19. vraṇitōpāsanīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ವ್ರಣಿತೋಪಾಸನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ವ್ರಣಿತಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಮೇವಾಗಾರಮನ್ವಿಚ್ಛೇತ್; ತಚ್ಚಾಗಾರಂ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಸ್ತ್ವಾದಿಕಂ ಕಾರ್ಯಮ್ ||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಪ್ರಶಸ್ತವಾಸ್ತುನಿ ಗೃಹೇ ಶುಚಾವಾತಪವರ್ಜಿತೇ | ನಿವಾತೇ ನ ಚ ರೋಗಾಃ ಸ್ಯುಃ ಶಾರೀರಾಗನ್ತುಮಾನಸಾಃ ||೪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ತಸ್ಮಿಞ್ ಶಯನಮಸಮ್ಬಾಧಂ ಸ್ವಾಸ್ತೀರ್ಣಂ ಮನೋಜ್ಞಂ ಪ್ರಾಕ್ಶಿರಸ್ಕಂ ಸಶಸ್ತ್ರಂ ಕುರ್ವೀತ ||೫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ಸುಖಚೇಷ್ಟಾಪ್ರಚಾರಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ವಾಸ್ತೀರ್ಣೇ ಶಯನೇ ವ್ರಣೀ | ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಸ್ಥಿತಾ ದೇವಾಸ್ತತ್ಪೂಜಾರ್ಥಂ ಚ ತಚ್ಛಿರಃ ||೬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

ತಸ್ಮಿನ್ ಸುಹೃದ್ಭಿರನುಕೂಲೈಃ ಪ್ರಿಯಂವದೈರುಪಾಸ್ಯಮಾನೋ ಯಥೇಷ್ಟಮಾಸೀತ ||೭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

ಸುಹೃದೋ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ತ್ಯಾಶು ಕಥಾಭಿರ್ವ್ರಣವೇದನಾಃ | ಆಶ್ವಾಸಯನ್ತೋ ಬಹುಶಃ ಸ್ವನುಕೂಲಾಃ ಪ್ರಿಯಂವದಾಃ ||೮||

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

ನ ಚ ದಿವಾನಿದ್ರಾವಶಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ||೯||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾದ್ವ್ರಣೇ ಕಣ್ಡೂರ್ಗಾತ್ರಾಣಾಂ ಗೌರವಂ ತಥಾ | ಶ್ವಯಥುರ್ವೇದನಾ ರಾಗಃ ಸ್ರಾವಶ್ಚೈವ ಭೃಶಂ ಭವೇತ್ ||೧೦||

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

ಉತ್ಥಾನಸಂವೇಶನಪರಿವರ್ತನಚಙ್ಕ್ರಮಣೋಚ್ಚೈರ್ಭಾಷಣಾದ್ಯಾಸ್ವಾತ್ಮಚೇಷ್ಟಾಸ್ವಪ್ರಮತ್ತೋ ವ್ರಣಂ ಸಂರಕ್ಷೇತ್ ||೧೧||

Adhikarana 11 (12) · Śloka 12

ಸ್ಥಾನಾಸನಂ ಚಙ್ಕ್ರಮಣಂ ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಂ ತಥೈವ ಚ | ವ್ರಣಿತೋ ನ ನಿಷೇವೇತ ಶಕ್ತಿಮಾನಪಿ ಮಾನವಃ ||೧೨||

Adhikarana 12 (13) · Śloka 13

ಉತ್ಥಾನಾದ್ಯಾಸನಂ ಸ್ಥಾನಂ ಶಯ್ಯಾ ಚಾತಿನಿಷೇವಿತಾ | ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾನ್ಮಾರುತಾದಙ್ಗರುಜಸ್ತಸ್ಮಾದ್ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ||೧೩||

Adhikarana 13 (14) · Śloka 14

ಗಮ್ಯಾನಾಂ ಚ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸನ್ದರ್ಶನಸಮ್ಭಾಷಣಸಂಸ್ಪರ್ಶನಾನಿ ದೂರತ ಏವ ಪರಿಹರೇತ್ ||೧೪||

Adhikarana 14 (15) · Śloka 15

ಸ್ತ್ರೀದರ್ಶನಾದಿಭಿಃ ಶುಕ್ರಂ ಕದಾಚಿಚ್ಚಲಿತಂ ಸ್ರವೇತ್ | ಗ್ರಾಮ್ಯಧರ್ಮಕೃತಾನ್ದೋಷಾನ್ ಸೋಽಸಂಸರ್ಗೇಽಪ್ಯವಾಪ್ನುಯಾತ್ ||೧೫||

Adhikarana 15 (16) · Śloka 16

ನವಧಾನ್ಯಮಾಷತಿಲಕಲಾಯಕುಲತ್ಥನಿಷ್ಪಾವಹರಿತಕಶಾಕಾಮ್ಲಲವಣಕಟುಕಗುಡಪಿಷ್ಟವಿಕೃತಿವಲ್ಲೂರಶುಷ್ಕಶಾಕಾಜಾವಿಕಾನೂಪೌದಕ- ಮಾಂಸವಸಾಶೀತೋದಕಕೃಶರಾಪಾಯಸದಧಿದುಗ್ಧತಕ್ರಪ್ರಭೃತೀನಿ ಪರಿಹರೇತ್ ||೧೬||

Adhikarana 16 (17) · Śloka 17

ತಕ್ರಾನ್ತೋ ನವಧಾನ್ಯಾದಿರ್ಯೋಽಯಂ ವರ್ಗ ಉದಾಹೃತಃ | ದೋಷಸಞ್ಜನನೋ ಹ್ಯೇಷ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಪೂಯವರ್ಧನಃ ||೧೭||

Adhikarana 17 (18) · Śloka 18

ಮದ್ಯಪಶ್ಚ ಮೈರೇಯಾರಿಷ್ಟಾಸವಸೀಧುಸುರಾವಿಕಾರಾನ್ ಪರಿಹರೇತ್ ||೧೮||

Adhikarana 18 (19) · Śloka 19

ಮದ್ಯಮಮ್ಲಂ ತಥಾ ರೂಕ್ಷಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮುಷ್ಣಂ ಚ ವೀರ್ಯತಃ | ಆಶುಕಾರಿ ಚ ತತ್ ಪೀತಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವ್ಯಾಪಾದಯೇದ್ವ್ರಣಮ್ ||೧೯||

Adhikarana 19 (20) · Śloka 20

ವಾತಾತಪರಜೋಧೂಮಾವಶ್ಯಾಯಾತಿಸೇವನಾತಿಭೋಜನಾನಿಷ್ಟಭೋಜನಶ್ರವಣದರ್ಶನೇರ್ಷ್ಯಾಮರ್ಷಭಯಶೋಕಧ್ಯಾನರಾತ್ರಿಜಾಗರಣವಿಷಮಾಶನ- ಶಯನೋಪವಾಸವಾಗ್ವ್ಯಾಯಾಮಸ್ಥಾನಚಙ್ಕ್ರಮಣಶೀತವಾತವಿರುದ್ಧಾಧ್ಯಶನಾಜೀರ್ಣಮಕ್ಷಿಕಾದ್ಯಾ ಬಾಧಾಃ ಪರಿಹರೇತ್ ||೨೦||

Adhikarana 20 (21-22) · Śloka 22

ವ್ರಣಿನಃ ಸಮ್ಪ್ರತಪ್ತಸ್ಯ ಕಾರಣೈರೇವಮಾದಿಭಿಃ | ಕ್ಷೀಣಶೋಣಿತಮಾಂಸಸ್ಯ ಭುಕ್ತಂ ಸಮ್ಯಙ್ನ ಜೀರ್ಯತಿ ||೨೧|| ಅಜೀರ್ಣಾತ್ ಪವನಾದೀನಾಂ ವಿಭ್ರಮೋ ಬಲವಾನ್ ಭವೇತ್ | ತತಃ ಶೋಫರುಜಾಸ್ರಾವದಾಹಪಾಕಾನವಾಪ್ನುಯಾತ್ ||೨೨||

Adhikarana 21 (23) · Śloka 23

ಸದಾ ನೀಚನಖರೋಮ್ಣಾ ಶುಚಿನಾ ಶುಕ್ಲವಾಸಸಾ ಶಾನ್ತಿಮಙ್ಗಲದೇವತಾಬ್ರಾಹ್ಮಣಗುರುಪರೇಣ ಭವಿತವ್ಯಮಿತಿ | ತತ್ ಕಸ್ಯ ಹೇತೋಃ? ಹಿಂಸಾವಿಹಾರಾಣಿ ಹಿ ಮಹಾವೀರ್ಯಾಣಿ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಪಶುಪತಿಕುಬೇರಕುಮಾರಾನುಚರಾಣಿ ಮಾಂಸಶೋಣಿತಪ್ರಿಯತ್ವಾತ್ ಕ್ಷತಜನಿಮಿತ್ತಂ ವ್ರಣಿನಮುಪಸರ್ಪನ್ತಿ, ಸತ್ಕಾರಾರ್ಥಂ ಜಿಘಾಂಸೂನಿ ವಾ ಕದಾಚಿತ್ ||೨೩||

Adhikarana 22 (24) · Śloka 24

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ | ತೇಷಾಂ ಸತ್ಕಾರಕಾಮಾನಾಂ ಪ್ರಯತೇತಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ | ಧೂಪಬಲ್ಯುಪಹಾರಾಂಶ್ಚ ಭಕ್ಷ್ಯಾಂಶ್ಚೈವೋಪಹಾರಯೇತ್ ||೨೪||

Adhikarana 23 (25-26) · Śloka 26

ತೇ ತು ಸನ್ತರ್ಪಿತಾ ಆತ್ಮವನ್ತಂ ನ ಹಿಂಸ್ಯುಃ | ತಸ್ಮಾತ್ ಸತತಮತನ್ದ್ರಿತೋ ಜನಪರಿವೃತೋ ನಿತ್ಯಂ ದೀಪೋದಕಶಸ್ತ್ರಸ್ರಗ್ದಾಮಪುಷ್ಪಲಾಜಾದ್ಯಲಙ್ಕೃತೇ ವೇಶ್ಮನಿ ಸಮ್ಪನ್ಮಙ್ಗಲಮನೋಽನುಕೂಲಾಃ ಕಥಾಃ ಶೃಣ್ವನ್ನಾಸೀತ ||೨೫|| ಸಮ್ಪದಾದ್ಯನುಕೂಲಾಭಿಃ ಕಥಾಭಿಃ ಪ್ರೀತಮಾನಸಃ | ಆಶಾವಾನ್ ವ್ಯಾಧಿಮೋಕ್ಷಾಯ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸುಖಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ||೨೬||

Adhikarana 24 (27) · Śloka 27

ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮಾಥರ್ವವೇದಾಭಿಹಿತೈರಪರೈಶ್ಚಾಶೀರ್ವಿಧಾನೈರುಪಾಧ್ಯಾಯಾ ಭಿಷಜಶ್ಚ ಸನ್ಧ್ಯಯೋ ರಕ್ಷಾಂ ಕುರ್ಯುಃ ||೨೭||

Adhikarana 25 (28) · Śloka 28

ಸರ್ಷಪಾರಿಷ್ಟಪತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಲವಣೇನ ಚ | ದ್ವಿರಹ್ನಃ ಕಾರಯೇದ್ಧೂಪಂ ದಶರಾತ್ರಮತನ್ದ್ರಿತಃ ||೨೮||

Adhikarana 26 (29) · Śloka 29

ಛತ್ರಾಮತಿಚ್ಛತ್ರಾಂ ಲಾಙ್ಗೂ(ಙ್ಗ)ಲೀಂ ಜಟಿಲಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣೀಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಗುಹಾಮತಿಗುಹಾಂ ವಚಾಮತಿವಿಷಾಂ ಶತವೀರ್ಯಾಂ ಸಹಸ್ರವೀರ್ಯಾಂ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾಂಶ್ಚ ಶಿರಸಾ ಧಾರಯೇತ್ ||೨೯||

Adhikarana 27 (30) · Śloka 30

ವ್ಯಜ್ಯೇತ ಬಾಲವ್ಯಜನೈರ್ವ್ರಣಂ ನ ಚ ವಿಘಟ್ಟಯೇತ್ | ನ ತುದೇನ್ನ ಚ ಕಣ್ಡೂಯೇಚ್ಛಯಾನಃ ಪರಿಪಾಲಯೇತ್ ||೩೦||

Adhikarana 28 (31) · Śloka 31

ಅನೇನ ವಿಧಿನಾ ಯುಕ್ತಮಾದಾವೇವ ನಿಶಾಚರಾಃ | ವನಂ ಕೇಶರಿಣಽಽಕ್ರಾನ್ತಂ ವರ್ಜಯನ್ತಿ ಮೃಗಾ ಇವ ||೩೧||

Adhikarana 29 (32-35) · Śloka 35

ಜೀರ್ಣಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಮಲ್ಪಮುಷ್ಣಂ ದ್ರವೋತ್ತರಮ್ | ಭುಞ್ಜಾನೋ ಜಾಙ್ಗಲೈರ್ಮಾಂಸೈಃ ಶೀಘ್ರಂ ವ್ರಣಮಪೋಹತಿ ||೩೨|| ತಣ್ಡುಲೀಯಕಜೀವನ್ತೀಸುನಿಷಣ್ಣಕವಾಸ್ತುಕೈಃ | ಬಾಲಮೂಲಕವಾರ್ತಾಕಪಟೋಲೈಃ ಕಾರವೇಲ್ಲಕೈಃ ||೩೩|| ಸದಾಡಿಮೈಃ ಸಾಮಲಕೈರ್ಘೃತಭೃಷ್ಟೈಃ ಸಸೈನ್ಧವೈಃ | ಅನ್ಯೈರೇವಙ್ಗುಣೈರ್ವಾಽಪಿ ಮುದ್ಗಾದೀನಾಂ ರಸೇನ ವಾ ||೩೪|| ಶಕ್ತೂನ್ ವಿಲೇಪೀಂ ಕುಲ್ಮಾಷಾಞ್ಜಲಂ ಚಾಪಿ ಶೃತಂ ಪಿಬೇತ್ |೩೫|

Adhikarana 30 (35-37) · Śloka 37

ದಿವಾ ನ ನಿದ್ರಾವಶಗೋ ನಿವಾತಗೃಹಗೋಚರಃ | ವ್ರಣೀ ವೈದ್ಯವಶೇ ತಿಷ್ಠಞ್ ಶೀಘ್ರಂ ವ್ರಣಮಪೋಹತಿ ||೩೫|| (ವ್ರಣೇ ಶ್ವಯಥುರಾಯಾಸಾತ್ ಸ ಚ ರಾಗಶ್ಚ ಜಾಗಾರಾತ್ | ತೌ ಚ ರುಕ್ ಚ ದಿವಾಸ್ವಾಪಾತ್ತಾಶ್ಚ ಮೃತ್ಯುಶ್ಚ ಮೈಥುನಾತ್) ||೩೬|| ಏವಂವೃತ್ತಸಮಾಚಾರೋ ವ್ರಣೀ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ಸುಖೀ | ಆಯುಶ್ಚ ದೀರ್ಘಮಾಪ್ನೋತಿ ಧನ್ವನ್ತರಿವಚೋ ಯಥಾ ||೩೭||

Adhikarana puShpikA · Śloka 19

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ವ್ರಣಿತೋಪಾಸನೀಯೋ ನಾಮೈಕೋನವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೧೯||