Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

4. prabhāṣaṇīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

athātaḥ prabhāṣaṇīyamadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||

View original

अथातः प्रभाषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

adhigatamapyadhyayanamaprabhāṣitamarthataḥ kharasya candanabhāra iva kēvalaṁ pariśramakaraṁ bhavati ||3|| bhavati cātra- yathā kharaścandanabhāravāhī bhārasya vēttā na tu candanasya | ēvaṁ hi śāstrāṇi bahūnyadhītya cārthēṣu mūḍhāḥ kharavadvahanti ||4||

View original

अधिगतमप्यध्ययनमप्रभाषितमर्थतः खरस्य चन्दनभार इव केवलं परिश्रमकरं भवति ||३|| भवति चात्र- यथा खरश्चन्दनभारवाही भारस्य वेत्ता न तु चन्दनस्य | एवं हि शास्त्राणि बहून्यधीत्य चार्थेषु मूढाः खरवद्वहन्ति ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

tasmāt saviṁśamadhyāyaśatamanupadapādaślōkamanuvarṇayitavyamanuśrōtavyaṁ ca; kasmāt? sūkṣmā hi dravyarasaguṇavīryavipākadōṣadhātumalāśayamarmasirāsnāyusandhyasthigarbhasambhavadravyasamūhavibhāgāstathā pranaṣṭaśalyōddharaṇavraṇaviniścayabhagnavikalpāḥ sādhyayāpyapratyākhyēyatā ca vikārāṇāmēvamādayaścānyē viśēṣāḥ sahasraśō yē vicintyamānā vimalavipulabuddhērapi buddhimākulīkuryuḥ kiṁ punaralpabuddhēḥ, tasmādavaśyamanupadapādaślōkamanuvarṇayitavyamanuśrōtavyaṁ ca ||5||

View original

तस्मात् सविंशमध्यायशतमनुपदपादश्लोकमनुवर्णयितव्यमनुश्रोतव्यं च; कस्मात्? सूक्ष्मा हि द्रव्यरसगुणवीर्यविपाकदोषधातुमलाशयमर्मसिरास्नायुसन्ध्यस्थिगर्भसम्भवद्रव्यसमूहविभागास्तथा प्रनष्टशल्योद्धरणव्रणविनिश्चयभग्नविकल्पाः साध्ययाप्यप्रत्याख्येयता च विकाराणामेवमादयश्चान्ये विशेषाः सहस्रशो ये विचिन्त्यमाना विमलविपुलबुद्धेरपि बुद्धिमाकुलीकुर्युः किं पुनरल्पबुद्धेः, तस्मादवश्यमनुपदपादश्लोकमनुवर्णयितव्यमनुश्रोतव्यं च ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

anyaśāstrōpapannānāṁ cārthānāmihōpanītānāmarthavaśāttēṣāṁ tadvidyēbhya ēva vyākhyānamanuśrōtavyaṁ, kasmāt? na hyēkasmin śāstrē śakyaḥ sarvaśāstrāṇāmavarōdhaḥ kartum ||6||

View original

अन्यशास्त्रोपपन्नानां चार्थानामिहोपनीतानामर्थवशात्तेषां तद्विद्येभ्य एव व्याख्यानमनुश्रोतव्यं, कस्मात्? न ह्येकस्मिन् शास्त्रे शक्यः सर्वशास्त्राणामवरोधः कर्तुम् ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

bhavanti cātra- ēkaṁ śāstramadhīyānō na vidyācchāstraniścayam | tasmādbahuśrutaḥ śāstraṁ vijānīyāccikitsakaḥ ||7||

View original

भवन्ति चात्र- एकं शास्त्रमधीयानो न विद्याच्छास्त्रनिश्चयम् | तस्माद्बहुश्रुतः शास्त्रं विजानीयाच्चिकित्सकः ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

śāstraṁ gurumukhōdgīrṇamādāyōpāsya cāsakr̥t | yaḥ karma kurutē vaidyaḥ sa vaidyō'nyē tu taskarāḥ ||8||

View original

शास्त्रं गुरुमुखोद्गीर्णमादायोपास्य चासकृत् | यः कर्म कुरुते वैद्यः स वैद्योऽन्ये तु तस्कराः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

aupadhēnavamaurabhraṁ sauśrutaṁ pauṣkalāvatam | śēṣāṇāṁ śalyatantrāṇāṁ mūlānyētāni nirdiśēt ||9||

View original

औपधेनवमौरभ्रं सौश्रुतं पौष्कलावतम् | शेषाणां शल्यतन्त्राणां मूलान्येतानि निर्दिशेत् ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 4

iti suśrutasaṁhitāyāṁ sūtrasthānē prabhāṣaṇīyō nāma caturthō'dhyāyaḥ ||4||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने प्रभाषणीयो नाम चतुर्थोऽध्यायः ||४||

🔊 Audio coming soon

4. prabhāṣaṇīyādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi