Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతో మిశ్రకమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातो मिश्रकमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
37. miśrakādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-7) · Śloka 7
మాతులుంగ్యగ్నిమంథౌ చ భద్రదారు మహౌషధం | అహింస్రా చైవ రాస్నా చ ప్రలేపో వాతశోఫజిత్ ||3|| దూర్వా చ నలమూలం చ మధుకం చందనం తథా | శీతలాశ్చ గణాః సర్వే ప్రలేపః పిత్తశోఫహృత్ ||4|| ఆగంతుజే రక్తజే చ హ్యేష ఏవ విధిః స్మృతః | విధిర్విషఘ్నో విషజే పిత్తఘ్నోఽపి హితస్తథా ||5|| అజగంధాఽశ్వగంధా చ కాలా సరలయా సహ | ఏకైషికాజశృంగీ చ ప్రలేపః శ్లేష్మశోఫహృత్ ||6|| ఏతే వర్గాస్త్రయో లోధ్రం పథ్యా పిండీతకాని చ | అనంతా చేతి లేపోఽయం సాన్నిపాతికశోఫహృత్ ||7||
View original
मातुलुङ्ग्यग्निमन्थौ च भद्रदारु महौषधम् | अहिंस्रा चैव रास्ना च प्रलेपो वातशोफजित् ||३|| दूर्वा च नलमूलं च मधुकं चन्दनं तथा | शीतलाश्च गणाः सर्वे प्रलेपः पित्तशोफहृत् ||४|| आगन्तुजे रक्तजे च ह्येष एव विधिः स्मृतः | विधिर्विषघ्नो विषजे पित्तघ्नोऽपि हितस्तथा ||५|| अजगन्धाऽश्वगन्धा च काला सरलया सह | एकैषिकाजशृङ्गी च प्रलेपः श्लेष्मशोफहृत् ||६|| एते वर्गास्त्रयो लोध्रं पथ्या पिण्डीतकानि च | अनन्ता चेति लेपोऽयं सान्निपातिकशोफहृत् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (8) · Śloka 8
స్నిగ్ధామ్లలవణో వాతే కోష్ణః, శీతః పయోయుతః | పిత్తే, చోష్ణః కఫే క్షారమూత్రాఢ్యస్తత్ప్రశాంతయే ||8||
View original
स्निग्धाम्ललवणो वाते कोष्णः, शीतः पयोयुतः | पित्ते, चोष्णः कफे क्षारमूत्राढ्यस्तत्प्रशान्तये ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (9) · Śloka 9
శణమూలకశిగ్రూణాం ఫలాని తిలసర్షపాః | సక్తవః కిణ్వమతసీ ద్రవ్యాణ్యుష్ణాని పాచనం ||9||
View original
शणमूलकशिग्रूणां फलानि तिलसर्षपाः | सक्तवः किण्वमतसी द्रव्याण्युष्णानि पाचनम् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (10) · Śloka 10
చిరబిల్వోఽగ్నికో దంతీ చిత్రకో హయమారకః | కపోతకంకగృధ్రాణాం పురీషాణి చ దారణం | క్షారద్రవ్యాణి వా యాని క్షారో వా దారణం పరం ||10||
View original
चिरबिल्वोऽग्निको दन्ती चित्रको हयमारकः | कपोतकङ्कगृध्राणां पुरीषाणि च दारणम् | क्षारद्रव्याणि वा यानि क्षारो वा दारणं परम् ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11) · Śloka 11
ద్రవ్యాణాం పిచ్ఛిలానాం తు త్వఙ్మూలాని ప్రపీడనం | యవగోధూమమాషాణాం చూర్ణాని చ సమాసతః ||11||
View original
द्रव्याणां पिच्छिलानां तु त्वङ्मूलानि प्रपीडनम् | यवगोधूममाषाणां चूर्णानि च समासतः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12) · Śloka 12
శాంఖిన్యంకోఠసుమనఃకరవీరసువర్చలాః | శోధనాని కషాయాణి వర్గశ్చారగ్వధాదికః ||12||
View original
शाङ्खिन्यङ्कोठसुमनःकरवीरसुवर्चलाः | शोधनानि कषायाणि वर्गश्चारग्वधादिकः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (13-14) · Śloka 15
అజగంధాఽజశృంగీ చ గవాక్షీ లాంగలాహ్వయా | పూతీకశ్చిత్రకః పాఠా విడంగైలాహరేణవః ||13|| కటుత్రికం యవక్షారో లవణాని మనఃశిలా | కాసీసం త్రివృతా దంతీ హరితాలం సురాష్ట్రజా ||14|| సంశోధనీనాం వర్తీనాం ద్రవ్యాణ్యేతాని నిర్దిశేత్ |15|
View original
अजगन्धाऽजशृङ्गी च गवाक्षी लाङ्गलाह्वया | पूतीकश्चित्रकः पाठा विडङ्गैलाहरेणवः ||१३|| कटुत्रिकं यवक्षारो लवणानि मनःशिला | कासीसं त्रिवृता दन्ती हरितालं सुराष्ट्रजा ||१४|| संशोधनीनां वर्तीनां द्रव्याण्येतानि निर्दिशेत् |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (15) · Śloka 15
ఏతైరేవౌషధైః కుర్యాత్కల్కానపి చ శోధనాన్ ||15||
View original
एतैरेवौषधैः कुर्यात्कल्कानपि च शोधनान् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (16) · Śloka 17
అర్కోత్తమాం స్నుహీక్షీరం పిష్ట్వా క్షారోత్తమాని చ | జాతీమూలం హరిద్రే ద్వే కాసీసం కటురోహిణీం ||16|| పూర్వోద్దిష్టాని చాన్యాని కుర్యాత్ సంశోధనం ఘృతం |17|
View original
अर्कोत्तमां स्नुहीक्षीरं पिष्ट्वा क्षारोत्तमानि च | जातीमूलं हरिद्रे द्वे कासीसं कटुरोहिणीम् ||१६|| पूर्वोद्दिष्टानि चान्यानि कुर्यात् संशोधनं घृतम् |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (17-18) · Śloka 18
మయూరకో రాజవృక్షో నింబః కోశాతకీ తిలాః ||17|| బృహతీ కంటకారీ చ హరితాలం మనఃశిలా | శోధనాని చ యోజ్యాని తైలే ద్రవ్యాణి శోధనే ||18||
View original
मयूरको राजवृक्षो निम्बः कोशातकी तिलाः ||१७|| बृहती कण्टकारी च हरितालं मनःशिला | शोधनानि च योज्यानि तैले द्रव्याणि शोधने ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (19) · Śloka 19
కాసీసే సైంధవే కిణ్వే వచాయాం రజనీద్వయే | శోధనాంగేషు చాన్యేషు చూర్ణం కుర్వీత శోధనం ||19||
View original
कासीसे सैन्धवे किण्वे वचायां रजनीद्वये | शोधनाङ्गेषु चान्येषु चूर्णं कुर्वीत शोधनम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (20) · Śloka 20
సాలసారాదిసారేషు పటోలత్రిఫలాసు చ | రసక్రియా విధాతవ్యా శోధనీ శోధనేషు చ ||20||
View original
सालसारादिसारेषु पटोलत्रिफलासु च | रसक्रिया विधातव्या शोधनी शोधनेषु च ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (21) · Śloka 21
శ్రీవేష్టకే సర్జరసే సరలే దేవదారుణి | సారేష్వపి చ కుర్వీత మతిమాన్ వ్రణధూపనం ||21||
View original
श्रीवेष्टके सर्जरसे सरले देवदारुणि | सारेष्वपि च कुर्वीत मतिमान् व्रणधूपनम् ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (22-23) · Śloka 23
కషాయాణామనుష్ణానాం వృక్షాణాం త్వక్షు సాధితః | శృతః శీతకషాయో వా రోపణార్థం ప్రశస్యతే ||22|| సోమామృతాశ్వగంధాసు కాకోల్యాదౌ గణే తథా | క్షీరిప్రరోహేష్వపి చ వర్తయో రోపణాః స్మృతాః ||23||
View original
कषायाणामनुष्णानां वृक्षाणां त्वक्षु साधितः | शृतः शीतकषायो वा रोपणार्थं प्रशस्यते ||२२|| सोमामृताश्वगन्धासु काकोल्यादौ गणे तथा | क्षीरिप्ररोहेष्वपि च वर्तयो रोपणाः स्मृताः ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (24) · Śloka 24
సమంగా సోమసరలా సోమవల్కః సచందనః | కాకోల్యాదిశ్చ కల్కః స్యాత్ ప్రశస్తో వ్రణరోపణే ||24||
View original
समङ्गा सोमसरला सोमवल्कः सचन्दनः | काकोल्यादिश्च कल्कः स्यात् प्रशस्तो व्रणरोपणे ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (25) · Śloka 25
పృథక్పర్ణ్యాత్మగుప్తా చ హరిద్రే మాలతీ సితా | కాకోల్యాదిశ్చ యోజ్యః స్యాద్భిషజా రోపణే ఘృతే ||25||
View original
पृथक्पर्ण्यात्मगुप्ता च हरिद्रे मालती सिता | काकोल्यादिश्च योज्यः स्याद्भिषजा रोपणे घृते ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (26) · Śloka 26
కాలానుసార్యాగురుణీ హరిద్రే దేవదారు చ | ప్రియంగవశ్చ రోధ్రం చ తైలే యోజ్యాని రోపణే ||26||
View original
कालानुसार्यागुरुणी हरिद्रे देवदारु च | प्रियङ्गवश्च रोध्रं च तैले योज्यानि रोपणे ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (27-28) · Śloka 28
కంగుకా త్రిఫలా రోధ్రం కాసీసం శ్రవణాహ్వయా | ధవాశ్వకర్ణయోస్త్వక్ చ రోపణం చూర్ణమిష్యతే ||27|| ప్రియంగుకా సర్జరసః పుష్పకాసీసమేవ చ | త్వక్చూర్ణం ధవజం చైవ రోపణార్థం ప్రశస్యతే ||28||
View original
कङ्गुका त्रिफला रोध्रं कासीसं श्रवणाह्वया | धवाश्वकर्णयोस्त्वक् च रोपणं चूर्णमिष्यते ||२७|| प्रियङ्गुका सर्जरसः पुष्पकासीसमेव च | त्वक्चूर्णं धवजं चैव रोपणार्थं प्रशस्यते ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (29) · Śloka 29
త్వక్షు న్యగ్రోధవర్గస్య త్రిఫలాయాస్తథైవ చ | రసక్రియాం రోపణార్థే విదధీత యథాక్రమం ||29||
View original
त्वक्षु न्यग्रोधवर्गस्य त्रिफलायास्तथैव च | रसक्रियां रोपणार्थे विदधीत यथाक्रमम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (30) · Śloka 30
అపామార్గోఽశ్వగంధా చ తాలపత్రీ సువర్చలా | ఉత్సాదనే ప్రశస్యంతే కాకోల్యాదిశ్చ యో గణః ||30||
View original
अपामार्गोऽश्वगन्धा च तालपत्री सुवर्चला | उत्सादने प्रशस्यन्ते काकोल्यादिश्च यो गणः ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (31-32) · Śloka 32
కాసీసం సైంధవం కిణ్వం కురువిందో మనఃశిలా | కుక్కుటాండకపాలాని సుమనోముకులాని చ ||31|| ఫలే శైరీషకారంజే ధాతుచూర్ణాని యాని చ | వ్రణేషూత్సన్నమాంసేషు ప్రశస్తాన్యవసాదనే ||32||
View original
कासीसं सैन्धवं किण्वं कुरुविन्दो मनःशिला | कुक्कुटाण्डकपालानि सुमनोमुकुलानि च ||३१|| फले शैरीषकारञ्जे धातुचूर्णानि यानि च | व्रणेषूत्सन्नमांसेषु प्रशस्तान्यवसादने ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (33) · Śloka 33
సమస్తం వర్గమర్ధం వా యథాలాభమథాపి వా | ప్రయుంజీత భిషక్ ప్రాజ్ఞో యథోద్దిష్టేషు కర్మసు ||33||
View original
समस्तं वर्गमर्धं वा यथालाभमथापि वा | प्रयुञ्जीत भिषक् प्राज्ञो यथोद्दिष्टेषु कर्मसु ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 37
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం సూత్రస్థానే మిశ్రకాధ్యాయో నామ సప్తత్రింశత్తమోఽధ్యాయః ||37||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने मिश्रकाध्यायो नाम सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३७||
🔊 Audio coming soon