45. dravadravyavidhyadhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ த்ரவத்ரவ்யவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

பாநீயமாந்தரீக்ஷமநிர்தேஶ்யரஸமமதஂ ஜீவநஂ தர்பணஂ தாரணமாஶ்வாஸஜநநஂ ஶ்ரமக்லமபிபாஸாமதமூர்ச்சாதந்த்ராநித்ராதாஹப்ரஶமநமேகாந்ததஃ பத்யதமஂ ச ||௩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ததேவாவநிபதிதமந்யதமஂ ரஸமுபலபதே ஸ்தாநவிஶேஷாந்நதீநதஸரஸ்தடாகவாபீகூபசுண்டீப்ரஸ்ரவணோத்பிதவிகிரகேதாரபல்வலாதி ஷு ஸ்தாநேஷ்வவஸ்திதமிதி ||௪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

தத்ர, ‘லோஹிதகபிலபாண்டுநீலபீதஶுக்லேஷ்வவநிப்ரதேஶேஷு மதுராம்லலவணகடுதிக்தகஷாயாணி யதாஸங்க்யமுதகாநி ஸம்பவந்தி’ இத்யேகே பாஷந்தே ||௫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

தத்து ந ஸம்யக்; பதிவ்யாதீநாமந்யோந்யாநுப்ரவேஶகதஃ ஸலிலரஸோ பவத்யுத்கர்ஷாபகர்ஷேண | தத்ர, ஸ்வலக்ஷணபூயிஷ்டாயாஂ பூமாவம்லஂ லவணஂ ச; அம்புகுணபூயிஷ்டாயாஂ மதுரஂ; தேஜோகுணபூயிஷ்டாயாஂ கடுகஂ திக்தஂ ச; வாயுகுணபூயிஷ்டாயாஂ கஷாயம்; ஆகாஶகுணபூயிஷ்டாயாமவ்யக்தரஸம், அவ்யக்தஂ ஹ்யாகாஶமித்யதஃ; தத் ப்ரதாநமவ்யக்தரஸத்வாத், தத்பேயமாந்தரீக்ஷாலாபே ||௬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

தத்ராந்தரீக்ஷஂ சதுர்விதம் | தத்யதா- தாரஂ, காரஂ, தௌஷாரஂ, ஹைமமிதி | தேஷாஂ தாரஂ ப்ரதாநஂ, லகுத்வாத்; தத் புநர்த்விவிதஂ- காங்கஂ, ஸாமுத்ரஂ சேதி | தத்ர காங்கமாஶ்வயுஜே மாஸி ப்ராயஶோ வர்ஷதி | தயோர்த்வயோரபி பரீக்ஷணஂ குர்வீத- ஶால்யோதநபிண்டமகுதிதமவிதக்தஂ ரஜதபாஜநோபஹிதஂ வர்ஷதி தேவே பஹிஷ்குர்வீத, ஸ யதி முஹூர்தஂ ஸ்திதஸ்தாதஶ ஏவ பவதி ததா காங்கஂ பததீத்யவகந்தவ்யஂ; வர்ணாந்யத்வே ஸிக்தப்ரக்லேதே ச ஸாமுத்ரமிதி வித்யாத், தந்நோபாதேயம் | ஸாமுத்ரமப்யாஶ்வயுஜே மாஸி கஹீதஂ காங்கவத்பவதி | காங்கஂ புநஃ ப்ரதாநஂ, ததுபாததீதாஶ்வயுஜே மாஸி | ஶுசிஶுக்லவிததபடைகதேஶச்யுதமதவா ஹர்ம்யதலபரிப்ரஷ்டமந்யைர்வா ஶுசிபிர்பாஜநைர்கஹீதஂ ஸௌவர்ணே ராஜதே மந்மயே வா பாத்ரே நிதத்யாத் | தத் ஸர்வகாலமுபயுஞ்ஜீத, தஸ்யாலாபே பௌமம் | தச்சாகாஶகுணபஹுலம் | தத் புநஃ ஸப்தவிதம் | தத்யதா- கௌபஂ, நாதேயஂ, ஸாரஸஂ, தாடாகஂ, ப்ராஸ்ரவணம், ஔத்பிதஂ, சௌண்ட்யமிதி ||௭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

தத்ர வர்ஷாஸ்வாந்தரிக்ஷமௌத்பிதஂ வா ஸேவேத, மஹாகுணத்வாத்; ஶரதி ஸர்வஂ, ப்ரஸந்நத்வாத்; ஹேமந்தே ஸாரஸஂ தாடாகஂ வா; வஸந்தே கௌபஂ ப்ராஸ்ரவணஂ வா; க்ரீஷ்மேऽப்யேவஂ; ப்ராவஷி சௌண்ட்யமநபிவஷ்டஂ ஸர்வஂ சேதி ||௮||

Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10

கீடமூத்ரபுரீஷாண்டஶவகோதப்ரதூஷிதம் | தணபர்ணோத்கரயுதஂ கலுஷஂ விஷஸஂயுதம் ||௯|| யோऽவகாஹேத வர்ஷாஸு பிபேத்வாऽபி நவஂ ஜலம் | ஸ பாஹ்யாப்யந்தராந் ரோகாந் ப்ராப்நுயாத் க்ஷிப்ரமேவ து ||௧௦||

Adhikarana 9 (11) · Śloka 11

தத்ர யத் பங்கஶைவலஹடதணபத்மபத்ரப்ரபதிபிரவச்சந்நஂ ரவிஶஶிகிரணாநிலைர்நாபிஜுஷ்டஂ கந்தவர்ணரஸோபஸஷ்டஂ தத்வ்யாபந்நமிதி வித்யாத் | தஸ்ய ஸ்பர்ஶரூபரஸகந்தவீர்யவிபாகதோஷாஃ ஷட் ஸம்பவந்தி | தத்ர, கரதா பைச்சில்யமௌஷ்ண்யஂ தந்தக்ராஹிதா ச ஸ்பர்ஶதோஷஃ, பங்கஸிகதாஶைவாலபஹுவர்ணதா ரூபதோஷஃ; வ்யக்தரஸதா ரஸதோஷஃ; அநிஷ்டகந்ததா கந்ததோஷஃ; யதுபயுக்தஂ தஷ்ணாகௌரவஶூலகபப்ரஸேகாநாபாதயதி ஸ விர்யதோஷஃ; யதுபயுக்தஂ சிராத்விபச்யதே விஷ்டம்பயதி வா ஸ விபாகதோஷ இதி | த ஏதே ஆந்தரிக்ஷே ந ஸந்தி ||௧௧||

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

வ்யாபந்நஸ்ய சாக்நிக்வதநஂ ஸூர்யாதபப்ரதாபநஂ தப்தாயஃபிண்டஸிகதாலோஷ்ட்ராணாஂ வா நிர்வாபணஂ ப்ரஸாதநஂ ச கர்தவ்யஂ, நாகசம்பகோத்பலபாடலாபுஷ்பப்ரபதிபிஶ்சாதிவாஸநமிதி ||௧௨||

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

ஸௌவர்ணே ராஜதே தாம்ரே காஂஸ்யே மணிமயேऽபி வா | புஷ்பாவதஂஸஂ பௌமே வா ஸுகந்தி ஸலிலஂ பிபேத் ||௧௩||

Adhikarana 12 (14-16) · Śloka 16

வ்யாபந்நஂ வர்ஜயேந்நித்யஂ தோயஂ யச்சாப்யநார்தவம் | தோஷஸஞ்ஜநநஂ ஹ்யேதந்நாததீதாஹிதஂ து தத் ||௧௪|| வ்யாபந்நமுதகஂ யஸ்து பிபதீஹாப்ரஸாதிதம் | ஶ்வயதுஂ பாண்டுரோகஂ ச த்வக்தோஷமவிபாகதாம் ||௧௫|| ஶ்வாஸகாஸப்ரதிஶ்யாயஶூலகுல்மோதராணி ச | அந்யாந்வா விஷமாந்ரோகாந்ப்ராப்நுயாதசிரேண ஸஃ ||௧௬||

Adhikarana 13 (17) · Śloka 17

தத்ர ஸப்த கலுஷஸ்ய ப்ரஸாதநாநி பவந்தி | தத்யதா- கதககோமேதகபிஸக்ரந்திஶைவாலமூலவஸ்த்ராணி முக்தாமணிஶ்சேதி ||௧௭||

Adhikarana 14 (18) · Śloka 18

பஞ்ச நிக்ஷேபணாநி பவந்தி | தத்யதா- பலகஂ, த்ர்யஷ்டகஂ, முஞ்ஜவலய, உதகமஞ்சிகா, ஶிக்யஂ சேதி ||௧௮||

Adhikarana 15 (19) · Śloka 19

ஸப்த ஶீதீகரணாநி பவந்தி; தத்யதா- ப்ரவாதஸ்தாபநம், உதகப்ரக்ஷேபணஂ, யஷ்டிகாப்ராமணஂ, வ்யஜநஂ, வஸ்த்ரோத்தரணஂ, வாலுகாப்ரக்ஷேபணஂ, ஶிக்யாவலம்பநஂ சேதி ||௧௯||

Adhikarana 16 (20) · Śloka 20

நிர்கந்தமவ்யக்தரஸஂ தஷ்ணாக்நஂ ஶுசி ஶீதலம் | அச்சஂ லகு ச ஹத்யஂ ச தோயஂ குணவதுச்யதே ||௨௦||

Adhikarana 17 (21) · Śloka 21

தத்ர நத்யஃ பஶ்சிமாபிமுகாஃ பத்யாஃ, லகூதகத்வாத்; பூர்வாபிமுகாஸ்து ந ப்ரஶஸ்யந்தே, குரூதகத்வாத்; தக்ஷிணாபிமுகா நாதிதோஷலாஃ, ஸாதாரணத்வாத் | தத்ர ஸஹ்யப்ரபவாஃகுஷ்டஂ ஜநயந்தி, விந்த்யப்ரபவாஃ குஷ்டஂ பாண்டுரோகஂ ச, மலயப்ரபவாஃ கமீந், மஹேந்த்ரப்ரபவாஃ ஶ்லீபதோதராணி, ஹிமவத்ப்ரபவா ஹத்ரோகஶ்வயதுஶிரோரோகஶ்லீபதகலகண்டாந், ப்ராச்யாவந்த்யா அபராவந்த்யாஶ்சார்ஶாஂஸ்யுபஜநயந்தி, பாரியாத்ரப்ரபவாஃ பத்யா பலாரோக்யகர்ய இதி ||௨௧||

Adhikarana 18 (22) · Śloka 22

நத்யஃ ஶீக்ரவஹா லக்வ்யஃ ப்ரோக்தா யாஶ்சாமலோதகாஃ | குர்வ்யஃ ஶைவாலஸஞ்சந்நாஃ கலுஷா மந்தகாஶ்ச யாஃ ||௨௨||

Adhikarana 19 (23) · Śloka 23

ப்ராயேண நத்யோ மருஷு ஸதிக்தா லவணாந்விதாஃ | லக்வ்யஃ ஸமதுராஶ்சைவ பௌருஷேயா பலே ஹிதாஃ ||௨௩||

Adhikarana 20 (24) · Śloka 24

தத்ர ஸர்வேஷாமேவ பௌமாநாஂ க்ரஹணஂ ப்ரத்யூஷஸி, தத்ர ஹ்யமலத்வஂ ஶைத்யஂ சாதிகஂ பவதி, ஸ ஏவ சாபாஂ பரோ குண இதி ||௨௪||

Adhikarana 21 (25) · Śloka 25

திவார்ககிரணைர்ஜுஷ்டஂ நிஶாயாமிந்துரஶ்மிபிஃ | அரூக்ஷமநபிஷ்யந்தி தத்துல்யஂ ககநாம்புநா ||௨௫||

Adhikarana 22 (26) · Śloka 26

ககநாம்பு த்ரிதோஷக்நஂ கஹீதஂ யத் ஸுபாஜநே | பல்யஂ ரஸாயநஂ மேத்யஂ பாத்ராபேக்ஷி ததஃ பரம் ||௨௬||

Adhikarana 23 (27) · Śloka 27

ரக்ஷோக்நஂ ஶீதலஂ ஹ்லாதி ஜ்வரதாஹவிஷாபஹம் | சந்த்ரகாந்தோத்பவஂ வாரி பித்தக்நஂ விமலஂ ஸ்மதம் ||௨௭||

Adhikarana 24 (28) · Śloka 29

மூர்ச்சாபித்தோஷ்ணதாஹேஷு விஷே ரக்தே மதாத்யயே | ப்ரமக்லமபரீதேஷு தமகே வமதௌ ததா ||௨௮|| ஊர்த்வகே ரக்தபித்தே ச ஶீதமம்பஃ ப்ரஶஸ்யதே |௨௯|

Adhikarana 25 (29-30) · Śloka 30

பார்ஶ்வஶூலே ப்ரதிஶ்யாயே வாதரோகே கலக்ரஹே ||௨௯|| ஆத்மாநே ஸ்திமிதே கோஷ்டே ஸத்யஃஶுத்தே நவஜ்வரே | ஹிக்காயாஂ ஸ்நேஹபீதே ச ஶீதாம்பு பரிவர்ஜயேத் ||௩௦||

Adhikarana 26 (31-36) · Śloka 37

நாதேயஂ வாதலஂ ரூக்ஷஂ தீபநஂ லகு லேகநம் | ததபிஷ்யந்தி மதுரஂ ஸாந்த்ரஂ குரு கபாவஹம் ||௩௧|| தஷ்ணாக்நஂ ஸாரஸஂ பல்யஂ கஷாயஂ மதுரஂ லகு | தாடாகஂ வாதலஂ ஸ்வாது கஷாயஂ கடுபாகி ச ||௩௨|| வாதஶ்லேஷ்மஹரஂ வாப்யஂ ஸக்ஷாரஂ கடு பித்தலம் | ஸக்ஷாரஂ பித்தலஂ கௌபஂ ஶ்லேஷ்மக்நஂ தீபநஂ லகு ||௩௩|| சௌண்ட்யமக்நிகரஂ ரூக்ஷஂ மதுரஂ கபகந்ந ச | கபக்நஂ தீபநஂ ஹத்யஂ லகு ப்ரஸ்ரவணோத்பவம் ||௩௪|| மதுரஂ பித்தஶமநமவிதாஹ்யௌத்பிதஂ ஸ்மதம் | வைகிரஂ கடு ஸக்ஷாரஂ ஶ்லேஷ்மக்நஂ லகு தீபநம் ||௩௫|| கைதாரஂ மதுரஂ ப்ரோக்தஂ விபாகே குரு தோஷலம் | தத்வத்பால்வலமுத்திஷ்டஂ விஶேஷாத்தோஷலஂ து தத் ||௩௬|| ஸாமுத்ரமுதகஂ விஸ்ரஂ லவணஂ ஸர்வதோஷகத் |௩௭|

Adhikarana 27 (37-38) · Śloka 39

அநேகதோஷமாநூபஂ வார்யபிஷ்யந்தி கர்ஹிதம் ||௩௭|| ஏபிர்தோஷைரஸஂயுக்தஂ நிரவத்யஂ து ஜாங்கலம் | பாகேऽவிதாஹி தஷ்ணாக்நஂ ப்ரஶஸ்தஂ ப்ரீதிவர்தநம் ||௩௮|| தீபநஂ ஸ்வாது ஶீதஂ ச தோயஂ ஸாதாரணஂ லகு |௩௯|

Adhikarana 28 (39) · Śloka 40

கபமேதோऽநிலாமக்நஂ தீபநஂ பஸ்திஶோதநம் ||௩௯|| ஶ்வாஸகாஸஜ்வரஹரஂ பத்யமுஷ்ணோதகஂ ஸதா |௪௦|

Adhikarana 29 (40) · Śloka 41

யத் க்வாத்யமாநஂ நிர்வேகஂ நிஷ்பேநஂ நிர்மலஂ லகு ||௪௦|| சதுர்பாகாவஶேஷஂ து தத்தோயஂ குணவத் ஸ்மதம் |௪௧|

Adhikarana 30 (41) · Śloka 42

ந ச பர்யுஷிதஂ தேயஂ கதாசித்வாரி ஜாநதா ||௪௧|| அம்லீபூதஂ கபோத்க்லேதி ந ஹிதஂ தத் பிபாஸவே |௪௨|

Adhikarana 31 (42) · Śloka 43

மத்யபாநாத்ஸமுத்பூதே ரோகே பித்தோத்திதே ததா ||௪௨|| ஸந்நிபாதஸமுத்தே ச ஶதஶீதஂ ப்ரஶஸ்யதே |௪௩|

Adhikarana 32 (43) · Śloka 44

ஸ்நிக்தஂ ஸ்வாது ஹிமஂ ஹத்யஂ தீபநஂ பஸ்திஶோதநம் ||௪௩|| வஷ்யஂ பித்தபிபாஸாக்நஂ நாலிகேரோதகஂ குரு |௪௪|

Adhikarana 33 (44) · Śloka 45

தாஹாதீஸாரபித்தாஸங்மூர்ச்சாமத்யவிஷார்திஷு ||௪௪|| ஶதஶீதஂ ஜலஂ ஶஸ்தஂ தஷ்ணாச்சர்திப்ரமேஷு ச |௪௫|

Adhikarana 34 (45-46) · Śloka 46

அரோசகே ப்ரதிஶ்யாயே ப்ரஸேகே ஶ்வயதௌ க்ஷயே ||௪௫|| மந்தேऽக்நாவுதரே குஷ்டே ஜ்வரே நேத்ராமயே ததா | வ்ரணே ச மதுமேஹே ச பாநீயஂ மந்தமாசரேத் ||௪௬|| இதி ஜலவர்கஃ |

Adhikarana 35 (47) · Śloka 47

அத க்ஷீரவர்கஃ | கவ்யமாஜஂ ததா சௌஷ்ட்ரமாவிகஂ மாஹிஷஂ ச யத் | அஶ்வாயாஶ்சைவ நார்யாஶ்ச கரேணூநாஂ ச யத்பயஃ ||௪௭||

Adhikarana 36 (48) · Śloka 48

தத்த்வநேகௌஷதிரஸப்ரஸாதஂ ப்ராணதஂ குரு | மதுரஂ பிச்சிலஂ ஶீதஂ ஸ்நிக்தஂ ஶ்லக்ஷ்ணஂ ஸரஂ மது | ஸர்வப்ராணபதாஂ தஸ்மாத் ஸாத்ம்யஂ க்ஷீரமிஹோச்யதே ||௪௮||

Adhikarana 37 (49) · Śloka 49

தத்ர ஸர்வமேவ க்ஷீரஂ ப்ராணிநாமப்ரதிஷித்தஂ ஜாதிஸாத்ம்யாத், வாதபித்தஶோணிதமாநஸேஷ்வபி விகாரேஷ்வவிருத்தஂ, ஜீர்ணஜ்வரகாஸஶ்வாஸஶோஷக்ஷயகுல்மோந்மாதோதரமூர்ச்சாப்ரமமததாஹபிபாஸாஹத்பஸ்திதோஷ- பாண்டுரோகக்ரஹணீதோஷார்ஶஃஶூலோதாவர்தாதிஸாரப்ரவாஹிகாயோநிரோககர்பாஸ்ராவரக்தபித்தஶ்ரமக்லமஹரஂ, பாப்மாபஹஂ பல்யஂ வஷ்யஂ வாஜீகரணஂ ரஸாயநஂ மேத்யஂ வயஃஸ்தாபநமாயுஷ்யஂ ஜீவநஂ பஂஹணஂ ஸந்தாநஂ வமநவிரேசநாஸ்தாபநஂ துல்யகுணத்வாச்சௌஜஸோ வர்தநஂ பாலவத்தக்ஷதக்ஷீணாநாஂ க்ஷுத்வ்யவாயவ்யாயாமகர்ஶிதாநாஂ ச பத்யதமம் ||௪௯||

Adhikarana 38 (50) · Śloka 51

அல்பாபிஷ்யந்தி கோக்ஷீரஂ ஸ்நிக்தஂ குரு ரஸாயநம் | ரக்தபித்தஹரஂ ஶீதஂ மதுரஂ ரஸபாகயோஃ ||௫௦|| ஜீவநீயஂ ததா வாதபித்தக்நஂ பரமஂ ஸ்மதம் |௫௧|

Adhikarana 39 (51-52) · Śloka 53

கவ்யதுல்யகுணஂ த்வாஜஂ விஶேஷாச்சோஷிணாஂ ஹிதம் ||௫௧|| தீபநஂ லகு ஸங்க்ராஹி ஶ்வாஸகாஸாஸ்ரபித்தநுத் | அஜாநாமல்பகாயத்வாத் கடுதிக்தநிஷேவணாத் ||௫௨|| நாத்யம்புபாநாத்வ்யாயாமாத் ஸர்வவ்யாதிஹரஂ பயஃ |௫௩|

Adhikarana 40 (53) · Śloka 54

ரூக்ஷோஷ்ணஂ லவணஂ கிஞ்சிதௌஷ்ட்ரஂ ஸ்வாதுரஸஂ லகு ||௫௩|| ஶோபகுல்மோதரார்ஶோக்நஂ கமிகுஷ்டவிஷாபஹம் |௫௪|

Adhikarana 41 (54) · Śloka 55

ஆவிகஂ மதுரஂ ஸ்நிக்தஂ குரு பித்தகபாவஹம் ||௫௪|| பத்யஂ கேவலவாதேஷு காஸே சாநிலஸம்பவே |௫௫|

Adhikarana 42 (55) · Śloka 56

மஹாபிஷ்யந்தி மதுரஂ மாஹிஷஂ வஹ்நிநாஶநம் ||௫௫|| நித்ராகரஂ ஶீததரஂ கவ்யாத் ஸ்நிக்ததரஂ குரு |௫௬|

Adhikarana 43 (56) · Śloka 57

உஷ்ணமைகஶபஂ பல்யஂ ஶாகாவாதஹரஂ பயஃ ||௫௬|| மதுராம்லரஸஂ ரூக்ஷஂ லவணாநுரஸஂ லகு |௫௭|

Adhikarana 44 (57) · Śloka 58

நார்யாஸ்து மதுரஂ ஸ்தந்யஂ கஷாயாநுரஸஂ ஹிமம் ||௫௭|| நஸ்யாஶ்ச்யோதநயோஃ பத்யஂ ஜீவநஂ லகு தீபநம் |௫௮|

Adhikarana 45 (58) · Śloka 59

ஹஸ்திந்யா மதுரஂ வஷ்யஂ கஷாயாநுரஸஂ குரு ||௫௮|| ஸ்நிக்தஂ ஸ்தைர்யகரஂ ஶீதஂ சக்ஷுஷ்யஂ பலவர்தநம் |௫௯|

Adhikarana 46 (59) · Śloka 60

ப்ராயஃ ப்ராபாதிகஂ க்ஷீரஂ குரு விஷ்டம்பி ஶீதலம் ||௫௯|| ராத்ர்யாஃ ஸோமகுணத்வாச்ச வ்யாயாமாபாவதஸ்ததா |௬௦|

Adhikarana 47 (60) · Śloka 61

திவாகராபிதப்தாநாஂ வ்யாயாமாநிலஸேவநாத் ||௬௦|| ஶ்ரமக்நஂ வாதநுச்சைவ சக்ஷுஷ்யஂ சாபராஹ்ணிகம் |௬௧|

Adhikarana 48 (61) · Śloka 61

பயோऽபிஷ்யந்தி குர்வாமஂ ப்ராயஶஃ பரிகீர்திதம் ||௬௧||

Adhikarana 49 (62) · Śloka 62

ததேவோக்தஂ லகுதரமநபிஷ்யந்தி வை ஶதம் |௬௨|

Adhikarana 50 (62) · Śloka 62

வர்ஜயித்வா ஸ்த்ரியாஃ ஸ்தந்யமாமமேவ ஹி தத்திதம் ||௬௨||

Adhikarana 51 (63) · Śloka 63

தாரோஷ்ணஂ குணவத் க்ஷீரஂ விபரீதமதோऽந்யதா |௬௩|

Adhikarana 52 (63) · Śloka 63

ததேவாதிஶதஂ ஶீதஂ குரு பஂஹணமுச்யதே ||௬௩||

Adhikarana 53 (64) · Śloka 64

அநிஷ்டகந்தமம்லஂ ச விவர்ணஂ விரஸஂ ச யத் | வர்ஜ்யஂ ஸலவணஂ க்ஷீரஂ யச்ச விக்ரதிதஂ பவேத் ||௬௪|| இதி க்ஷீரவர்கஃ |

Adhikarana 54 (65) · Śloka 65

அத ததிவர்கஃ | ததி து மதுரமம்லமத்யம்லஂ சேதி; தத்கஷாயாநுரஸஂ ஸ்நிக்தமுஷ்ணஂ பீநஸவிஷமஜ்வராதிஸாராரோசகமூத்ரகச்ச்ரகார்ஶ்யாபஹஂ வஷ்யஂ ப்ராணகரஂ மங்கல்யஂ ச ||௬௫||

Adhikarana 55 (66) · Śloka 66

மஹாபிஷ்யந்தி மதுரஂ கபமேதோவிவர்தநம் | கபபித்தகதம்லஂ ஸ்யாதத்யம்லஂ ரக்ததூஷணம் ||௬௬||

Adhikarana 56 (67) · Śloka 67

விதாஹி ஸஷ்டவிண்மூத்ரஂ மந்தஜாதஂ த்ரிதோஷகத் |௬௭|

Adhikarana 57 (67) · Śloka 68

ஸ்நிக்தஂ விபாகே மதுரஂ தீபநஂ பலவர்தநம் ||௬௭|| வாதாபஹஂ பவித்ரஂ ச ததி கவ்யஂ ருசிப்ரதம் |௬௮|

Adhikarana 58 (68) · Śloka 69

தத்யாஜஂ கபபித்தக்நஂ லகு வாதக்ஷயாபஹம் ||௬௮|| துர்நாமஶ்வாஸகாஸேஷு ஹிதமக்நேஶ்ச தீபநம் |௬௯|

Adhikarana 59 (69) · Śloka 70

விபாகே மதுரஂ வஷ்யஂ வாதபித்தப்ரஸாதநம் ||௬௯|| பலாஸவர்தநஂ ஸ்நிக்தஂ விஶேஷாத்ததி மாஹிஷம் |௭௦|

Adhikarana 60 (70) · Śloka 71

விபாகே கடு ஸக்ஷாரஂ குரு பேத்யௌஷ்ட்ரிகஂ ததி ||௭௦|| வாதமர்ஶாஂஸி குஷ்டாநி கமீந் ஹந்த்யுதராணி ச |௭௧|

Adhikarana 61 (71) · Śloka 72

கோபநஂ கபவாதாநாஂ துர்நாம்நாஂ சாவிகஂ ததி ||௭௧|| ரஸே பாகே ச மதுரமத்யபிஷ்யந்தி தோஷலம் |௭௨|

Adhikarana 62 (72) · Śloka 73

தீபநீயமசக்ஷுஷ்யஂ வாடவஂ ததி வாதலம் ||௭௨|| ரூக்ஷமுஷ்ணஂ கஷாயஂ ச கபமூத்ராபஹஂ ச தத் |௭௩|

Adhikarana 63 (73) · Śloka 74

ஸ்நிக்தஂ விபாகே மதுரஂ பல்யஂ ஸந்தர்பணஂ குரு ||௭௩|| சக்ஷுஷ்யமக்ர்யஂ தோஷக்நஂ ததி நார்யா குணோத்தரம் |௭௪|

Adhikarana 64 (74) · Śloka 75

லகு பாகே பலாஸக்நஂ வீர்யோஷ்ணஂ பக்திநாஶநம் ||௭௪|| கஷாயாநுரஸஂ நாக்யா ததி வர்சோவிவர்தநம் |௭௫|

Adhikarana 65 (75) · Śloka 76

ததீந்யுக்தாநி யாநீஹ கவ்யாதீநி பதக் பதக் ||௭௫|| விஜ்ஞேயமேவஂ ஸர்வேஷு கவ்யமேவ குணோத்தரம் |௭௬|

Adhikarana 66 (76) · Śloka 77

வாதக்நஂ கபகத் ஸ்நிக்தஂ பஂஹணஂ நாதிபித்தகத் ||௭௬|| குர்யாத்பக்தாபிலாஷஂ ச ததி யத் ஸுபரிஸ்ருதம் |௭௭|

Adhikarana 67 (77) · Śloka 78

ஶதாத் க்ஷீராத்து யஜ்ஜாதஂ குணவத்ததி தத் ஸ்மதம் ||௭௭|| வாதபித்தஹரஂ ருச்யஂ தாத்வக்நிபலவர்தநம் |௭௮|

Adhikarana 68 (78) · Śloka 79

தத்நஃ ஸரோ குருர்வஷ்யோ விஜ்ஞேயோऽநிலநாஶநஃ ||௭௮|| வஹ்நேர்விதமநஶ்சாபி கபஶுக்ரவிவர்தநஃ |௭௯|

Adhikarana 69 (79) · Śloka 80

ததி த்வஸாரஂ ரூக்ஷஂ ச க்ராஹி விஷ்டம்பி வாதலம் ||௭௯|| தீபநீயஂ லகுதரஂ ஸகஷாயஂ ருசிப்ரதம் |௮௦|

Adhikarana 70 (80) · Śloka 81

ஶரத்க்ரீஷ்மவஸந்தேஷு ப்ராயஶோ ததி கர்ஹிதம் ||௮௦|| ஹேமந்தே ஶிஶிரே சைவ வர்ஷாஸு ததி ஶஸ்யதே |௮௧|

Adhikarana 71 (81-83) · Śloka 83

தஷ்ணாக்லமஹரஂ மஸ்து லகு ஸ்ரோதோவிஶோதநம் ||௮௧|| அம்லஂ கஷாயஂ மதுரமவஷ்யஂ கபவாதநுத் | ப்ரஹ்லாதநஂ ப்ரீணநஂ ச பிநத்த்யாஶு மலஂ ச தத் | பலமாவஹதே க்ஷிப்ரஂ பக்தச்சந்தஂ கரோதி ச ||௮௨|| ஸ்வாத்வம்லமத்யம்லகமந்தஜாதஂ ததா ஶதக்ஷீரபவஂ ஸரஶ்ச | அஸாரமேவஂ ததி ஸப்ததாऽஸ்மிந் வர்கே ஸ்மதா மஸ்துகுணாஸ்ததைவ ||௮௩|| இதி ததிவர்கஃ |

Adhikarana 72 (84) · Śloka 84

அத தக்ரவர்கஃ | தக்ரஂ து மதுரமம்லஂ கஷாயாநுரஸமுஷ்ணவீர்யஂ லகுரூக்ஷமக்நிதீபநஂ கரஶோபாதிஸாரக்ரஹணீபாண்டுரோகார்ஶஃப்லீஹகுல்மாரோசகவிஷமஜ்வரதஷ்ணாச்சர்திப்ரஸேகஶூலபேதஃஶ்லேஷ்மாநிலஹரஂ மதுரவிபாகஂ ஹத்யஂ மூத்ரகச்ச்ரஸ்நேஹவ்யாபத்ப்ரஶமநமவஷ்யஂ ச ||௮௪||

Adhikarana 73 (85) · Śloka 85

மந்தநாதிபதக்பூதஸ்நேஹமர்தோதகஂ ச யத் | நாதிஸாந்த்ரத்ரவஂ தக்ரஂ ஸ்வாத்வம்லஂ துவரஂ ரஸே | யத்து ஸஸ்நேஹமஜலஂ மதிதஂ கோலமுச்யதே ||௮௫||

Adhikarana 74 (86) · Śloka 86

நைவ தக்ரஂ க்ஷதே தத்யாந்நோஷ்ணகாலே ந துர்பலே | ந மூர்ச்சாப்ரமதாஹேஷு ந ரோகே ரக்தபைத்திகே ||௮௬||

Adhikarana 75 (87) · Śloka 87

ஶீதகாலேऽக்நிமாந்த்யே ச கபோத்தேஷ்வாமயேஷு ச | மார்காவரோதே துஷ்டே ச வாயௌ தக்ரஂ ப்ரஶஸ்யதே ||௮௭||

Adhikarana 76 (88) · Śloka 88

தத் புநர்மதுரஂ ஶ்லேஷ்மப்ரகோபணஂ பித்தப்ரஶமநஂ ச; அம்லஂ வாதக்நஂ பித்தகரஂ ச ||௮௮||

Adhikarana 77 (89) · Śloka 89

வாதேऽம்லஂ ஸைந்தவோபேதஂ, ஸ்வாது பித்தே ஸஶர்கரம் | பிபேத்தக்ரஂ கபே சாபி வ்யோஷக்ஷாரஸமந்விதம் ||௮௯||

Adhikarana 78 (90) · Śloka 90

க்ராஹிணீ வாதலா ரூக்ஷா துர்ஜரா தக்ரகூர்சிகா |௯௦|

Adhikarana 79 (90) · Śloka 90

தக்ரால்லகுதரோ மண்டஃ கூர்சிகாததிதக்ரஜஃ ||௯௦||

Adhikarana 80 (91) · Śloka 91

குருஃ கிலாடோऽநிலஹா புஂஸ்த்வநித்ராப்ரதஃ ஸ்மதஃ |௯௧|

Adhikarana 81 (91) · Śloka 91

மதுரௌ பஂஹணௌ வஷ்யௌ தத்வத்பீயூஷமோரடௌ ||௯௧||

Adhikarana 82 (92) · Śloka 92

நவநீதஂ புநஃ ஸத்யஸ்கஂ லகு ஸுகுமாரஂ மதுரஂ கஷாயமீஷதம்லஂ ஶீதலஂ மேத்யஂ தீபநஂ ஹத்யஂ ஸங்க்ராஹி பித்தாநிலஹரஂ வஷ்யமவிதாஹி க்ஷயகாஸவ்ரணஶோஷார்ஶோऽர்திதாபஹஂ, சிரோத்திதஂ குரு கபமேதோவிவர்தநஂ பலகரஂ பஂஹணஂ ஶோஷக்நஂ விஶேஷேண பாலாநாஂ ப்ரஶஸ்யதே ||௯௨||

Adhikarana 83 (93) · Śloka 93

க்ஷீரோத்தஂ புநர்நவநீதமுத்கஷ்டஸ்நேஹமாதுர்யமதிஶீதஂ ஸௌகுமார்யகரஂ சக்ஷுஷ்யஂ ஸங்க்ராஹி ரக்தபித்தநேத்ரரோகஹரஂ ப்ரஸாதநஂ ச ||௯௩||

Adhikarana 84 (94) · Śloka 94

ஸந்தாநிகா புநர்வாதக்நீ தர்பணீ வஷ்யா பல்யா ஸ்நிக்தா ருச்யா மதுரா மதுரவிபாகா ரக்தபித்தப்ரஸாதநீ குர்வீ ச ||௯௪||

Adhikarana 85 (95) · Śloka 95

விகல்ப ஏஷ தத்யாதிஃ ஶ்ரேஷ்டோ கவ்யோऽபிவர்ணிதஃ | விகல்பாநவஶிஷ்டாஂஸ்து க்ஷீரவீர்யாத்ஸமாதிஶேத் ||௯௫|| இதி தக்ரவர்கஃ |

Adhikarana 86 (96) · Śloka 96

அத கதம் | கதஂ து மதுரஂ ஸௌம்யஂ மது ஶீதவீர்யமநபிஷ்யந்தி ஸ்நேஹநமுதாவர்தோந்மாதாபஸ்மாரஶூலஜ்வராநாஹவாதபித்தப்ரஶமநமக்நிதீபநஂ ஸ்மதிமதிமேதாகாந்திஸ்வரலாவண்யஸௌகுமார்யௌஜஸ்தேஜோபலகரமாயுஷ்யஂ வஷ்யஂ மேத்யஂ வயஃஸ்தாபநஂ குரு சக்ஷுஷ்யஂ ஶ்லேஷ்மாபிவர்தநஂ பாப்மாலக்ஷ்மீப்ரஶமநஂ விஷஹரஂ ரக்ஷோக்நஂ ச ||௯௬||

Adhikarana 87 (97) · Śloka 97

விபாகே மதுரஂ ஶீதஂ வாதபித்தவிஷாபஹம் | சக்ஷுஷ்யமக்ர்யஂ பல்யஂ ச கவ்யஂ ஸர்பிர்குணோத்தரம் ||௯௭||

Adhikarana 88 (98) · Śloka 98

ஆஜஂ கதஂ தீபநீயஂ சக்ஷுஷ்யஂ பலவர்தநம் | காஸே ஶ்வாஸே க்ஷயே சாபி பத்யஂ பாகே ச தல்லகு ||௯௮||

Adhikarana 89 (99) · Śloka 99

மதுரஂ ரக்தபித்தக்நஂ குரு பாகே கபாவஹம் | வாதபித்தப்ரஶமநஂ ஸுஶீதஂ மாஹிஷஂ கதம் ||௯௯||

Adhikarana 90 (100) · Śloka 100

ஔஷ்ட்ரஂ கடு கதஂ பாகே ஶோபக்ரிமிவிஷாபஹம் | தீபநஂ கபவாதக்நஂ குஷ்டகுல்மோதராபஹம் ||௧௦௦||

Adhikarana 91 (101) · Śloka 101

பாகே லக்வாவிகஂ ஸர்பிர்ந ச பித்தப்ரகோபணம் | கபேऽநிலே யோநிதோஷே ஶோஷே கம்பே ச தத்திதம் ||௧௦௧||

Adhikarana 92 (102) · Śloka 102

பாகே லகூஷ்ணவீர்யஂ ச கஷாயஂ கபநாஶநம் | தீபநஂ பத்தமூத்ரஂ ச வித்யாதைகஶபஂ கதம் ||௧௦௨||

Adhikarana 93 (103) · Śloka 103

சக்ஷுஷ்யமக்ர்யஂ ஸ்த்ரீணாஂ து ஸர்பிஃ ஸ்யாதமதோபமம் | வத்திஂ கரோதி தேஹாக்ந்யோர்லகுபாகஂ விஷாபஹம் ||௧௦௩||

Adhikarana 94 (104) · Śloka 104

கஷாயஂ பத்தவிண்மூத்ரஂ திக்தமக்நிகரஂ லகு | ஹந்தி காரேணவஂ ஸர்பிஃ கபகுஷ்டவிஷக்ரிமீந் ||௧௦௪||

Adhikarana 95 (105) · Śloka 105

க்ஷீரகதஂ புநஃ ஸங்க்ராஹி ரக்தபித்தப்ரமமூர்ச்சாப்ரஶமநஂ நேத்ரரோகஹிதஂ ச ||௧௦௫||

Adhikarana 96 (106) · Śloka 106

ஸர்பிர்மண்டஸ்து மதுரஃ ஸரோ யோநிஶ்ரோத்ராக்ஷிஶிரஸாஂ ஶூலக்நோ பஸ்திநஸ்யாக்ஷிபூரணேஷூபதிஶ்யதே ||௧௦௬||

Adhikarana 97 (107-111) · Śloka 111

ஸர்பிஃ புராணஂ ஸரஂ கடுவிபாகஂ த்ரிதோஷாபஹஂ மூர்ச்சாமதோந்மாதோதரஜ்வரகரஶோஷாபஸ்மாரயோநிஶ்ரோத்ராக்ஷிஶிர ஶூலக்நஂ தீபநஂ பஸ்திநஸ்யபூரணேஷூபதிஶ்யதே ||௧௦௭|| பவதி சாத்ர- புராணஂ திமிரஶ்வாஸபீநஸஜ்வரகாஸநுத் | மூர்ச்சாகுஷ்டவிஷோந்மாதக்ரஹாபஸ்மாரநாஶநம் ||௧௦௮|| (ஏகாதஶஶதஂ சைவ வத்ஸராநுஷிதஂ கதம் | ரக்ஷோக்நஂ கும்பஸர்பிஃ ஸ்யாத் பரதஸ்து மஹாகதம் ||௧௦௯|| பேயஂ மஹாகதஂ பூதைஃ கபக்நஂ பவநாதிகைஃ | பல்யஂ பவித்ரஂ மேத்யஂ ச விஶேஷாத்திமிராபஹம் ||௧௧௦|| ஸர்வபூதஹரஂ சைவ கதமேதத் ப்ரஶஸ்யதே) ||௧௧௧|| இதி கதவர்கஃ |

Adhikarana 98 (112-113) · Śloka 113

அத தைலாநி | தைலஂ த்வாக்நேயமுஷ்ணஂ தீக்ஷ்ணஂ மதுரஂ மதுரவிபாகஂ பஂஹணஂ ப்ரீணநஂ வ்யவாயி ஸூக்ஷ்மஂ விஶதஂ குரு ஸரஂ விகாஸி வஷ்யஂ த்வக்ப்ரஸாதநஂ மேதாமார்தவமாஂஸஸ்தைர்யவர்ணபலகரஂ சக்ஷுஷ்யஂ பத்தமூத்ரஂ லேகநஂ திக்தகஷாயாநுரஸஂ பாசநமநிலபலாஸக்ஷயகரஂ க்ரிமிக்நமஶிதபித்தஜநநஂ யோநிஶிரஃகர்ணஶூலப்ரஶமநஂ கர்பாஶயஶோதநஂ ச, ததா சிந்நபிந்நவித்தோத்பிஷ்டச்யுதமதிதக்ஷதபிச்சிதபக்நஸ்புடிதக்ஷாராக்நிதக்தவிஶ்லிஷ்டதாரிதா பிஹததுர்பக்நமகவ்யாலவிதஷ்டப்ரபதிஷு ச பரிஷேகாப்யங்காவகாஹாதிஷு திலதைலஂ ப்ரஶஸ்யதே ||௧௧௨|| தத்பஸ்திஷு ச பாநேஷு நஸ்யே கர்ணாக்ஷிபூரணே | அந்நபாநவிதௌ சாபி ப்ரயோஜ்யஂ வாதஶாந்தயே ||௧௧௩||

Adhikarana 99 (114) · Śloka 114

ஏரண்டதைலஂ மதுரமுஷ்ணஂ தீக்ஷ்ணஂ தீபநஂ கடு கஷாயாநுரஸஂ ஸூக்ஷ்மஂ ஸ்ரோதோவிஶோதநஂ த்வச்யஂ வஷ்யஂ மதுரவிபாகஂ வயஃஸ்தாபநஂ யோநிஶுக்ரவிஶோதநமாரோக்யமேதாகாந்திஸ்மதிபலகரஂ வாதகபஹரமதோபாகதோஷஹரஂ ச ||௧௧௪||

Adhikarana 100 (115) · Śloka 115

நிம்பாதஸீகுஸும்பமூலகஜீமூதகவக்ஷககதவேதநார்ககம்பில்லகஹஸ்திகர்ணபத்வீகாபீலு- கரஞ்ஜேங்குதீஶிக்ருஸர்ஷபஸுவர்சலாவிடங்கஜ்யோதிஷ்மதீபலதைலாநி தீக்ஷ்ணாநி லகூந்யுஷ்ணவீர்யாணி கடூநி கடுவிபாகாநி ஸராண்யநிலகபகமிகுஷ்டப்ரமேஹஶிரோரோகாபஹராணி சேதி ||௧௧௫||

Adhikarana 101 (116-119) · Śloka 119

வாதக்நஂ மதுரஂ தேஷு க்ஷௌமஂ தைலஂ பலாபஹம் | கடுபாகமசக்ஷுஷ்யஂ ஸ்நிக்தோஷ்ணஂ குருபித்தலம் ||௧௧௬|| கமிக்நஂ ஸார்ஷபஂ தைலஂ கண்டூகுஷ்டாபஹஂ லகு | கபமேதோநிலஹரஂ லேகநஂ கடு தீபநம் ||௧௧௭|| கமிக்நமிங்குதீதைலமீஷத்திக்தஂ ததா லகு | குஷ்டாமயகமிஹரஂ தஷ்டிஶுக்ரபலாபஹம் ||௧௧௮|| விபாகே கடுகஂ தைலஂ கௌஸும்பஂ ஸர்வதோஷகத் | ரக்தபித்தகரஂ தீக்ஷ்ணமசக்ஷுஷ்யஂ விதாஹி ச ||௧௧௯||

Adhikarana 102 (120) · Śloka 120

கிராததிக்தகாதிமுக்தகபிபீதகநாலிகேரகோலாக்ஷோடஜீவந்தீப்ரியாலகர்புதார- ஸூர்யவல்லீத்ரபுஸைர்வாருககர்காருகூஷ்மாண்டப்ரபதீநாஂ தைலாநி மதுராணி மதுரவிபாகாநி வாதபித்தப்ரஶமநாநி ஶீதவீர்யாண்யபிஷ்யந்தீநி ஸஷ்டமூத்ராண்யக்நிஸாதநாநி சேதி ||௧௨௦||

Adhikarana 103 (121) · Śloka 121

மதூககாஶ்மர்யபலாஶதைலாநி மதுரகஷாயாணி கபபித்தப்ரஶமநாநி ||௧௨௧||

Adhikarana 104 (122) · Śloka 122

துவரகபல்லாதகதைலே உஷ்ணே மதுரகஷாயே திக்தாநுரஸே வாதகபகுஷ்டமேதோமேஹகமிப்ரஶமநே உபயதோபாகதோஷஹரே ச ||௧௨௨||

Adhikarana 105 (123) · Śloka 123

ஸரலதேவதாருஶிஂஶபாகுருகண்டீரஸாரஸ்நேஹாஸ்திக்தகடுகஷாயா துஷ்டவ்ரணஶோதநாஃ கமிகபகுஷ்டாநிலஹராஶ்ச ||௧௨௩||

Adhikarana 106 (124) · Śloka 124

தும்பீகோஶாம்ரதந்தீத்ரவந்தீஶ்யாமாஸப்தலாநீலிகாகம்பில்லகஶங்கிநீஸ்நேஹாஸ்திக்தகடுகஷாயா அதோபாகதோஷஹராஃ கமிகபகுஷ்டாநிலஹரா துஷ்டவ்ரணஶோதநாஶ்ச ||௧௨௪||

Adhikarana 107 (125) · Śloka 125

யவதிக்தாதைலஂ ஸர்வதோஷப்ரஶமநமீஷத்திக்தமக்நிதீபநஂ லேகநஂ மேத்யஂ பத்யஂ ச ||௧௨௫||

Adhikarana 108 (126) · Śloka 126

ஏகைஷிகாதைலஂ மதுரமதிஶீதஂ பித்தஹரமநிலப்ரகோபணஂ ஶ்லேஷ்மாபிவர்தநஂ ச ||௧௨௬||

Adhikarana 109 (127) · Śloka 127

ஸஹகாரதைலமீஷத்திக்தமதிஸுகந்தி வாதகபஹரஂ ரூக்ஷஂ மதுரகஷாயஂ ரஸவந்நாதிபித்தகரஂ ச ||௧௨௭||

Adhikarana 110 (128) · Śloka 128

பலோத்பவாநி தைலாநி யாந்யுக்தாநீஹ காநிசித் | குணாந் கர்ம ச விஜ்ஞாய பலாநீவ விநிர்திஶேத் ||௧௨௮||

Adhikarana 111 (129) · Śloka 129

யாவந்தஃ ஸ்தாவராஃ ஸ்நேஹாஃ ஸமாஸாத்பரிகீர்திதாஃ | ஸர்வே தைலகுணா ஜ்ஞேயாஃ ஸர்வே சாநிலநாஶநாஃ ||௧௨௯||

Adhikarana 112 (130) · Śloka 130

ஸர்வேப்யஸ்த்விஹ தைலேப்யஸ்திலதைலஂ விஶிஷ்யதே | நிஷ்பத்தேஸ்தத்குணத்வாச்ச தைலத்வமிதரேஷ்வபி ||௧௩௦||

Adhikarana 113 (131) · Śloka 131

க்ராம்யாநூபௌதகாநாஂ ச வஸாமேதோமஜ்ஜாநோ குரூஷ்ணமதுரா வாதக்நாஃ, ஜாங்கலைகஶபக்ரவ்யாதாதீநாஂ லகுஶீதகஷாயா ரக்தபித்தக்நாஃ, ப்ரதுதவிஷ்கிராணாஂ ஶ்லேஷ்மக்நாஃ | தத்ர கததைலவஸாமேதோமஜ்ஜாநோ யதோத்தரஂ குருவிபாகா வாதஹராஶ்ச ||௧௩௧|| இதி தைலவர்கஃ |

Adhikarana 114 (132) · Śloka 132

அத மதுவர்கஃ | மது து மதுரஂ கஷாயாநுரஸஂ ரூக்ஷஂ ஶீதமக்நிதீபநஂ வர்ண்யஂ ஸ்வர்யஂ லகு ஸுகுமாரஂ லேகநஂ ஹத்யஂ வாஜீகரணஂ ஸந்தாநஂ ஶோதநஂ ரோபணஂ(ஸங்க்ராஹி ) சக்ஷுஷ்யஂ ப்ரஸாதநஂ ஸூக்ஷ்மமார்காநுஸாரி பித்தஶ்லேஷ்மமேதோமேஹஹிக்காஶ்வாஸகாஸாதிஸாரச்சர்திதஷ்ணாகமிவிஷப்ரஶமநஂ ஹ்லாதி த்ரிதோஷப்ரஶமநஂ ச; தத்து லகுத்வாத் கபக்நஂ, பைச்சில்யாந்மாதுர்யாத் கஷாயபாவாச்ச வாதபித்தக்நம் ||௧௩௨||

Adhikarana 115 (133) · Śloka 133

பௌத்திகஂ ப்ராமரஂ க்ஷௌத்ரஂ மாக்ஷிகஂ சாத்ரமேவ ச | ஆர்க்யமௌத்தாலகஂ தாலமித்யஷ்டௌ மதுஜாதயஃ ||௧௩௩||

Adhikarana 116 (134-139) · Śloka 140

விஶேஷாத்பௌத்திகஂ தேஷு ரூக்ஷோஷ்ணஂ ஸவிஷாந்வயாத் | வாதாஸக்பித்தகச்சேதி விதாஹி மதகந்மது ||௧௩௪|| பைச்சில்யாத் ஸ்வாதுபூயஸ்த்வாத்ப்ராமரஂ குருஸஞ்ஜ்ஞிதம் | க்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதோ ஜ்ஞேயஂ ஶீதலஂ லகு லேகநம் ||௧௩௫|| தஸ்மால்லகுதரஂ ரூக்ஷஂ மாக்ஷிகஂ ப்ரவரஂ ஸ்மதம் | ஶ்வாஸாதிஷு ச ரோகேஷு ப்ரஶஸ்தஂ தத்விஶேஷதஃ ||௧௩௬|| ஸ்வாதுபாகஂ குரு ஹிமஂ பிச்சிலஂ ரக்தபித்தஜித் | ஶ்வித்ரமேஹகமிக்நஂ ச வித்யாச்சாத்ரஂ குணோத்தரம் ||௧௩௭|| ஆர்க்யஂ மத்வதிசக்ஷுஷ்யஂ கபபித்தஹரஂ பரம் | கஷாயஂ கடு பாகே ச பல்யஂ திக்தமவாதகத் ||௧௩௮|| ஔத்தாலகஂ ருசிகரஂ ஸ்வர்யஂ குஷ்டவிஷாபஹம் | கஷாயமம்லமுஷ்ணஂ ச பித்தகத் கடுபாகி ச ||௧௩௯|| சர்திமேஹப்ரஶமநஂ மது ரூக்ஷஂ தலோத்பவம் |௧௪௦|

Adhikarana 117 (140) · Śloka 141

பஂஹணீயஂ மது நவஂ நாதிஶ்லேஷ்மஹரஂ ஸமம் ||௧௪௦|| மேதஃஸ்தௌல்யாபஹஂ க்ராஹி புராணமதிலேகநம் |௧௪௧|

Adhikarana 118 (141) · Śloka 141

தோஷத்ரயஹரஂ பக்வமாமமம்லஂ த்ரிதோஷகத் ||௧௪௧||

Adhikarana 119 (142) · Śloka 142

தத்யுக்தஂ விவிதைர்யோகைர்நிஹந்யாதாமயாந் பஹூந் | நாநாத்ரவ்யாத்மகத்வாச்ச யோகவாஹி பரஂ மது ||௧௪௨||

Adhikarana 120 (143-145) · Śloka 145

தத்து நாநாத்ரவ்யரஸகுணவீர்யவிபாகவிருத்தாநாஂ புஷ்பரஸாநாஂ மக்ஷிகாஸம்பவத்வாச்சாநுஷ்ணோபசாரம் ||௧௪௩|| உஷ்ணைர்விருத்யதே ஸர்வஂ விஷாந்வயதயா மது | உஷ்ணார்தமுஷ்ணைருஷ்ணே வா தந்நிஹந்தி யதா விஷம் ||௧௪௪|| தத்ஸௌகுமார்யாச்ச ததைவ ஶைத்யாந்நாநௌஷதீநாஂ ரஸஸம்பவாச்ச | உஷ்ணைர்விருத்யேத விஶேஷதஶ்ச ததாऽந்தரீக்ஷேண ஜலேந சாபி ||௧௪௫||

Adhikarana 121 (146) · Śloka 146

உஷ்ணேந மது ஸஂயுக்தஂ வமநேஷ்வவசாரிதம் | அபாகாதநவஸ்தாநாந்ந விருத்யேத பூர்வவத் ||௧௪௬||

Adhikarana 122 (147) · Śloka 147

மத்வாமாத்பரதஸ்த்வந்யதாமஂ கஷ்டஂ ந வித்யதே | விருத்தோபக்ரமத்வாத்தத் ஸர்வஂ ஹந்தி யதா விஷம் ||௧௪௭|| இதி மதுவர்கஃ |

Adhikarana 123 (148-149) · Śloka 150

அதேக்ஷுவர்கஃ | இக்ஷவோ மதுரா மதுரவிபாகா குரவஃ ஶீதாஃ ஸ்நிக்தா பல்யா வஷ்யா மூத்ரலா ரக்தபித்தப்ரஶமநாஃ கமிகபகராஶ்சேதி | தே சாநேகவிதாஃ | தத்யதா- ||௧௪௮|| பௌண்ட்ரகோ பீருகஶ்சைவ வஂஶகஃ ஶ்வேதபோரகஃ | காந்தாரஸ்தாபஸேக்ஷுஶ்ச காஷ்டேக்ஷுஃ ஸூசிபத்ரகஃ ||௧௪௯|| நைபாலோ தீர்கபத்ரஶ்ச நீலபோரோऽத கோஶகத் | இத்யேதா ஜாதயஃ ஸ்தௌல்யாத், ... |௧௫௦|

Adhikarana 124 (150-154) · Śloka 155

... குணாந் வக்ஷ்யாம்யதஃ பரம் ||௧௫௦|| ஸுஶீதோ மதுரஃ ஸ்நிக்தோ பஂஹணஃ ஶ்லேஷ்மலஃ ஸரஃ | அவிதாஹீ குருர்வஷ்யஃ பௌண்ட்ரகோ பீருகஸ்ததா ||௧௫௧|| ஆப்யாஂ துல்யகுணஃ கிஞ்சித்ஸக்ஷாரோ வஂஶகோ மதஃ | வஂஶவச்ச்வேதபோரஸ்து கிஞ்சிதுஷ்ணஃ ஸ வாதஹா ||௧௫௨|| காந்தாரதாபஸாவிக்ஷூ வஂஶகாநுகதௌ மதௌ | ஏவங்குணஸ்து காஷ்டேக்ஷுஃ ஸ து வாதப்ரகோபணஃ ||௧௫௩|| ஸூசீபத்ரோ நீலபோரௌ நைபாலோ தீர்கபத்ரகஃ | வாதலாஃ கபபித்தக்நாஃ ஸகஷாயா விதாஹிநஃ ||௧௫௪|| கோஶகாரோ குருஃ ஶீதோ ரக்தபித்தக்ஷயாபஹஃ |௧௫௫|

Adhikarana 125 (155) · Śloka 156

அதீவ மதுரோ மூலே மத்யே மதுர ஏவ து ||௧௫௫|| அக்ரேஷ்வக்ஷிஷு விஜ்ஞேய இக்ஷூணாஂ லவணோ ரஸஃ ||௧௫௬||

Adhikarana 126 (157) · Śloka 157

அவிதாஹீ கபகரோ வாதபித்தநிவாரணஃ | வக்த்ரப்ரஹ்லாதநோ வஷ்யோ தந்தநிஷ்பீடிதோ ரஸஃ ||௧௫௭||

Adhikarana 127 (158) · Śloka 158

குருர்விதாஹீ விஷ்டம்பீ யாந்த்ரிகஸ்து ப்ரகீர்திதஃ |௧௫௮|

Adhikarana 128 (158) · Śloka 158

பக்வோ குருஃ ஸரஃ ஸ்நிக்தஃ ஸதீக்ஷ்ணஃ கபவாதநுத் ||௧௫௮||

Adhikarana 129 (159) · Śloka 159

பாணிதஂ குரு மதுரமபிஷ்யந்தி பஂஹணமவஷ்யஂ த்ரிதோஷகச்ச ||௧௫௯||

Adhikarana 130 (160) · Śloka 160

குடஃ ஸக்ஷாரமதுரோ நாதிஶீதஃ ஸ்நிக்தோ மூத்ரரக்தஶோதநோ நாதிபித்தஜித்வாதக்நோ மேதஃகமிகபகரோ பல்யோ வஷ்யஶ்ச ||௧௬௦||

Adhikarana 131 (161) · Śloka 161

பித்தக்நோ மதுரஃ ஶுத்தோ வாதக்நோऽஸக்ப்ரஸாதநஃ |௧௬௧|

Adhikarana 132 (161) · Śloka 161

ஸபுராணோऽதிககுணோ குடஃ பத்யதமஃ ஸ்மதஃ ||௧௬௧||

Adhikarana 133 (162) · Śloka 162

மத்ஸ்யண்டிகாகண்டஶர்கரா விமலஜாதா உத்தரோத்தரஂ ஶீதாஃ ஸ்நிக்தாஃ குருதரா மதுரதரா வஷ்யா ரக்தபித்தப்ரஶமநாஸ்தஷ்ணாப்ரஶமநாஶ்ச ||௧௬௨||

Adhikarana 134 (163) · Śloka 163

யதா யதைஷாஂ வைமல்யஂ மதுரத்வஂ ததா ததா | ஸ்நேஹகௌரவஶைத்யாநி ஸரத்வஂ ச ததா ததா ||௧௬௩||

Adhikarana 135 (164) · Śloka 164

யோ யோ மத்ஸ்யண்டிகாகண்டஶர்கராணாஂ ஸ்வகோ குணஃ | தேந தேநைவ நிர்தேஶ்யஸ்தேஷாஂ விஸ்ராவணோ குணஃ ||௧௬௪||

Adhikarana 136 (165) · Śloka 165

ஸாரஸ்திதா ஸுவிமலா நிஃக்ஷாரா ச யதா யதா | ததா குணவதீ ஸர்வா விஜ்ஞேயா ஶர்கரா புதைஃ ||௧௬௫||

Adhikarana 137 (166) · Śloka 166

மதுஶர்கரா புநஶ்சர்த்யதீஸாரஹரீ ரூக்ஷா சேதநீ ப்ரஸாதநீ கஷாயமதுரா மதுரவிபாகா ச ||௧௬௬||

Adhikarana 138 (167) · Śloka 167

யவாஸஶர்கரா மதுரகஷாயா திக்தாநுரஸா ஶ்லேஷ்மஹரீ ஸரா சேதி ||௧௬௭||

Adhikarana 139 (168) · Śloka 168

யாவத்யஃ ஶர்கராஃ ப்ரோக்தாஃ ஸர்வா தாஹப்ரணாஶநாஃ | ரக்தபித்தப்ரஶமநாஶ்சர்திமூர்ச்சாதஷாபஹாஃ ||௧௬௮||

Adhikarana 140 (169) · Śloka 169

ரூக்ஷஂ மதூகபுஷ்போத்தஂ பாணிதஂ வாதபித்தகத் | கபக்நஂ மதுரஂ பாகே கஷாயஂ பஸ்திதூஷணம் ||௧௬௯|| இதீக்ஷுவர்கஃ |

Adhikarana 141 (170) · Śloka 171

அத மத்யவர்கஃ | ஸர்வஂ பித்தகரஂ மத்யமம்லஂ ரோசநதீபநம் | பேதநஂ கபவாதக்நஂ ஹத்யஂ பஸ்திவிஶோதநம் ||௧௭௦|| பாகே லகு விதாஹ்யுஷ்ணஂ தீக்ஷ்ணமிந்த்ரியபோதநம் | விகாஸி ஸஷ்டவிண்மூத்ரஂ... |௧௭௧|

Adhikarana 142 (171-173) · Śloka 173

... ஶணு தஸ்ய விஶேஷணம் ||௧௭௧|| மார்த்வீகமவிதாஹித்வாந்மதுராந்வயதஸ்ததா | ரக்தபித்தேऽபி ஸததஂ புதைர்ந ப்ரதிஷித்யதே ||௧௭௨|| மதுரஂ தத்தி ரூக்ஷஂ ச கஷாயாநுரஸஂ லகு | லகுபாகி ஸரஂ ஶோஷவிஷமஜ்வரநாஶநம் ||௧௭௩||

Adhikarana 143 (174) · Śloka 175

மார்த்வீகால்பாந்தரஂ கிஞ்சித் கார்ஜூரஂ வாதகோபநம் | ததேவ விஶதஂ ருச்யஂ கபக்நஂ கர்ஶநஂ லகு ||௧௭௪|| கஷாயமதுரஂ ஹத்யஂ ஸுகந்தீந்த்ரியபோதநம் |௧௭௫|

Adhikarana 144 (175) · Śloka 176

காஸார்ஶோக்ரஹணீதோஷமூத்ராகாதாநிலாபஹா ||௧௭௫|| ஸ்தந்யரக்தக்ஷயஹிதா ஸுரா பஂஹணதீபநீ |௧௭௬|

Adhikarana 145 (176) · Śloka 177

காஸார்ஶோக்ரஹணீஶ்வாஸப்ரதிஶ்யாயவிநாஶநீ ||௧௭௬|| ஶ்வேதா மூத்ரகபஸ்தந்யரக்தமாஂஸகரீ ஸுரா |௧௭௭|

Adhikarana 146 (177) · Śloka 178

சர்த்யரோசகஹத்குக்ஷிதோதஶூலப்ரமர்தநீ ||௧௭௭|| ப்ரஸந்நா கபவாதார்ஶோவிபந்தாநாஹநாஶநீ |௧௭௮|

Adhikarana 147 (178) · Śloka 179

பித்தலாऽல்பகபா ரூக்ஷா யவைர்வாதப்ரகோபணீ |௧௭௮| விஷ்டம்பிநீ ஸுரா குர்வீ... ||௧௭௯||

Adhikarana 148 (178) · Śloka 178

... ஶ்லேஷ்மலஂ து மதூலகம் ||௧௭௮||

Adhikarana 149 (179) · Śloka 179

ரூக்ஷா நாதிகபா வஷ்யா பாசநீ சாக்ஷிகீ ஸ்மதா ||௧௭௯||

Adhikarana 150 (180) · Śloka 180

த்ரிதோஷோ பேத்யவஷ்யஶ்ச கோஹலோ வதநப்ரியஃ |௧௮௦|

Adhikarana 151 (180) · Śloka 181

க்ராஹ்யுஷ்ணோ ஜகலஃ பக்தா ரூக்ஷஸ்தட்கபஶோபகத் ||௧௮௦|| ஹத்யஃ ப்ரவாஹிகாடோபதுர்நாமாநிலஶோஷஹத் |௧௮௧|

Adhikarana 152 (181) · Śloka 182

பக்கஸோ ஹதஸாரத்வாத்விஷ்டம்பீ வாதகோபநஃ ||௧௮௧|| தீபநஃ ஸஷ்டவிண்மூத்ரோ விஶதோऽல்பமதோ குருஃ |௧௮௨|

Adhikarana 153 (182) · Śloka 182

கஷாயோ மதுரஃ ஶீதுர்கௌடஃ பாசநதீபநஃ ||௧௮௨||

Adhikarana 154 (183) · Śloka 183

ஶார்கரோ மதுரோ ருச்யோ தீபநோ பஸ்திஶோதநஃ | வாதக்நோ மதுரஃ பாகே ஹத்ய இந்த்ரியபோதநஃ ||௧௮௩||

Adhikarana 155 (184) · Śloka 184

தத்வத் பக்வரஸஃ ஶீதுர்பலவர்ணகரஃ ஸரஃ | ஶோபக்நோ தீபநோ ஹத்யோ ருச்யஃ ஶ்லேஷ்மார்ஶஸாஂ ஹிதஃ ||௧௮௪||

Adhikarana 156 (185) · Śloka 185

கர்ஶநஃ ஶீதரஸிகஃ ஶ்வயதூதரநாஶநஃ | வர்ணகஜ்ஜரணஃ ஸ்வர்யோ விபந்தக்நோऽர்ஶஸாஂ ஹிதஃ ||௧௮௫||

Adhikarana 157 (186) · Śloka 186

ஆக்ஷிகஃ பாண்டுரோகக்நோ வ்ரண்யஃ ஸங்க்ராஹகோ லகுஃ | கஷாயமதுரஃ ஸீதுஃ பித்தக்நோऽஸக்ப்ரஸாதநஃ ||௧௮௬||

Adhikarana 158 (187) · Śloka 187

ஜாம்பவோ பத்தநிஸ்யந்தஸ்துவரோ வாதகோபநஃ |௧௮௭|

Adhikarana 159 (187) · Śloka 188

தீக்ஷ்ணஃ ஸுராஸவோ ஹத்யோ மூத்ரலஃ கபவாதநுத் ||௧௮௭|| முகப்ரியஃ ஸ்திரமதோ விஜ்ஞேயோऽநிலநாஶநஃ |௧௮௮|

Adhikarana 160 (188) · Śloka 189

லகுர்மத்வாஸவஶ்சேதீ மேஹகுஷ்டவிஷாபஹஃ ||௧௮௮|| திக்தஃ கஷாயஃ ஶோபக்நஸ்தீக்ஷ்ணஃ ஸ்வாதுரவாதகத் |௧௮௯|

Adhikarana 161 (189) · Śloka 190

தீக்ஷ்ணஃ கஷாயோ மதகத்துர்நாமகபகுல்மஹத் ||௧௮௯|| கமிமேதோநிலஹரோ மைரேயோ மதுரோ குருஃ |௧௯௦|

Adhikarana 162 (190) · Śloka 190

பல்யஃ பித்தஹரோ வர்ண்யோ ஹத்யஶ்சேக்ஷுரஸாஸவஃ ||௧௯௦||

Adhikarana 163 (191) · Śloka 191

ஶீதுர்மதூகபுஷ்போத்தோ விஹாஹ்யக்நிபலப்ரதஃ | ரூக்ஷஃ கஷாயஃ கபஹத்வாதபித்தப்ரகோபணஃ ||௧௯௧||

Adhikarana 164 (192) · Śloka 192

நிர்திஶேத்ரஸதஶ்சாந்யாந் கந்தமூலபலாஸவாந் |௧௯௨|

Adhikarana 165 (192) · Śloka 193

நவஂ மத்யமபிஷ்யந்தி குரு வாதாதிகோபநம் ||௧௯௨|| அநிஷ்டகந்தி விரஸமஹத்யஂ ச விதாஹி ச |௧௯௩|

Adhikarana 166 (193) · Śloka 194

ஸுகந்தி தீபநஂ ஹத்யஂ ரோசிஷ்ணு கமிநாஶநம் ||௧௯௩|| ஸ்புடஸ்ரோதஸ்கரஂ ஜீர்ணஂ லகு வாதகபாபஹம் |௧௯௪|

Adhikarana 167 (194-195) · Śloka 196

அரிஷ்டோ த்ரவ்யஸஂயோகஸஂஸ்காராததிகோ குணைஃ ||௧௯௪|| பஹுதோஷஹரஶ்சைவ தோஷாணாஂ ஶமநஶ்ச ஸஃ | தீபநஃ கபவாதக்நஃ ஸரஃ பித்தாவிரோதநஃ ||௧௯௫|| ஶூலாத்மாநோதரப்லீஹஜ்வராஜீர்ணார்ஶஸாஂ ஹிதஃ |௧௯௬|

Adhikarana 168 (196) · Śloka 196

பிப்பல்யாதிகதோ குல்மகபரோகஹரஃ ஸ்மதஃ ||௧௯௬||

Adhikarana 169 (197) · Śloka 197

சிகித்ஸிதேஷு வக்ஷ்யந்தேऽரிஷ்டா ரோகஹராஃ பதக் |௧௯௭|

Adhikarana 170 (197) · Śloka 198

அரிஷ்டாஸவஶீதூநாஂ குணாந் கர்மாணி சாதிஶேத் ||௧௯௭|| புத்த்யா யதாஸ்வஂ ஸஂஸ்காரமவேக்ஷ்ய குஶலோ பிஷக் |௧௯௮|

Adhikarana 171 (198-202) · Śloka 203

ஸாந்த்ரஂ விதாஹி துர்கந்தஂ விரஸஂ கமிலஂ குரு ||௧௯௮|| அஹத்யஂ தருணஂ தீக்ஷ்ணமுஷ்ணஂ துர்பாஜநஸ்திதம் | அல்பௌஷதஂ பர்யுஷிதமத்யச்சஂ பிச்சிலஂ ச யத் ||௧௯௯|| தத்வர்ஜ்யஂ ஸர்வதா மத்யஂ கிஞ்சிச்சேஷஂ து யத்பவேத் | தத்ர யத் ஸ்தோகஸம்பாரஂ தருணஂ பிச்சிலஂ குரு ||௨௦௦|| கபப்ரகோபி தந்மத்யஂ துர்ஜரஂ ச விஶேஷதஃ | பித்தப்ரகோபி பஹலஂ தீக்ஷ்ணமுஷ்ணஂ விதாஹி ச ||௨௦௧|| அஹத்யஂ பேலவஂ பூதி கமிலஂ விரஸஂ ச யத் | ததா பர்யுஷிதஂ சாபி வித்யாதநிலகோபநம் ||௨௦௨|| ஸர்வதோஷைருபேதஂ து ஸர்வதோஷப்ரகோபணம் |௨௦௩|

Adhikarana 172 (203) · Śloka 204

சிரஸ்திதஂ ஜாதரஸஂ தீபநஂ கபவாதஜித் ||௨௦௩|| ருச்யஂ ப்ரஸந்நஂ ஸுரபி மத்யஂ ஸேவ்யஂ மதாவஹம் |௨௦௪|

Adhikarana 173 (204-205) · Śloka 205

தஸ்யாநேகப்ரகாரஸ்ய மத்யஸ்ய ரஸவீர்யதஃ ||௨௦௪|| ஸௌக்ஷ்ம்யாதௌஷ்ண்யாச்ச தைக்ஷ்ண்யாச்ச விகாஸித்வாச்ச வஹ்நிநா ஸமேத்ய ஹதயஂ ப்ராப்ய தமநீரூர்த்வமாகதம் | விசால்யேந்த்ரியசேதாஂஸி வீர்யஂ மதயதேऽசிராத் ||௨௦௫||

Adhikarana 174 (206) · Śloka 206

சிரேண ஶ்லைஷ்மிகே புஂஸி பாநதோ ஜாயதே மதஃ | அசிராத்வாதிகே தஷ்டஃ, பைத்திகே ஶீக்ரமேவ ச ||௨௦௬||

Adhikarana 175 (207-209) · Śloka 209

ஸாத்த்விகே ஶௌசதாக்ஷிண்யஹர்ஷமண்டநலாலஸஃ | கீதாத்யயநஸௌபாக்யஸுரதோத்ஸாஹகந்மதஃ ||௨௦௭|| ராஜஸே துஃகஶீலத்வமாத்மத்யாகஂ ஸஸாஹஸம் | கலஹஂ ஸாநுபந்தஂ து கரோதி புருஷே மதஃ ||௨௦௮|| அஶௌசநித்ராமாத்ஸர்யாகம்யாகமநலோலதாஃ | அஸத்யபாஷணஂ சாபி குர்யாத்தி தாமஸே மதஃ ||௨௦௯||

Adhikarana 176 (210) · Śloka 211

ரக்தபித்தகரஂ ஶுக்தஂ சேதநஂ புக்தபாசநம் | வைஸ்வர்யஂ ஜரணஂ ஶ்லேஷ்மபாண்டுக்ரிமிஹரஂ லகு ||௨௧௦|| தீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ மூத்ரலஂ ஹத்யஂ கபக்நஂ கடுபாகி ச |௨௧௧|

Adhikarana 177 (211) · Śloka 211

தத்வத்ததாஸுதஂ ஸர்வஂ ரோசநஂ ச விஶேஷதஃ ||௨௧௧||

Adhikarana 178 (212) · Śloka 212

கௌடாநி ரஸஶுக்தாநி மதுஶுக்தாநி யாநி ச | யதாபூர்வஂ குருதராண்யபிஷ்யந்தகராணி ச ||௨௧௨||

Adhikarana 179 (213) · Śloka 213

துஷாம்பு தீபநஂ ஹத்யஂ ஹத்பாண்டுகமிரோகநுத் | க்ரஹண்யர்ஶோவிகாரக்நஂ பேதி ஸௌவீரகஂ ததா ||௨௧௩||

Adhikarana 180 (214-216) · Śloka 216

தாந்யாம்லஂ தாந்யயோநித்வாஜ்ஜீவநஂ தாஹநாஶநம் | ஸ்பர்ஶாத் பாநாத்து பவநகபதஷ்ணாஹரஂ லகு ||௨௧௪|| தைக்ஷ்ண்யாச்ச நிர்ஹரேதாஶு கபஂ கண்டூஷதாரணாத் | முகவைரஸ்யதௌர்கந்த்யமலஶோஷக்லமாபஹம் ||௨௧௫|| தீபநஂ ஜரணஂ பேதி ஹிதமாஸ்தாபநேஷு ச | ஸமுத்ரமாஶ்ரிதாநாஂ ச ஜநாநாஂ ஸாத்ம்யமுச்யதே ||௨௧௬|| இதி மத்யவர்கஃ |

Adhikarana 181 (217-219) · Śloka 219

அத மூத்ராணி | மூத்ராணி கோமஹிஷ்யஜாவிகஜஹயகரோஷ்ட்ராணாஂ தீக்ஷ்ணாந்யுஷ்ணாநி கடூநி திக்தாநி லவணாநுரஸாநி லகூநி ஶோதநாநி கபவாதகமிமேதோவிஷகுல்மார்ஶதரகுஷ்டஶோபாரோசகபாண்டுரோகஹராணி ஹத்யாநி தீபநாநி ச ஸாமாந்யதஃ ||௨௧௭|| பவதஶ்சாத்ர- தத் ஸர்வஂ கடு தீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ லவணாநுரஸஂ லகு | ஶோதநஂ கபவாதக்நஂ கமிமேதோவிஷாபஹம் ||௨௧௮|| அர்ஶோஜடரகுல்மக்நஂ ஶோபாரோசகநாஶநம் | பாண்டுரோகஹரஂ பேதி ஹத்யஂ தீபநபாசநம் ||௨௧௯||

Adhikarana 182 (220-221) · Śloka 221

கோமூத்ரஂ கடு தீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ ஸக்ஷாரத்வாந்ந வாதலம் | லக்வக்நிதீபநஂ மேத்யஂ பித்தலஂ கபவாதநுத் ||௨௨௦|| ஶூலகுல்மோதராநாஹவிரேகாஸ்தாபநாதிஷு | மூத்ரப்ரயோகஸாத்யேஷு கவ்யஂ மூத்ரஂ ப்ரயோஜயேத் ||௨௨௧||

Adhikarana 183 (222) · Śloka 222

துர்நாமோதரஶூலேஷு குஷ்டமேஹாவிஶுத்திஷு | ஆநாஹஶோபகுல்மேஷு பாண்டுரோகே ச மாஹிஷம் ||௨௨௨||

Adhikarana 184 (223) · Śloka 223

காஸஶ்வாஸாபஹஂ ஶோபகாமலாபாண்டுரோகநுத் | கடுதிக்தாந்விதஂ சாகமீஷந்மாருதகோபநம் ||௨௨௩||

Adhikarana 185 (224) · Śloka 224

காஸப்லீஹோதரஶ்வாஸஶோஷவர்சோக்ரஹே ஹிதம் | ஸக்ஷாரஂ திக்தகடுகமுஷ்ணஂ வாதக்நமாவிகம் ||௨௨௪||

Adhikarana 186 (225) · Śloka 225

தீபநஂ கடு தீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ வாதசேதோவிகாரநுத் | ஆஶ்வஂ கபஹரஂ மூத்ரஂ கமிதத்ருஷு ஶஸ்யதே ||௨௨௫||

Adhikarana 187 (226) · Śloka 226

ஸதிக்தஂ லவணஂ பேதி வாதக்நஂ பித்தகோபநம் | தீக்ஷ்ணஂ க்ஷாரே கிலாஸே ச நாகஂ மூத்ரஂ ப்ரயோஜயேத் ||௨௨௬||

Adhikarana 188 (227) · Śloka 227

கரசேதோவிகாரக்நஂ தீக்ஷ்ணஂ க்ரஹணிரோகநுத் | தீபநஂ கார்தபஂ மூத்ரஂ கமிவாதகபாபஹம் ||௨௨௭||

Adhikarana 189 (228) · Śloka 228

ஶோபகுஷ்டோதரோந்மாதமாருதக்ரிமிநாஶநம் | அர்ஶோக்நஂ காரபஂ மூத்ரஂ... |௨௨௮|

Adhikarana 190 (228) · Śloka 228

... மாநுஷஂ ச விஷாபஹம் ||௨௨௮||

Adhikarana 191 (229) · Śloka 229

த்ரவத்ரவ்யாணி ஸர்வாணி ஸமாஸாத் கீர்திதாநி து | காலதேஶவிபாகஜ்ஞோ நபதேர்தாதுமர்ஹதி ||௨௨௯||

Adhikarana puShpikA · Śloka 45

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே த்ரவத்ரவ்யவிஜ்ஞாநீயோ நாம பஞ்சசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ ||௪௫||