45. dravadravyavidhyadhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ದ್ರವದ್ರವ್ಯವಿಧಿಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಪಾನೀಯಮಾನ್ತರೀಕ್ಷಮನಿರ್ದೇಶ್ಯರಸಮಮೃತಂ ಜೀವನಂ ತರ್ಪಣಂ ಧಾರಣಮಾಶ್ವಾಸಜನನಂ ಶ್ರಮಕ್ಲಮಪಿಪಾಸಾಮದಮೂರ್ಚ್ಛಾತನ್ದ್ರಾನಿದ್ರಾದಾಹಪ್ರಶಮನಮೇಕಾನ್ತತಃ ಪಥ್ಯತಮಂ ಚ ||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ತದೇವಾವನಿಪತಿತಮನ್ಯತಮಂ ರಸಮುಪಲಭತೇ ಸ್ಥಾನವಿಶೇಷಾನ್ನದೀನದಸರಸ್ತಡಾಗವಾಪೀಕೂಪಚುಣ್ಟೀಪ್ರಸ್ರವಣೋದ್ಭಿದವಿಕಿರಕೇದಾರಪಲ್ವಲಾದಿ ಷು ಸ್ಥಾನೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಮಿತಿ ||೪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ತತ್ರ, ‘ಲೋಹಿತಕಪಿಲಪಾಣ್ಡುನೀಲಪೀತಶುಕ್ಲೇಷ್ವವನಿಪ್ರದೇಶೇಷು ಮಧುರಾಮ್ಲಲವಣಕಟುತಿಕ್ತಕಷಾಯಾಣಿ ಯಥಾಸಙ್ಖ್ಯಮುದಕಾನಿ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ’ ಇತ್ಯೇಕೇ ಭಾಷನ್ತೇ ||೫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ತತ್ತು ನ ಸಮ್ಯಕ್; ಪೃಥಿವ್ಯಾದೀನಾಮನ್ಯೋನ್ಯಾನುಪ್ರವೇಶಕೃತಃ ಸಲಿಲರಸೋ ಭವತ್ಯುತ್ಕರ್ಷಾಪಕರ್ಷೇಣ | ತತ್ರ, ಸ್ವಲಕ್ಷಣಭೂಯಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಭೂಮಾವಮ್ಲಂ ಲವಣಂ ಚ; ಅಮ್ಬುಗುಣಭೂಯಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಮಧುರಂ; ತೇಜೋಗುಣಭೂಯಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಕಟುಕಂ ತಿಕ್ತಂ ಚ; ವಾಯುಗುಣಭೂಯಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಕಷಾಯಮ್; ಆಕಾಶಗುಣಭೂಯಿಷ್ಠಾಯಾಮವ್ಯಕ್ತರಸಮ್, ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಹ್ಯಾಕಾಶಮಿತ್ಯತಃ; ತತ್ ಪ್ರಧಾನಮವ್ಯಕ್ತರಸತ್ವಾತ್, ತತ್ಪೇಯಮಾನ್ತರೀಕ್ಷಾಲಾಭೇ ||೬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

ತತ್ರಾನ್ತರೀಕ್ಷಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್ | ತದ್ಯಥಾ- ಧಾರಂ, ಕಾರಂ, ತೌಷಾರಂ, ಹೈಮಮಿತಿ | ತೇಷಾಂ ಧಾರಂ ಪ್ರಧಾನಂ, ಲಘುತ್ವಾತ್; ತತ್ ಪುನರ್ದ್ವಿವಿಧಂ- ಗಾಙ್ಗಂ, ಸಾಮುದ್ರಂ ಚೇತಿ | ತತ್ರ ಗಾಙ್ಗಮಾಶ್ವಯುಜೇ ಮಾಸಿ ಪ್ರಾಯಶೋ ವರ್ಷತಿ | ತಯೋರ್ದ್ವಯೋರಪಿ ಪರೀಕ್ಷಣಂ ಕುರ್ವೀತ- ಶಾಲ್ಯೋದನಪಿಣ್ಡಮಕುಥಿತಮವಿದಗ್ಧಂ ರಜತಭಾಜನೋಪಹಿತಂ ವರ್ಷತಿ ದೇವೇ ಬಹಿಷ್ಕುರ್ವೀತ, ಸ ಯದಿ ಮುಹೂರ್ತಂ ಸ್ಥಿತಸ್ತಾದೃಶ ಏವ ಭವತಿ ತದಾ ಗಾಙ್ಗಂ ಪತತೀತ್ಯವಗನ್ತವ್ಯಂ; ವರ್ಣಾನ್ಯತ್ವೇ ಸಿಕ್ಥಪ್ರಕ್ಲೇದೇ ಚ ಸಾಮುದ್ರಮಿತಿ ವಿದ್ಯಾತ್, ತನ್ನೋಪಾದೇಯಮ್ | ಸಾಮುದ್ರಮಪ್ಯಾಶ್ವಯುಜೇ ಮಾಸಿ ಗೃಹೀತಂ ಗಾಙ್ಗವದ್ಭವತಿ | ಗಾಙ್ಗಂ ಪುನಃ ಪ್ರಧಾನಂ, ತದುಪಾದದೀತಾಶ್ವಯುಜೇ ಮಾಸಿ | ಶುಚಿಶುಕ್ಲವಿತತಪಟೈಕದೇಶಚ್ಯುತಮಥವಾ ಹರ್ಮ್ಯತಲಪರಿಭ್ರಷ್ಟಮನ್ಯೈರ್ವಾ ಶುಚಿಭಿರ್ಭಾಜನೈರ್ಗೃಹೀತಂ ಸೌವರ್ಣೇ ರಾಜತೇ ಮೃನ್ಮಯೇ ವಾ ಪಾತ್ರೇ ನಿದಧ್ಯಾತ್ | ತತ್ ಸರ್ವಕಾಲಮುಪಯುಞ್ಜೀತ, ತಸ್ಯಾಲಾಭೇ ಭೌಮಮ್ | ತಚ್ಚಾಕಾಶಗುಣಬಹುಲಮ್ | ತತ್ ಪುನಃ ಸಪ್ತವಿಧಮ್ | ತದ್ಯಥಾ- ಕೌಪಂ, ನಾದೇಯಂ, ಸಾರಸಂ, ತಾಡಾಗಂ, ಪ್ರಾಸ್ರವಣಮ್, ಔದ್ಭಿದಂ, ಚೌಣ್ಟ್ಯಮಿತಿ ||೭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

ತತ್ರ ವರ್ಷಾಸ್ವಾನ್ತರಿಕ್ಷಮೌದ್ಭಿದಂ ವಾ ಸೇವೇತ, ಮಹಾಗುಣತ್ವಾತ್; ಶರದಿ ಸರ್ವಂ, ಪ್ರಸನ್ನತ್ವಾತ್; ಹೇಮನ್ತೇ ಸಾರಸಂ ತಾಡಾಗಂ ವಾ; ವಸನ್ತೇ ಕೌಪಂ ಪ್ರಾಸ್ರವಣಂ ವಾ; ಗ್ರೀಷ್ಮೇಽಪ್ಯೇವಂ; ಪ್ರಾವೃಷಿ ಚೌಣ್ಟ್ಯಮನಭಿವೃಷ್ಟಂ ಸರ್ವಂ ಚೇತಿ ||೮||

Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10

ಕೀಟಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣ್ಡಶವಕೋಥಪ್ರದೂಷಿತಮ್ | ತೃಣಪರ್ಣೋತ್ಕರಯುತಂ ಕಲುಷಂ ವಿಷಸಂಯುತಮ್ ||೯|| ಯೋಽವಗಾಹೇತ ವರ್ಷಾಸು ಪಿಬೇದ್ವಾಽಪಿ ನವಂ ಜಲಮ್ | ಸ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಾನ್ ರೋಗಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇವ ತು ||೧೦||

Adhikarana 9 (11) · Śloka 11

ತತ್ರ ಯತ್ ಪಙ್ಕಶೈವಲಹಠತೃಣಪದ್ಮಪತ್ರಪ್ರಭೃತಿಭಿರವಚ್ಛನ್ನಂ ರವಿಶಶಿಕಿರಣಾನಿಲೈರ್ನಾಭಿಜುಷ್ಟಂ ಗನ್ಧವರ್ಣರಸೋಪಸೃಷ್ಟಂ ತದ್ವ್ಯಾಪನ್ನಮಿತಿ ವಿದ್ಯಾತ್ | ತಸ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶರೂಪರಸಗನ್ಧವೀರ್ಯವಿಪಾಕದೋಷಾಃ ಷಟ್ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ | ತತ್ರ, ಖರತಾ ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯಮೌಷ್ಣ್ಯಂ ದನ್ತಗ್ರಾಹಿತಾ ಚ ಸ್ಪರ್ಶದೋಷಃ, ಪಙ್ಕಸಿಕತಾಶೈವಾಲಬಹುವರ್ಣತಾ ರೂಪದೋಷಃ; ವ್ಯಕ್ತರಸತಾ ರಸದೋಷಃ; ಅನಿಷ್ಟಗನ್ಧತಾ ಗನ್ಧದೋಷಃ; ಯದುಪಯುಕ್ತಂ ತೃಷ್ಣಾಗೌರವಶೂಲಕಫಪ್ರಸೇಕಾನಾಪಾದಯತಿ ಸ ವಿರ್ಯದೋಷಃ; ಯದುಪಯುಕ್ತಂ ಚಿರಾದ್ವಿಪಚ್ಯತೇ ವಿಷ್ಟಮ್ಭಯತಿ ವಾ ಸ ವಿಪಾಕದೋಷ ಇತಿ | ತ ಏತೇ ಆನ್ತರಿಕ್ಷೇ ನ ಸನ್ತಿ ||೧೧||

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

ವ್ಯಾಪನ್ನಸ್ಯ ಚಾಗ್ನಿಕ್ವಥನಂ ಸೂರ್ಯಾತಪಪ್ರತಾಪನಂ ತಪ್ತಾಯಃಪಿಣ್ಡಸಿಕತಾಲೋಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ವಾ ನಿರ್ವಾಪಣಂ ಪ್ರಸಾದನಂ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ, ನಾಗಚಮ್ಪಕೋತ್ಪಲಪಾಟಲಾಪುಷ್ಪಪ್ರಭೃತಿಭಿಶ್ಚಾಧಿವಾಸನಮಿತಿ ||೧೨||

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

ಸೌವರ್ಣೇ ರಾಜತೇ ತಾಮ್ರೇ ಕಾಂಸ್ಯೇ ಮಣಿಮಯೇಽಪಿ ವಾ | ಪುಷ್ಪಾವತಂಸಂ ಭೌಮೇ ವಾ ಸುಗನ್ಧಿ ಸಲಿಲಂ ಪಿಬೇತ್ ||೧೩||

Adhikarana 12 (14-16) · Śloka 16

ವ್ಯಾಪನ್ನಂ ವರ್ಜಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ ತೋಯಂ ಯಚ್ಚಾಪ್ಯನಾರ್ತವಮ್ | ದೋಷಸಞ್ಜನನಂ ಹ್ಯೇತನ್ನಾದದೀತಾಹಿತಂ ತು ತತ್ ||೧೪|| ವ್ಯಾಪನ್ನಮುದಕಂ ಯಸ್ತು ಪಿಬತೀಹಾಪ್ರಸಾದಿತಮ್ | ಶ್ವಯಥುಂ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಂ ಚ ತ್ವಗ್ದೋಷಮವಿಪಾಕತಾಮ್ ||೧೫|| ಶ್ವಾಸಕಾಸಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಶೂಲಗುಲ್ಮೋದರಾಣಿ ಚ | ಅನ್ಯಾನ್ವಾ ವಿಷಮಾನ್ರೋಗಾನ್ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾದಚಿರೇಣ ಸಃ ||೧೬||

Adhikarana 13 (17) · Śloka 17

ತತ್ರ ಸಪ್ತ ಕಲುಷಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದನಾನಿ ಭವನ್ತಿ | ತದ್ಯಥಾ- ಕತಕಗೋಮೇದಕಬಿಸಗ್ರನ್ಥಿಶೈವಾಲಮೂಲವಸ್ತ್ರಾಣಿ ಮುಕ್ತಾಮಣಿಶ್ಚೇತಿ ||೧೭||

Adhikarana 14 (18) · Śloka 18

ಪಞ್ಚ ನಿಕ್ಷೇಪಣಾನಿ ಭವನ್ತಿ | ತದ್ಯಥಾ- ಫಲಕಂ, ತ್ರ್ಯಷ್ಟಕಂ, ಮುಞ್ಜವಲಯ, ಉದಕಮಞ್ಚಿಕಾ, ಶಿಕ್ಯಂ ಚೇತಿ ||೧೮||

Adhikarana 15 (19) · Śloka 19

ಸಪ್ತ ಶೀತೀಕರಣಾನಿ ಭವನ್ತಿ; ತದ್ಯಥಾ- ಪ್ರವಾತಸ್ಥಾಪನಮ್, ಉದಕಪ್ರಕ್ಷೇಪಣಂ, ಯಷ್ಟಿಕಾಭ್ರಾಮಣಂ, ವ್ಯಜನಂ, ವಸ್ತ್ರೋದ್ಧರಣಂ, ವಾಲುಕಾಪ್ರಕ್ಷೇಪಣಂ, ಶಿಕ್ಯಾವಲಮ್ಬನಂ ಚೇತಿ ||೧೯||

Adhikarana 16 (20) · Śloka 20

ನಿರ್ಗನ್ಧಮವ್ಯಕ್ತರಸಂ ತೃಷ್ಣಾಘ್ನಂ ಶುಚಿ ಶೀತಲಮ್ | ಅಚ್ಛಂ ಲಘು ಚ ಹೃದ್ಯಂ ಚ ತೋಯಂ ಗುಣವದುಚ್ಯತೇ ||೨೦||

Adhikarana 17 (21) · Śloka 21

ತತ್ರ ನದ್ಯಃ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖಾಃ ಪಥ್ಯಾಃ, ಲಘೂದಕತ್ವಾತ್; ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖಾಸ್ತು ನ ಪ್ರಶಸ್ಯನ್ತೇ, ಗುರೂದಕತ್ವಾತ್; ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖಾ ನಾತಿದೋಷಲಾಃ, ಸಾಧಾರಣತ್ವಾತ್ | ತತ್ರ ಸಹ್ಯಪ್ರಭವಾಃಕುಷ್ಠಂ ಜನಯನ್ತಿ, ವಿನ್ಧ್ಯಪ್ರಭವಾಃ ಕುಷ್ಠಂ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಂ ಚ, ಮಲಯಪ್ರಭವಾಃ ಕೃಮೀನ್, ಮಹೇನ್ದ್ರಪ್ರಭವಾಃ ಶ್ಲೀಪದೋದರಾಣಿ, ಹಿಮವತ್ಪ್ರಭವಾ ಹೃದ್ರೋಗಶ್ವಯಥುಶಿರೋರೋಗಶ್ಲೀಪದಗಲಗಣ್ಡಾನ್, ಪ್ರಾಚ್ಯಾವನ್ತ್ಯಾ ಅಪರಾವನ್ತ್ಯಾಶ್ಚಾರ್ಶಾಂಸ್ಯುಪಜನಯನ್ತಿ, ಪಾರಿಯಾತ್ರಪ್ರಭವಾಃ ಪಥ್ಯಾ ಬಲಾರೋಗ್ಯಕರ್ಯ ಇತಿ ||೨೧||

Adhikarana 18 (22) · Śloka 22

ನದ್ಯಃ ಶೀಘ್ರವಹಾ ಲಘ್ವ್ಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಯಾಶ್ಚಾಮಲೋದಕಾಃ | ಗುರ್ವ್ಯಃ ಶೈವಾಲಸಞ್ಛನ್ನಾಃ ಕಲುಷಾ ಮನ್ದಗಾಶ್ಚ ಯಾಃ ||೨೨||

Adhikarana 19 (23) · Śloka 23

ಪ್ರಾಯೇಣ ನದ್ಯೋ ಮರುಷು ಸತಿಕ್ತಾ ಲವಣಾನ್ವಿತಾಃ | ಲಘ್ವ್ಯಃ ಸಮಧುರಾಶ್ಚೈವ ಪೌರುಷೇಯಾ ಬಲೇ ಹಿತಾಃ ||೨೩||

Adhikarana 20 (24) · Śloka 24

ತತ್ರ ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಭೌಮಾನಾಂ ಗ್ರಹಣಂ ಪ್ರತ್ಯೂಷಸಿ, ತತ್ರ ಹ್ಯಮಲತ್ವಂ ಶೈತ್ಯಂ ಚಾಧಿಕಂ ಭವತಿ, ಸ ಏವ ಚಾಪಾಂ ಪರೋ ಗುಣ ಇತಿ ||೨೪||

Adhikarana 21 (25) · Śloka 25

ದಿವಾರ್ಕಕಿರಣೈರ್ಜುಷ್ಟಂ ನಿಶಾಯಾಮಿನ್ದುರಶ್ಮಿಭಿಃ | ಅರೂಕ್ಷಮನಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ತತ್ತುಲ್ಯಂ ಗಗನಾಮ್ಬುನಾ ||೨೫||

Adhikarana 22 (26) · Śloka 26

ಗಗನಾಮ್ಬು ತ್ರಿದೋಷಘ್ನಂ ಗೃಹೀತಂ ಯತ್ ಸುಭಾಜನೇ | ಬಲ್ಯಂ ರಸಾಯನಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಪಾತ್ರಾಪೇಕ್ಷಿ ತತಃ ಪರಮ್ ||೨೬||

Adhikarana 23 (27) · Śloka 27

ರಕ್ಷೋಘ್ನಂ ಶೀತಲಂ ಹ್ಲಾದಿ ಜ್ವರದಾಹವಿಷಾಪಹಮ್ | ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತೋದ್ಭವಂ ವಾರಿ ಪಿತ್ತಘ್ನಂ ವಿಮಲಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ||೨೭||

Adhikarana 24 (28) · Śloka 29

ಮೂರ್ಚ್ಛಾಪಿತ್ತೋಷ್ಣದಾಹೇಷು ವಿಷೇ ರಕ್ತೇ ಮದಾತ್ಯಯೇ | ಭ್ರಮಕ್ಲಮಪರೀತೇಷು ತಮಕೇ ವಮಥೌ ತಥಾ ||೨೮|| ಊರ್ಧ್ವಗೇ ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ಚ ಶೀತಮಮ್ಭಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ |೨೯|

Adhikarana 25 (29-30) · Śloka 30

ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲೇ ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯೇ ವಾತರೋಗೇ ಗಲಗ್ರಹೇ ||೨೯|| ಆಧ್ಮಾನೇ ಸ್ತಿಮಿತೇ ಕೋಷ್ಠೇ ಸದ್ಯಃಶುದ್ಧೇ ನವಜ್ವರೇ | ಹಿಕ್ಕಾಯಾಂ ಸ್ನೇಹಪೀತೇ ಚ ಶೀತಾಮ್ಬು ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ||೩೦||

Adhikarana 26 (31-36) · Śloka 37

ನಾದೇಯಂ ವಾತಲಂ ರೂಕ್ಷಂ ದೀಪನಂ ಲಘು ಲೇಖನಮ್ | ತದಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಮಧುರಂ ಸಾನ್ದ್ರಂ ಗುರು ಕಫಾವಹಮ್ ||೩೧|| ತೃಷ್ಣಾಘ್ನಂ ಸಾರಸಂ ಬಲ್ಯಂ ಕಷಾಯಂ ಮಧುರಂ ಲಘು | ತಾಡಾಗಂ ವಾತಲಂ ಸ್ವಾದು ಕಷಾಯಂ ಕಟುಪಾಕಿ ಚ ||೩೨|| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಂ ವಾಪ್ಯಂ ಸಕ್ಷಾರಂ ಕಟು ಪಿತ್ತಲಮ್ | ಸಕ್ಷಾರಂ ಪಿತ್ತಲಂ ಕೌಪಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಘ್ನಂ ದೀಪನಂ ಲಘು ||೩೩|| ಚೌಣ್ಟ್ಯಮಗ್ನಿಕರಂ ರೂಕ್ಷಂ ಮಧುರಂ ಕಫಕೃನ್ನ ಚ | ಕಫಘ್ನಂ ದೀಪನಂ ಹೃದ್ಯಂ ಲಘು ಪ್ರಸ್ರವಣೋದ್ಭವಮ್ ||೩೪|| ಮಧುರಂ ಪಿತ್ತಶಮನಮವಿದಾಹ್ಯೌದ್ಭಿದಂ ಸ್ಮೃತಮ್ | ವೈಕಿರಂ ಕಟು ಸಕ್ಷಾರಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಘ್ನಂ ಲಘು ದೀಪನಮ್ ||೩೫|| ಕೈದಾರಂ ಮಧುರಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಿಪಾಕೇ ಗುರು ದೋಷಲಮ್ | ತದ್ವತ್ಪಾಲ್ವಲಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ವಿಶೇಷಾದ್ದೋಷಲಂ ತು ತತ್ ||೩೬|| ಸಾಮುದ್ರಮುದಕಂ ವಿಸ್ರಂ ಲವಣಂ ಸರ್ವದೋಷಕೃತ್ |೩೭|

Adhikarana 27 (37-38) · Śloka 39

ಅನೇಕದೋಷಮಾನೂಪಂ ವಾರ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಗರ್ಹಿತಮ್ ||೩೭|| ಏಭಿರ್ದೋಷೈರಸಂಯುಕ್ತಂ ನಿರವದ್ಯಂ ತು ಜಾಙ್ಗಲಮ್ | ಪಾಕೇಽವಿದಾಹಿ ತೃಷ್ಣಾಘ್ನಂ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಪ್ರೀತಿವರ್ಧನಮ್ ||೩೮|| ದೀಪನಂ ಸ್ವಾದು ಶೀತಂ ಚ ತೋಯಂ ಸಾಧಾರಣಂ ಲಘು |೩೯|

Adhikarana 28 (39) · Śloka 40

ಕಫಮೇದೋಽನಿಲಾಮಘ್ನಂ ದೀಪನಂ ಬಸ್ತಿಶೋಧನಮ್ ||೩೯|| ಶ್ವಾಸಕಾಸಜ್ವರಹರಂ ಪಥ್ಯಮುಷ್ಣೋದಕಂ ಸದಾ |೪೦|

Adhikarana 29 (40) · Śloka 41

ಯತ್ ಕ್ವಾಥ್ಯಮಾನಂ ನಿರ್ವೇಗಂ ನಿಷ್ಫೇನಂ ನಿರ್ಮಲಂ ಲಘು ||೪೦|| ಚತುರ್ಭಾಗಾವಶೇಷಂ ತು ತತ್ತೋಯಂ ಗುಣವತ್ ಸ್ಮೃತಮ್ |೪೧|

Adhikarana 30 (41) · Śloka 42

ನ ಚ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ದೇಯಂ ಕದಾಚಿದ್ವಾರಿ ಜಾನತಾ ||೪೧|| ಅಮ್ಲೀಭೂತಂ ಕಫೋತ್ಕ್ಲೇದಿ ನ ಹಿತಂ ತತ್ ಪಿಪಾಸವೇ |೪೨|

Adhikarana 31 (42) · Śloka 43

ಮದ್ಯಪಾನಾತ್ಸಮುದ್ಭೂತೇ ರೋಗೇ ಪಿತ್ತೋತ್ಥಿತೇ ತಥಾ ||೪೨|| ಸನ್ನಿಪಾತಸಮುತ್ಥೇ ಚ ಶೃತಶೀತಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ |೪೩|

Adhikarana 32 (43) · Śloka 44

ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ವಾದು ಹಿಮಂ ಹೃದ್ಯಂ ದೀಪನಂ ಬಸ್ತಿಶೋಧನಮ್ ||೪೩|| ವೃಷ್ಯಂ ಪಿತ್ತಪಿಪಾಸಾಘ್ನಂ ನಾಲಿಕೇರೋದಕಂ ಗುರು |೪೪|

Adhikarana 33 (44) · Śloka 45

ದಾಹಾತೀಸಾರಪಿತ್ತಾಸೃಙ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾಮದ್ಯವಿಷಾರ್ತಿಷು ||೪೪|| ಶೃತಶೀತಂ ಜಲಂ ಶಸ್ತಂ ತೃಷ್ಣಾಚ್ಛರ್ದಿಭ್ರಮೇಷು ಚ |೪೫|

Adhikarana 34 (45-46) · Śloka 46

ಅರೋಚಕೇ ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯೇ ಪ್ರಸೇಕೇ ಶ್ವಯಥೌ ಕ್ಷಯೇ ||೪೫|| ಮನ್ದೇಽಗ್ನಾವುದರೇ ಕುಷ್ಠೇ ಜ್ವರೇ ನೇತ್ರಾಮಯೇ ತಥಾ | ವ್ರಣೇ ಚ ಮಧುಮೇಹೇ ಚ ಪಾನೀಯಂ ಮನ್ದಮಾಚರೇತ್ ||೪೬|| ಇತಿ ಜಲವರ್ಗಃ |

Adhikarana 35 (47) · Śloka 47

ಅಥ ಕ್ಷೀರವರ್ಗಃ | ಗವ್ಯಮಾಜಂ ತಥಾ ಚೌಷ್ಟ್ರಮಾವಿಕಂ ಮಾಹಿಷಂ ಚ ಯತ್ | ಅಶ್ವಾಯಾಶ್ಚೈವ ನಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಕರೇಣೂನಾಂ ಚ ಯತ್ಪಯಃ ||೪೭||

Adhikarana 36 (48) · Śloka 48

ತತ್ತ್ವನೇಕೌಷಧಿರಸಪ್ರಸಾದಂ ಪ್ರಾಣದಂ ಗುರು | ಮಧುರಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ಶೀತಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ಸರಂ ಮೃದು | ಸರ್ವಪ್ರಾಣಭೃತಾಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾತ್ಮ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಮಿಹೋಚ್ಯತೇ ||೪೮||

Adhikarana 37 (49) · Śloka 49

ತತ್ರ ಸರ್ವಮೇವ ಕ್ಷೀರಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಮಪ್ರತಿಷಿದ್ಧಂ ಜಾತಿಸಾತ್ಮ್ಯಾತ್, ವಾತಪಿತ್ತಶೋಣಿತಮಾನಸೇಷ್ವಪಿ ವಿಕಾರೇಷ್ವವಿರುದ್ಧಂ, ಜೀರ್ಣಜ್ವರಕಾಸಶ್ವಾಸಶೋಷಕ್ಷಯಗುಲ್ಮೋನ್ಮಾದೋದರಮೂರ್ಚ್ಛಾಭ್ರಮಮದದಾಹಪಿಪಾಸಾಹೃದ್ಬಸ್ತಿದೋಷ- ಪಾಣ್ಡುರೋಗಗ್ರಹಣೀದೋಷಾರ್ಶಃಶೂಲೋದಾವರ್ತಾತಿಸಾರಪ್ರವಾಹಿಕಾಯೋನಿರೋಗಗರ್ಭಾಸ್ರಾವರಕ್ತಪಿತ್ತಶ್ರಮಕ್ಲಮಹರಂ, ಪಾಪ್ಮಾಪಹಂ ಬಲ್ಯಂ ವೃಷ್ಯಂ ವಾಜೀಕರಣಂ ರಸಾಯನಂ ಮೇಧ್ಯಂ ವಯಃಸ್ಥಾಪನಮಾಯುಷ್ಯಂ ಜೀವನಂ ಬೃಂಹಣಂ ಸನ್ಧಾನಂ ವಮನವಿರೇಚನಾಸ್ಥಾಪನಂ ತುಲ್ಯಗುಣತ್ವಾಚ್ಚೌಜಸೋ ವರ್ಧನಂ ಬಾಲವೃದ್ಧಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಾನಾಂ ಕ್ಷುದ್ವ್ಯವಾಯವ್ಯಾಯಾಮಕರ್ಶಿತಾನಾಂ ಚ ಪಥ್ಯತಮಮ್ ||೪೯||

Adhikarana 38 (50) · Śloka 51

ಅಲ್ಪಾಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಗೋಕ್ಷೀರಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಗುರು ರಸಾಯನಮ್ | ರಕ್ತಪಿತ್ತಹರಂ ಶೀತಂ ಮಧುರಂ ರಸಪಾಕಯೋಃ ||೫೦|| ಜೀವನೀಯಂ ತಥಾ ವಾತಪಿತ್ತಘ್ನಂ ಪರಮಂ ಸ್ಮೃತಮ್ |೫೧|

Adhikarana 39 (51-52) · Śloka 53

ಗವ್ಯತುಲ್ಯಗುಣಂ ತ್ವಾಜಂ ವಿಶೇಷಾಚ್ಛೋಷಿಣಾಂ ಹಿತಮ್ ||೫೧|| ದೀಪನಂ ಲಘು ಸಙ್ಗ್ರಾಹಿ ಶ್ವಾಸಕಾಸಾಸ್ರಪಿತ್ತನುತ್ | ಅಜಾನಾಮಲ್ಪಕಾಯತ್ವಾತ್ ಕಟುತಿಕ್ತನಿಷೇವಣಾತ್ ||೫೨|| ನಾತ್ಯಮ್ಬುಪಾನಾದ್ವ್ಯಾಯಾಮಾತ್ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಹರಂ ಪಯಃ |೫೩|

Adhikarana 40 (53) · Śloka 54

ರೂಕ್ಷೋಷ್ಣಂ ಲವಣಂ ಕಿಞ್ಚಿದೌಷ್ಟ್ರಂ ಸ್ವಾದುರಸಂ ಲಘು ||೫೩|| ಶೋಫಗುಲ್ಮೋದರಾರ್ಶೋಘ್ನಂ ಕೃಮಿಕುಷ್ಠವಿಷಾಪಹಮ್ |೫೪|

Adhikarana 41 (54) · Śloka 55

ಆವಿಕಂ ಮಧುರಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಗುರು ಪಿತ್ತಕಫಾವಹಮ್ ||೫೪|| ಪಥ್ಯಂ ಕೇವಲವಾತೇಷು ಕಾಸೇ ಚಾನಿಲಸಮ್ಭವೇ |೫೫|

Adhikarana 42 (55) · Śloka 56

ಮಹಾಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಮಧುರಂ ಮಾಹಿಷಂ ವಹ್ನಿನಾಶನಮ್ ||೫೫|| ನಿದ್ರಾಕರಂ ಶೀತತರಂ ಗವ್ಯಾತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧತರಂ ಗುರು |೫೬|

Adhikarana 43 (56) · Śloka 57

ಉಷ್ಣಮೈಕಶಫಂ ಬಲ್ಯಂ ಶಾಖಾವಾತಹರಂ ಪಯಃ ||೫೬|| ಮಧುರಾಮ್ಲರಸಂ ರೂಕ್ಷಂ ಲವಣಾನುರಸಂ ಲಘು |೫೭|

Adhikarana 44 (57) · Śloka 58

ನಾರ್ಯಾಸ್ತು ಮಧುರಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ಕಷಾಯಾನುರಸಂ ಹಿಮಮ್ ||೫೭|| ನಸ್ಯಾಶ್ಚ್ಯೋತನಯೋಃ ಪಥ್ಯಂ ಜೀವನಂ ಲಘು ದೀಪನಮ್ |೫೮|

Adhikarana 45 (58) · Śloka 59

ಹಸ್ತಿನ್ಯಾ ಮಧುರಂ ವೃಷ್ಯಂ ಕಷಾಯಾನುರಸಂ ಗುರು ||೫೮|| ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ಥೈರ್ಯಕರಂ ಶೀತಂ ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಬಲವರ್ಧನಮ್ |೫೯|

Adhikarana 46 (59) · Śloka 60

ಪ್ರಾಯಃ ಪ್ರಾಭಾತಿಕಂ ಕ್ಷೀರಂ ಗುರು ವಿಷ್ಟಮ್ಭಿ ಶೀತಲಮ್ ||೫೯|| ರಾತ್ರ್ಯಾಃ ಸೋಮಗುಣತ್ವಾಚ್ಚ ವ್ಯಾಯಾಮಾಭಾವತಸ್ತಥಾ |೬೦|

Adhikarana 47 (60) · Śloka 61

ದಿವಾಕರಾಭಿತಪ್ತಾನಾಂ ವ್ಯಾಯಾಮಾನಿಲಸೇವನಾತ್ ||೬೦|| ಶ್ರಮಘ್ನಂ ವಾತನುಚ್ಚೈವ ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಚಾಪರಾಹ್ಣಿಕಮ್ |೬೧|

Adhikarana 48 (61) · Śloka 61

ಪಯೋಽಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಗುರ್ವಾಮಂ ಪ್ರಾಯಶಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್ ||೬೧||

Adhikarana 49 (62) · Śloka 62

ತದೇವೋಕ್ತಂ ಲಘುತರಮನಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ವೈ ಶೃತಮ್ |೬೨|

Adhikarana 50 (62) · Śloka 62

ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಸ್ತನ್ಯಮಾಮಮೇವ ಹಿ ತದ್ಧಿತಮ್ ||೬೨||

Adhikarana 51 (63) · Śloka 63

ಧಾರೋಷ್ಣಂ ಗುಣವತ್ ಕ್ಷೀರಂ ವಿಪರೀತಮತೋಽನ್ಯಥಾ |೬೩|

Adhikarana 52 (63) · Śloka 63

ತದೇವಾತಿಶೃತಂ ಶೀತಂ ಗುರು ಬೃಂಹಣಮುಚ್ಯತೇ ||೬೩||

Adhikarana 53 (64) · Śloka 64

ಅನಿಷ್ಟಗನ್ಧಮಮ್ಲಂ ಚ ವಿವರ್ಣಂ ವಿರಸಂ ಚ ಯತ್ | ವರ್ಜ್ಯಂ ಸಲವಣಂ ಕ್ಷೀರಂ ಯಚ್ಚ ವಿಗ್ರಥಿತಂ ಭವೇತ್ ||೬೪|| ಇತಿ ಕ್ಷೀರವರ್ಗಃ |

Adhikarana 54 (65) · Śloka 65

ಅಥ ದಧಿವರ್ಗಃ | ದಧಿ ತು ಮಧುರಮಮ್ಲಮತ್ಯಮ್ಲಂ ಚೇತಿ; ತತ್ಕಷಾಯಾನುರಸಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಮುಷ್ಣಂ ಪೀನಸವಿಷಮಜ್ವರಾತಿಸಾರಾರೋಚಕಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಕಾರ್ಶ್ಯಾಪಹಂ ವೃಷ್ಯಂ ಪ್ರಾಣಕರಂ ಮಙ್ಗಲ್ಯಂ ಚ ||೬೫||

Adhikarana 55 (66) · Śloka 66

ಮಹಾಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಮಧುರಂ ಕಫಮೇದೋವಿವರ್ಧನಮ್ | ಕಫಪಿತ್ತಕೃದಮ್ಲಂ ಸ್ಯಾದತ್ಯಮ್ಲಂ ರಕ್ತದೂಷಣಮ್ ||೬೬||

Adhikarana 56 (67) · Śloka 67

ವಿದಾಹಿ ಸೃಷ್ಟವಿಣ್ಮೂತ್ರಂ ಮನ್ದಜಾತಂ ತ್ರಿದೋಷಕೃತ್ |೬೭|

Adhikarana 57 (67) · Śloka 68

ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಿಪಾಕೇ ಮಧುರಂ ದೀಪನಂ ಬಲವರ್ಧನಮ್ ||೬೭|| ವಾತಾಪಹಂ ಪವಿತ್ರಂ ಚ ದಧಿ ಗವ್ಯಂ ರುಚಿಪ್ರದಮ್ |೬೮|

Adhikarana 58 (68) · Śloka 69

ದಧ್ಯಾಜಂ ಕಫಪಿತ್ತಘ್ನಂ ಲಘು ವಾತಕ್ಷಯಾಪಹಮ್ ||೬೮|| ದುರ್ನಾಮಶ್ವಾಸಕಾಸೇಷು ಹಿತಮಗ್ನೇಶ್ಚ ದೀಪನಮ್ |೬೯|

Adhikarana 59 (69) · Śloka 70

ವಿಪಾಕೇ ಮಧುರಂ ವೃಷ್ಯಂ ವಾತಪಿತ್ತಪ್ರಸಾದನಮ್ ||೬೯|| ಬಲಾಸವರ್ಧನಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಿಶೇಷಾದ್ದಧಿ ಮಾಹಿಷಮ್ |೭೦|

Adhikarana 60 (70) · Śloka 71

ವಿಪಾಕೇ ಕಟು ಸಕ್ಷಾರಂ ಗುರು ಭೇದ್ಯೌಷ್ಟ್ರಿಕಂ ದಧಿ ||೭೦|| ವಾತಮರ್ಶಾಂಸಿ ಕುಷ್ಠಾನಿ ಕೃಮೀನ್ ಹನ್ತ್ಯುದರಾಣಿ ಚ |೭೧|

Adhikarana 61 (71) · Śloka 72

ಕೋಪನಂ ಕಫವಾತಾನಾಂ ದುರ್ನಾಮ್ನಾಂ ಚಾವಿಕಂ ದಧಿ ||೭೧|| ರಸೇ ಪಾಕೇ ಚ ಮಧುರಮತ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ದೋಷಲಮ್ |೭೨|

Adhikarana 62 (72) · Śloka 73

ದೀಪನೀಯಮಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ವಾಡವಂ ದಧಿ ವಾತಲಮ್ ||೭೨|| ರೂಕ್ಷಮುಷ್ಣಂ ಕಷಾಯಂ ಚ ಕಫಮೂತ್ರಾಪಹಂ ಚ ತತ್ |೭೩|

Adhikarana 63 (73) · Śloka 74

ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಿಪಾಕೇ ಮಧುರಂ ಬಲ್ಯಂ ಸನ್ತರ್ಪಣಂ ಗುರು ||೭೩|| ಚಕ್ಷುಷ್ಯಮಗ್ರ್ಯಂ ದೋಷಘ್ನಂ ದಧಿ ನಾರ್ಯಾ ಗುಣೋತ್ತರಮ್ |೭೪|

Adhikarana 64 (74) · Śloka 75

ಲಘು ಪಾಕೇ ಬಲಾಸಘ್ನಂ ವೀರ್ಯೋಷ್ಣಂ ಪಕ್ತಿನಾಶನಮ್ ||೭೪|| ಕಷಾಯಾನುರಸಂ ನಾಗ್ಯಾ ದಧಿ ವರ್ಚೋವಿವರ್ಧನಮ್ |೭೫|

Adhikarana 65 (75) · Śloka 76

ದಧೀನ್ಯುಕ್ತಾನಿ ಯಾನೀಹ ಗವ್ಯಾದೀನಿ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ||೭೫|| ವಿಜ್ಞೇಯಮೇವಂ ಸರ್ವೇಷು ಗವ್ಯಮೇವ ಗುಣೋತ್ತರಮ್ |೭೬|

Adhikarana 66 (76) · Śloka 77

ವಾತಘ್ನಂ ಕಫಕೃತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಬೃಂಹಣಂ ನಾತಿಪಿತ್ತಕೃತ್ ||೭೬|| ಕುರ್ಯಾದ್ಭಕ್ತಾಭಿಲಾಷಂ ಚ ದಧಿ ಯತ್ ಸುಪರಿಸ್ರುತಮ್ |೭೭|

Adhikarana 67 (77) · Śloka 78

ಶೃತಾತ್ ಕ್ಷೀರಾತ್ತು ಯಜ್ಜಾತಂ ಗುಣವದ್ದಧಿ ತತ್ ಸ್ಮೃತಮ್ ||೭೭|| ವಾತಪಿತ್ತಹರಂ ರುಚ್ಯಂ ಧಾತ್ವಗ್ನಿಬಲವರ್ಧನಮ್ |೭೮|

Adhikarana 68 (78) · Śloka 79

ದಧ್ನಃ ಸರೋ ಗುರುರ್ವೃಷ್ಯೋ ವಿಜ್ಞೇಯೋಽನಿಲನಾಶನಃ ||೭೮|| ವಹ್ನೇರ್ವಿಧಮನಶ್ಚಾಪಿ ಕಫಶುಕ್ರವಿವರ್ಧನಃ |೭೯|

Adhikarana 69 (79) · Śloka 80

ದಧಿ ತ್ವಸಾರಂ ರೂಕ್ಷಂ ಚ ಗ್ರಾಹಿ ವಿಷ್ಟಮ್ಭಿ ವಾತಲಮ್ ||೭೯|| ದೀಪನೀಯಂ ಲಘುತರಂ ಸಕಷಾಯಂ ರುಚಿಪ್ರದಮ್ |೮೦|

Adhikarana 70 (80) · Śloka 81

ಶರದ್ಗ್ರೀಷ್ಮವಸನ್ತೇಷು ಪ್ರಾಯಶೋ ದಧಿ ಗರ್ಹಿತಮ್ ||೮೦|| ಹೇಮನ್ತೇ ಶಿಶಿರೇ ಚೈವ ವರ್ಷಾಸು ದಧಿ ಶಸ್ಯತೇ |೮೧|

Adhikarana 71 (81-83) · Śloka 83

ತೃಷ್ಣಾಕ್ಲಮಹರಂ ಮಸ್ತು ಲಘು ಸ್ರೋತೋವಿಶೋಧನಮ್ ||೮೧|| ಅಮ್ಲಂ ಕಷಾಯಂ ಮಧುರಮವೃಷ್ಯಂ ಕಫವಾತನುತ್ | ಪ್ರಹ್ಲಾದನಂ ಪ್ರೀಣನಂ ಚ ಭಿನತ್ತ್ಯಾಶು ಮಲಂ ಚ ತತ್ | ಬಲಮಾವಹತೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಭಕ್ತಚ್ಛನ್ದಂ ಕರೋತಿ ಚ ||೮೨|| ಸ್ವಾದ್ವಮ್ಲಮತ್ಯಮ್ಲಕಮನ್ದಜಾತಂ ತಥಾ ಶೃತಕ್ಷೀರಭವಂ ಸರಶ್ಚ | ಅಸಾರಮೇವಂ ದಧಿ ಸಪ್ತಧಾಽಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಗೇ ಸ್ಮೃತಾ ಮಸ್ತುಗುಣಾಸ್ತಥೈವ ||೮೩|| ಇತಿ ದಧಿವರ್ಗಃ |

Adhikarana 72 (84) · Śloka 84

ಅಥ ತಕ್ರವರ್ಗಃ | ತಕ್ರಂ ತು ಮಧುರಮಮ್ಲಂ ಕಷಾಯಾನುರಸಮುಷ್ಣವೀರ್ಯಂ ಲಘುರೂಕ್ಷಮಗ್ನಿದೀಪನಂ ಗರಶೋಫಾತಿಸಾರಗ್ರಹಣೀಪಾಣ್ಡುರೋಗಾರ್ಶಃಪ್ಲೀಹಗುಲ್ಮಾರೋಚಕವಿಷಮಜ್ವರತೃಷ್ಣಾಚ್ಛರ್ದಿಪ್ರಸೇಕಶೂಲಭೇದಃಶ್ಲೇಷ್ಮಾನಿಲಹರಂ ಮಧುರವಿಪಾಕಂ ಹೃದ್ಯಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಸ್ನೇಹವ್ಯಾಪತ್ಪ್ರಶಮನಮವೃಷ್ಯಂ ಚ ||೮೪||

Adhikarana 73 (85) · Śloka 85

ಮನ್ಥನಾದಿಪೃಥಗ್ಭೂತಸ್ನೇಹಮರ್ಧೋದಕಂ ಚ ಯತ್ | ನಾತಿಸಾನ್ದ್ರದ್ರವಂ ತಕ್ರಂ ಸ್ವಾದ್ವಮ್ಲಂ ತುವರಂ ರಸೇ | ಯತ್ತು ಸಸ್ನೇಹಮಜಲಂ ಮಥಿತಂ ಘೋಲಮುಚ್ಯತೇ ||೮೫||

Adhikarana 74 (86) · Śloka 86

ನೈವ ತಕ್ರಂ ಕ್ಷತೇ ದದ್ಯಾನ್ನೋಷ್ಣಕಾಲೇ ನ ದುರ್ಬಲೇ | ನ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಭ್ರಮದಾಹೇಷು ನ ರೋಗೇ ರಕ್ತಪೈತ್ತಿಕೇ ||೮೬||

Adhikarana 75 (87) · Śloka 87

ಶೀತಕಾಲೇಽಗ್ನಿಮಾನ್ದ್ಯೇ ಚ ಕಫೋತ್ಥೇಷ್ವಾಮಯೇಷು ಚ | ಮಾರ್ಗಾವರೋಧೇ ದುಷ್ಟೇ ಚ ವಾಯೌ ತಕ್ರಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ||೮೭||

Adhikarana 76 (88) · Śloka 88

ತತ್ ಪುನರ್ಮಧುರಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರಕೋಪಣಂ ಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಂ ಚ; ಅಮ್ಲಂ ವಾತಘ್ನಂ ಪಿತ್ತಕರಂ ಚ ||೮೮||

Adhikarana 77 (89) · Śloka 89

ವಾತೇಽಮ್ಲಂ ಸೈನ್ಧವೋಪೇತಂ, ಸ್ವಾದು ಪಿತ್ತೇ ಸಶರ್ಕರಮ್ | ಪಿಬೇತ್ತಕ್ರಂ ಕಫೇ ಚಾಪಿ ವ್ಯೋಷಕ್ಷಾರಸಮನ್ವಿತಮ್ ||೮೯||

Adhikarana 78 (90) · Śloka 90

ಗ್ರಾಹಿಣೀ ವಾತಲಾ ರೂಕ್ಷಾ ದುರ್ಜರಾ ತಕ್ರಕೂರ್ಚಿಕಾ |೯೦|

Adhikarana 79 (90) · Śloka 90

ತಕ್ರಾಲ್ಲಘುತರೋ ಮಣ್ಡಃ ಕೂರ್ಚಿಕಾದಧಿತಕ್ರಜಃ ||೯೦||

Adhikarana 80 (91) · Śloka 91

ಗುರುಃ ಕಿಲಾಟೋಽನಿಲಹಾ ಪುಂಸ್ತ್ವನಿದ್ರಾಪ್ರದಃ ಸ್ಮೃತಃ |೯೧|

Adhikarana 81 (91) · Śloka 91

ಮಧುರೌ ಬೃಂಹಣೌ ವೃಷ್ಯೌ ತದ್ವತ್ಪೀಯೂಷಮೋರಟೌ ||೯೧||

Adhikarana 82 (92) · Śloka 92

ನವನೀತಂ ಪುನಃ ಸದ್ಯಸ್ಕಂ ಲಘು ಸುಕುಮಾರಂ ಮಧುರಂ ಕಷಾಯಮೀಷದಮ್ಲಂ ಶೀತಲಂ ಮೇಧ್ಯಂ ದೀಪನಂ ಹೃದ್ಯಂ ಸಙ್ಗ್ರಾಹಿ ಪಿತ್ತಾನಿಲಹರಂ ವೃಷ್ಯಮವಿದಾಹಿ ಕ್ಷಯಕಾಸವ್ರಣಶೋಷಾರ್ಶೋಽರ್ದಿತಾಪಹಂ, ಚಿರೋತ್ಥಿತಂ ಗುರು ಕಫಮೇದೋವಿವರ್ಧನಂ ಬಲಕರಂ ಬೃಂಹಣಂ ಶೋಷಘ್ನಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಬಾಲಾನಾಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ||೯೨||

Adhikarana 83 (93) · Śloka 93

ಕ್ಷೀರೋತ್ಥಂ ಪುನರ್ನವನೀತಮುತ್ಕೃಷ್ಟಸ್ನೇಹಮಾಧುರ್ಯಮತಿಶೀತಂ ಸೌಕುಮಾರ್ಯಕರಂ ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಸಙ್ಗ್ರಾಹಿ ರಕ್ತಪಿತ್ತನೇತ್ರರೋಗಹರಂ ಪ್ರಸಾದನಂ ಚ ||೯೩||

Adhikarana 84 (94) · Śloka 94

ಸನ್ತಾನಿಕಾ ಪುನರ್ವಾತಘ್ನೀ ತರ್ಪಣೀ ವೃಷ್ಯಾ ಬಲ್ಯಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ರುಚ್ಯಾ ಮಧುರಾ ಮಧುರವಿಪಾಕಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಪ್ರಸಾದನೀ ಗುರ್ವೀ ಚ ||೯೪||

Adhikarana 85 (95) · Śloka 95

ವಿಕಲ್ಪ ಏಷ ದಧ್ಯಾದಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಗವ್ಯೋಽಭಿವರ್ಣಿತಃ | ವಿಕಲ್ಪಾನವಶಿಷ್ಟಾಂಸ್ತು ಕ್ಷೀರವೀರ್ಯಾತ್ಸಮಾದಿಶೇತ್ ||೯೫|| ಇತಿ ತಕ್ರವರ್ಗಃ |

Adhikarana 86 (96) · Śloka 96

ಅಥ ಘೃತಮ್ | ಘೃತಂ ತು ಮಧುರಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಮೃದು ಶೀತವೀರ್ಯಮನಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಸ್ನೇಹನಮುದಾವರ್ತೋನ್ಮಾದಾಪಸ್ಮಾರಶೂಲಜ್ವರಾನಾಹವಾತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಮಗ್ನಿದೀಪನಂ ಸ್ಮೃತಿಮತಿಮೇಧಾಕಾನ್ತಿಸ್ವರಲಾವಣ್ಯಸೌಕುಮಾರ್ಯೌಜಸ್ತೇಜೋಬಲಕರಮಾಯುಷ್ಯಂ ವೃಷ್ಯಂ ಮೇಧ್ಯಂ ವಯಃಸ್ಥಾಪನಂ ಗುರು ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಭಿವರ್ಧನಂ ಪಾಪ್ಮಾಲಕ್ಷ್ಮೀಪ್ರಶಮನಂ ವಿಷಹರಂ ರಕ್ಷೋಘ್ನಂ ಚ ||೯೬||

Adhikarana 87 (97) · Śloka 97

ವಿಪಾಕೇ ಮಧುರಂ ಶೀತಂ ವಾತಪಿತ್ತವಿಷಾಪಹಮ್ | ಚಕ್ಷುಷ್ಯಮಗ್ರ್ಯಂ ಬಲ್ಯಂ ಚ ಗವ್ಯಂ ಸರ್ಪಿರ್ಗುಣೋತ್ತರಮ್ ||೯೭||

Adhikarana 88 (98) · Śloka 98

ಆಜಂ ಘೃತಂ ದೀಪನೀಯಂ ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಬಲವರ್ಧನಮ್ | ಕಾಸೇ ಶ್ವಾಸೇ ಕ್ಷಯೇ ಚಾಪಿ ಪಥ್ಯಂ ಪಾಕೇ ಚ ತಲ್ಲಘು ||೯೮||

Adhikarana 89 (99) · Śloka 99

ಮಧುರಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಘ್ನಂ ಗುರು ಪಾಕೇ ಕಫಾವಹಮ್ | ವಾತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಂ ಸುಶೀತಂ ಮಾಹಿಷಂ ಘೃತಮ್ ||೯೯||

Adhikarana 90 (100) · Śloka 100

ಔಷ್ಟ್ರಂ ಕಟು ಘೃತಂ ಪಾಕೇ ಶೋಫಕ್ರಿಮಿವಿಷಾಪಹಮ್ | ದೀಪನಂ ಕಫವಾತಘ್ನಂ ಕುಷ್ಠಗುಲ್ಮೋದರಾಪಹಮ್ ||೧೦೦||

Adhikarana 91 (101) · Śloka 101

ಪಾಕೇ ಲಘ್ವಾವಿಕಂ ಸರ್ಪಿರ್ನ ಚ ಪಿತ್ತಪ್ರಕೋಪಣಮ್ | ಕಫೇಽನಿಲೇ ಯೋನಿದೋಷೇ ಶೋಷೇ ಕಮ್ಪೇ ಚ ತದ್ಧಿತಮ್ ||೧೦೧||

Adhikarana 92 (102) · Śloka 102

ಪಾಕೇ ಲಘೂಷ್ಣವೀರ್ಯಂ ಚ ಕಷಾಯಂ ಕಫನಾಶನಮ್ | ದೀಪನಂ ಬದ್ಧಮೂತ್ರಂ ಚ ವಿದ್ಯಾದೈಕಶಫಂ ಘೃತಮ್ ||೧೦೨||

Adhikarana 93 (103) · Śloka 103

ಚಕ್ಷುಷ್ಯಮಗ್ರ್ಯಂ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತು ಸರ್ಪಿಃ ಸ್ಯಾದಮೃತೋಪಮಮ್ | ವೃದ್ಧಿಂ ಕರೋತಿ ದೇಹಾಗ್ನ್ಯೋರ್ಲಘುಪಾಕಂ ವಿಷಾಪಹಮ್ ||೧೦೩||

Adhikarana 94 (104) · Śloka 104

ಕಷಾಯಂ ಬದ್ಧವಿಣ್ಮೂತ್ರಂ ತಿಕ್ತಮಗ್ನಿಕರಂ ಲಘು | ಹನ್ತಿ ಕಾರೇಣವಂ ಸರ್ಪಿಃ ಕಫಕುಷ್ಠವಿಷಕ್ರಿಮೀನ್ ||೧೦೪||

Adhikarana 95 (105) · Śloka 105

ಕ್ಷೀರಘೃತಂ ಪುನಃ ಸಙ್ಗ್ರಾಹಿ ರಕ್ತಪಿತ್ತಭ್ರಮಮೂರ್ಚ್ಛಾಪ್ರಶಮನಂ ನೇತ್ರರೋಗಹಿತಂ ಚ ||೧೦೫||

Adhikarana 96 (106) · Śloka 106

ಸರ್ಪಿರ್ಮಣ್ಡಸ್ತು ಮಧುರಃ ಸರೋ ಯೋನಿಶ್ರೋತ್ರಾಕ್ಷಿಶಿರಸಾಂ ಶೂಲಘ್ನೋ ಬಸ್ತಿನಸ್ಯಾಕ್ಷಿಪೂರಣೇಷೂಪದಿಶ್ಯತೇ ||೧೦೬||

Adhikarana 97 (107-111) · Śloka 111

ಸರ್ಪಿಃ ಪುರಾಣಂ ಸರಂ ಕಟುವಿಪಾಕಂ ತ್ರಿದೋಷಾಪಹಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಮದೋನ್ಮಾದೋದರಜ್ವರಗರಶೋಷಾಪಸ್ಮಾರಯೋನಿಶ್ರೋತ್ರಾಕ್ಷಿಶಿರ ಶೂಲಘ್ನಂ ದೀಪನಂ ಬಸ್ತಿನಸ್ಯಪೂರಣೇಷೂಪದಿಶ್ಯತೇ ||೧೦೭|| ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಪುರಾಣಂ ತಿಮಿರಶ್ವಾಸಪೀನಸಜ್ವರಕಾಸನುತ್ | ಮೂರ್ಚ್ಛಾಕುಷ್ಠವಿಷೋನ್ಮಾದಗ್ರಹಾಪಸ್ಮಾರನಾಶನಮ್ ||೧೦೮|| (ಏಕಾದಶಶತಂ ಚೈವ ವತ್ಸರಾನುಷಿತಂ ಘೃತಮ್ | ರಕ್ಷೋಘ್ನಂ ಕುಮ್ಭಸರ್ಪಿಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪರತಸ್ತು ಮಹಾಘೃತಮ್ ||೧೦೯|| ಪೇಯಂ ಮಹಾಘೃತಂ ಭೂತೈಃ ಕಫಘ್ನಂ ಪವನಾಧಿಕೈಃ | ಬಲ್ಯಂ ಪವಿತ್ರಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಚ ವಿಶೇಷಾತ್ತಿಮಿರಾಪಹಮ್ ||೧೧೦|| ಸರ್ವಭೂತಹರಂ ಚೈವ ಘೃತಮೇತತ್ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ) ||೧೧೧|| ಇತಿ ಘೃತವರ್ಗಃ |

Adhikarana 98 (112-113) · Śloka 113

ಅಥ ತೈಲಾನಿ | ತೈಲಂ ತ್ವಾಗ್ನೇಯಮುಷ್ಣಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಮಧುರಂ ಮಧುರವಿಪಾಕಂ ಬೃಂಹಣಂ ಪ್ರೀಣನಂ ವ್ಯವಾಯಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ವಿಶದಂ ಗುರು ಸರಂ ವಿಕಾಸಿ ವೃಷ್ಯಂ ತ್ವಕ್ಪ್ರಸಾದನಂ ಮೇಧಾಮಾರ್ದವಮಾಂಸಸ್ಥೈರ್ಯವರ್ಣಬಲಕರಂ ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಬದ್ಧಮೂತ್ರಂ ಲೇಖನಂ ತಿಕ್ತಕಷಾಯಾನುರಸಂ ಪಾಚನಮನಿಲಬಲಾಸಕ್ಷಯಕರಂ ಕ್ರಿಮಿಘ್ನಮಶಿತಪಿತ್ತಜನನಂ ಯೋನಿಶಿರಃಕರ್ಣಶೂಲಪ್ರಶಮನಂ ಗರ್ಭಾಶಯಶೋಧನಂ ಚ, ತಥಾ ಛಿನ್ನಭಿನ್ನವಿದ್ಧೋತ್ಪಿಷ್ಟಚ್ಯುತಮಥಿತಕ್ಷತಪಿಚ್ಚಿತಭಗ್ನಸ್ಫುಟಿತಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿದಗ್ಧವಿಶ್ಲಿಷ್ಟದಾರಿತಾ ಭಿಹತದುರ್ಭಗ್ನಮೃಗವ್ಯಾಲವಿದಷ್ಟಪ್ರಭೃತಿಷು ಚ ಪರಿಷೇಕಾಭ್ಯಙ್ಗಾವಗಾಹಾದಿಷು ತಿಲತೈಲಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ||೧೧೨|| ತದ್ಬಸ್ತಿಷು ಚ ಪಾನೇಷು ನಸ್ಯೇ ಕರ್ಣಾಕ್ಷಿಪೂರಣೇ | ಅನ್ನಪಾನವಿಧೌ ಚಾಪಿ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ವಾತಶಾನ್ತಯೇ ||೧೧೩||

Adhikarana 99 (114) · Śloka 114

ಏರಣ್ಡತೈಲಂ ಮಧುರಮುಷ್ಣಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ದೀಪನಂ ಕಟು ಕಷಾಯಾನುರಸಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಸ್ರೋತೋವಿಶೋಧನಂ ತ್ವಚ್ಯಂ ವೃಷ್ಯಂ ಮಧುರವಿಪಾಕಂ ವಯಃಸ್ಥಾಪನಂ ಯೋನಿಶುಕ್ರವಿಶೋಧನಮಾರೋಗ್ಯಮೇಧಾಕಾನ್ತಿಸ್ಮೃತಿಬಲಕರಂ ವಾತಕಫಹರಮಧೋಭಾಗದೋಷಹರಂ ಚ ||೧೧೪||

Adhikarana 100 (115) · Śloka 115

ನಿಮ್ಬಾತಸೀಕುಸುಮ್ಭಮೂಲಕಜೀಮೂತಕವೃಕ್ಷಕಕೃತವೇಧನಾರ್ಕಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಹಸ್ತಿಕರ್ಣಪೃಥ್ವೀಕಾಪೀಲು- ಕರಞ್ಜೇಙ್ಗುದೀಶಿಗ್ರುಸರ್ಷಪಸುವರ್ಚಲಾವಿಡಙ್ಗಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಫಲತೈಲಾನಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಾನಿ ಲಘೂನ್ಯುಷ್ಣವೀರ್ಯಾಣಿ ಕಟೂನಿ ಕಟುವಿಪಾಕಾನಿ ಸರಾಣ್ಯನಿಲಕಫಕೃಮಿಕುಷ್ಠಪ್ರಮೇಹಶಿರೋರೋಗಾಪಹರಾಣಿ ಚೇತಿ ||೧೧೫||

Adhikarana 101 (116-119) · Śloka 119

ವಾತಘ್ನಂ ಮಧುರಂ ತೇಷು ಕ್ಷೌಮಂ ತೈಲಂ ಬಲಾಪಹಮ್ | ಕಟುಪಾಕಮಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣಂ ಗುರುಪಿತ್ತಲಮ್ ||೧೧೬|| ಕೃಮಿಘ್ನಂ ಸಾರ್ಷಪಂ ತೈಲಂ ಕಣ್ಡೂಕುಷ್ಠಾಪಹಂ ಲಘು | ಕಫಮೇದೋನಿಲಹರಂ ಲೇಖನಂ ಕಟು ದೀಪನಮ್ ||೧೧೭|| ಕೃಮಿಘ್ನಮಿಙ್ಗುದೀತೈಲಮೀಷತ್ತಿಕ್ತಂ ತಥಾ ಲಘು | ಕುಷ್ಠಾಮಯಕೃಮಿಹರಂ ದೃಷ್ಟಿಶುಕ್ರಬಲಾಪಹಮ್ ||೧೧೮|| ವಿಪಾಕೇ ಕಟುಕಂ ತೈಲಂ ಕೌಸುಮ್ಭಂ ಸರ್ವದೋಷಕೃತ್ | ರಕ್ತಪಿತ್ತಕರಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ವಿದಾಹಿ ಚ ||೧೧೯||

Adhikarana 102 (120) · Śloka 120

ಕಿರಾತತಿಕ್ತಕಾತಿಮುಕ್ತಕಬಿಭೀತಕನಾಲಿಕೇರಕೋಲಾಕ್ಷೋಡಜೀವನ್ತೀಪ್ರಿಯಾಲಕರ್ಬುದಾರ- ಸೂರ್ಯವಲ್ಲೀತ್ರಪುಸೈರ್ವಾರುಕಕರ್ಕಾರುಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಪ್ರಭೃತೀನಾಂ ತೈಲಾನಿ ಮಧುರಾಣಿ ಮಧುರವಿಪಾಕಾನಿ ವಾತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾನಿ ಶೀತವೀರ್ಯಾಣ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದೀನಿ ಸೃಷ್ಟಮೂತ್ರಾಣ್ಯಗ್ನಿಸಾದನಾನಿ ಚೇತಿ ||೧೨೦||

Adhikarana 103 (121) · Śloka 121

ಮಧೂಕಕಾಶ್ಮರ್ಯಪಲಾಶತೈಲಾನಿ ಮಧುರಕಷಾಯಾಣಿ ಕಫಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾನಿ ||೧೨೧||

Adhikarana 104 (122) · Śloka 122

ತುವರಕಭಲ್ಲಾತಕತೈಲೇ ಉಷ್ಣೇ ಮಧುರಕಷಾಯೇ ತಿಕ್ತಾನುರಸೇ ವಾತಕಫಕುಷ್ಠಮೇದೋಮೇಹಕೃಮಿಪ್ರಶಮನೇ ಉಭಯತೋಭಾಗದೋಷಹರೇ ಚ ||೧೨೨||

Adhikarana 105 (123) · Śloka 123

ಸರಲದೇವದಾರುಶಿಂಶಪಾಗುರುಗಣ್ಡೀರಸಾರಸ್ನೇಹಾಸ್ತಿಕ್ತಕಟುಕಷಾಯಾ ದುಷ್ಟವ್ರಣಶೋಧನಾಃ ಕೃಮಿಕಫಕುಷ್ಠಾನಿಲಹರಾಶ್ಚ ||೧೨೩||

Adhikarana 106 (124) · Śloka 124

ತುಮ್ಬೀಕೋಶಾಮ್ರದನ್ತೀದ್ರವನ್ತೀಶ್ಯಾಮಾಸಪ್ತಲಾನೀಲಿಕಾಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಶಙ್ಖಿನೀಸ್ನೇಹಾಸ್ತಿಕ್ತಕಟುಕಷಾಯಾ ಅಧೋಭಾಗದೋಷಹರಾಃ ಕೃಮಿಕಫಕುಷ್ಠಾನಿಲಹರಾ ದುಷ್ಟವ್ರಣಶೋಧನಾಶ್ಚ ||೧೨೪||

Adhikarana 107 (125) · Śloka 125

ಯವತಿಕ್ತಾತೈಲಂ ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಶಮನಮೀಷತ್ತಿಕ್ತಮಗ್ನಿದೀಪನಂ ಲೇಖನಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಪಥ್ಯಂ ಚ ||೧೨೫||

Adhikarana 108 (126) · Śloka 126

ಏಕೈಷಿಕಾತೈಲಂ ಮಧುರಮತಿಶೀತಂ ಪಿತ್ತಹರಮನಿಲಪ್ರಕೋಪಣಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಭಿವರ್ಧನಂ ಚ ||೧೨೬||

Adhikarana 109 (127) · Śloka 127

ಸಹಕಾರತೈಲಮೀಷತ್ತಿಕ್ತಮತಿಸುಗನ್ಧಿ ವಾತಕಫಹರಂ ರೂಕ್ಷಂ ಮಧುರಕಷಾಯಂ ರಸವನ್ನಾತಿಪಿತ್ತಕರಂ ಚ ||೧೨೭||

Adhikarana 110 (128) · Śloka 128

ಫಲೋದ್ಭವಾನಿ ತೈಲಾನಿ ಯಾನ್ಯುಕ್ತಾನೀಹ ಕಾನಿಚಿತ್ | ಗುಣಾನ್ ಕರ್ಮ ಚ ವಿಜ್ಞಾಯ ಫಲಾನೀವ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ ||೧೨೮||

Adhikarana 111 (129) · Śloka 129

ಯಾವನ್ತಃ ಸ್ಥಾವರಾಃ ಸ್ನೇಹಾಃ ಸಮಾಸಾತ್ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ | ಸರ್ವೇ ತೈಲಗುಣಾ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಸರ್ವೇ ಚಾನಿಲನಾಶನಾಃ ||೧೨೯||

Adhikarana 112 (130) · Śloka 130

ಸರ್ವೇಭ್ಯಸ್ತ್ವಿಹ ತೈಲೇಭ್ಯಸ್ತಿಲತೈಲಂ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ | ನಿಷ್ಪತ್ತೇಸ್ತದ್ಗುಣತ್ವಾಚ್ಚ ತೈಲತ್ವಮಿತರೇಷ್ವಪಿ ||೧೩೦||

Adhikarana 113 (131) · Śloka 131

ಗ್ರಾಮ್ಯಾನೂಪೌದಕಾನಾಂ ಚ ವಸಾಮೇದೋಮಜ್ಜಾನೋ ಗುರೂಷ್ಣಮಧುರಾ ವಾತಘ್ನಾಃ, ಜಾಙ್ಗಲೈಕಶಫಕ್ರವ್ಯಾದಾದೀನಾಂ ಲಘುಶೀತಕಷಾಯಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಘ್ನಾಃ, ಪ್ರತುದವಿಷ್ಕಿರಾಣಾಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಘ್ನಾಃ | ತತ್ರ ಘೃತತೈಲವಸಾಮೇದೋಮಜ್ಜಾನೋ ಯಥೋತ್ತರಂ ಗುರುವಿಪಾಕಾ ವಾತಹರಾಶ್ಚ ||೧೩೧|| ಇತಿ ತೈಲವರ್ಗಃ |

Adhikarana 114 (132) · Śloka 132

ಅಥ ಮಧುವರ್ಗಃ | ಮಧು ತು ಮಧುರಂ ಕಷಾಯಾನುರಸಂ ರೂಕ್ಷಂ ಶೀತಮಗ್ನಿದೀಪನಂ ವರ್ಣ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಯಂ ಲಘು ಸುಕುಮಾರಂ ಲೇಖನಂ ಹೃದ್ಯಂ ವಾಜೀಕರಣಂ ಸನ್ಧಾನಂ ಶೋಧನಂ ರೋಪಣಂ(ಸಙ್ಗ್ರಾಹಿ ) ಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಪ್ರಸಾದನಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಮೇದೋಮೇಹಹಿಕ್ಕಾಶ್ವಾಸಕಾಸಾತಿಸಾರಚ್ಛರ್ದಿತೃಷ್ಣಾಕೃಮಿವಿಷಪ್ರಶಮನಂ ಹ್ಲಾದಿ ತ್ರಿದೋಷಪ್ರಶಮನಂ ಚ; ತತ್ತು ಲಘುತ್ವಾತ್ ಕಫಘ್ನಂ, ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯಾನ್ಮಾಧುರ್ಯಾತ್ ಕಷಾಯಭಾವಾಚ್ಚ ವಾತಪಿತ್ತಘ್ನಮ್ ||೧೩೨||

Adhikarana 115 (133) · Śloka 133

ಪೌತ್ತಿಕಂ ಭ್ರಾಮರಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಛಾತ್ರಮೇವ ಚ | ಆರ್ಘ್ಯಮೌದ್ದಾಲಕಂ ದಾಲಮಿತ್ಯಷ್ಟೌ ಮಧುಜಾತಯಃ ||೧೩೩||

Adhikarana 116 (134-139) · Śloka 140

ವಿಶೇಷಾತ್ಪೌತ್ತಿಕಂ ತೇಷು ರೂಕ್ಷೋಷ್ಣಂ ಸವಿಷಾನ್ವಯಾತ್ | ವಾತಾಸೃಕ್ಪಿತ್ತಕೃಚ್ಛೇದಿ ವಿದಾಹಿ ಮದಕೃನ್ಮಧು ||೧೩೪|| ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯಾತ್ ಸ್ವಾದುಭೂಯಸ್ತ್ವಾದ್ಭ್ರಾಮರಂ ಗುರುಸಞ್ಜ್ಞಿತಮ್ | ಕ್ಷೌದ್ರಂ ವಿಶೇಷತೋ ಜ್ಞೇಯಂ ಶೀತಲಂ ಲಘು ಲೇಖನಮ್ ||೧೩೫|| ತಸ್ಮಾಲ್ಲಘುತರಂ ರೂಕ್ಷಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಪ್ರವರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ | ಶ್ವಾಸಾದಿಷು ಚ ರೋಗೇಷು ಪ್ರಶಸ್ತಂ ತದ್ವಿಶೇಷತಃ ||೧೩೬|| ಸ್ವಾದುಪಾಕಂ ಗುರು ಹಿಮಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಜಿತ್ | ಶ್ವಿತ್ರಮೇಹಕೃಮಿಘ್ನಂ ಚ ವಿದ್ಯಾಚ್ಛಾತ್ರಂ ಗುಣೋತ್ತರಮ್ ||೧೩೭|| ಆರ್ಘ್ಯಂ ಮಧ್ವತಿಚಕ್ಷುಷ್ಯಂ ಕಫಪಿತ್ತಹರಂ ಪರಮ್ | ಕಷಾಯಂ ಕಟು ಪಾಕೇ ಚ ಬಲ್ಯಂ ತಿಕ್ತಮವಾತಕೃತ್ ||೧೩೮|| ಔದ್ದಾಲಕಂ ರುಚಿಕರಂ ಸ್ವರ್ಯಂ ಕುಷ್ಠವಿಷಾಪಹಮ್ | ಕಷಾಯಮಮ್ಲಮುಷ್ಣಂ ಚ ಪಿತ್ತಕೃತ್ ಕಟುಪಾಕಿ ಚ ||೧೩೯|| ಛರ್ದಿಮೇಹಪ್ರಶಮನಂ ಮಧು ರೂಕ್ಷಂ ದಲೋದ್ಭವಮ್ |೧೪೦|

Adhikarana 117 (140) · Śloka 141

ಬೃಂಹಣೀಯಂ ಮಧು ನವಂ ನಾತಿಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಂ ಸಮಮ್ ||೧೪೦|| ಮೇದಃಸ್ಥೌಲ್ಯಾಪಹಂ ಗ್ರಾಹಿ ಪುರಾಣಮತಿಲೇಖನಮ್ |೧೪೧|

Adhikarana 118 (141) · Śloka 141

ದೋಷತ್ರಯಹರಂ ಪಕ್ವಮಾಮಮಮ್ಲಂ ತ್ರಿದೋಷಕೃತ್ ||೧೪೧||

Adhikarana 119 (142) · Śloka 142

ತದ್ಯುಕ್ತಂ ವಿವಿಧೈರ್ಯೋಗೈರ್ನಿಹನ್ಯಾದಾಮಯಾನ್ ಬಹೂನ್ | ನಾನಾದ್ರವ್ಯಾತ್ಮಕತ್ವಾಚ್ಚ ಯೋಗವಾಹಿ ಪರಂ ಮಧು ||೧೪೨||

Adhikarana 120 (143-145) · Śloka 145

ತತ್ತು ನಾನಾದ್ರವ್ಯರಸಗುಣವೀರ್ಯವಿಪಾಕವಿರುದ್ಧಾನಾಂ ಪುಷ್ಪರಸಾನಾಂ ಮಕ್ಷಿಕಾಸಮ್ಭವತ್ವಾಚ್ಚಾನುಷ್ಣೋಪಚಾರಮ್ ||೧೪೩|| ಉಷ್ಣೈರ್ವಿರುಧ್ಯತೇ ಸರ್ವಂ ವಿಷಾನ್ವಯತಯಾ ಮಧು | ಉಷ್ಣಾರ್ತಮುಷ್ಣೈರುಷ್ಣೇ ವಾ ತನ್ನಿಹನ್ತಿ ಯಥಾ ವಿಷಮ್ ||೧೪೪|| ತತ್ಸೌಕುಮಾರ್ಯಾಚ್ಚ ತಥೈವ ಶೈತ್ಯಾನ್ನಾನೌಷಧೀನಾಂ ರಸಸಮ್ಭವಾಚ್ಚ | ಉಷ್ಣೈರ್ವಿರುಧ್ಯೇತ ವಿಶೇಷತಶ್ಚ ತಥಾಽನ್ತರೀಕ್ಷೇಣ ಜಲೇನ ಚಾಪಿ ||೧೪೫||

Adhikarana 121 (146) · Śloka 146

ಉಷ್ಣೇನ ಮಧು ಸಂಯುಕ್ತಂ ವಮನೇಷ್ವವಚಾರಿತಮ್ | ಅಪಾಕಾದನವಸ್ಥಾನಾನ್ನ ವಿರುಧ್ಯೇತ ಪೂರ್ವವತ್ ||೧೪೬||

Adhikarana 122 (147) · Śloka 147

ಮಧ್ವಾಮಾತ್ಪರತಸ್ತ್ವನ್ಯದಾಮಂ ಕಷ್ಟಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ | ವಿರುದ್ಧೋಪಕ್ರಮತ್ವಾತ್ತತ್ ಸರ್ವಂ ಹನ್ತಿ ಯಥಾ ವಿಷಮ್ ||೧೪೭|| ಇತಿ ಮಧುವರ್ಗಃ |

Adhikarana 123 (148-149) · Śloka 150

ಅಥೇಕ್ಷುವರ್ಗಃ | ಇಕ್ಷವೋ ಮಧುರಾ ಮಧುರವಿಪಾಕಾ ಗುರವಃ ಶೀತಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಬಲ್ಯಾ ವೃಷ್ಯಾ ಮೂತ್ರಲಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾಃ ಕೃಮಿಕಫಕರಾಶ್ಚೇತಿ | ತೇ ಚಾನೇಕವಿಧಾಃ | ತದ್ಯಥಾ- ||೧೪೮|| ಪೌಣ್ಡ್ರಕೋ ಭೀರುಕಶ್ಚೈವ ವಂಶಕಃ ಶ್ವೇತಪೋರಕಃ | ಕಾನ್ತಾರಸ್ತಾಪಸೇಕ್ಷುಶ್ಚ ಕಾಷ್ಠೇಕ್ಷುಃ ಸೂಚಿಪತ್ರಕಃ ||೧೪೯|| ನೈಪಾಲೋ ದೀರ್ಘಪತ್ರಶ್ಚ ನೀಲಪೋರೋಽಥ ಕೋಶಕೃತ್ | ಇತ್ಯೇತಾ ಜಾತಯಃ ಸ್ಥೌಲ್ಯಾದ್, ... |೧೫೦|

Adhikarana 124 (150-154) · Śloka 155

... ಗುಣಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯತಃ ಪರಮ್ ||೧೫೦|| ಸುಶೀತೋ ಮಧುರಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಬೃಂಹಣಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಃ ಸರಃ | ಅವಿದಾಹೀ ಗುರುರ್ವೃಷ್ಯಃ ಪೌಣ್ಡ್ರಕೋ ಭೀರುಕಸ್ತಥಾ ||೧೫೧|| ಆಭ್ಯಾಂ ತುಲ್ಯಗುಣಃ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸಕ್ಷಾರೋ ವಂಶಕೋ ಮತಃ | ವಂಶವಚ್ಛ್ವೇತಪೋರಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿದುಷ್ಣಃ ಸ ವಾತಹಾ ||೧೫೨|| ಕಾನ್ತಾರತಾಪಸಾವಿಕ್ಷೂ ವಂಶಕಾನುಗತೌ ಮತೌ | ಏವಙ್ಗುಣಸ್ತು ಕಾಷ್ಠೇಕ್ಷುಃ ಸ ತು ವಾತಪ್ರಕೋಪಣಃ ||೧೫೩|| ಸೂಚೀಪತ್ರೋ ನೀಲಪೋರೌ ನೈಪಾಲೋ ದೀರ್ಘಪತ್ರಕಃ | ವಾತಲಾಃ ಕಫಪಿತ್ತಘ್ನಾಃ ಸಕಷಾಯಾ ವಿದಾಹಿನಃ ||೧೫೪|| ಕೋಶಕಾರೋ ಗುರುಃ ಶೀತೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಕ್ಷಯಾಪಹಃ |೧೫೫|

Adhikarana 125 (155) · Śloka 156

ಅತೀವ ಮಧುರೋ ಮೂಲೇ ಮಧ್ಯೇ ಮಧುರ ಏವ ತು ||೧೫೫|| ಅಗ್ರೇಷ್ವಕ್ಷಿಷು ವಿಜ್ಞೇಯ ಇಕ್ಷೂಣಾಂ ಲವಣೋ ರಸಃ ||೧೫೬||

Adhikarana 126 (157) · Śloka 157

ಅವಿದಾಹೀ ಕಫಕರೋ ವಾತಪಿತ್ತನಿವಾರಣಃ | ವಕ್ತ್ರಪ್ರಹ್ಲಾದನೋ ವೃಷ್ಯೋ ದನ್ತನಿಷ್ಪೀಡಿತೋ ರಸಃ ||೧೫೭||

Adhikarana 127 (158) · Śloka 158

ಗುರುರ್ವಿದಾಹೀ ವಿಷ್ಟಮ್ಭೀ ಯಾನ್ತ್ರಿಕಸ್ತು ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ |೧೫೮|

Adhikarana 128 (158) · Śloka 158

ಪಕ್ವೋ ಗುರುಃ ಸರಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಃ ಸತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಕಫವಾತನುತ್ ||೧೫೮||

Adhikarana 129 (159) · Śloka 159

ಫಾಣಿತಂ ಗುರು ಮಧುರಮಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಬೃಂಹಣಮವೃಷ್ಯಂ ತ್ರಿದೋಷಕೃಚ್ಚ ||೧೫೯||

Adhikarana 130 (160) · Śloka 160

ಗುಡಃ ಸಕ್ಷಾರಮಧುರೋ ನಾತಿಶೀತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಮೂತ್ರರಕ್ತಶೋಧನೋ ನಾತಿಪಿತ್ತಜಿದ್ವಾತಘ್ನೋ ಮೇದಃಕೃಮಿಕಫಕರೋ ಬಲ್ಯೋ ವೃಷ್ಯಶ್ಚ ||೧೬೦||

Adhikarana 131 (161) · Śloka 161

ಪಿತ್ತಘ್ನೋ ಮಧುರಃ ಶುದ್ಧೋ ವಾತಘ್ನೋಽಸೃಕ್ಪ್ರಸಾದನಃ |೧೬೧|

Adhikarana 132 (161) · Śloka 161

ಸಪುರಾಣೋಽಧಿಕಗುಣೋ ಗುಡಃ ಪಥ್ಯತಮಃ ಸ್ಮೃತಃ ||೧೬೧||

Adhikarana 133 (162) · Śloka 162

ಮತ್ಸ್ಯಣ್ಡಿಕಾಖಣ್ಡಶರ್ಕರಾ ವಿಮಲಜಾತಾ ಉತ್ತರೋತ್ತರಂ ಶೀತಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಗುರುತರಾ ಮಧುರತರಾ ವೃಷ್ಯಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾಸ್ತೃಷ್ಣಾಪ್ರಶಮನಾಶ್ಚ ||೧೬೨||

Adhikarana 134 (163) · Śloka 163

ಯಥಾ ಯಥೈಷಾಂ ವೈಮಲ್ಯಂ ಮಧುರತ್ವಂ ತಥಾ ತಥಾ | ಸ್ನೇಹಗೌರವಶೈತ್ಯಾನಿ ಸರತ್ವಂ ಚ ತಥಾ ತಥಾ ||೧೬೩||

Adhikarana 135 (164) · Śloka 164

ಯೋ ಯೋ ಮತ್ಸ್ಯಣ್ಡಿಕಾಖಣ್ಡಶರ್ಕರಾಣಾಂ ಸ್ವಕೋ ಗುಣಃ | ತೇನ ತೇನೈವ ನಿರ್ದೇಶ್ಯಸ್ತೇಷಾಂ ವಿಸ್ರಾವಣೋ ಗುಣಃ ||೧೬೪||

Adhikarana 136 (165) · Śloka 165

ಸಾರಸ್ಥಿತಾ ಸುವಿಮಲಾ ನಿಃಕ್ಷಾರಾ ಚ ಯಥಾ ಯಥಾ | ತಥಾ ಗುಣವತೀ ಸರ್ವಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಶರ್ಕರಾ ಬುಧೈಃ ||೧೬೫||

Adhikarana 137 (166) · Śloka 166

ಮಧುಶರ್ಕರಾ ಪುನಶ್ಛರ್ದ್ಯತೀಸಾರಹರೀ ರೂಕ್ಷಾ ಛೇದನೀ ಪ್ರಸಾದನೀ ಕಷಾಯಮಧುರಾ ಮಧುರವಿಪಾಕಾ ಚ ||೧೬೬||

Adhikarana 138 (167) · Śloka 167

ಯವಾಸಶರ್ಕರಾ ಮಧುರಕಷಾಯಾ ತಿಕ್ತಾನುರಸಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಹರೀ ಸರಾ ಚೇತಿ ||೧೬೭||

Adhikarana 139 (168) · Śloka 168

ಯಾವತ್ಯಃ ಶರ್ಕರಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸರ್ವಾ ದಾಹಪ್ರಣಾಶನಾಃ | ರಕ್ತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾಶ್ಛರ್ದಿಮೂರ್ಚ್ಛಾತೃಷಾಪಹಾಃ ||೧೬೮||

Adhikarana 140 (169) · Śloka 169

ರೂಕ್ಷಂ ಮಧೂಕಪುಷ್ಪೋತ್ಥಂ ಫಾಣಿತಂ ವಾತಪಿತ್ತಕೃತ್ | ಕಫಘ್ನಂ ಮಧುರಂ ಪಾಕೇ ಕಷಾಯಂ ಬಸ್ತಿದೂಷಣಮ್ ||೧೬೯|| ಇತೀಕ್ಷುವರ್ಗಃ |

Adhikarana 141 (170) · Śloka 171

ಅಥ ಮದ್ಯವರ್ಗಃ | ಸರ್ವಂ ಪಿತ್ತಕರಂ ಮದ್ಯಮಮ್ಲಂ ರೋಚನದೀಪನಮ್ | ಭೇದನಂ ಕಫವಾತಘ್ನಂ ಹೃದ್ಯಂ ಬಸ್ತಿವಿಶೋಧನಮ್ ||೧೭೦|| ಪಾಕೇ ಲಘು ವಿದಾಹ್ಯುಷ್ಣಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮಿನ್ದ್ರಿಯಬೋಧನಮ್ | ವಿಕಾಸಿ ಸೃಷ್ಟವಿಣ್ಮೂತ್ರಂ... |೧೭೧|

Adhikarana 142 (171-173) · Śloka 173

... ಶೃಣು ತಸ್ಯ ವಿಶೇಷಣಮ್ ||೧೭೧|| ಮಾರ್ದ್ವೀಕಮವಿದಾಹಿತ್ವಾನ್ಮಧುರಾನ್ವಯತಸ್ತಥಾ | ರಕ್ತಪಿತ್ತೇಽಪಿ ಸತತಂ ಬುಧೈರ್ನ ಪ್ರತಿಷಿಧ್ಯತೇ ||೧೭೨|| ಮಧುರಂ ತದ್ಧಿ ರೂಕ್ಷಂ ಚ ಕಷಾಯಾನುರಸಂ ಲಘು | ಲಘುಪಾಕಿ ಸರಂ ಶೋಷವಿಷಮಜ್ವರನಾಶನಮ್ ||೧೭೩||

Adhikarana 143 (174) · Śloka 175

ಮಾರ್ದ್ವೀಕಾಲ್ಪಾನ್ತರಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಖಾರ್ಜೂರಂ ವಾತಕೋಪನಮ್ | ತದೇವ ವಿಶದಂ ರುಚ್ಯಂ ಕಫಘ್ನಂ ಕರ್ಶನಂ ಲಘು ||೧೭೪|| ಕಷಾಯಮಧುರಂ ಹೃದ್ಯಂ ಸುಗನ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಬೋಧನಮ್ |೧೭೫|

Adhikarana 144 (175) · Śloka 176

ಕಾಸಾರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀದೋಷಮೂತ್ರಾಘಾತಾನಿಲಾಪಹಾ ||೧೭೫|| ಸ್ತನ್ಯರಕ್ತಕ್ಷಯಹಿತಾ ಸುರಾ ಬೃಂಹಣದೀಪನೀ |೧೭೬|

Adhikarana 145 (176) · Śloka 177

ಕಾಸಾರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀಶ್ವಾಸಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯವಿನಾಶನೀ ||೧೭೬|| ಶ್ವೇತಾ ಮೂತ್ರಕಫಸ್ತನ್ಯರಕ್ತಮಾಂಸಕರೀ ಸುರಾ |೧೭೭|

Adhikarana 146 (177) · Śloka 178

ಛರ್ದ್ಯರೋಚಕಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿತೋದಶೂಲಪ್ರಮರ್ದನೀ ||೧೭೭|| ಪ್ರಸನ್ನಾ ಕಫವಾತಾರ್ಶೋವಿಬನ್ಧಾನಾಹನಾಶನೀ |೧೭೮|

Adhikarana 147 (178) · Śloka 179

ಪಿತ್ತಲಾಽಲ್ಪಕಫಾ ರೂಕ್ಷಾ ಯವೈರ್ವಾತಪ್ರಕೋಪಣೀ |೧೭೮| ವಿಷ್ಟಮ್ಭಿನೀ ಸುರಾ ಗುರ್ವೀ... ||೧೭೯||

Adhikarana 148 (178) · Śloka 178

... ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಂ ತು ಮಧೂಲಕಮ್ ||೧೭೮||

Adhikarana 149 (179) · Śloka 179

ರೂಕ್ಷಾ ನಾತಿಕಫಾ ವೃಷ್ಯಾ ಪಾಚನೀ ಚಾಕ್ಷಿಕೀ ಸ್ಮೃತಾ ||೧೭೯||

Adhikarana 150 (180) · Śloka 180

ತ್ರಿದೋಷೋ ಭೇದ್ಯವೃಷ್ಯಶ್ಚ ಕೋಹಲೋ ವದನಪ್ರಿಯಃ |೧೮೦|

Adhikarana 151 (180) · Śloka 181

ಗ್ರಾಹ್ಯುಷ್ಣೋ ಜಗಲಃ ಪಕ್ತಾ ರೂಕ್ಷಸ್ತೃಟ್ಕಫಶೋಫಕೃತ್ ||೧೮೦|| ಹೃದ್ಯಃ ಪ್ರವಾಹಿಕಾಟೋಪದುರ್ನಾಮಾನಿಲಶೋಷಹೃತ್ |೧೮೧|

Adhikarana 152 (181) · Śloka 182

ಬಕ್ಕಸೋ ಹೃತಸಾರತ್ವಾದ್ವಿಷ್ಟಮ್ಭೀ ವಾತಕೋಪನಃ ||೧೮೧|| ದೀಪನಃ ಸೃಷ್ಟವಿಣ್ಮೂತ್ರೋ ವಿಶದೋಽಲ್ಪಮದೋ ಗುರುಃ |೧೮೨|

Adhikarana 153 (182) · Śloka 182

ಕಷಾಯೋ ಮಧುರಃ ಶೀಧುರ್ಗೌಡಃ ಪಾಚನದೀಪನಃ ||೧೮೨||

Adhikarana 154 (183) · Śloka 183

ಶಾರ್ಕರೋ ಮಧುರೋ ರುಚ್ಯೋ ದೀಪನೋ ಬಸ್ತಿಶೋಧನಃ | ವಾತಘ್ನೋ ಮಧುರಃ ಪಾಕೇ ಹೃದ್ಯ ಇನ್ದ್ರಿಯಬೋಧನಃ ||೧೮೩||

Adhikarana 155 (184) · Śloka 184

ತದ್ವತ್ ಪಕ್ವರಸಃ ಶೀಧುರ್ಬಲವರ್ಣಕರಃ ಸರಃ | ಶೋಫಘ್ನೋ ದೀಪನೋ ಹೃದ್ಯೋ ರುಚ್ಯಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾರ್ಶಸಾಂ ಹಿತಃ ||೧೮೪||

Adhikarana 156 (185) · Śloka 185

ಕರ್ಶನಃ ಶೀತರಸಿಕಃ ಶ್ವಯಥೂದರನಾಶನಃ | ವರ್ಣಕೃಜ್ಜರಣಃ ಸ್ವರ್ಯೋ ವಿಬನ್ಧಘ್ನೋಽರ್ಶಸಾಂ ಹಿತಃ ||೧೮೫||

Adhikarana 157 (186) · Śloka 186

ಆಕ್ಷಿಕಃ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಘ್ನೋ ವ್ರಣ್ಯಃ ಸಙ್ಗ್ರಾಹಕೋ ಲಘುಃ | ಕಷಾಯಮಧುರಃ ಸೀಧುಃ ಪಿತ್ತಘ್ನೋಽಸೃಕ್ಪ್ರಸಾದನಃ ||೧೮೬||

Adhikarana 158 (187) · Śloka 187

ಜಾಮ್ಬವೋ ಬದ್ಧನಿಸ್ಯನ್ದಸ್ತುವರೋ ವಾತಕೋಪನಃ |೧೮೭|

Adhikarana 159 (187) · Śloka 188

ತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಸುರಾಸವೋ ಹೃದ್ಯೋ ಮೂತ್ರಲಃ ಕಫವಾತನುತ್ ||೧೮೭|| ಮುಖಪ್ರಿಯಃ ಸ್ಥಿರಮದೋ ವಿಜ್ಞೇಯೋಽನಿಲನಾಶನಃ |೧೮೮|

Adhikarana 160 (188) · Śloka 189

ಲಘುರ್ಮಧ್ವಾಸವಶ್ಛೇದೀ ಮೇಹಕುಷ್ಠವಿಷಾಪಹಃ ||೧೮೮|| ತಿಕ್ತಃ ಕಷಾಯಃ ಶೋಫಘ್ನಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಸ್ವಾದುರವಾತಕೃತ್ |೧೮೯|

Adhikarana 161 (189) · Śloka 190

ತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಕಷಾಯೋ ಮದಕೃದ್ದುರ್ನಾಮಕಫಗುಲ್ಮಹೃತ್ ||೧೮೯|| ಕೃಮಿಮೇದೋನಿಲಹರೋ ಮೈರೇಯೋ ಮಧುರೋ ಗುರುಃ |೧೯೦|

Adhikarana 162 (190) · Śloka 190

ಬಲ್ಯಃ ಪಿತ್ತಹರೋ ವರ್ಣ್ಯೋ ಹೃದ್ಯಶ್ಚೇಕ್ಷುರಸಾಸವಃ ||೧೯೦||

Adhikarana 163 (191) · Śloka 191

ಶೀಧುರ್ಮಧೂಕಪುಷ್ಪೋತ್ಥೋ ವಿಹಾಹ್ಯಗ್ನಿಬಲಪ್ರದಃ | ರೂಕ್ಷಃ ಕಷಾಯಃ ಕಫಹೃದ್ವಾತಪಿತ್ತಪ್ರಕೋಪಣಃ ||೧೯೧||

Adhikarana 164 (192) · Śloka 192

ನಿರ್ದಿಶೇದ್ರಸತಶ್ಚಾನ್ಯಾನ್ ಕನ್ದಮೂಲಫಲಾಸವಾನ್ |೧೯೨|

Adhikarana 165 (192) · Śloka 193

ನವಂ ಮದ್ಯಮಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಗುರು ವಾತಾದಿಕೋಪನಮ್ ||೧೯೨|| ಅನಿಷ್ಟಗನ್ಧಿ ವಿರಸಮಹೃದ್ಯಂ ಚ ವಿದಾಹಿ ಚ |೧೯೩|

Adhikarana 166 (193) · Śloka 194

ಸುಗನ್ಧಿ ದೀಪನಂ ಹೃದ್ಯಂ ರೋಚಿಷ್ಣು ಕೃಮಿನಾಶನಮ್ ||೧೯೩|| ಸ್ಫುಟಸ್ರೋತಸ್ಕರಂ ಜೀರ್ಣಂ ಲಘು ವಾತಕಫಾಪಹಮ್ |೧೯೪|

Adhikarana 167 (194-195) · Śloka 196

ಅರಿಷ್ಟೋ ದ್ರವ್ಯಸಂಯೋಗಸಂಸ್ಕಾರಾದಧಿಕೋ ಗುಣೈಃ ||೧೯೪|| ಬಹುದೋಷಹರಶ್ಚೈವ ದೋಷಾಣಾಂ ಶಮನಶ್ಚ ಸಃ | ದೀಪನಃ ಕಫವಾತಘ್ನಃ ಸರಃ ಪಿತ್ತಾವಿರೋಧನಃ ||೧೯೫|| ಶೂಲಾಧ್ಮಾನೋದರಪ್ಲೀಹಜ್ವರಾಜೀರ್ಣಾರ್ಶಸಾಂ ಹಿತಃ |೧೯೬|

Adhikarana 168 (196) · Śloka 196

ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಕೃತೋ ಗುಲ್ಮಕಫರೋಗಹರಃ ಸ್ಮೃತಃ ||೧೯೬||

Adhikarana 169 (197) · Śloka 197

ಚಿಕಿತ್ಸಿತೇಷು ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇಽರಿಷ್ಟಾ ರೋಗಹರಾಃ ಪೃಥಕ್ |೧೯೭|

Adhikarana 170 (197) · Śloka 198

ಅರಿಷ್ಟಾಸವಶೀಧೂನಾಂ ಗುಣಾನ್ ಕರ್ಮಾಣಿ ಚಾದಿಶೇತ್ ||೧೯೭|| ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸಂಸ್ಕಾರಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಕುಶಲೋ ಭಿಷಕ್ |೧೯೮|

Adhikarana 171 (198-202) · Śloka 203

ಸಾನ್ದ್ರಂ ವಿದಾಹಿ ದುರ್ಗನ್ಧಂ ವಿರಸಂ ಕೃಮಿಲಂ ಗುರು ||೧೯೮|| ಅಹೃದ್ಯಂ ತರುಣಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮುಷ್ಣಂ ದುರ್ಭಾಜನಸ್ಥಿತಮ್ | ಅಲ್ಪೌಷಧಂ ಪರ್ಯುಷಿತಮತ್ಯಚ್ಛಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ಚ ಯತ್ ||೧೯೯|| ತದ್ವರ್ಜ್ಯಂ ಸರ್ವಥಾ ಮದ್ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಛೇಷಂ ತು ಯದ್ಭವೇತ್ | ತತ್ರ ಯತ್ ಸ್ತೋಕಸಮ್ಭಾರಂ ತರುಣಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ಗುರು ||೨೦೦|| ಕಫಪ್ರಕೋಪಿ ತನ್ಮದ್ಯಂ ದುರ್ಜರಂ ಚ ವಿಶೇಷತಃ | ಪಿತ್ತಪ್ರಕೋಪಿ ಬಹಲಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮುಷ್ಣಂ ವಿದಾಹಿ ಚ ||೨೦೧|| ಅಹೃದ್ಯಂ ಪೇಲವಂ ಪೂತಿ ಕೃಮಿಲಂ ವಿರಸಂ ಚ ಯತ್ | ತಥಾ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ಚಾಪಿ ವಿದ್ಯಾದನಿಲಕೋಪನಮ್ ||೨೦೨|| ಸರ್ವದೋಷೈರುಪೇತಂ ತು ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಕೋಪಣಮ್ |೨೦೩|

Adhikarana 172 (203) · Śloka 204

ಚಿರಸ್ಥಿತಂ ಜಾತರಸಂ ದೀಪನಂ ಕಫವಾತಜಿತ್ ||೨೦೩|| ರುಚ್ಯಂ ಪ್ರಸನ್ನಂ ಸುರಭಿ ಮದ್ಯಂ ಸೇವ್ಯಂ ಮದಾವಹಮ್ |೨೦೪|

Adhikarana 173 (204-205) · Śloka 205

ತಸ್ಯಾನೇಕಪ್ರಕಾರಸ್ಯ ಮದ್ಯಸ್ಯ ರಸವೀರ್ಯತಃ ||೨೦೪|| ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದೌಷ್ಣ್ಯಾಚ್ಚ ತೈಕ್ಷ್ಣ್ಯಾಚ್ಚ ವಿಕಾಸಿತ್ವಾಚ್ಚ ವಹ್ನಿನಾ ಸಮೇತ್ಯ ಹೃದಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಧಮನೀರೂರ್ಧ್ವಮಾಗತಮ್ | ವಿಚಾಲ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಚೇತಾಂಸಿ ವೀರ್ಯಂ ಮದಯತೇಽಚಿರಾತ್ ||೨೦೫||

Adhikarana 174 (206) · Śloka 206

ಚಿರೇಣ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕೇ ಪುಂಸಿ ಪಾನತೋ ಜಾಯತೇ ಮದಃ | ಅಚಿರಾದ್ವಾತಿಕೇ ದೃಷ್ಟಃ, ಪೈತ್ತಿಕೇ ಶೀಘ್ರಮೇವ ಚ ||೨೦೬||

Adhikarana 175 (207-209) · Śloka 209

ಸಾತ್ತ್ವಿಕೇ ಶೌಚದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಹರ್ಷಮಣ್ಡನಲಾಲಸಃ | ಗೀತಾಧ್ಯಯನಸೌಭಾಗ್ಯಸುರತೋತ್ಸಾಹಕೃನ್ಮದಃ ||೨೦೭|| ರಾಜಸೇ ದುಃಖಶೀಲತ್ವಮಾತ್ಮತ್ಯಾಗಂ ಸಸಾಹಸಮ್ | ಕಲಹಂ ಸಾನುಬನ್ಧಂ ತು ಕರೋತಿ ಪುರುಷೇ ಮದಃ ||೨೦೮|| ಅಶೌಚನಿದ್ರಾಮಾತ್ಸರ್ಯಾಗಮ್ಯಾಗಮನಲೋಲತಾಃ | ಅಸತ್ಯಭಾಷಣಂ ಚಾಪಿ ಕುರ್ಯಾದ್ಧಿ ತಾಮಸೇ ಮದಃ ||೨೦೯||

Adhikarana 176 (210) · Śloka 211

ರಕ್ತಪಿತ್ತಕರಂ ಶುಕ್ತಂ ಛೇದನಂ ಭುಕ್ತಪಾಚನಮ್ | ವೈಸ್ವರ್ಯಂ ಜರಣಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಾಣ್ಡುಕ್ರಿಮಿಹರಂ ಲಘು ||೨೧೦|| ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ಮೂತ್ರಲಂ ಹೃದ್ಯಂ ಕಫಘ್ನಂ ಕಟುಪಾಕಿ ಚ |೨೧೧|

Adhikarana 177 (211) · Śloka 211

ತದ್ವತ್ತದಾಸುತಂ ಸರ್ವಂ ರೋಚನಂ ಚ ವಿಶೇಷತಃ ||೨೧೧||

Adhikarana 178 (212) · Śloka 212

ಗೌಡಾನಿ ರಸಶುಕ್ತಾನಿ ಮಧುಶುಕ್ತಾನಿ ಯಾನಿ ಚ | ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಗುರುತರಾಣ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದಕರಾಣಿ ಚ ||೨೧೨||

Adhikarana 179 (213) · Śloka 213

ತುಷಾಮ್ಬು ದೀಪನಂ ಹೃದ್ಯಂ ಹೃತ್ಪಾಣ್ಡುಕೃಮಿರೋಗನುತ್ | ಗ್ರಹಣ್ಯರ್ಶೋವಿಕಾರಘ್ನಂ ಭೇದಿ ಸೌವೀರಕಂ ತಥಾ ||೨೧೩||

Adhikarana 180 (214-216) · Śloka 216

ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ಧಾನ್ಯಯೋನಿತ್ವಾಜ್ಜೀವನಂ ದಾಹನಾಶನಮ್ | ಸ್ಪರ್ಶಾತ್ ಪಾನಾತ್ತು ಪವನಕಫತೃಷ್ಣಾಹರಂ ಲಘು ||೨೧೪|| ತೈಕ್ಷ್ಣ್ಯಾಚ್ಚ ನಿರ್ಹರೇದಾಶು ಕಫಂ ಗಣ್ಡೂಷಧಾರಣಾತ್ | ಮುಖವೈರಸ್ಯದೌರ್ಗನ್ಧ್ಯಮಲಶೋಷಕ್ಲಮಾಪಹಮ್ ||೨೧೫|| ದೀಪನಂ ಜರಣಂ ಭೇದಿ ಹಿತಮಾಸ್ಥಾಪನೇಷು ಚ | ಸಮುದ್ರಮಾಶ್ರಿತಾನಾಂ ಚ ಜನಾನಾಂ ಸಾತ್ಮ್ಯಮುಚ್ಯತೇ ||೨೧೬|| ಇತಿ ಮಧ್ಯವರ್ಗಃ |

Adhikarana 181 (217-219) · Śloka 219

ಅಥ ಮೂತ್ರಾಣಿ | ಮೂತ್ರಾಣಿ ಗೋಮಹಿಷ್ಯಜಾವಿಗಜಹಯಖರೋಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಾನ್ಯುಷ್ಣಾನಿ ಕಟೂನಿ ತಿಕ್ತಾನಿ ಲವಣಾನುರಸಾನಿ ಲಘೂನಿ ಶೋಧನಾನಿ ಕಫವಾತಕೃಮಿಮೇದೋವಿಷಗುಲ್ಮಾರ್ಶದರಕುಷ್ಠಶೋಫಾರೋಚಕಪಾಣ್ಡುರೋಗಹರಾಣಿ ಹೃದ್ಯಾನಿ ದೀಪನಾನಿ ಚ ಸಾಮಾನ್ಯತಃ ||೨೧೭|| ಭವತಶ್ಚಾತ್ರ- ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕಟು ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ಲವಣಾನುರಸಂ ಲಘು | ಶೋಧನಂ ಕಫವಾತಘ್ನಂ ಕೃಮಿಮೇದೋವಿಷಾಪಹಮ್ ||೨೧೮|| ಅರ್ಶೋಜಠರಗುಲ್ಮಘ್ನಂ ಶೋಫಾರೋಚಕನಾಶನಮ್ | ಪಾಣ್ಡುರೋಗಹರಂ ಭೇದಿ ಹೃದ್ಯಂ ದೀಪನಪಾಚನಮ್ ||೨೧೯||

Adhikarana 182 (220-221) · Śloka 221

ಗೋಮೂತ್ರಂ ಕಟು ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ಸಕ್ಷಾರತ್ವಾನ್ನ ವಾತಲಮ್ | ಲಘ್ವಗ್ನಿದೀಪನಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಪಿತ್ತಲಂ ಕಫವಾತನುತ್ ||೨೨೦|| ಶೂಲಗುಲ್ಮೋದರಾನಾಹವಿರೇಕಾಸ್ಥಾಪನಾದಿಷು | ಮೂತ್ರಪ್ರಯೋಗಸಾಧ್ಯೇಷು ಗವ್ಯಂ ಮೂತ್ರಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೨೨೧||

Adhikarana 183 (222) · Śloka 222

ದುರ್ನಾಮೋದರಶೂಲೇಷು ಕುಷ್ಠಮೇಹಾವಿಶುದ್ಧಿಷು | ಆನಾಹಶೋಫಗುಲ್ಮೇಷು ಪಾಣ್ಡುರೋಗೇ ಚ ಮಾಹಿಷಮ್ ||೨೨೨||

Adhikarana 184 (223) · Śloka 223

ಕಾಸಶ್ವಾಸಾಪಹಂ ಶೋಫಕಾಮಲಾಪಾಣ್ಡುರೋಗನುತ್ | ಕಟುತಿಕ್ತಾನ್ವಿತಂ ಛಾಗಮೀಷನ್ಮಾರುತಕೋಪನಮ್ ||೨೨೩||

Adhikarana 185 (224) · Śloka 224

ಕಾಸಪ್ಲೀಹೋದರಶ್ವಾಸಶೋಷವರ್ಚೋಗ್ರಹೇ ಹಿತಮ್ | ಸಕ್ಷಾರಂ ತಿಕ್ತಕಟುಕಮುಷ್ಣಂ ವಾತಘ್ನಮಾವಿಕಮ್ ||೨೨೪||

Adhikarana 186 (225) · Śloka 225

ದೀಪನಂ ಕಟು ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ವಾತಚೇತೋವಿಕಾರನುತ್ | ಆಶ್ವಂ ಕಫಹರಂ ಮೂತ್ರಂ ಕೃಮಿದದ್ರುಷು ಶಸ್ಯತೇ ||೨೨೫||

Adhikarana 187 (226) · Śloka 226

ಸತಿಕ್ತಂ ಲವಣಂ ಭೇದಿ ವಾತಘ್ನಂ ಪಿತ್ತಕೋಪನಮ್ | ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಕ್ಷಾರೇ ಕಿಲಾಸೇ ಚ ನಾಗಂ ಮೂತ್ರಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೨೨೬||

Adhikarana 188 (227) · Śloka 227

ಗರಚೇತೋವಿಕಾರಘ್ನಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಗ್ರಹಣಿರೋಗನುತ್ | ದೀಪನಂ ಗಾರ್ದಭಂ ಮೂತ್ರಂ ಕೃಮಿವಾತಕಫಾಪಹಮ್ ||೨೨೭||

Adhikarana 189 (228) · Śloka 228

ಶೋಫಕುಷ್ಠೋದರೋನ್ಮಾದಮಾರುತಕ್ರಿಮಿನಾಶನಮ್ | ಅರ್ಶೋಘ್ನಂ ಕಾರಭಂ ಮೂತ್ರಂ... |೨೨೮|

Adhikarana 190 (228) · Śloka 228

... ಮಾನುಷಂ ಚ ವಿಷಾಪಹಮ್ ||೨೨೮||

Adhikarana 191 (229) · Śloka 229

ದ್ರವದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಸಮಾಸಾತ್ ಕೀರ್ತಿತಾನಿ ತು | ಕಾಲದೇಶವಿಭಾಗಜ್ಞೋ ನೃಪತೇರ್ದಾತುಮರ್ಹತಿ ||೨೨೯||

Adhikarana puShpikA · Śloka 45

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ದ್ರವದ್ರವ್ಯವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೪೫||