Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಶಿಷ್ಯೋಪನಯನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातः शिष्योपनयनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
2. śiṣyōpanayanīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಷತ್ರಿಯವೈಶ್ಯಾನಾಮನ್ಯತಮಮನ್ವಯವಯಃಶೀಲಶೌರ್ಯಶೌಚಾಚಾರವಿನಯಶಕ್ತಿಬಲಮೇಧಾಧೃತಿಸ್ಮೃತಿಮತಿಪ್ರತಿಪತ್ತಿಯುಕ್ತಂ ತನುಜಿಹ್ವೌಷ್ಠದನ್ತಾಗ್ರಮೃಜುವಕ್ತ್ರಾಕ್ಷಿನಾಸಂ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತವಾಕ್ಚೇಷ್ಟಂ ಕ್ಲೇಶಸಹಂ ಚ ಭಿಷಕ್ ಶಿಷ್ಯಮುಪನಯೇತ್ | ಅತೋ ವಿಪರೀತಗುಣಂ ನೋಪನಯೇತ್ ||೩||
View original
ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यानामन्यतममन्वयवयःशीलशौर्यशौचाचारविनयशक्तिबलमेधाधृतिस्मृतिमतिप्रतिपत्तियुक्तं तनुजिह्वौष्ठदन्ताग्रमृजुवक्त्राक्षिनासं प्रसन्नचित्तवाक्चेष्टं क्लेशसहं च भिषक् शिष्यमुपनयेत् | अतो विपरीतगुणं नोपनयेत् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಉಪನಯನೀಯಂ ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪ್ರಶಸ್ತೇಷು ತಿಥಿಕರಣಮುಹೂರ್ತನಕ್ಷತ್ರೇಷು ಪ್ರಶಸ್ತಾಯಾಂ ದಿಶಿ ಶುಚೌ ಸಮೇ ದೇಶೇ ಚತುರ್ಹಸ್ತಂ ಚತುರಸ್ರಂ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲಮುಪಲಿಪ್ಯ ಗೋಮಯೇನ, ದರ್ಭೈಃ ಸಂಸ್ತೀರ್ಯ ರತ್ನಪುಷ್ಪಲಾಜಭಕ್ತೈರ್ದೇವತಾಃ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ವಿಪ್ರಾನ್ ಭಿಷಜಶ್ಚ, ತತ್ರೋಲ್ಲಿಖ್ಯಾಭ್ಯುಕ್ಷ್ಯ ಚ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾಽಗ್ನಿಮುಪಸಮಾಧಾಯ, ಖದಿರಪಲಾಶದೇವದಾರುಬಿಲ್ವಾನಾಂ ಸಮಿದ್ಭಿಶ್ಚತುರ್ಣಾಂ ವಾ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಣಾಂ (ನ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಮಧೂಕಾನಾಂ) ದಧಿಮಧುಘೃತಾಕ್ತಾಭಿರ್ದಾರ್ವೀಹೌಮಿಕೇನ ವಿಧಿನಾ ಸಪ್ರಣವಾಭಿರ್ಮಹಾವ್ಯಾಹೃತಿಭಿಃ ಸ್ರುವೇಣಾಜ್ಯಾಹುತೀರ್ಜುಹುಯಾತ್, ತತಃ ಪ್ರತಿದೈವತಮೃಷೀಂಶ್ಚ ಸ್ವಾಹಾಕಾರಂ ಕುರ್ಯಾತ್, ಶಿಷ್ಯಮಪಿ ಕಾರಯೇತ್ ||೪||
View original
उपनयनीयं तु ब्राह्मणं प्रशस्तेषु तिथिकरणमुहूर्तनक्षत्रेषु प्रशस्तायां दिशि शुचौ समे देशे चतुर्हस्तं चतुरस्रं स्थण्डिलमुपलिप्य गोमयेन, दर्भैः संस्तीर्य रत्नपुष्पलाजभक्तैर्देवताः पूजयित्वा विप्रान् भिषजश्च, तत्रोल्लिख्याभ्युक्ष्य च दक्षिणतो ब्रह्माणं स्थापयित्वाऽग्निमुपसमाधाय, खदिरपलाशदेवदारुबिल्वानां समिद्भिश्चतुर्णां वा क्षीरिवृक्षाणां (न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थमधूकानां) दधिमधुघृताक्ताभिर्दार्वीहौमिकेन विधिना सप्रणवाभिर्महाव्याहृतिभिः स्रुवेणाज्याहुतीर्जुहुयात्, ततः प्रतिदैवतमृषींश्च स्वाहाकारं कुर्यात्, शिष्यमपि कारयेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ರಯಾಣಾಂ ವರ್ಣಾನಾಮುಪನಯನಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ, (ರಾಜನ್ಯೋ ದ್ವಯಸ್ಯ, ವೈಶ್ಯೋ ವೈಶ್ಯಸ್ಯೈವೇತಿ;) ಶೂದ್ರಮಪಿ ಕುಲಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಂ ಮನ್ತ್ರವರ್ಜಮನುಪನೀತಮಧ್ಯಾಪಯೇದಿತ್ಯೇಕೇ ||೫||
View original
ब्राह्मणस्त्रयाणां वर्णानामुपनयनं कर्तुमर्हति, (राजन्यो द्वयस्य, वैश्यो वैश्यस्यैवेति;) शूद्रमपि कुलगुणसम्पन्नं मन्त्रवर्जमनुपनीतमध्यापयेदित्येके ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ತತೋಽಗ್ನಿಂ ತ್ರಿಃ ಪರಿಣೀಯಾಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿಕಂ ಶಿಷ್ಯಂ ಬ್ರೂಯಾತ್- ಕಾಮಕ್ರೋಧಲೋಭಮೋಹಮಾನಾಹಙ್ಕಾರೇರ್ಷ್ಯಾಪಾರುಷ್ಯಪೈಶುನ್ಯಾನೃತಾಲಸ್ಯಾಯಶಸ್ಯಾನಿ ಹಿತ್ವಾ, ನೀಚನಖರೋಮ್ಣಾಶುಚಿನಾ ಕಷಾಯವಾಸಸಾ ಸತ್ಯವ್ರತಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಭಿವಾದನತತ್ಪರೇಣಾವಶ್ಯಂ ಭವಿತವ್ಯಂ, ಮದನುಮತಸ್ಥಾನಗಮನಶಯನಾಸನಭೋಜನಾಧ್ಯಯನಪರೇಣ ಭೂತ್ವಾ ಮತ್ಪ್ರಿಯಹಿತೇಷು ವರ್ತಿತವ್ಯಮ್; ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ತೇ ವರ್ತಮಾನಸ್ಯಾಧರ್ಮೋ ಭವತಿ, ಅಫಲಾ ಚ ವಿದ್ಯಾ, ನ ಚ ಪ್ರಾಕಾಶ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ||೬||
View original
ततोऽग्निं त्रिः परिणीयाग्निसाक्षिकं शिष्यं ब्रूयात्- कामक्रोधलोभमोहमानाहङ्कारेर्ष्यापारुष्यपैशुन्यानृतालस्यायशस्यानि हित्वा, नीचनखरोम्णाशुचिना कषायवाससा सत्यव्रतब्रह्मचर्याभिवादनतत्परेणावश्यं भवितव्यं, मदनुमतस्थानगमनशयनासनभोजनाध्ययनपरेण भूत्वा मत्प्रियहितेषु वर्तितव्यम्; अतोऽन्यथा ते वर्तमानस्याधर्मो भवति, अफला च विद्या, न च प्राकाश्यं प्राप्नोति ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ಅಹಂ ವಾ ತ್ವಯಿ ಸಮ್ಯಗ್ವರ್ತಮಾನೇ ಯದ್ಯನ್ಯಥಾದರ್ಶೀ ಸ್ಯಾಮೇನೋಭಾಗ್ಭವೇಯಮಫಲವಿದ್ಯಶ್ಚ ||೭||
View original
अहं वा त्वयि सम्यग्वर्तमाने यद्यन्यथादर्शी स्यामेनोभाग्भवेयमफलविद्यश्च ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ದ್ವಿಜಗುರುದರಿದ್ರಮಿತ್ರಪ್ರವ್ರಜಿತೋಪನತಸಾಧ್ವನಾಥಾಭ್ಯುಪಗತಾನಾಂ ಚಾತ್ಮಬಾನ್ಧವಾನಾಮಿವ ಸ್ವಭೈಷಜೈಃ ಪ್ರತಿಕರ್ತವ್ಯಮ್, ಏವಂ ಸಾಧು ಭವತಿ; ವ್ಯಾಧಶಾಕುನಿಕಪತಿತಪಾಪಕಾರಿಣಾಂ ಚ ನ ಪ್ರತಿಕರ್ತವ್ಯಮ್; ಏವಂ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಕಾಶತೇ ಮಿತ್ರಯಶೋಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ||೮||
View original
द्विजगुरुदरिद्रमित्रप्रव्रजितोपनतसाध्वनाथाभ्युपगतानां चात्मबान्धवानामिव स्वभैषजैः प्रतिकर्तव्यम्, एवं साधु भवति; व्याधशाकुनिकपतितपापकारिणां च न प्रतिकर्तव्यम्; एवं विद्या प्रकाशते मित्रयशोधर्मार्थकामांश्च प्राप्नोति ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10
ಭವತಶ್ಚಾತ್ರ- ಕೃಷ್ಣೇಽಷ್ಟಮೀ ತನ್ನಿಧನೇಽಹನೀ ದ್ವೇ ಶುಕ್ಲೇ ತಥಾಽಪ್ಯೇವಮಹರ್ದ್ವಿಸನ್ಧ್ಯಮ್ | ಅಕಾಲವಿದ್ಯುತ್ಸ್ತನಯಿತ್ನುಘೋಷೇ ಸ್ವತನ್ತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಷಿತಿಪವ್ಯಥಾಸು ||೯|| ಶ್ಮಶಾನಯಾನಾದ್ಯತನಾಹವೇಷು ಮಹೋತ್ಸವೌತ್ಪಾತಿಕದರ್ಶನೇಷು | ನಾಧ್ಯೇಯಮನ್ಯೇಷು ಚ ಯೇಷು ವಿಪ್ರಾ ನಾಧೀಯತೇ ನಾಶುಚಿನಾ ಚ ನಿತ್ಯಮ್ ||೧೦||
View original
भवतश्चात्र- कृष्णेऽष्टमी तन्निधनेऽहनी द्वे शुक्ले तथाऽप्येवमहर्द्विसन्ध्यम् | अकालविद्युत्स्तनयित्नुघोषे स्वतन्त्रराष्ट्रक्षितिपव्यथासु ||९|| श्मशानयानाद्यतनाहवेषु महोत्सवौत्पातिकदर्शनेषु | नाध्येयमन्येषु च येषु विप्रा नाधीयते नाशुचिना च नित्यम् ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಶಿಷ್ಯೋಪನಯನೀಯೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने शिष्योपनयनीयो नाम द्वितीयोऽध्यायः ||२||
🔊 Audio coming soon