Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

17. āmapakvaiṣaṇīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ਅਥਾਤ ਆਮਪਕ੍ਵੈਸਣੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||

View original

अथात आमपक्वैषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ਸ਼ੋਫਸਮੁਤ੍ਥਾਨਾ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵਿਦ੍ਰਧ੍ਯਲਜੀਪ੍ਰਭਤਯਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਵ੍ਯਾਧਯੋਭਿਹਿਤਾ ਅਨੇਕਾਕਤਯਃ, ਤੈਰ੍ਵਿਲਕ੍ਸਣਃ ਪਥੁਰ੍ਗ੍ਰਥਿਤਃ ਸਮੋ ਵਿਸਮੋ ਵਾ ਤ੍ਵਙ੍ਮਾਂਸਸ੍ਥਾਯੀ ਦੋਸਸਙ੍ਘਾਤਃ ਸ਼ਰੀਰੈਕਦੇਸ਼ੋਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ੋਫ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ||੩||

View original

शोफसमुत्थाना ग्रन्थिविद्रध्यलजीप्रभृतयः प्रायेण व्याधयोऽभिहिता अनेकाकृतयः, तैर्विलक्षणः पृथुर्ग्रथितः समो विषमो वा त्वङ्मांसस्थायी दोषसङ्घातः शरीरैकदेशोत्थितः शोफ इत्युच्यते ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ਸ ਸਡ੍ਵਿਧੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਸ਼ੋਣਿਤਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਗਨ੍ਤੁਨਿਮਿਤ੍ਤਃ | ਤਸ੍ਯ ਦੋਸਰੂਪਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਰ੍ਲਕ੍ਸਣਾਨਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ | ਤਤ੍ਰ, ਵਾਤਸ਼ੋਫਃ ਕਸ੍ਣੋਰੁਣੋ ਵਾ ਪਰੁਸੋ ਮਦੁਰਨਵਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੋਦਾਦਯਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਵੇਦਨਾਵਿਸ਼ੇਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ; ਪਿਤ੍ਤਸ਼ੋਫਃ ਪੀਤੋ ਮਦੁਃ ਸਰਕ੍ਤੋ ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਾਨੁਸਾਰ੍ਯੋਸਾਦਯਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਵੇਦਨਾਵਿਸ਼ੇਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ; ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸ਼੍ਵਯਥੁਃ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਕਠਿਨਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਸ਼ੀਤੋ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਮਨ੍ਦਾਨੁਸਾਰੀ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਦਯਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਵੇਦਨਾਵਿਸ਼ੇਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ; ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਵੇਦਨਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸ਼੍ਵਯਥੁਃ; ਪਿਤ੍ਤਵਚ੍ਛੋਣਿਤਜੋਤਿਕਸ੍ਣਸ਼੍ਚ; ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਲਕ੍ਸਣ ਆਗਨ੍ਤੁਰ੍ਲੋਹਿਤਾਵਭਾਸਸ਼੍ਚ ||੪||

View original

स षड्विधो वातपित्तकफशोणितसन्निपातागन्तुनिमित्तः | तस्य दोषरूपव्यञ्जनैर्लक्षणानि व्याख्यास्यामः | तत्र, वातशोफः कृष्णोऽरुणो वा परुषो मृदुरनवस्थितास्तोदादयश्चात्र वेदनाविशेषा भवन्ति; पित्तशोफः पीतो मृदुः सरक्तो वा शीघ्रानुसार्योषादयश्चात्र वेदनाविशेषा भवन्ति; श्लेष्मश्वयथुः पाण्डुः कठिनः स्निग्धः शीतो स्निग्धो मन्दानुसारी कण्ड्वादयश्चात्र वेदनाविशेषा भवन्ति; सर्ववर्णवेदनः सन्निपातश्वयथुः; पित्तवच्छोणितजोऽतिकृष्णश्च; पित्तरक्तलक्षण आगन्तुर्लोहितावभासश्च ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ਸ ਯਦਾ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੈਃ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਸ਼ੇਸੈਰ੍ਨ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਯਿਤੁਂ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਪਰ੍ਯਯਾਦ੍ਬਹੁਤ੍ਵਾਦ੍ਵਾ ਦੋਸਾਣਾਂ ਤਦਾ ਪਾਕਾਭਿਮੁਖੋ ਭਵਤਿ | ਤਸ੍ਯਾਮਸ੍ਯ ਪਚ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪਕ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਲਕ੍ਸਣਮੁਚ੍ਯਮਾਨਮੁਪਧਾਰਯ- | ਤਤ੍ਰ, ਮਨ੍ਦੋਸ੍ਮਤਾ ਤ੍ਵਕ੍ਸਵਰ੍ਣਤਾ ਸ਼ੀਤਸ਼ੋਫਤਾ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਮਨ੍ਦਵੇਦਨਤਾਲ੍ਪਸ਼ੋਫਤਾ ਚਾਮਲਕ੍ਸਣਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਟਂ; ਸੂਚਿਭਿਰਿਵ ਨਿਸ੍ਤੁਦ੍ਯਤੇ, ਦਸ਼੍ਯਤ ਇਵ ਪਿਪੀਲਿਕਾਭਿਃ, ਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸਂਸਰ੍ਪ੍ਯਤ ਇਵ, ਛਿਦ੍ਯਤ ਇਵ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ, ਭਿਦ੍ਯਤ ਇਵ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ, ਤਾਡ੍ਯਤ ਇਵ ਦਣ੍ਡੇਨ, ਪੀਡ੍ਯਤ ਇਵ ਪਾਣਿਨਾ, ਘਟ੍ਯਤ ਇਵ ਚਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾ, ਦਹ੍ਯਤੇ ਪਚ੍ਯਤ ਇਵ ਚਾਗ੍ਨਿਕ੍ਸਾਰਾਭ੍ਯਾਮ੍, ਓਸਚੋਸਪਰੀਦਾਹਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਵਸ਼੍ਚਿਕਵਿਦ੍ਧ ਇਵ ਚ ਸ੍ਥਾਨਾਸਨਸ਼ਯਨੇਸੁ ਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮੁਪੈਤਿ, ਆਧ੍ਮਾਤਬਸ੍ਤਿਰਿਵਾਤਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਫੋ ਭਵਤਿ , ਤ੍ਵਗ੍ਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਸ਼ੋਫਾਭਿਵਦ੍ਧਿਰ੍ਜ੍ਵਰਦਾਹਪਿਪਾਸਾ ਭਕ੍ਤਾਰੁਚਿਸ਼੍ਚ ਪਚ੍ਯਮਾਨਲਿਙ੍ਗਂ; ਵੇਦਨੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਪਾਣ੍ਡੁਤਾਲ੍ਪਸ਼ੋਫਤਾ ਵਲੀਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਪਰਿਪੁਟਨਂ ਨਿਮ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨਮਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾਵਪੀਡਿਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਨ੍ਨਮਨਂ, ਬਸ੍ਤਾਵਿਵੋਦਕਸਞ੍ਚਰਣਂ ਪੂਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪੀਡਯਤ੍ਯੇਕਮਨ੍ਤਮਨ੍ਤੇ ਚਾਵਪੀਡਿਤੇ, ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਸ੍ਤੋਦਃ ਕਣ੍ਡੂਰੁਨ੍ਨਤਤਾ ਵ੍ਯਾਧੇਰੁਪਦ੍ਰਵਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਭਕ੍ਤਾਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸਾ ਚ ਪਕ੍ਵਲਿਙ੍ਗਮ੍ | ਕਫਜੇਸੁ ਤੁ ਰੋਗੇਸੁ ਗਮ੍ਭੀਰਗਤਿਤ੍ਵਾਦਭਿਘਾਤਜੇਸੁ ਵਾ ਕੇਸੁਚਿਦਸਮਸ੍ਤਂ ਪਕ੍ਵਲਕ੍ਸਣਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਪਕ੍ਵਮਪਕ੍ਵਮਿਤਿ ਮਨ੍ਯਮਾਨੋ ਭਿਸਙ੍ਮੋਹਮੁਪੈਤਿ; ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਤ੍ਵਕ੍ਸਵਰ੍ਣਤਾ ਸ਼ੀਤਸ਼ੋਫਤਾ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਲ੍ਪਰੁਜਤਾਸ਼੍ਮਵਚ੍ਚ ਘਨਤਾ, ਨ ਮੋਹਮੁਪੇਯਾਦਿਤਿ ||੫||

View original

स यदा बाह्याभ्यन्तरैः क्रियाविशेषैर्न सम्भावितः प्रशमयितुं क्रियाविपर्ययाद्बहुत्वाद्वा दोषाणां तदा पाकाभिमुखो भवति | तस्यामस्य पच्यमानस्य पक्वस्य च लक्षणमुच्यमानमुपधारय- | तत्र, मन्दोष्मता त्वक्सवर्णता शीतशोफता स्थैर्यं मन्दवेदनताऽल्पशोफता चामलक्षणमुद्दिष्टं; सूचिभिरिव निस्तुद्यते, दश्यत इव पिपीलिकाभिः, ताभिश्च संसर्प्यत इव, छिद्यत इव शस्त्रेण, भिद्यत इव शक्तिभिः, ताड्यत इव दण्डेन, पीड्यत इव पाणिना, घट्यत इव चाङ्गुल्या, दह्यते पच्यत इव चाग्निक्षाराभ्याम्, ओषचोषपरीदाहाश्च भवन्ति, वृश्चिकविद्ध इव च स्थानासनशयनेषु न शान्तिमुपैति, आध्मातबस्तिरिवाततश्च शोफो भवति , त्वग्वैवर्ण्यं शोफाभिवृद्धिर्ज्वरदाहपिपासा भक्तारुचिश्च पच्यमानलिङ्गं; वेदनोपशान्तिः पाण्डुताऽल्पशोफता वलीप्रादुर्भावस्त्वक्परिपुटनं निम्नदर्शनमङ्गुल्याऽवपीडिते प्रत्युन्नमनं, बस्ताविवोदकसञ्चरणं पूयस्य प्रपीडयत्येकमन्तमन्ते चावपीडिते, मुहुर्मुहुस्तोदः कण्डूरुन्नतता व्याधेरुपद्रवशान्तिर्भक्ताभिकाङ्क्षा च पक्वलिङ्गम् | कफजेषु तु रोगेषु गम्भीरगतित्वादभिघातजेषु वा केषुचिदसमस्तं पक्वलक्षणं दृष्ट्वा पक्वमपक्वमिति मन्यमानो भिषङ्मोहमुपैति; तत्र हि त्वक्सवर्णता शीतशोफता स्थैर्यमल्परुजताऽश्मवच्च घनता, न मोहमुपेयादिति ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਆਮਂ ਵਿਪਚ੍ਯਮਾਨਂ ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪਕ੍ਵਂ ਚ ਯੋ ਭਿਸਕ੍ | ਜਾਨੀਯਾਤ੍ ਸ ਭਵੇਦ੍ਵੈਦ੍ਯਃ ਸ਼ੇਸਾਸ੍ਤਸ੍ਕਰਵਤ੍ਤਯਃ ||੬||

View original

भवन्ति चात्र- आमं विपच्यमानं च सम्यक् पक्वं च यो भिषक् | जानीयात् स भवेद्वैद्यः शेषास्तस्करवृत्तयः ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8

ਵਾਤਾਦਤੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਰੁਜਾ ਨ ਪਾਕਃ ਪਿਤ੍ਤਾਦਤੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਫਾਚ੍ਚ ਪੂਯਃ | ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ ਪਰਿਪਾਕਕਾਲੇ ਪਚਨ੍ਤਿ ਸ਼ੋਫਾਂਸ੍ਤ੍ਰਯ ਏਵ ਦੋਸਾਃ ||੭|| ਕਾਲਾਨ੍ਤਰੇਣਾਭ੍ਯੁਦਿਤਂ ਤੁ ਪਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸ਼ੇ ਵਾਤਕਫੌ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ | ਪਚਤ੍ਯਤਃ ਸ਼ੋਣਿਤਮੇਵ ਪਾਕੋ ਮਤੋਪਰੇਸਾਂ ਵਿਦੁਸਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ||੮||

View original

वातादृते नास्ति रुजा न पाकः पित्तादृते नास्ति कफाच्च पूयः | तस्मात् समस्तान् परिपाककाले पचन्ति शोफांस्त्रय एव दोषाः ||७|| कालान्तरेणाभ्युदितं तु पित्तं कृत्वा वशे वातकफौ प्रसह्य | पचत्यतः शोणितमेव पाको मतोऽपरेषां विदुषां द्वितीयः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

ਤਤ੍ਰ, ਆਮਚ੍ਛੇਦੇ ਮਾਂਸਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਸਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਥਿਵ੍ਯਾਪਾਦਨਮਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ੋਣਿਤਾਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਰ੍ਵੇਦਨਾਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋਵਦਰਣਮਨੇਕੋਪਦ੍ਰਵਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕ੍ਸਤਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਵਾ ਭਵਤਿ | ਸ ਯਦਾ ਭਯਮੋਹਾਭ੍ਯਾਂ ਪਕ੍ਵਮਪ੍ਯਪਕ੍ਵਮਿਤਿ ਮਨ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚਿਰਮੁਪੇਕ੍ਸਤੇ ਵ੍ਯਾਧਿਂ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਤਦਾ ਗਮ੍ਭੀਰਾਨੁਗਤੋ ਦ੍ਵਾਰਮਲਭਮਾਨਃ ਪੂਯਃ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਯਮਵਦਾਰ੍ਯੋਤ੍ਸਙ੍ਗਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮਵਕਾਸ਼ਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਡੀਂ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯੋ ਭਵਤ੍ਯਸਾਧ੍ਯੋ ਵੇਤਿ ||੯||

View original

तत्र, आमच्छेदे मांससिरास्नायुसन्ध्यस्थिव्यापादनमतिमात्रं शोणितातिप्रवृत्तिर्वेदनाप्रादुर्भावोऽवदरणमनेकोपद्रवदर्शनं क्षतविद्रधिर्वा भवति | स यदा भयमोहाभ्यां पक्वमप्यपक्वमिति मन्यमानश्चिरमुपेक्षते व्याधिं वैद्यस्तदा गम्भीरानुगतो द्वारमलभमानः पूयः स्वमाश्रयमवदार्योत्सङ्गं महान्तमवकाशं कृत्वा नाडीं जनयित्वा कृच्छ्रसाध्यो भवत्यसाध्यो वेति ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (10) · Śloka 10

ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਯਸ਼੍ਛਿਨਤ੍ਤ੍ਯਾਮਮਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਵਮੁਪੇਕ੍ਸਤੇ | ਸ਼੍ਵਪਚਾਵਿਵ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯੌ ਤਾਵਨਿਸ਼੍ਚਿਤਕਾਰਿਣੌ ||੧੦||

View original

भवति चात्र- यश्छिनत्त्याममज्ञानाद्यश्च पक्वमुपेक्षते | श्वपचाविव मन्तव्यौ तावनिश्चितकारिणौ ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (11-13) · Śloka 13

ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਣਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਂ ਭੋਜਯੇਦਾਤੁਰਂ ਭਿਸਕ੍ | ਮਦ੍ਯਪਂ ਪਾਯਯੇਨ੍ਮਦ੍ਯਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਯੋ ਵੇਦਨਾਸਹਃ ||੧੧|| ਨ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਤ੍ਯਨ੍ਨਸਂਯੋਗਾਨ੍ਮਤ੍ਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਬੁਧ੍ਯਤੇ | ਤਸ੍ਮਾਦਵਸ਼੍ਯਂ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰੋਗੇਸੂਕ੍ਤੇਸੁ ਕਰ੍ਮਣਿ ||੧੨|| ਪ੍ਰਾਣੋ ਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੋ ਨਣਾਂ ਬਾਹ੍ਯਪ੍ਰਾਣਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ | ਧਾਰਯਤ੍ਯਵਿਰੋਧੇਨ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪਾਞ੍ਚਭੌਤਿਕਮ੍ ||੧੩||

View original

प्राक् शस्त्रकर्मणश्चेष्टं भोजयेदातुरं भिषक् | मद्यपं पाययेन्मद्यं तीक्ष्णं यो वेदनाऽसहः ||११|| न मूर्च्छत्यन्नसंयोगान्मत्तः शस्त्रं न बुध्यते | तस्मादवश्यं भोक्तव्यं रोगेषूक्तेषु कर्मणि ||१२|| प्राणो ह्याभ्यन्तरो नॄणां बाह्यप्राणगुणान्वितः | धारयत्यविरोधेन शरीरं पाञ्चभौतिकम् ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (14) · Śloka 14

ਅਲ੍ਪੋ ਮਹਾਨ੍ ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਵਿਨਾ ਯਃ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ ਪਾਕਮੁਪੈਤਿ ਸ਼ੋਫਃ | ਵਿਸ਼ਾਲਮੂਲੋ ਵਿਸਮਂ ਵਿਦਗ੍ਧਃ ਸ ਕਚ੍ਛ੍ਰਤਾਂ ਯਾਤ੍ਯਵਗਾਢਦੋਸਃ ||੧੪||

View original

अल्पो महान् वा क्रियया विना यः समुच्छ्रितः पाकमुपैति शोफः | विशालमूलो विषमं विदग्धः स कृच्छ्रतां यात्यवगाढदोषः ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (15) · Śloka 15

ਆਲੇਪਵਿਸ੍ਰਾਵਣਾਸ਼ੋਧਨੈਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਯਦਿ ਨੋਪਸ਼ਾਮ੍ਯੇਤ੍ | ਪਚ੍ਯੇਤ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਮਮਲ੍ਪਮੂਲਃ ਸ ਪਿਣ੍ਡਿਤਸ਼੍ਚੋਪਰਿ ਚੋਨ੍ਨਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ||੧੫||

View original

आलेपविस्रावणाशोधनैस्तु सम्यक् प्रयुक्तैर्यदि नोपशाम्येत् | पच्येत शीघ्रं सममल्पमूलः स पिण्डितश्चोपरि चोन्नतः स्यात् ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (16) · Śloka 16

ਕਕ੍ਸਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਥੈਵ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯ੍ਵੀਰਿਤਃ ਸਨ੍ਦਹਤਿ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ | ਤਥੈਵ ਪੂਯੋਪ੍ਯਵਿਨਿਃਸਤੋ ਹਿ ਮਾਂਸਂ ਸਿਰਾਃ ਸ੍ਨਾਯੁ ਚ ਖਾਦਤੀਹ ||੧੬||

View original

कक्षं समासाद्य यथैव वह्निर्वाय्वीरितः सन्दहति प्रसह्य | तथैव पूयोऽप्यविनिःसृतो हि मांसं सिराः स्नायु च खादतीह ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (17-18) · Śloka 18

ਆਦੌ ਵਿਮ੍ਲਾਪਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਵਸੇਚਨਮ੍ | ਤਤੀਯਮੁਪਨਾਹਂ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਥੀਂ ਪਾਟਨਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ ||੧੭|| ਪਞ੍ਚਮਂ ਸ਼ੋਧਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਸ੍ਠਂ ਰੋਪਣਮਿਸ੍ਯਤੇ | ਏਤੇ ਕ੍ਰਮਾ ਵ੍ਰਣਸ੍ਯੋਕ੍ਤਾਃ ਸਪ੍ਤਮਂ ਵੈਕਤਾਪਹਮ੍ ||੧੮||

View original

आदौ विम्लापनं कुर्याद्द्वितीयमवसेचनम् | तृतीयमुपनाहं तु चतुर्थीं पाटनक्रियाम् ||१७|| पञ्चमं शोधनं कुर्यात् षष्ठं रोपणमिष्यते | एते क्रमा व्रणस्योक्ताः सप्तमं वैकृतापहम् ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 17

ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਆਮਪਕ੍ਵੈਸਣੀਯੋ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੭||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने आमपक्वैषणीयो नाम सप्तदशोऽध्यायः ||१७||

🔊 Audio coming soon

17. āmapakvaiṣaṇīyādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi