| தஸ்மாத் ப்ரகோபயேதாஶு ஸ்வயஂ யாவத் ப்ரகுப்யதி |௫௯|

View original

मूलस्य शरपुङ्खायाः कर्षं धत्तूरकार्धिकम् ||५३|| तण्डुलोदकमादाय पेषयेत्तण्डुलैः सह | उन्मत्तकस्य पत्रैस्तु संवेष्ट्यापूपकं पचेत् ||५४|| खादेदौषधकाले तमलर्कविषदूषितः | करोति श्वविकारांस्तु तस्मिञ्जीर्यति चौषधे ||५५|| विकाराः शिशिरे याप्या गृहे वारिविवर्जिते | ततः शान्तविकारस्तु स्नात्वा चैवापरेऽहनि ||५६|| शालिषष्टिकयोर्भक्तं क्षीरेणोष्णेन भोजयेत् | दिनत्रये पञ्चमे वा विधिरेषोऽर्धमात्रया ||५७|| कर्तव्यो भिषजाऽवश्यमलर्कविषनाशनः | कुप्येत् स्वयं विषं यस्य न स जीवति मानवः ||५८|| तस्मात् प्रकोपयेदाशु स्वयं यावत् प्रकुप्यति |५९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (59-61) · Śloka 62

பீஜரத்நௌஷதீகர்பைஃ கும்பைஃ ஶீதாம்புபூரிதைஃ ||௫௯|| ஸ்நாபயேத்தஂ நதீதீரே ஸமந்த்ரைர்வா சதுஷ்பதே | பலிஂ நிவேத்ய தத்ராபி பிண்யாகஂ பலலஂ ததி ||௬௦|| மால்யாநி ச விசித்ராணி மாஂஸஂ பக்வாமகஂ ததா | அலகாதிபதே யக்ஷ ஸாரமேயகணாதிப ! ||௬௧|| அலர்கஜுஷ்டமேதந்மே நிர்விஷஂ குரு மாசிராத் |௬௨|

View original

बीजरत्नौषधीगर्भैः कुम्भैः शीताम्बुपूरितैः ||५९|| स्नापयेत्तं नदीतीरे समन्त्रैर्वा चतुष्पथे | बलिं निवेद्य तत्रापि पिण्याकं पललं दधि ||६०|| माल्यानि च विचित्राणि मांसं पक्वामकं तथा | अलकाधिपते यक्ष सारमेयगणाधिप ! ||६१|| अलर्कजुष्टमेतन्मे निर्विषं कुरु माचिरात् |६२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (62) · Śloka 63

தத்யாத் ஸஂஶோதநஂ தீக்ஷ்ணமேவஂ ஸ்நாதஸ்ய தேஹிநஃ ||௬௨|| அஶுத்தஸ்ய ஸுரூடேऽபி வ்ரணே குப்யதி தத்விஷம் |௬௩|

View original

दद्यात् संशोधनं तीक्ष्णमेवं स्नातस्य देहिनः ||६२|| अशुद्धस्य सुरूढेऽपि व्रणे कुप्यति तद्विषम् |६३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (63-64) · Śloka 64

ஶ்வாதயோऽபிஹிதா வ்யாலா யேऽத்ர தஂஷ்ட்ராவிஷா மயா ||௬௩|| அதஃ கரோதி தஷ்டஸ்து தேஷாஂ சேஷ்டாஂ ருதஂ நரஃ | பஹுஶஃ ப்ரதிகுர்வாணோ ந சிராந்ம்ரியதே ச ஸஃ ||௬௪||

View original

श्वादयोऽभिहिता व्याला येऽत्र दंष्ट्राविषा मया ||६३|| अतः करोति दष्टस्तु तेषां चेष्टां रुतं नरः | बहुशः प्रतिकुर्वाणो न चिरान्म्रियते च सः ||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (65) · Śloka 65

நகதந்தக்ஷதஂ வ்யாலைர்யத்கதஂ தத்விமர்தயேத் | ஸிஞ்சேத்தைலேந கோஷ்ணேந தே ஹி வாதப்ரகோபகாஃ ||௬௫||

View original

नखदन्तक्षतं व्यालैर्यत्कृतं तद्विमर्दयेत् | सिञ्चेत्तैलेन कोष्णेन ते हि वातप्रकोपकाः ||६५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 7

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ கல்பஸ்தாநே மூஷிககல்போ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ ||௭||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां कल्पस्थाने मूषिककल्पो नाम सप्तमोऽध्यायः ||७||

🔊 Audio coming soon

7. mūṣikakalpaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi