Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

18. kriyākalpādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ਅਥਾਤਃ ਕ੍ਰਿਯਾਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||

View original

अथातः क्रियाकल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਤਪੋਦਸ੍ਟਿਰੁਦਾਰਧੀਃ | ਵੈਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਸ਼ਸ਼ਾਸਾਥ ਸ਼ਿਸ੍ਯਂ ਕਾਸ਼ਿਪਤਿਰ੍ਮੁਨਿਃ ||੩||

View original

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञस्तपोदृष्टिरुदारधीः | वैश्वामित्रं शशासाथ शिष्यं काशिपतिर्मुनिः ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ਤਰ੍ਪਣਂ ਪੁਟਪਾਕਸ਼੍ਚ ਸੇਕ ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਾਞ੍ਜਨੇ | ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੋਪਦਿਸ੍ਟਾਨਿ ਤੇਸਾਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ ||੪||

View original

तर्पणं पुटपाकश्च सेक आश्च्योतनाञ्जने | तत्र तत्रोपदिष्टानि तेषां व्यासं निबोध मे ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-11) · Śloka 11

ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਸ਼ਿਰਸੋ ਜੀਰ੍ਣਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭੇ ਦਿਨੇ | ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਵਾਪਰਾਹ੍ਣੇ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਮਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਤਰ੍ਪਣਮ੍ ||੫|| ਵਾਤਾਤਪਰਜੋਹੀਨੇ ਵੇਸ਼੍ਮਨ੍ਯੁਤ੍ਤਾਨਸ਼ਾਯਿਨਃ | ਆਧਾਰੌ ਮਾਸਚੂਰ੍ਣੇਨ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨੇਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲੌ ||੬|| ਸਮੌ ਦਢਾਵਸਮ੍ਬਾਧੌ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੌ ਨੇਤ੍ਰਕੋਸ਼ਯੋਃ | ਪੂਰਯੇਦ੍ਘਤਮਣ੍ਡਸ੍ਯ ਵਿਲੀਨਸ੍ਯ ਸੁਖੋਦਕੇ ||੭|| ਆਪਕ੍ਸ੍ਮਾਗ੍ਰਾਤ੍ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਤੁ | ਸ੍ਵਸ੍ਥੇ, ਕਫੇ ਸਟ੍, ਪਿਤ੍ਤੇਸ੍ਟੌ, ਦਸ਼ ਵਾਤੇ ਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍ ||੮|| ਰੋਗਸ੍ਥਾਨਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਕੇਚਿਤ੍ ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸਤੇ | ਯਥਾਕ੍ਰਮੋਪਦਿਸ੍ਟੇਸੁ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੇਕਂ ਪਞ੍ਚ ਸਪ੍ਤ ਚ ||੯|| ਦਸ਼ ਦਸ੍ਟ੍ਯਾਮਥਾਸ੍ਟੌ ਚ ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍ | ਤਤਸ਼੍ਚਾਪਾਙ੍ਗਤਃ ਸ੍ਨੇਹਂ ਸ੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾਕ੍ਸਿ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ||੧੦|| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨੇਨ ਯਵਪਿਸ੍ਟੇਨ, ਸ੍ਨੇਹਵੀਰ੍ਯੇਰਿਤਂ ਤਤਃ | ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਧੂਮਪਾਨੇਨ ਕਫਮਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ||੧੧||

View original

संशुद्धदेहशिरसो जीर्णान्नस्य शुभे दिने | पूर्वाह्णे वाऽपराह्णे वा कार्यमक्ष्णोस्तु तर्पणम् ||५|| वातातपरजोहीने वेश्मन्युत्तानशायिनः | आधारौ माषचूर्णेन क्लिन्नेन परिमण्डलौ ||६|| समौ दृढावसम्बाधौ कर्तव्यौ नेत्रकोशयोः | पूरयेद्घृतमण्डस्य विलीनस्य सुखोदके ||७|| आपक्ष्माग्रात्ततः स्थाप्यं पञ्च तद्वाक्शतानि तु | स्वस्थे, कफे षट्, पित्तेऽष्टौ, दश वाते तदुत्तमम् ||८|| रोगस्थानविशेषेण केचित् कालं प्रचक्षते | यथाक्रमोपदिष्टेषु त्रीण्येकं पञ्च सप्त च ||९|| दश दृष्ट्यामथाष्टौ च वाक्शतानि विभावयेत् | ततश्चापाङ्गतः स्नेहं स्रावयित्वाऽक्षि शोधयेत् ||१०|| स्विन्नेन यवपिष्टेन, स्नेहवीर्येरितं ततः | यथास्वं धूमपानेन कफमस्य विशोधयेत् ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (12) · Śloka 12

ਏਕਾਹਂ ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਵਾਪਿ ਪਞ੍ਚਾਹਂ ਚੇਸ੍ਯਤੇ ਪਰਮ੍ |੧੨|

View original

एकाहं वा त्र्यहं वाऽपि पञ्चाहं चेष्यते परम् |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (12-13) · Śloka 13

ਤਰ੍ਪਣੇ ਤਪ੍ਤਿਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯੇਮਾਨਿ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍ ||੧੨|| ਸੁਖਸ੍ਵਪ੍ਨਾਵਬੋਧਤ੍ਵਂ ਵੈਸ਼ਦ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣਪਾਟਵਮ੍ | ਨਿਰ੍ਵਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਧ੍ਵਂਸਃ ਕ੍ਰਿਯਾਲਾਘਵਮੇਵ ਚ ||੧੩||

View original

तर्पणे तृप्तिलिङ्गानि नेत्रस्येमानि लक्षयेत् ||१२|| सुखस्वप्नावबोधत्वं वैशद्यं वर्णपाटवम् | निर्वृतिर्व्याधिविध्वंसः क्रियालाघवमेव च ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (14) · Śloka 14

ਗੁਰ੍ਵਾਵਿਲਮਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਸ਼੍ਰੁਕਣ੍ਡੂਪਦੇਹਵਤ੍ | ਜ੍ਞੇਯਂ ਦੋਸਸਮੁਤ੍ਕ੍ਲਿਸ੍ਟਂ ਨੇਤ੍ਰਮਤ੍ਯਰ੍ਥਤਰ੍ਪਿਤਮ੍ ||੧੪||

View original

गुर्वाविलमतिस्निग्धमश्रुकण्डूपदेहवत् | ज्ञेयं दोषसमुत्क्लिष्टं नेत्रमत्यर्थतर्पितम् ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (15) · Śloka 15

ਰੂਕ੍ਸਮਾਵਿਲਮਸ੍ਰਾਢ੍ਯਮਸਹਂ ਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਨੇ | ਵ੍ਯਾਧਿਵਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਹੀਨਤਰ੍ਪਿਤਮਕ੍ਸਿ ਚ ||੧੫||

View original

रूक्षमाविलमस्राढ्यमसहं रूपदर्शने | व्याधिवृद्धिश्च तज्ज्ञेयं हीनतर्पितमक्षि च ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (16) · Śloka 16

ਅਨਯੋਰ੍ਦੋਸਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਤੇਤ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ | ਧੂਮਨਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨੈਃ ਸੇਕੈ ਰੂਕ੍ਸੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਯੋਗਵਿਤ੍ ||੧੬||

View original

अनयोर्दोषबाहुल्यात् प्रयतेत चिकित्सिते | धूमनस्याञ्जनैः सेकै रूक्षैः स्निग्धैश्च योगवित् ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (17) · Śloka 18

ਤਾਮ੍ਯਤ੍ਯਤਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਯਦ੍ਰੂਕ੍ਸਂ ਯਚ੍ਚਾਤਿਦਾਰੁਣਮ੍ | ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਕ੍ਸ੍ਮਾਵਿਲਂ ਜਿਹ੍ਮਂ ਰੋਗਕ੍ਲਿਸ੍ਟਂ ਚ ਯਦ੍ਭਸ਼ਮ੍ ||੧੭|| ਤਦਕ੍ਸਿ ਤਰ੍ਪਣਾਦੇਵ ਲਭੇਤੋਰ੍ਜਾਮਸਂਸ਼ਯਮ੍ |੧੮|

View original

ताम्यत्यतिविशुष्कं यद्रूक्षं यच्चातिदारुणम् | शीर्णपक्ष्माविलं जिह्मं रोगक्लिष्टं च यद्भृशम् ||१७|| तदक्षि तर्पणादेव लभेतोर्जामसंशयम् |१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (18) · Śloka 19

ਦੁਰ੍ਦਿਨਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣਸ਼ੀਤੇਸੁ ਚਿਨ੍ਤਾਯਾਸਭ੍ਰਮੇਸੁ ਚ ||੧੮|| ਅਸ਼ਾਨ੍ਤੋਪਦ੍ਰਵੇ ਚਾਕ੍ਸ੍ਣਿ ਤਰ੍ਪਣਂ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ |੧੯|

View original

दुर्दिनात्युष्णशीतेषु चिन्तायासभ्रमेषु च ||१८|| अशान्तोपद्रवे चाक्ष्णि तर्पणं न प्रशस्यते |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (19) · Śloka 20

ਪੁਟਪਾਕਸ੍ਤਥੈਤੇਸੁ, ਨਸ੍ਯਂ ਯੇਸੁ ਚ ਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ ||੧੯|| ਤਰ੍ਪਣਾਰ੍ਹਾ ਨ ਯੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਾਕ੍ਸਮਾਸ਼੍ਚ ਯੇ |੨੦|

View original

पुटपाकस्तथैतेषु, नस्यं येषु च गर्हितम् ||१९|| तर्पणार्हा न ये प्रोक्ताः स्नेहपानाक्षमाश्च ये |२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (20-21) · Śloka 21

ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਦੋਸੇਸੁ ਪੁਟਪਾਕਕ੍ਸਮੇਸੁ ਚ ||੨੦|| ਪੁਟਪਾਕਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨੇਤ੍ਰੇਸੁ ਭਿਸਜਾ ਭਵੇਤ੍ | ਸ੍ਨੇਹਨੋ ਲੇਖਨੀਯਸ਼੍ਚ ਰੋਪਣੀਯਸ਼੍ਚ ਸ ਤ੍ਰਿਧਾ ||੨੧||

View original

ततः प्रशान्तदोषेषु पुटपाकक्षमेषु च ||२०|| पुटपाकः प्रयोक्तव्यो नेत्रेषु भिषजा भवेत् | स्नेहनो लेखनीयश्च रोपणीयश्च स त्रिधा ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (22) · Śloka 22

ਹਿਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਤਿਰੂਕ੍ਸਸ੍ਯ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਲੇਖਨਃ | ਦਸ੍ਟੇਰ੍ਬਲਾਰ੍ਥਮਪਰਃ ਪਿਤ੍ਤਾਸਗ੍ਵ੍ਰਣਵਾਤਨੁਤ੍ ||੨੨||

View original

हितः स्निग्धोऽतिरूक्षस्य स्निग्धस्यापि च लेखनः | दृष्टेर्बलार्थमपरः पित्तासृग्व्रणवातनुत् ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (23) · Śloka 23

ਸ੍ਨੇਹਮਾਂਸਵਸਾਮਜ੍ਜਮੇਦਃਸ੍ਵਾਦ੍ਵੌਸਧੈਃ ਕਤਃ | ਸ੍ਨੇਹਨਃ ਪੁਟਪਾਕਸ੍ਤੁ ਧਾਰ੍ਯੋ ਦ੍ਵੇ ਵਾਕ੍ਸ਼ਤੇ ਤੁ ਸਃ ||੨੩||

View original

स्नेहमांसवसामज्जमेदःस्वाद्वौषधैः कृतः | स्नेहनः पुटपाकस्तु धार्यो द्वे वाक्शते तु सः ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (24-25) · Śloka 25

ਜਾਙ੍ਗਲਾਨਾਂ ਯਕਨ੍ਮਾਂਸੈਰ੍ਲੇਖਨਦ੍ਰਵ੍ਯਸਮ੍ਭਤੈਃ | ਕਸ੍ਣਲੋਹਰਜਸ੍ਤਾਮ੍ਰਸ਼ਙ੍ਖਵਿਦ੍ਰੁਮਸਿਨ੍ਧੁਜੈਃ ||੨੪|| ਸਮੁਦ੍ਰਫੇਨਕਾਸੀਸਸ੍ਰੋਤੋਜਦਧਿਮਸ੍ਤੁਭਿਃ | ਲੇਖਨੋ ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਪਰਂ ਧਾਰਣਮੁਚ੍ਯਤੇ ||੨੫||

View original

जाङ्गलानां यकृन्मांसैर्लेखनद्रव्यसम्भृतैः | कृष्णलोहरजस्ताम्रशङ्खविद्रुमसिन्धुजैः ||२४|| समुद्रफेनकासीसस्रोतोजदधिमस्तुभिः | लेखनो वाक्शतं तस्य परं धारणमुच्यते ||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (26) · Śloka 26

ਸ੍ਤਨ੍ਯਜਾਙ੍ਗਲਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯਤਿਕ੍ਤਦ੍ਰਵ੍ਯਵਿਪਾਚਿਤਃ | ਲੇਖਨਾਤ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਧਾਰ੍ਯਃ ਪੁਟਪਾਕਸ੍ਤੁ ਰੋਪਣਃ ||੨੬||

View original

स्तन्यजाङ्गलमध्वाज्यतिक्तद्रव्यविपाचितः | लेखनात्त्रिगुणं धार्यः पुटपाकस्तु रोपणः ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (27) · Śloka 27

ਵਿਤਰੇਤ੍ਤਰ੍ਪਣੋਕ੍ਤਂ ਤੁ ਧੂਮਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰੋਪਣਮ੍ | ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੌ ਦ੍ਵਯੋਃ ਕਾਰ੍ਯੌ, ਕਾਰ੍ਯੋ ਨੈਵ ਚ ਰੋਪਣੇ ||੨੭||

View original

वितरेत्तर्पणोक्तं तु धूमं हित्वा तु रोपणम् | स्नेहस्वेदौ द्वयोः कार्यौ, कार्यो नैव च रोपणे ||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (28) · Śloka 28

ਏਕਾਹਂ ਵਾ ਦ੍ਵ੍ਯਹਂ ਵਾਪਿ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਵਾਪ੍ਯਵਚਾਰਣਮ੍ |੨੮|

View original

एकाहं वा द्व्यहं वाऽपि त्र्यहं वाऽप्यवचारणम् |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (28) · Śloka 28

ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਾ ਤੁ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਕਾਲਮਿਸ੍ਯਤੇ ||੨੮||

View original

यन्त्रणा तु क्रियाकालाद्द्विगुणं कालमिष्यते ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (29) · Śloka 29

ਤੇਜਾਂਸ੍ਯਨਿਲਮਾਕਾਸ਼ਮਾਦਰ੍ਸ਼ਂ ਭਾਸ੍ਵਰਾਣਿ ਚ | ਨੇਕ੍ਸੇਤ ਤਰ੍ਪਿਤੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਪੁਟਪਾਕਕਤੇ ਤਥਾ ||੨੯||

View original

तेजांस्यनिलमाकाशमादर्शं भास्वराणि च | नेक्षेत तर्पिते नेत्रे पुटपाककृते तथा ||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (30) · Śloka 30

ਮਿਥ੍ਯੋਪਚਾਰਾਦਨਯੋਰ੍ਯੋ ਵ੍ਯਾਧਿਰੁਪਜਾਯਤੇ | ਅਞ੍ਜਨਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਸ੍ਵੇਦੈਰ੍ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਤਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੩੦||

View original

मिथ्योपचारादनयोर्यो व्याधिरुपजायते | अञ्जनाश्च्योतनस्वेदैर्यथास्वं तमुपाचरेत् ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (31) · Śloka 31

ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਰ੍ਣਂ ਵਿਸ਼ਦਂ ਵਾਤਾਤਪਸਹਂ ਲਘੁ | ਸੁਖਸ੍ਵਪ੍ਨਾਵਬੋਧ੍ਯਕ੍ਸਿ ਪੁਟਪਾਕਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ||੩੧||

View original

प्रसन्नवर्णं विशदं वातातपसहं लघु | सुखस्वप्नावबोध्यक्षि पुटपाकगुणान्वितम् ||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (32) · Śloka 32

ਅਤਿਯੋਗਾਦ੍ਰੁਜਃ ਸ਼ੋਫਃ ਪਿਡਕਾਸ੍ਤਿਮਿਰੋਦ੍ਗਮਃ |੩੨|

View original

अतियोगाद्रुजः शोफः पिडकास्तिमिरोद्गमः |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (32) · Śloka 32

ਪਾਕੋਸ਼੍ਰੁ ਹਰ੍ਸਣਂ ਚਾਪਿ ਹੀਨੇ ਦੋਸੋਦ੍ਗਮਸ੍ਤਥਾ ||੩੨||

View original

पाकोऽश्रु हर्षणं चापि हीने दोषोद्गमस्तथा ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (33-38) · Śloka 38

ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਪੁਟਪਾਕਪ੍ਰਸਾਧਨਮ੍ | ਦ੍ਵੌ ਬਿਲ੍ਵਮਾਤ੍ਰੌ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਸ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡੌ ਮਾਂਸਸ੍ਯ ਪੇਸਿਤੌ ||੩੩|| ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਬਿਲ੍ਵਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਦ੍ਰਵਾਣਾਂ ਕੁਡਵੋ ਮਤਃ | ਤਦੈਕਧ੍ਯਂ ਸਮਾਲੋਡ੍ਯ ਪਤ੍ਰੈਃ ਸੁਪਰਿਵੇਸ੍ਟਿਤਮ੍ ||੩੪|| (ਕਾਸ਼੍ਮਰੀਕੁਮੁਦੈਰਣ੍ਡਪਦ੍ਮਿਨੀਕਦਲੀਭਵੈਃ ) | ਮਦਾਵਲਿਪ੍ਤਮਙ੍ਗਾਰੈਃ ਖਾਦਿਰੈਰਵਕੂਲਯੇਤ੍ ||੩੫|| ਕਤਕਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕੈਰਣ੍ਡਪਾਟਲਾਵਸਬਾਦਰੈਃ | ਸਕ੍ਸੀਰਦ੍ਰੁਮਕਾਸ੍ਠੈਰ੍ਵਾ ਗੋਮਯੈਰ੍ਵਾਪਿ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ ||੩੬|| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਨਿਸ੍ਪੀਡ੍ਯ ਰਸਮਾਦਾਯ ਤਂ ਨਣਾਮ੍ | ਤਰ੍ਪਣੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਥਾਵਦਵਚਾਰਯੇਤ੍ ||੩੭|| ਕਨੀਨਕੇ ਨਿਸੇਚ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮੁਤ੍ਤਾਨਸ਼ਾਯਿਨਃ | ਰਕ੍ਤੇ ਪਿਤ੍ਤੇ ਚ ਤੌ ਸ਼ੀਤੌ ਕੋਸ੍ਣੌ ਵਾਤਕਫਾਪਹੌ ||੩੮||

View original

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि पुटपाकप्रसाधनम् | द्वौ बिल्वमात्रौ श्लक्ष्णस्य पिण्डौ मांसस्य पेषितौ ||३३|| द्रव्याणां बिल्वमात्रं तु द्रवाणां कुडवो मतः | तदैकध्यं समालोड्य पत्रैः सुपरिवेष्टितम् ||३४|| (काश्मरीकुमुदैरण्डपद्मिनीकदलीभवैः ) | मृदावलिप्तमङ्गारैः खादिरैरवकूलयेत् ||३५|| कतकाश्मन्तकैरण्डपाटलावृषबादरैः | सक्षीरद्रुमकाष्ठैर्वा गोमयैर्वाऽपि युक्तितः ||३६|| स्विन्नमुद्धृत्य निष्पीड्य रसमादाय तं नृणाम् | तर्पणोक्तेन विधिना यथावदवचारयेत् ||३७|| कनीनके निषेच्यः स्यान्नित्यमुत्तानशायिनः | रक्ते पित्ते च तौ शीतौ कोष्णौ वातकफापहौ ||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (39-40) · Śloka 40

ਅਤ੍ਯੁਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣੌ ਸਤਤਂ ਦਾਹਪਾਕਕਰੌ ਸ੍ਮਤੌ | ਅਪ੍ਲੁਤੌ ਸ਼ੀਤਲੌ ਚਾਸ਼੍ਰੁਸ੍ਤਮ੍ਭਰੁਗ੍ਘਰ੍ਸਕਾਰਕੌ ||੩੯|| ਅਤਿਮਾਤ੍ਰੌ ਕਸਾਯਤ੍ਵਸਙ੍ਕੋਚਸ੍ਫੁਰਣਾਵਹੌ | ਹੀਨਪ੍ਰਮਾਣੌ ਦੋਸਾਣਾਮੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਜਨਨੌ ਭਸ਼ਮ੍ ||੪੦||

View original

अत्युष्णतीक्ष्णौ सततं दाहपाककरौ स्मृतौ | अप्लुतौ शीतलौ चाश्रुस्तम्भरुग्घर्षकारकौ ||३९|| अतिमात्रौ कषायत्वसङ्कोचस्फुरणावहौ | हीनप्रमाणौ दोषाणामुत्क्लेशजननौ भृशम् ||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (41) · Śloka 42

ਯੁਕ੍ਤੌ ਕਤੌ ਦਾਹਸ਼ੋਫਰੁਗ੍ਧਰ੍ਸਸ੍ਰਾਵਨਾਸ਼ਨੌ | ਕਣ੍ਡੂਪਦੇਹਦੂਸੀਕਾਰਕ੍ਤਰਾਜਿਵਿਨਾਸ਼ਨੌ ||੪੧|| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਿਹਰਨ੍ ਦੋਸਾਨ੍ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ਤੌ ਸੁਖਾਵਹੌ |੪੨|

View original

युक्तौ कृतौ दाहशोफरुग्धर्षस्रावनाशनौ | कण्डूपदेहदूषीकारक्तराजिविनाशनौ ||४१|| तस्मात् परिहरन् दोषान् विदध्यात्तौ सुखावहौ |४२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (42) · Śloka 42

ਵ੍ਯਾਪਦਸ਼੍ਚ ਯਥਾਦੋਸਂ ਨਸ੍ਯਧੂਮਾਞ੍ਜਨੈਰ੍ਜਯੇਤ੍ ||੪੨||

View original

व्यापदश्च यथादोषं नस्यधूमाञ्जनैर्जयेत् ||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (43) · Śloka 43

ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਯੋਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨਯੋਃ ਸ੍ਵੇਦ ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਚੈਲਿਕਃ | ਤਥਾ ਹਿਤੋਵਸਾਨੇ ਚ ਧੂਮਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤੌ ||੪੩||

View original

आद्यन्तयोश्चाप्यनयोः स्वेद उष्णाम्बुचैलिकः | तथा हितोऽवसाने च धूमः श्लेष्मसमुच्छ्रितौ ||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (44) · Śloka 44

ਯਥਾਦੋਸੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਤੁ ਨਾਤਿਪ੍ਰਬਲਮੋਜਸਾ | ਰੋਗਮਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਹਨ੍ਤਿ ਸੇਕਸ੍ਤੁ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍ ||੪੪||

View original

यथादोषोपयुक्तं तु नातिप्रबलमोजसा | रोगमाश्च्योतनं हन्ति सेकस्तु बलवत्तरम् ||४४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (45) · Śloka 45

ਤੌ ਤ੍ਰਿਧੈਵੋਪਯੁਜ੍ਯੇਤੇ ਰੋਗੇਸੁ ਪੁਟਪਾਕਵਤ੍ |੪੫|

View original

तौ त्रिधैवोपयुज्येते रोगेषु पुटपाकवत् |४५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (45) · Śloka 46

ਲੇਖਨੇ ਸਪ੍ਤ ਚਾਸ੍ਟੌ ਵਾ ਬਿਨ੍ਦਵਃ ਸ੍ਨੈਹਿਕੇ ਦਸ਼ ||੪੫|| ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨੇ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਤੁ ਰੋਪਣੇ |੪੬|

View original

लेखने सप्त चाष्टौ वा बिन्दवः स्नैहिके दश ||४५|| आश्च्योतने प्रयोक्तव्या द्वादशैव तु रोपणे |४६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (46) · Śloka 46

ਸੇਕਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਕਾਲਃ ਪੁਟਪਾਕਾਤ੍ ਪਰੋ ਮਤਃ ||੪੬||

View original

सेकस्य द्विगुणः कालः पुटपाकात् परो मतः ||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (47) · Śloka 47

ਅਥਵਾ ਕਾਰ੍ਯਨਿਰ੍ਵਤ੍ਤੇਰੁਪਯੋਗੋ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ |੪੭|

View original

अथवा कार्यनिर्वृत्तेरुपयोगो यथाक्रमम् |४७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (47) · Śloka 47

ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਾਹ੍ਣੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਰੁਜਾਕਾਲੇਸੁ ਚੋਭਯੋਃ ||੪੭||

View original

पूर्वापराह्णे मध्याह्ने रुजाकालेषु चोभयोः ||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (48) · Śloka 48

ਯੋਗਾਯੋਗਾਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਸੇਕੇ ਤਰ੍ਪਣੋਕ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸਤੇ |੪੮|

View original

योगायोगात् स्नेहसेके तर्पणोक्तान् प्रचक्षते |४८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (47-50) · Śloka 51

ਰੋਗਾਞ੍ਛਿਰਸਿ ਸਮ੍ਭੂਤਾਨ੍ ਹਤ੍ਵਾਤਿਪ੍ਰਬਲਾਨ੍ ਗੁਣਾਨ੍ ||੪੮|| ਕਰੋਤਿ ਸ਼ਿਰਸੋ ਬਸ੍ਤਿਰੁਕ੍ਤਾ ਯੇ ਮੂਰ੍ਧਤੈਲਿਕਾਃ | ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਸ੍ਯ ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਯਥਾਵ੍ਯਾਧ੍ਯਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਤੁ ||੪੯|| ਜ੍ਵਾਸੀਨਸ੍ਯ ਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਵਸ੍ਤਿਕੋਸ਼ਂ ਤਤੋ ਦਢਮ੍ | ਯਥਾਵ੍ਯਾਧਿਸ਼ਤਸ੍ਨੇਹਪੂਰ੍ਣਂ ਸਂਯਮ੍ਯ ਧਾਰਯੇਤ੍ ||੫੦|| ਤਰ੍ਪਣੋਕ੍ਤਂ ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਯਥਾਦੋਸਂ ਵਿਧਾਨਵਿਤ੍ |੫੧|

View original

रोगाञ्छिरसि सम्भूतान् हत्वाऽतिप्रबलान् गुणान् ||४८|| करोति शिरसो बस्तिरुक्ता ये मूर्धतैलिकाः | शुद्धदेहस्य सायाह्ने यथाव्याध्यशितस्य तु ||४९|| ऋज्वासीनस्य बध्नीयाद्वस्तिकोशं ततो दृढम् | यथाव्याधिशृतस्नेहपूर्णं संयम्य धारयेत् ||५०|| तर्पणोक्तं दशगुणं यथादोषं विधानवित् |५१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (51-52) · Śloka 52

ਵ੍ਯਕ੍ਤਰੂਪੇਸੁ ਦੋਸੇਸੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਯਸ੍ਯ ਕੇਵਲੇ ||੫੧|| ਨੇਤ੍ਰ ਏਵ ਸ੍ਥਿਤੇ ਦੋਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਞ੍ਜਨਮਾਚਰੇਤ੍ | ਲੇਖਨਂ ਰੋਪਣਂ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਸਾਦਨਮਥਾਪਿ ਵਾ ||੫੨||

View original

व्यक्तरूपेषु दोषेषु शुद्धकायस्य केवले ||५१|| नेत्र एव स्थिते दोषे प्राप्तमञ्जनमाचरेत् | लेखनं रोपणं चापि प्रसादनमथापि वा ||५२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (53) · Śloka 53

ਤਤ੍ਰ ਪਞ੍ਚ ਰਸਾਨ੍ ਵ੍ਯਸ੍ਤਾਨਾਦ੍ਯੈਕਰਸਵਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ | ਪਞ੍ਚਧਾ ਲੇਖਨਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਦੋਸਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ||੫੩||

View original

तत्र पञ्च रसान् व्यस्तानाद्यैकरसवर्जितान् | पञ्चधा लेखनं युञ्ज्याद्यथादोषमतन्द्रितः ||५३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (54) · Śloka 54

ਨੇਤ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਮਸਿਰਾਕੋਸ਼ਸ੍ਰੋਤਃਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ | ਮੁਖਨਾਸਾਕ੍ਸਿਭਿਰ੍ਦੋਸਮੋਜਸਾ ਸ੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਤੁ ਤਤ੍ ||੫੪||

View original

नेत्रवर्त्मसिराकोशस्रोतःशृङ्गाटकाश्रितम् | मुखनासाक्षिभिर्दोषमोजसा स्रावयेत्तु तत् ||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (55) · Śloka 55

ਕਸਾਯਂ ਤਿਕ੍ਤਕਂ ਵਾਪਿ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਰੋਪਣਂ ਮਤਮ੍ | ਤਤ੍ਸ੍ਨੇਹਸ਼ੈਤ੍ਯਾਦ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਸ੍ਟੇਸ਼੍ਚ ਬਲਵਰ੍ਧਨਮ੍ ||੫੫||

View original

कषायं तिक्तकं वाऽपि सस्नेहं रोपणं मतम् | तत्स्नेहशैत्याद्वर्ण्यं स्याद्दृष्टेश्च बलवर्धनम् ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (56) · Śloka 56

ਮਧੁਰਂ ਸ੍ਨੇਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਞ੍ਜਨਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸਾਦਨਮ੍ | ਦਸ੍ਟਿਦੋਸਪ੍ਰਸਾਦਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਨੇਹਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਤਦ੍ਧਿਤਮ੍ ||੫੬||

View original

मधुरं स्नेहसम्पन्नमञ्जनं तु प्रसादनम् | दृष्टिदोषप्रसादार्थं स्नेहनार्थं च तद्धितम् ||५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (57) · Śloka 57

ਯਥਾਦੋਸਂ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਰੋਗਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ | ਅਞ੍ਜਨਾਨਿ ਯਥੋਕ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਾਹ੍ਣਸਾਯਾਹ੍ਨਰਾਤ੍ਰਿਸੁ ||੫੭||

View original

यथादोषं प्रयोज्यानि तानि रोगविशारदैः | अञ्जनानि यथोक्तानि प्राह्णसायाह्नरात्रिषु ||५७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (58) · Śloka 58

ਗੁਟਿਕਾਰਸਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਨ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਤੁ | ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਬਲਂ ਤੇਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮਾਹੁਰ੍ਮਨੀਸਿਣਃ ||੫੮||

View original

गुटिकारसचूर्णानि त्रिविधान्यञ्जनानि तु | यथापूर्वं बलं तेषां श्रेष्ठमाहुर्मनीषिणः ||५८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (59) · Śloka 59

ਹਰੇਣੁਮਾਤ੍ਰਾ ਵਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਲ੍ਲੇਖਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ | ਪ੍ਰਸਾਦਨਸ੍ਯ ਚਾਧ੍ਯਰ੍ਧਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਰੋਪਣਸ੍ਯ ਚ ||੫੯||

View original

हरेणुमात्रा वर्तिः स्याल्लेखनस्य प्रमाणतः | प्रसादनस्य चाध्यर्धा द्विगुणा रोपणस्य च ||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (60) · Śloka 60

ਰਸਾਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਾ ਤੁ ਯਥਾਵਰ੍ਤਿਮਿਤਾ ਮਤਾ |੬੦|

View original

रसाञ्जनस्य मात्रा तु यथावर्तिमिता मता |६०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 48 (60) · Śloka 60

ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਚਤੁਃਸ਼ਲਾਕਾਸ਼੍ਚ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ ||੬੦||

View original

द्वित्रिचतुःशलाकाश्च चूर्णस्याप्यनुपूर्वशः ||६०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 49 (61) · Śloka 62

ਤੇਸਾਂ ਤੁਲ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਯੇਵ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦ੍ਭਾਜਨਾਨ੍ਯਪਿ | ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਰਾਜਤਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਂ ਤਾਮ੍ਰਂ ਵੈਦੂਰ੍ਯਕਾਂਸ੍ਯਜਮ੍ ||੬੧|| ਆਯਸਾਨਿ ਚ ਯੋਜ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਲਾਕਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ |੬੨|

View original

तेषां तुल्यगुणान्येव विदध्याद्भाजनान्यपि | सौवर्णं राजतं शार्ङ्गं ताम्रं वैदूर्यकांस्यजम् ||६१|| आयसानि च योज्यानि शलाकाश्च यथाक्रमम् |६२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 50 (62) · Śloka 63

ਵਕ੍ਤ੍ਰਯੋਰ੍ਮੁਕੁਲਾਕਾਰਾ ਕਲਾਯਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾ ||੬੨|| ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਾ ਤਨੁਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸੁਕਤਾ ਸਾਧੁਨਿਗ੍ਰਹਾ |੬੩|

View original

वक्त्रयोर्मुकुलाकारा कलायपरिमण्डला ||६२|| अष्टाङ्गुला तनुर्मध्ये सुकृता साधुनिग्रहा |६३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 51 (63) · Śloka 63

ਔਦੁਮ੍ਬਰ੍ਯਸ਼੍ਮਜਾ ਵਾਪਿ ਸ਼ਾਰੀਰੀ ਵਾ ਹਿਤਾ ਭਵੇਤ੍ ||੬੩||

View original

औदुम्बर्यश्मजा वाऽपि शारीरी वा हिता भवेत् ||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 52 (64-65) · Śloka 65

ਵਾਮੇਨਾਕ੍ਸਿ ਵਿਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯ ਹਸ੍ਤੇਨ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ | ਸ਼ਲਾਕਯਾ ਦਕ੍ਸਿਣੇਨ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ ਕਾਨੀਨਮਞ੍ਜਨਮ੍ ||੬੪|| ਆਪਾਙ੍ਗ੍ਯਂ ਵਾ ਯਥਾਯੋਗਂ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚਾਪਿ ਗਤਾਗਤਮ੍ | ਵਰ੍ਤ੍ਮੋਪਲੇਪਿ ਵਾ ਯਤ੍ਤਦਙ੍ਗੁਲ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ||੬੫||

View original

वामेनाक्षि विनिर्भुज्य हस्तेन सुसमाहितः | शलाकया दक्षिणेन क्षिपेत् कानीनमञ्जनम् ||६४|| आपाङ्ग्यं वा यथायोगं कुर्याच्चापि गतागतम् | वर्त्मोपलेपि वा यत्तदङ्गुल्यैव प्रयोजयेत् ||६५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 53 (66) · Śloka 66

ਅਕ੍ਸਿ ਨਾਤ੍ਯਨ੍ਤਯੋਰਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਬਾਧਮਾਨੋਪਿ ਵਾ ਭਿਸਕ੍ |੬੬|

View original

अक्षि नात्यन्तयोरञ्ज्याद्बाधमानोऽपि वा भिषक् |६६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 54 (66) · Śloka 67

ਨ ਚਾਨਿਰ੍ਵਾਨ੍ਤਦੋਸੇਕ੍ਸ੍ਣਿ ਧਾਵਨਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ||੬੬|| ਦੋਸਃ ਪ੍ਰਤਿਨਿਵਤ੍ਤਃ ਸਨ੍ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ ਦਸ੍ਟੇਰ੍ਬਲਂ ਤਥਾ |੬੭|

View original

न चानिर्वान्तदोषेऽक्ष्णि धावनं सम्प्रयोजयेत् ||६६|| दोषः प्रतिनिवृत्तः सन् हन्याद् दृष्टेर्बलं तथा |६७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 55 (67) · Śloka 68

ਗਤਦੋਸਮਪੇਤਾਸ਼੍ਰੁ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਯਤ੍ ਸਮ੍ਯਗਮ੍ਭਸਾ ||੬੭|| ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲ੍ਯਾਕ੍ਸਿ ਯਥਾਦੋਸਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤਤਃ |੬੮|

View original

गतदोषमपेताश्रु पश्येद्यत् सम्यगम्भसा ||६७|| प्रक्षाल्याक्षि यथादोषं कार्यं प्रत्यञ्जनं ततः |६८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 56 (68-69) · Śloka 69

ਸ਼੍ਰਮੋਦਾਵਰ੍ਤਰੁਦਿਤਮਦ੍ਯਕ੍ਰੋਧਭਯਜ੍ਵਰੈਃ ||੬੮|| ਵੇਗਾਘਾਤਸ਼ਿਰੋਦੋਸੈਸ਼੍ਚਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਨੇਸ੍ਯਤੇਞ੍ਜਨਮ੍ | ਰਾਗਰੁਕ੍ਤਿਮਿਰਾਸ੍ਰਾਵਸ਼ੂਲਸਂਰਮ੍ਭਸਮ੍ਭਵਾਤ੍ ||੬੯||

View original

श्रमोदावर्तरुदितमद्यक्रोधभयज्वरैः ||६८|| वेगाघातशिरोदोषैश्चार्तानां नेष्यतेऽञ्जनम् | रागरुक्तिमिरास्रावशूलसंरम्भसम्भवात् ||६९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 57 (70-73) · Śloka 73

ਨਿਦ੍ਰਾਕ੍ਸਯੇ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ਕ੍ਤਿਂ, ਪ੍ਰਵਾਤੇ ਦਗ੍ਬਲਕ੍ਸਯਮ੍ | ਰਜੋਧੂਮਹਤੇ ਰਾਗਸ੍ਰਾਵਾਧੀਮਨ੍ਥਸਮ੍ਭਵਮ੍ ||੭੦|| ਸਂਰਮ੍ਭਸ਼ੂਲੌ ਨਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ, ਸ਼ਿਰੋਰੁਜਿ ਸ਼ਿਰੋਰੁਜਮ੍ | ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਨਾਤੇਤਿਸ਼ੀਤੇ ਚ ਰਵਾਵਨੁਦਿਤੇਪਿ ਚ ||੭੧|| ਦੋਸਸ੍ਥੈਰ੍ਯਾਦਪਾਰ੍ਥਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੋਸੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਕਰੋਤਿ ਚ | ਅਜੀਰ੍ਣੇਪ੍ਯੇਵਮੇਵ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਰੋਤੋਮਾਰ੍ਗਾਵਰੋਧਨਾਤ੍ ||੭੨|| ਦੋਸਵੇਗੋਦਯੇ ਦਤ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨੁਪਦ੍ਰਵਾਨ੍ | ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਿਹਰਨ੍ ਦੋਸਾਨਞ੍ਜਨਂ ਸਾਧੁ ਯੋਜਯੇਤ੍ ||੭੩||

View original

निद्राक्षये क्रियाशक्तिं, प्रवाते दृग्बलक्षयम् | रजोधूमहते रागस्रावाधीमन्थसम्भवम् ||७०|| संरम्भशूलौ नस्यान्ते, शिरोरुजि शिरोरुजम् | शिरःस्नातेऽतिशीते च रवावनुदितेऽपि च ||७१|| दोषस्थैर्यादपार्थं स्याद्दोषोत्क्लेशं करोति च | अजीर्णेऽप्येवमेव स्यात् स्रोतोमार्गावरोधनात् ||७२|| दोषवेगोदये दत्तं कुर्यात्तांस्तानुपद्रवान् | तस्मात् परिहरन् दोषानञ्जनं साधु योजयेत् ||७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 58 (74) · Śloka 74

ਲੇਖਨਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਕਾਲ ਏਸ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ |੭੪|

View original

लेखनस्य विशेषेण काल एष प्रकीर्तितः |७४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 59 (74) · Śloka 75

ਵ੍ਯਾਪਦਸ਼੍ਚ ਜਯੇਦੇਤਾਃ ਸੇਕਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਲੇਪਨੈਃ ||੭੪|| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਧੂਮਕਵਲੈਰ੍ਨਸ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ |੭੫|

View original

व्यापदश्च जयेदेताः सेकाश्च्योतनलेपनैः ||७४|| यथास्वं धूमकवलैर्नस्यैश्चापि समुत्थिताः |७५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 60 (75) · Śloka 76

ਵਿਸ਼ਦਂ ਲਘ੍ਵਨਾਸ੍ਰਾਵਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਟੁ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ||੭੫|| ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤੋਪਦ੍ਰਵਂ ਨੇਤ੍ਰਂ ਵਿਰਿਕ੍ਤਂ ਸਮ੍ਯਗਾਦਿਸ਼ੇਤ੍ |੭੬|

View original

विशदं लघ्वनास्रावि क्रियापटु सुनिर्मलम् ||७५|| संशान्तोपद्रवं नेत्रं विरिक्तं सम्यगादिशेत् |७६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 61 (76) · Śloka 77

ਜਿਹ੍ਮਂ ਦਾਰੁਣਦੁਰ੍ਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਰਸ੍ਤਂ ਰੂਕ੍ਸਮਤੀਵ ਚ ||੭੬|| ਨੇਤ੍ਰਂ ਵਿਰੇਕਾਤਿਯੋਗੇ ਸ੍ਯਨ੍ਦਤੇ ਚਾਤਿਮਾਤ੍ਰਸ਼ਃ |੭੭|

View original

जिह्मं दारुणदुर्वर्णं स्रस्तं रूक्षमतीव च ||७६|| नेत्रं विरेकातियोगे स्यन्दते चातिमात्रशः |७७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 62 (77) · Śloka 77

ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਧਾਨਂ ਚਾਨਿਲਾਪਹਮ੍ ||੭੭||

View original

तत्र सन्तर्पणं कार्यं विधानं चानिलापहम् ||७७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 63 (78) · Śloka 78

ਅਕ੍ਸਿ ਮਨ੍ਦਵਿਰਿਕ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦੁਦਗ੍ਰਤਰਦੋਸਵਤ੍ |੭੮|

View original

अक्षि मन्दविरिक्तं स्यादुदग्रतरदोषवत् |७८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 64 (78) · Śloka 78

ਧੂਮਨਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਹਿਤਂ ਦੋਸਾਵਸੇਚਨਮ੍ ||੭੮||

View original

धूमनस्याञ्जनैस्तत्र हितं दोषावसेचनम् ||७८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 65 (79) · Śloka 79

ਸ੍ਨੇਹਵਰ੍ਣਬਲੋਪੇਤਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਦੋਸਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ | ਜ੍ਞੇਯਂ ਪ੍ਰਸਾਦਨੇ ਸਮ੍ਯਗੁਪਯੁਕ੍ਤੇਕ੍ਸਿ ਨਿਰ੍ਵਤਮ੍ ||੭੯||

View original

स्नेहवर्णबलोपेतं प्रसन्नं दोषवर्जितम् | ज्ञेयं प्रसादने सम्यगुपयुक्तेऽक्षि निर्वृतम् ||७९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 66 (80) · Śloka 80

ਕਿਞ੍ਜਿਦ੍ਧੀਨਵਿਕਾਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਰ੍ਪਣਾਦ੍ਧਿ ਕਤਾਦਤਿ |੮੦|

View original

किञ्जिद्धीनविकारं स्यात्तर्पणाद्धि कृतादति |८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 67 (80) · Śloka 80

ਤਤ੍ਰ ਦੋਸਹਰਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਭੇਸਜਂ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਮਦੁ ||੮੦||

View original

तत्र दोषहरं रूक्षं भेषजं शस्यते मृदु ||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 68 (81) · Śloka 81

ਸਾਧਾਰਣਮਪਿ ਜ੍ਞੇਯਮੇਵਂ ਰੋਪਣਲਕ੍ਸਣਮ੍ | ਪ੍ਰਸਾਦਨਵਦਾਚਸ੍ਟੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਯੁਕ੍ਤੇਤਿਭੇਸਜਮ੍ ||੮੧||

View original

साधारणमपि ज्ञेयमेवं रोपणलक्षणम् | प्रसादनवदाचष्टे तस्मिन् युक्तेऽतिभेषजम् ||८१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 69 (82) · Śloka 82

ਸ੍ਨੇਹਨਂ ਰੋਪਣਂ ਵਾਪਿ ਹੀਨਯੁਕ੍ਤਮਪਾਰ੍ਥਕਮ੍ |੮੨|

View original

स्नेहनं रोपणं वाऽपि हीनयुक्तमपार्थकम् |८२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 70 (82) · Śloka 82

ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦਞ੍ਜਨਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛਤਾ ||੮੨||

View original

कर्तव्यं मात्रया तस्मादञ्जनं सिद्धिमिच्छता ||८२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 71 (83) · Śloka 83

ਪੁਟਪਾਕਕ੍ਰਿਯਦ੍ਯਾਸੁ ਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਵੇਸੈ(ਕੈ)ਵ ਕਲ੍ਪਨਾ | ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਸ਼੍ਚਾਞ੍ਜਨੇਸੁ ਬੀਜੇਨੋਕ੍ਤੇਨ ਪੂਜਿਤਾਃ ||੮੩||

View original

पुटपाकक्रियद्यासु क्रियास्वेषै(कै)व कल्पना | सहस्रशश्चाञ्जनेषु बीजेनोक्तेन पूजिताः ||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 72 (84) · Śloka 84

ਦਸ੍ਟੇਰ੍ਬਲਵਿਵਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਯਾਪ੍ਯਰੋਗਕ੍ਸਯਾਯ ਚ | ਰਾਜਾਰ੍ਹਾਨ੍ਯਞ੍ਜਨਾਗ੍ਰ੍ਯਾਣਿ ਨਿਬੋਧੇਮਾਨ੍ਯਤਃ ਪਰਮ੍ ||੮੪||

View original

दृष्टेर्बलविवृद्ध्यर्थं याप्यरोगक्षयाय च | राजार्हान्यञ्जनाग्र्याणि निबोधेमान्यतः परम् ||८४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 73 (85-93) · Śloka 93

ਅਸ੍ਟੌ ਭਾਗਾਨਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਸਮਤ੍ਵਿਸਃ | ਔਦੁਮ੍ਬਰਂ ਸ਼ਾਤਕੁਮ੍ਭਂ ਰਾਜਤਂ ਚ ਸਮਾਸਤਃ ||੮੫|| ਏਕਾਦਸ਼ੈਤਾਨ੍ ਭਾਗਾਂਸ੍ਤੁ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਕੁਸ਼ਲੋ ਭਿਸਕ੍ | ਮੂਸਾਕ੍ਸਿਪ੍ਤਂ ਤਦਾਧ੍ਮਾਤਮਾਵਤਂ ਜਾਤਵੇਦਸਿ ||੮੬|| ਖਦਿਰਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਾਙ੍ਗਾਰੈਰ੍ਗੋਸ਼ਕਦ੍ਭਿਰਥਾਪਿ ਵਾ | ਗਵਾਂ ਸ਼ਕਦ੍ਰਸੇ ਮੂਤ੍ਰੇ ਦਧ੍ਨਿ ਸਰ੍ਪਿਸਿ ਮਾਕ੍ਸਿਕੇ ||੮੭|| ਤੈਲਮਦ੍ਯਵਸਾਮਜ੍ਜਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੋਦਕੇਸੁ ਚ | ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸੇਕ੍ਸੁਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸੇਸੁ ਸੁਹਿਮੇਸੁ ਚ ||੮੮|| ਸਾਰਿਵਾਦਿਕਸਾਯੇ ਚ ਕਸਾਯੇ ਚੋਤ੍ਪਲਾਦਿਕੇ | ਨਿਸੇਚਯੇਤ੍ ਪਥਕ੍ ਚੈਨਂ ਧ੍ਮਾਤਂ ਧ੍ਮਾਤਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ||੮੯|| ਤਤੋਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸੇ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਪ੍ਲੋਤਬਦ੍ਧਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਜਲੇ | ਵਿਸ਼ੋਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਯੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਂ ਸ੍ਫਟਿਕਂ ਵਿਦ੍ਰੁਮਂ ਤਥਾ ||੯੦|| ਕਾਲਾਨੁਸਾਰਿਵਾਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਚਿਰਾਵਾਪ੍ਯ ਯੋਗਤਃ | ਏਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਨਿਹਿਤਂ ਭਾਜਨੇ ਸ਼ੁਭੇ ||੯੧|| ਦਨ੍ਤਸ੍ਫਟਿਕਵੈਦੂਰ੍ਯਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ੈਲਾਸਨੋਦ੍ਭਵੇ | ਸ਼ਾਤਕੁਮ੍ਭੇਥ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇ ਵਾ ਰਾਜਤੇ ਵਾ ਸੁਸਂਸ੍ਕਤੇ | ਸਹਸ੍ਰਪਾਕਵਤ੍ ਪੂਜਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ||੯੨|| ਤੇਨਾਞ੍ਜਿਤਾਕ੍ਸੋ ਨਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਜਨਪ੍ਰਿਯਃ | ਅਧਸ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਦਸ੍ਟਿਰੋਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ||੯੩||

View original

अष्टौ भागानञ्जनस्य नीलोत्पलसमत्विषः | औदुम्बरं शातकुम्भं राजतं च समासतः ||८५|| एकादशैतान् भागांस्तु योजयेत् कुशलो भिषक् | मूषाक्षिप्तं तदाध्मातमावृतं जातवेदसि ||८६|| खदिराश्मन्तकाङ्गारैर्गोशकृद्भिरथापि वा | गवां शकृद्रसे मूत्रे दध्नि सर्पिषि माक्षिके ||८७|| तैलमद्यवसामज्जसर्वगन्धोदकेषु च | द्राक्षारसेक्षुत्रिफलारसेषु सुहिमेषु च ||८८|| सारिवादिकषाये च कषाये चोत्पलादिके | निषेचयेत् पृथक् चैनं ध्मातं ध्मातं पुनः पुनः ||८९|| ततोऽन्तरीक्षे सप्ताहं प्लोतबद्धं स्थितं जले | विशोष्य चूर्णयेन्मुक्तां स्फटिकं विद्रुमं तथा ||९०|| कालानुसारिवां चापि शुचिरावाप्य योगतः | एतच्चूर्णाञ्जनं श्रेष्ठं निहितं भाजने शुभे ||९१|| दन्तस्फटिकवैदूर्यशङ्खशैलासनोद्भवे | शातकुम्भेऽथ शार्ङ्गे वा राजते वा सुसंस्कृते | सहस्रपाकवत् पूजां कृत्वा राज्ञः प्रयोजयेत् ||९२|| तेनाञ्जिताक्षो नृपतिर्भवेत् सर्वजनप्रियः | अधृष्यः सर्वभूतानां दृष्टिरोगविवर्जितः ||९३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 74 (94-97) · Śloka 97

ਕੁਸ੍ਠਂ ਚਨ੍ਦਨਮੇਲਾਸ਼੍ਚ ਪਤ੍ਰਂ ਮਧੁਕਮਞ੍ਜਨਮ੍ | ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਵਕ੍ਰਂ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਚ ||੯੪|| ਉਤ੍ਪਲਸ੍ਯ ਬਹਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਕੇਸ਼ਰਮ੍ | ਨਾਗਪੁਸ੍ਪਮੁਸ਼ੀਰਾਣਿ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਤੁਤ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ||੯੫|| ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਣ੍ਡਕਪਾਲਾਨਿ ਦਾਰ੍ਵੀਂ ਪਥ੍ਯਾਂ ਸਰੋਚਨਾਮ੍ | ਮਰਿਚਾਨ੍ਯਕ੍ਸਮਜ੍ਜਾਨਂ ਤੁਲ੍ਯਾਂ ਚ ਗਹਗੋਪਿਕਾਮ੍ ||੯੬|| ਕਤ੍ਵਾ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਂ ਤਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਨ੍ਯਸੇਦਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ | ਏਤਦ੍ਭਦ੍ਰੋਦਯਂ ਨਾਮ ਸਦੈਵਾਰ੍ਹਤਿ ਭੂਮਿਪਃ ||੯੭||

View original

कुष्ठं चन्दनमेलाश्च पत्रं मधुकमञ्जनम् | मेषशृङ्गस्य पुष्पाणि वक्रं रत्नानि सप्त च ||९४|| उत्पलस्य बृहत्योश्च पद्मस्यापि च केशरम् | नागपुष्पमुशीराणि पिप्पली तुत्थमुत्तमम् ||९५|| कुक्कुटाण्डकपालानि दार्वीं पथ्यां सरोचनाम् | मरिचान्यक्षमज्जानं तुल्यां च गृहगोपिकाम् ||९६|| कृत्वा सूक्ष्मं ततश्चूर्णं न्यसेदभ्यर्च्य पूर्ववत् | एतद्भद्रोदयं नाम सदैवार्हति भूमिपः ||९७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 75 (98-99) · Śloka 99

ਵਕ੍ਰਂ ਸਮਰਿਚਂ ਚੈਵ ਮਾਂਸੀਂ ਸ਼ੈਲੇਯਮੇਵ ਚ | ਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ਾਨਿ ਸਮਾਨੈਸ੍ਤੈਃ ਸਮਗ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾ ||੯੮|| ਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਗਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਸਰ੍ਵਤੋਞ੍ਜਨਮ੍ | ਤਾਵਚ੍ਚ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਂ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਚੈਤਦਞ੍ਜਨਮ੍ ||੯੯||

View original

वक्रं समरिचं चैव मांसीं शैलेयमेव च | तुल्यांशानि समानैस्तैः समग्रैश्च मनःशिला ||९८|| पत्रस्य भागाश्चत्वारो द्विगुणं सर्वतोऽञ्जनम् | तावच्च यष्टीमधुकं पूर्ववच्चैतदञ्जनम् ||९९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 76 (100-102) · Śloka 102

ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਂ ਦੇਵਕਾਸ੍ਠਂ ਰਜਨ੍ਯੌ ਤ੍ਰਿਫਲੋਸਣਮ੍ | ਲਾਕ੍ਸਾਲਸ਼ੁਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸੈਨ੍ਧਵੈਲਾਃ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਃ ||੧੦੦|| ਰੋਧ੍ਰਂ ਸਾਵਰਕਂ ਚੂਰ੍ਣਮਾਯਸਂ ਤਾਮ੍ਰਮੇਵ ਚ | ਕਾਲਾਨੁਸਾਰਿਵਾਂ ਚੈਵ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਣ੍ਡਦਲਾਨਿ ਚ ||੧੦੧|| ਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਪਯਸਾ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਟਿਕਾਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਬੁਧਃ | ਕਣ੍ਡੂਤਿਮਿਰਸ਼ੁਕ੍ਲਾਰ੍ਮਰਕ੍ਤਰਾਜ੍ਯੁਪਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ||੧੦੨||

View original

मनःशिलां देवकाष्ठं रजन्यौ त्रिफलोषणम् | लाक्षालशुनमञ्जिष्ठासैन्धवैलाः समाक्षिकाः ||१००|| रोध्रं सावरकं चूर्णमायसं ताम्रमेव च | कालानुसारिवां चैव कुक्कुटाण्डदलानि च ||१०१|| तुल्यानि पयसा पिष्ट्वा गुटिकां कारयेद्बुधः | कण्डूतिमिरशुक्लार्मरक्तराज्युपशान्तये ||१०२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 77 (103-104) · Śloka 104

ਕਾਂਸ੍ਯਾਪਮਾਰ੍ਜਨਮਸੀ ਮਧੁਕਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਤਥਾ | ਏਰਣ੍ਡਮੂਲਂ ਚ ਸਮਂ ਬਹਤ੍ਯਂਸ਼ਦ੍ਵਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ||੧੦੩|| ਆਜੇਨ ਪਯਸਾ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍ | ਸਪ੍ਤਕਤ੍ਵਸ੍ਤੁ ਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਛਾਯਾਸ਼ੁਸ੍ਕਾ ਰੁਜਾਪਹਾਃ ||੧੦੪||

View original

कांस्यापमार्जनमसी मधुकं सैन्धवं तथा | एरण्डमूलं च समं बृहत्यंशद्वयान्वितम् ||१०३|| आजेन पयसा पिष्ट्वा ताम्रपात्रं प्रलेपयेत् | सप्तकृत्वस्तु ता वर्त्यश्छायाशुष्का रुजापहाः ||१०४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 78 (105) · Śloka 105

ਪਥ੍ਯਾਤੁਤ੍ਥਕਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯੈਰ੍ਮਰਿਚਸੋਡਸ਼ਾ | ਪਥ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਵਿਕਾਰੇਸੁ ਵਰ੍ਤਿਃ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਪੇਸਿਤਾ ||੧੦੫||

View original

पथ्यातुत्थकयष्ट्याह्वैस्तुल्यैर्मरिचषोडशा | पथ्या सर्वविकारेषु वर्तिः शीताम्बुपेषिता ||१०५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 79 (106) · Śloka 106

ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਵਿਧਾਨੇਨ ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਕੋਵਿਦਃ | ਪਿਣ੍ਡਾਞ੍ਜਨਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਯਥਾਯੋਗਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ||੧੦੬||

View original

रसक्रियाविधानेन यथोक्तविधिकोविदः | पिण्डाञ्जनानि कुर्वीत यथायोगमतन्द्रितः ||१०६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 18

ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕ੍ਰਿਯਾਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮਾਸ੍ਟਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੮||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे क्रियाकल्पो नामाष्टादशोऽध्यायः ||१८||

🔊 Audio coming soon

18. kriyākalpādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi