18. kriyākalpādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಕ್ರಿಯಾಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞಸ್ತಪೋದೃಷ್ಟಿರುದಾರಧೀಃ | ವೈಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಶಶಾಸಾಥ ಶಿಷ್ಯಂ ಕಾಶಿಪತಿರ್ಮುನಿಃ ||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ತರ್ಪಣಂ ಪುಟಪಾಕಶ್ಚ ಸೇಕ ಆಶ್ಚ್ಯೋತನಾಞ್ಜನೇ | ತತ್ರ ತತ್ರೋಪದಿಷ್ಟಾನಿ ತೇಷಾಂ ವ್ಯಾಸಂ ನಿಬೋಧ ಮೇ ||೪||

Adhikarana 4 (5-11) · Śloka 11

ಸಂಶುದ್ಧದೇಹಶಿರಸೋ ಜೀರ್ಣಾನ್ನಸ್ಯ ಶುಭೇ ದಿನೇ | ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ವಾಽಪರಾಹ್ಣೇ ವಾ ಕಾರ್ಯಮಕ್ಷ್ಣೋಸ್ತು ತರ್ಪಣಮ್ ||೫|| ವಾತಾತಪರಜೋಹೀನೇ ವೇಶ್ಮನ್ಯುತ್ತಾನಶಾಯಿನಃ | ಆಧಾರೌ ಮಾಷಚೂರ್ಣೇನ ಕ್ಲಿನ್ನೇನ ಪರಿಮಣ್ಡಲೌ ||೬|| ಸಮೌ ದೃಢಾವಸಮ್ಬಾಧೌ ಕರ್ತವ್ಯೌ ನೇತ್ರಕೋಶಯೋಃ | ಪೂರಯೇದ್ಘೃತಮಣ್ಡಸ್ಯ ವಿಲೀನಸ್ಯ ಸುಖೋದಕೇ ||೭|| ಆಪಕ್ಷ್ಮಾಗ್ರಾತ್ತತಃ ಸ್ಥಾಪ್ಯಂ ಪಞ್ಚ ತದ್ವಾಕ್ಶತಾನಿ ತು | ಸ್ವಸ್ಥೇ, ಕಫೇ ಷಟ್, ಪಿತ್ತೇಽಷ್ಟೌ, ದಶ ವಾತೇ ತದುತ್ತಮಮ್ ||೮|| ರೋಗಸ್ಥಾನವಿಶೇಷೇಣ ಕೇಚಿತ್ ಕಾಲಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ | ಯಥಾಕ್ರಮೋಪದಿಷ್ಟೇಷು ತ್ರೀಣ್ಯೇಕಂ ಪಞ್ಚ ಸಪ್ತ ಚ ||೯|| ದಶ ದೃಷ್ಟ್ಯಾಮಥಾಷ್ಟೌ ಚ ವಾಕ್ಶತಾನಿ ವಿಭಾವಯೇತ್ | ತತಶ್ಚಾಪಾಙ್ಗತಃ ಸ್ನೇಹಂ ಸ್ರಾವಯಿತ್ವಾಽಕ್ಷಿ ಶೋಧಯೇತ್ ||೧೦|| ಸ್ವಿನ್ನೇನ ಯವಪಿಷ್ಟೇನ, ಸ್ನೇಹವೀರ್ಯೇರಿತಂ ತತಃ | ಯಥಾಸ್ವಂ ಧೂಮಪಾನೇನ ಕಫಮಸ್ಯ ವಿಶೋಧಯೇತ್ ||೧೧||

Adhikarana 5 (12) · Śloka 12

ಏಕಾಹಂ ವಾ ತ್ರ್ಯಹಂ ವಾಽಪಿ ಪಞ್ಚಾಹಂ ಚೇಷ್ಯತೇ ಪರಮ್ |೧೨|

Adhikarana 6 (12-13) · Śloka 13

ತರ್ಪಣೇ ತೃಪ್ತಿಲಿಙ್ಗಾನಿ ನೇತ್ರಸ್ಯೇಮಾನಿ ಲಕ್ಷಯೇತ್ ||೧೨|| ಸುಖಸ್ವಪ್ನಾವಬೋಧತ್ವಂ ವೈಶದ್ಯಂ ವರ್ಣಪಾಟವಮ್ | ನಿರ್ವೃತಿರ್ವ್ಯಾಧಿವಿಧ್ವಂಸಃ ಕ್ರಿಯಾಲಾಘವಮೇವ ಚ ||೧೩||

Adhikarana 7 (14) · Śloka 14

ಗುರ್ವಾವಿಲಮತಿಸ್ನಿಗ್ಧಮಶ್ರುಕಣ್ಡೂಪದೇಹವತ್ | ಜ್ಞೇಯಂ ದೋಷಸಮುತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ನೇತ್ರಮತ್ಯರ್ಥತರ್ಪಿತಮ್ ||೧೪||

Adhikarana 8 (15) · Śloka 15

ರೂಕ್ಷಮಾವಿಲಮಸ್ರಾಢ್ಯಮಸಹಂ ರೂಪದರ್ಶನೇ | ವ್ಯಾಧಿವೃದ್ಧಿಶ್ಚ ತಜ್ಜ್ಞೇಯಂ ಹೀನತರ್ಪಿತಮಕ್ಷಿ ಚ ||೧೫||

Adhikarana 9 (16) · Śloka 16

ಅನಯೋರ್ದೋಷಬಾಹುಲ್ಯಾತ್ ಪ್ರಯತೇತ ಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ | ಧೂಮನಸ್ಯಾಞ್ಜನೈಃ ಸೇಕೈ ರೂಕ್ಷೈಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೈಶ್ಚ ಯೋಗವಿತ್ ||೧೬||

Adhikarana 10 (17) · Śloka 18

ತಾಮ್ಯತ್ಯತಿವಿಶುಷ್ಕಂ ಯದ್ರೂಕ್ಷಂ ಯಚ್ಚಾತಿದಾರುಣಮ್ | ಶೀರ್ಣಪಕ್ಷ್ಮಾವಿಲಂ ಜಿಹ್ಮಂ ರೋಗಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಚ ಯದ್ಭೃಶಮ್ ||೧೭|| ತದಕ್ಷಿ ತರ್ಪಣಾದೇವ ಲಭೇತೋರ್ಜಾಮಸಂಶಯಮ್ |೧೮|

Adhikarana 11 (18) · Śloka 19

ದುರ್ದಿನಾತ್ಯುಷ್ಣಶೀತೇಷು ಚಿನ್ತಾಯಾಸಭ್ರಮೇಷು ಚ ||೧೮|| ಅಶಾನ್ತೋಪದ್ರವೇ ಚಾಕ್ಷ್ಣಿ ತರ್ಪಣಂ ನ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ |೧೯|

Adhikarana 12 (19) · Śloka 20

ಪುಟಪಾಕಸ್ತಥೈತೇಷು, ನಸ್ಯಂ ಯೇಷು ಚ ಗರ್ಹಿತಮ್ ||೧೯|| ತರ್ಪಣಾರ್ಹಾ ನ ಯೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸ್ನೇಹಪಾನಾಕ್ಷಮಾಶ್ಚ ಯೇ |೨೦|

Adhikarana 13 (20-21) · Śloka 21

ತತಃ ಪ್ರಶಾನ್ತದೋಷೇಷು ಪುಟಪಾಕಕ್ಷಮೇಷು ಚ ||೨೦|| ಪುಟಪಾಕಃ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯೋ ನೇತ್ರೇಷು ಭಿಷಜಾ ಭವೇತ್ | ಸ್ನೇಹನೋ ಲೇಖನೀಯಶ್ಚ ರೋಪಣೀಯಶ್ಚ ಸ ತ್ರಿಧಾ ||೨೧||

Adhikarana 14 (22) · Śloka 22

ಹಿತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೋಽತಿರೂಕ್ಷಸ್ಯ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯಾಪಿ ಚ ಲೇಖನಃ | ದೃಷ್ಟೇರ್ಬಲಾರ್ಥಮಪರಃ ಪಿತ್ತಾಸೃಗ್ವ್ರಣವಾತನುತ್ ||೨೨||

Adhikarana 15 (23) · Śloka 23

ಸ್ನೇಹಮಾಂಸವಸಾಮಜ್ಜಮೇದಃಸ್ವಾದ್ವೌಷಧೈಃ ಕೃತಃ | ಸ್ನೇಹನಃ ಪುಟಪಾಕಸ್ತು ಧಾರ್ಯೋ ದ್ವೇ ವಾಕ್ಶತೇ ತು ಸಃ ||೨೩||

Adhikarana 16 (24-25) · Śloka 25

ಜಾಙ್ಗಲಾನಾಂ ಯಕೃನ್ಮಾಂಸೈರ್ಲೇಖನದ್ರವ್ಯಸಮ್ಭೃತೈಃ | ಕೃಷ್ಣಲೋಹರಜಸ್ತಾಮ್ರಶಙ್ಖವಿದ್ರುಮಸಿನ್ಧುಜೈಃ ||೨೪|| ಸಮುದ್ರಫೇನಕಾಸೀಸಸ್ರೋತೋಜದಧಿಮಸ್ತುಭಿಃ | ಲೇಖನೋ ವಾಕ್ಶತಂ ತಸ್ಯ ಪರಂ ಧಾರಣಮುಚ್ಯತೇ ||೨೫||

Adhikarana 17 (26) · Śloka 26

ಸ್ತನ್ಯಜಾಙ್ಗಲಮಧ್ವಾಜ್ಯತಿಕ್ತದ್ರವ್ಯವಿಪಾಚಿತಃ | ಲೇಖನಾತ್ತ್ರಿಗುಣಂ ಧಾರ್ಯಃ ಪುಟಪಾಕಸ್ತು ರೋಪಣಃ ||೨೬||

Adhikarana 18 (27) · Śloka 27

ವಿತರೇತ್ತರ್ಪಣೋಕ್ತಂ ತು ಧೂಮಂ ಹಿತ್ವಾ ತು ರೋಪಣಮ್ | ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ ದ್ವಯೋಃ ಕಾರ್ಯೌ, ಕಾರ್ಯೋ ನೈವ ಚ ರೋಪಣೇ ||೨೭||

Adhikarana 19 (28) · Śloka 28

ಏಕಾಹಂ ವಾ ದ್ವ್ಯಹಂ ವಾಽಪಿ ತ್ರ್ಯಹಂ ವಾಽಪ್ಯವಚಾರಣಮ್ |೨೮|

Adhikarana 20 (28) · Śloka 28

ಯನ್ತ್ರಣಾ ತು ಕ್ರಿಯಾಕಾಲಾದ್ದ್ವಿಗುಣಂ ಕಾಲಮಿಷ್ಯತೇ ||೨೮||

Adhikarana 21 (29) · Śloka 29

ತೇಜಾಂಸ್ಯನಿಲಮಾಕಾಶಮಾದರ್ಶಂ ಭಾಸ್ವರಾಣಿ ಚ | ನೇಕ್ಷೇತ ತರ್ಪಿತೇ ನೇತ್ರೇ ಪುಟಪಾಕಕೃತೇ ತಥಾ ||೨೯||

Adhikarana 22 (30) · Śloka 30

ಮಿಥ್ಯೋಪಚಾರಾದನಯೋರ್ಯೋ ವ್ಯಾಧಿರುಪಜಾಯತೇ | ಅಞ್ಜನಾಶ್ಚ್ಯೋತನಸ್ವೇದೈರ್ಯಥಾಸ್ವಂ ತಮುಪಾಚರೇತ್ ||೩೦||

Adhikarana 23 (31) · Śloka 31

ಪ್ರಸನ್ನವರ್ಣಂ ವಿಶದಂ ವಾತಾತಪಸಹಂ ಲಘು | ಸುಖಸ್ವಪ್ನಾವಬೋಧ್ಯಕ್ಷಿ ಪುಟಪಾಕಗುಣಾನ್ವಿತಮ್ ||೩೧||

Adhikarana 24 (32) · Śloka 32

ಅತಿಯೋಗಾದ್ರುಜಃ ಶೋಫಃ ಪಿಡಕಾಸ್ತಿಮಿರೋದ್ಗಮಃ |೩೨|

Adhikarana 25 (32) · Śloka 32

ಪಾಕೋಽಶ್ರು ಹರ್ಷಣಂ ಚಾಪಿ ಹೀನೇ ದೋಷೋದ್ಗಮಸ್ತಥಾ ||೩೨||

Adhikarana 26 (33-38) · Śloka 38

ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪುಟಪಾಕಪ್ರಸಾಧನಮ್ | ದ್ವೌ ಬಿಲ್ವಮಾತ್ರೌ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಸ್ಯ ಪಿಣ್ಡೌ ಮಾಂಸಸ್ಯ ಪೇಷಿತೌ ||೩೩|| ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಬಿಲ್ವಮಾತ್ರಂ ತು ದ್ರವಾಣಾಂ ಕುಡವೋ ಮತಃ | ತದೈಕಧ್ಯಂ ಸಮಾಲೋಡ್ಯ ಪತ್ರೈಃ ಸುಪರಿವೇಷ್ಟಿತಮ್ ||೩೪|| (ಕಾಶ್ಮರೀಕುಮುದೈರಣ್ಡಪದ್ಮಿನೀಕದಲೀಭವೈಃ ) | ಮೃದಾವಲಿಪ್ತಮಙ್ಗಾರೈಃ ಖಾದಿರೈರವಕೂಲಯೇತ್ ||೩೫|| ಕತಕಾಶ್ಮನ್ತಕೈರಣ್ಡಪಾಟಲಾವೃಷಬಾದರೈಃ | ಸಕ್ಷೀರದ್ರುಮಕಾಷ್ಠೈರ್ವಾ ಗೋಮಯೈರ್ವಾಽಪಿ ಯುಕ್ತಿತಃ ||೩೬|| ಸ್ವಿನ್ನಮುದ್ಧೃತ್ಯ ನಿಷ್ಪೀಡ್ಯ ರಸಮಾದಾಯ ತಂ ನೃಣಾಮ್ | ತರ್ಪಣೋಕ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಯಥಾವದವಚಾರಯೇತ್ ||೩೭|| ಕನೀನಕೇ ನಿಷೇಚ್ಯಃ ಸ್ಯಾನ್ನಿತ್ಯಮುತ್ತಾನಶಾಯಿನಃ | ರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತೇ ಚ ತೌ ಶೀತೌ ಕೋಷ್ಣೌ ವಾತಕಫಾಪಹೌ ||೩೮||

Adhikarana 27 (39-40) · Śloka 40

ಅತ್ಯುಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣೌ ಸತತಂ ದಾಹಪಾಕಕರೌ ಸ್ಮೃತೌ | ಅಪ್ಲುತೌ ಶೀತಲೌ ಚಾಶ್ರುಸ್ತಮ್ಭರುಗ್ಘರ್ಷಕಾರಕೌ ||೩೯|| ಅತಿಮಾತ್ರೌ ಕಷಾಯತ್ವಸಙ್ಕೋಚಸ್ಫುರಣಾವಹೌ | ಹೀನಪ್ರಮಾಣೌ ದೋಷಾಣಾಮುತ್ಕ್ಲೇಶಜನನೌ ಭೃಶಮ್ ||೪೦||

Adhikarana 28 (41) · Śloka 42

ಯುಕ್ತೌ ಕೃತೌ ದಾಹಶೋಫರುಗ್ಧರ್ಷಸ್ರಾವನಾಶನೌ | ಕಣ್ಡೂಪದೇಹದೂಷೀಕಾರಕ್ತರಾಜಿವಿನಾಶನೌ ||೪೧|| ತಸ್ಮಾತ್ ಪರಿಹರನ್ ದೋಷಾನ್ ವಿದಧ್ಯಾತ್ತೌ ಸುಖಾವಹೌ |೪೨|

Adhikarana 29 (42) · Śloka 42

ವ್ಯಾಪದಶ್ಚ ಯಥಾದೋಷಂ ನಸ್ಯಧೂಮಾಞ್ಜನೈರ್ಜಯೇತ್ ||೪೨||

Adhikarana 30 (43) · Śloka 43

ಆದ್ಯನ್ತಯೋಶ್ಚಾಪ್ಯನಯೋಃ ಸ್ವೇದ ಉಷ್ಣಾಮ್ಬುಚೈಲಿಕಃ | ತಥಾ ಹಿತೋಽವಸಾನೇ ಚ ಧೂಮಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸಮುಚ್ಛ್ರಿತೌ ||೪೩||

Adhikarana 31 (44) · Śloka 44

ಯಥಾದೋಷೋಪಯುಕ್ತಂ ತು ನಾತಿಪ್ರಬಲಮೋಜಸಾ | ರೋಗಮಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಹನ್ತಿ ಸೇಕಸ್ತು ಬಲವತ್ತರಮ್ ||೪೪||

Adhikarana 32 (45) · Śloka 45

ತೌ ತ್ರಿಧೈವೋಪಯುಜ್ಯೇತೇ ರೋಗೇಷು ಪುಟಪಾಕವತ್ |೪೫|

Adhikarana 33 (45) · Śloka 46

ಲೇಖನೇ ಸಪ್ತ ಚಾಷ್ಟೌ ವಾ ಬಿನ್ದವಃ ಸ್ನೈಹಿಕೇ ದಶ ||೪೫|| ಆಶ್ಚ್ಯೋತನೇ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಾ ದ್ವಾದಶೈವ ತು ರೋಪಣೇ |೪೬|

Adhikarana 34 (46) · Śloka 46

ಸೇಕಸ್ಯ ದ್ವಿಗುಣಃ ಕಾಲಃ ಪುಟಪಾಕಾತ್ ಪರೋ ಮತಃ ||೪೬||

Adhikarana 35 (47) · Śloka 47

ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವೃತ್ತೇರುಪಯೋಗೋ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ |೪೭|

Adhikarana 36 (47) · Śloka 47

ಪೂರ್ವಾಪರಾಹ್ಣೇ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ರುಜಾಕಾಲೇಷು ಚೋಭಯೋಃ ||೪೭||

Adhikarana 37 (48) · Śloka 48

ಯೋಗಾಯೋಗಾತ್ ಸ್ನೇಹಸೇಕೇ ತರ್ಪಣೋಕ್ತಾನ್ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ |೪೮|

Adhikarana 38 (47-50) · Śloka 51

ರೋಗಾಞ್ಛಿರಸಿ ಸಮ್ಭೂತಾನ್ ಹತ್ವಾಽತಿಪ್ರಬಲಾನ್ ಗುಣಾನ್ ||೪೮|| ಕರೋತಿ ಶಿರಸೋ ಬಸ್ತಿರುಕ್ತಾ ಯೇ ಮೂರ್ಧತೈಲಿಕಾಃ | ಶುದ್ಧದೇಹಸ್ಯ ಸಾಯಾಹ್ನೇ ಯಥಾವ್ಯಾಧ್ಯಶಿತಸ್ಯ ತು ||೪೯|| ಋಜ್ವಾಸೀನಸ್ಯ ಬಧ್ನೀಯಾದ್ವಸ್ತಿಕೋಶಂ ತತೋ ದೃಢಮ್ | ಯಥಾವ್ಯಾಧಿಶೃತಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣಂ ಸಂಯಮ್ಯ ಧಾರಯೇತ್ ||೫೦|| ತರ್ಪಣೋಕ್ತಂ ದಶಗುಣಂ ಯಥಾದೋಷಂ ವಿಧಾನವಿತ್ |೫೧|

Adhikarana 39 (51-52) · Śloka 52

ವ್ಯಕ್ತರೂಪೇಷು ದೋಷೇಷು ಶುದ್ಧಕಾಯಸ್ಯ ಕೇವಲೇ ||೫೧|| ನೇತ್ರ ಏವ ಸ್ಥಿತೇ ದೋಷೇ ಪ್ರಾಪ್ತಮಞ್ಜನಮಾಚರೇತ್ | ಲೇಖನಂ ರೋಪಣಂ ಚಾಪಿ ಪ್ರಸಾದನಮಥಾಪಿ ವಾ ||೫೨||

Adhikarana 40 (53) · Śloka 53

ತತ್ರ ಪಞ್ಚ ರಸಾನ್ ವ್ಯಸ್ತಾನಾದ್ಯೈಕರಸವರ್ಜಿತಾನ್ | ಪಞ್ಚಧಾ ಲೇಖನಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ಯಥಾದೋಷಮತನ್ದ್ರಿತಃ ||೫೩||

Adhikarana 41 (54) · Śloka 54

ನೇತ್ರವರ್ತ್ಮಸಿರಾಕೋಶಸ್ರೋತಃಶೃಙ್ಗಾಟಕಾಶ್ರಿತಮ್ | ಮುಖನಾಸಾಕ್ಷಿಭಿರ್ದೋಷಮೋಜಸಾ ಸ್ರಾವಯೇತ್ತು ತತ್ ||೫೪||

Adhikarana 42 (55) · Śloka 55

ಕಷಾಯಂ ತಿಕ್ತಕಂ ವಾಽಪಿ ಸಸ್ನೇಹಂ ರೋಪಣಂ ಮತಮ್ | ತತ್ಸ್ನೇಹಶೈತ್ಯಾದ್ವರ್ಣ್ಯಂ ಸ್ಯಾದ್ದೃಷ್ಟೇಶ್ಚ ಬಲವರ್ಧನಮ್ ||೫೫||

Adhikarana 43 (56) · Śloka 56

ಮಧುರಂ ಸ್ನೇಹಸಮ್ಪನ್ನಮಞ್ಜನಂ ತು ಪ್ರಸಾದನಮ್ | ದೃಷ್ಟಿದೋಷಪ್ರಸಾದಾರ್ಥಂ ಸ್ನೇಹನಾರ್ಥಂ ಚ ತದ್ಧಿತಮ್ ||೫೬||

Adhikarana 44 (57) · Śloka 57

ಯಥಾದೋಷಂ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾನಿ ತಾನಿ ರೋಗವಿಶಾರದೈಃ | ಅಞ್ಜನಾನಿ ಯಥೋಕ್ತಾನಿ ಪ್ರಾಹ್ಣಸಾಯಾಹ್ನರಾತ್ರಿಷು ||೫೭||

Adhikarana 45 (58) · Śloka 58

ಗುಟಿಕಾರಸಚೂರ್ಣಾನಿ ತ್ರಿವಿಧಾನ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ತು | ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಬಲಂ ತೇಷಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ ||೫೮||

Adhikarana 46 (59) · Śloka 59

ಹರೇಣುಮಾತ್ರಾ ವರ್ತಿಃ ಸ್ಯಾಲ್ಲೇಖನಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣತಃ | ಪ್ರಸಾದನಸ್ಯ ಚಾಧ್ಯರ್ಧಾ ದ್ವಿಗುಣಾ ರೋಪಣಸ್ಯ ಚ ||೫೯||

Adhikarana 47 (60) · Śloka 60

ರಸಾಞ್ಜನಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ ತು ಯಥಾವರ್ತಿಮಿತಾ ಮತಾ |೬೦|

Adhikarana 48 (60) · Śloka 60

ದ್ವಿತ್ರಿಚತುಃಶಲಾಕಾಶ್ಚ ಚೂರ್ಣಸ್ಯಾಪ್ಯನುಪೂರ್ವಶಃ ||೬೦||

Adhikarana 49 (61) · Śloka 62

ತೇಷಾಂ ತುಲ್ಯಗುಣಾನ್ಯೇವ ವಿದಧ್ಯಾದ್ಭಾಜನಾನ್ಯಪಿ | ಸೌವರ್ಣಂ ರಾಜತಂ ಶಾರ್ಙ್ಗಂ ತಾಮ್ರಂ ವೈದೂರ್ಯಕಾಂಸ್ಯಜಮ್ ||೬೧|| ಆಯಸಾನಿ ಚ ಯೋಜ್ಯಾನಿ ಶಲಾಕಾಶ್ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ |೬೨|

Adhikarana 50 (62) · Śloka 63

ವಕ್ತ್ರಯೋರ್ಮುಕುಲಾಕಾರಾ ಕಲಾಯಪರಿಮಣ್ಡಲಾ ||೬೨|| ಅಷ್ಟಾಙ್ಗುಲಾ ತನುರ್ಮಧ್ಯೇ ಸುಕೃತಾ ಸಾಧುನಿಗ್ರಹಾ |೬೩|

Adhikarana 51 (63) · Śloka 63

ಔದುಮ್ಬರ್ಯಶ್ಮಜಾ ವಾಽಪಿ ಶಾರೀರೀ ವಾ ಹಿತಾ ಭವೇತ್ ||೬೩||

Adhikarana 52 (64-65) · Śloka 65

ವಾಮೇನಾಕ್ಷಿ ವಿನಿರ್ಭುಜ್ಯ ಹಸ್ತೇನ ಸುಸಮಾಹಿತಃ | ಶಲಾಕಯಾ ದಕ್ಷಿಣೇನ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ಕಾನೀನಮಞ್ಜನಮ್ ||೬೪|| ಆಪಾಙ್ಗ್ಯಂ ವಾ ಯಥಾಯೋಗಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಾಪಿ ಗತಾಗತಮ್ | ವರ್ತ್ಮೋಪಲೇಪಿ ವಾ ಯತ್ತದಙ್ಗುಲ್ಯೈವ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೬೫||

Adhikarana 53 (66) · Śloka 66

ಅಕ್ಷಿ ನಾತ್ಯನ್ತಯೋರಞ್ಜ್ಯಾದ್ಬಾಧಮಾನೋಽಪಿ ವಾ ಭಿಷಕ್ |೬೬|

Adhikarana 54 (66) · Śloka 67

ನ ಚಾನಿರ್ವಾನ್ತದೋಷೇಽಕ್ಷ್ಣಿ ಧಾವನಂ ಸಮ್ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೬೬|| ದೋಷಃ ಪ್ರತಿನಿವೃತ್ತಃ ಸನ್ ಹನ್ಯಾದ್ ದೃಷ್ಟೇರ್ಬಲಂ ತಥಾ |೬೭|

Adhikarana 55 (67) · Śloka 68

ಗತದೋಷಮಪೇತಾಶ್ರು ಪಶ್ಯೇದ್ಯತ್ ಸಮ್ಯಗಮ್ಭಸಾ ||೬೭|| ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯಾಕ್ಷಿ ಯಥಾದೋಷಂ ಕಾರ್ಯಂ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಂ ತತಃ |೬೮|

Adhikarana 56 (68-69) · Śloka 69

ಶ್ರಮೋದಾವರ್ತರುದಿತಮದ್ಯಕ್ರೋಧಭಯಜ್ವರೈಃ ||೬೮|| ವೇಗಾಘಾತಶಿರೋದೋಷೈಶ್ಚಾರ್ತಾನಾಂ ನೇಷ್ಯತೇಽಞ್ಜನಮ್ | ರಾಗರುಕ್ತಿಮಿರಾಸ್ರಾವಶೂಲಸಂರಮ್ಭಸಮ್ಭವಾತ್ ||೬೯||

Adhikarana 57 (70-73) · Śloka 73

ನಿದ್ರಾಕ್ಷಯೇ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಂ, ಪ್ರವಾತೇ ದೃಗ್ಬಲಕ್ಷಯಮ್ | ರಜೋಧೂಮಹತೇ ರಾಗಸ್ರಾವಾಧೀಮನ್ಥಸಮ್ಭವಮ್ ||೭೦|| ಸಂರಮ್ಭಶೂಲೌ ನಸ್ಯಾನ್ತೇ, ಶಿರೋರುಜಿ ಶಿರೋರುಜಮ್ | ಶಿರಃಸ್ನಾತೇಽತಿಶೀತೇ ಚ ರವಾವನುದಿತೇಽಪಿ ಚ ||೭೧|| ದೋಷಸ್ಥೈರ್ಯಾದಪಾರ್ಥಂ ಸ್ಯಾದ್ದೋಷೋತ್ಕ್ಲೇಶಂ ಕರೋತಿ ಚ | ಅಜೀರ್ಣೇಽಪ್ಯೇವಮೇವ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ರೋತೋಮಾರ್ಗಾವರೋಧನಾತ್ ||೭೨|| ದೋಷವೇಗೋದಯೇ ದತ್ತಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತಾಂಸ್ತಾನುಪದ್ರವಾನ್ | ತಸ್ಮಾತ್ ಪರಿಹರನ್ ದೋಷಾನಞ್ಜನಂ ಸಾಧು ಯೋಜಯೇತ್ ||೭೩||

Adhikarana 58 (74) · Śloka 74

ಲೇಖನಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣ ಕಾಲ ಏಷ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ |೭೪|

Adhikarana 59 (74) · Śloka 75

ವ್ಯಾಪದಶ್ಚ ಜಯೇದೇತಾಃ ಸೇಕಾಶ್ಚ್ಯೋತನಲೇಪನೈಃ ||೭೪|| ಯಥಾಸ್ವಂ ಧೂಮಕವಲೈರ್ನಸ್ಯೈಶ್ಚಾಪಿ ಸಮುತ್ಥಿತಾಃ |೭೫|

Adhikarana 60 (75) · Śloka 76

ವಿಶದಂ ಲಘ್ವನಾಸ್ರಾವಿ ಕ್ರಿಯಾಪಟು ಸುನಿರ್ಮಲಮ್ ||೭೫|| ಸಂಶಾನ್ತೋಪದ್ರವಂ ನೇತ್ರಂ ವಿರಿಕ್ತಂ ಸಮ್ಯಗಾದಿಶೇತ್ |೭೬|

Adhikarana 61 (76) · Śloka 77

ಜಿಹ್ಮಂ ದಾರುಣದುರ್ವರ್ಣಂ ಸ್ರಸ್ತಂ ರೂಕ್ಷಮತೀವ ಚ ||೭೬|| ನೇತ್ರಂ ವಿರೇಕಾತಿಯೋಗೇ ಸ್ಯನ್ದತೇ ಚಾತಿಮಾತ್ರಶಃ |೭೭|

Adhikarana 62 (77) · Śloka 77

ತತ್ರ ಸನ್ತರ್ಪಣಂ ಕಾರ್ಯಂ ವಿಧಾನಂ ಚಾನಿಲಾಪಹಮ್ ||೭೭||

Adhikarana 63 (78) · Śloka 78

ಅಕ್ಷಿ ಮನ್ದವಿರಿಕ್ತಂ ಸ್ಯಾದುದಗ್ರತರದೋಷವತ್ |೭೮|

Adhikarana 64 (78) · Śloka 78

ಧೂಮನಸ್ಯಾಞ್ಜನೈಸ್ತತ್ರ ಹಿತಂ ದೋಷಾವಸೇಚನಮ್ ||೭೮||

Adhikarana 65 (79) · Śloka 79

ಸ್ನೇಹವರ್ಣಬಲೋಪೇತಂ ಪ್ರಸನ್ನಂ ದೋಷವರ್ಜಿತಮ್ | ಜ್ಞೇಯಂ ಪ್ರಸಾದನೇ ಸಮ್ಯಗುಪಯುಕ್ತೇಽಕ್ಷಿ ನಿರ್ವೃತಮ್ ||೭೯||

Adhikarana 66 (80) · Śloka 80

ಕಿಞ್ಜಿದ್ಧೀನವಿಕಾರಂ ಸ್ಯಾತ್ತರ್ಪಣಾದ್ಧಿ ಕೃತಾದತಿ |೮೦|

Adhikarana 67 (80) · Śloka 80

ತತ್ರ ದೋಷಹರಂ ರೂಕ್ಷಂ ಭೇಷಜಂ ಶಸ್ಯತೇ ಮೃದು ||೮೦||

Adhikarana 68 (81) · Śloka 81

ಸಾಧಾರಣಮಪಿ ಜ್ಞೇಯಮೇವಂ ರೋಪಣಲಕ್ಷಣಮ್ | ಪ್ರಸಾದನವದಾಚಷ್ಟೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಯುಕ್ತೇಽತಿಭೇಷಜಮ್ ||೮೧||

Adhikarana 69 (82) · Śloka 82

ಸ್ನೇಹನಂ ರೋಪಣಂ ವಾಽಪಿ ಹೀನಯುಕ್ತಮಪಾರ್ಥಕಮ್ |೮೨|

Adhikarana 70 (82) · Śloka 82

ಕರ್ತವ್ಯಂ ಮಾತ್ರಯಾ ತಸ್ಮಾದಞ್ಜನಂ ಸಿದ್ಧಿಮಿಚ್ಛತಾ ||೮೨||

Adhikarana 71 (83) · Śloka 83

ಪುಟಪಾಕಕ್ರಿಯದ್ಯಾಸು ಕ್ರಿಯಾಸ್ವೇಷೈ(ಕೈ)ವ ಕಲ್ಪನಾ | ಸಹಸ್ರಶಶ್ಚಾಞ್ಜನೇಷು ಬೀಜೇನೋಕ್ತೇನ ಪೂಜಿತಾಃ ||೮೩||

Adhikarana 72 (84) · Śloka 84

ದೃಷ್ಟೇರ್ಬಲವಿವೃದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಯಾಪ್ಯರೋಗಕ್ಷಯಾಯ ಚ | ರಾಜಾರ್ಹಾನ್ಯಞ್ಜನಾಗ್ರ್ಯಾಣಿ ನಿಬೋಧೇಮಾನ್ಯತಃ ಪರಮ್ ||೮೪||

Adhikarana 73 (85-93) · Śloka 93

ಅಷ್ಟೌ ಭಾಗಾನಞ್ಜನಸ್ಯ ನೀಲೋತ್ಪಲಸಮತ್ವಿಷಃ | ಔದುಮ್ಬರಂ ಶಾತಕುಮ್ಭಂ ರಾಜತಂ ಚ ಸಮಾಸತಃ ||೮೫|| ಏಕಾದಶೈತಾನ್ ಭಾಗಾಂಸ್ತು ಯೋಜಯೇತ್ ಕುಶಲೋ ಭಿಷಕ್ | ಮೂಷಾಕ್ಷಿಪ್ತಂ ತದಾಧ್ಮಾತಮಾವೃತಂ ಜಾತವೇದಸಿ ||೮೬|| ಖದಿರಾಶ್ಮನ್ತಕಾಙ್ಗಾರೈರ್ಗೋಶಕೃದ್ಭಿರಥಾಪಿ ವಾ | ಗವಾಂ ಶಕೃದ್ರಸೇ ಮೂತ್ರೇ ದಧ್ನಿ ಸರ್ಪಿಷಿ ಮಾಕ್ಷಿಕೇ ||೮೭|| ತೈಲಮದ್ಯವಸಾಮಜ್ಜಸರ್ವಗನ್ಧೋದಕೇಷು ಚ | ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸೇಕ್ಷುತ್ರಿಫಲಾರಸೇಷು ಸುಹಿಮೇಷು ಚ ||೮೮|| ಸಾರಿವಾದಿಕಷಾಯೇ ಚ ಕಷಾಯೇ ಚೋತ್ಪಲಾದಿಕೇ | ನಿಷೇಚಯೇತ್ ಪೃಥಕ್ ಚೈನಂ ಧ್ಮಾತಂ ಧ್ಮಾತಂ ಪುನಃ ಪುನಃ ||೮೯|| ತತೋಽನ್ತರೀಕ್ಷೇ ಸಪ್ತಾಹಂ ಪ್ಲೋತಬದ್ಧಂ ಸ್ಥಿತಂ ಜಲೇ | ವಿಶೋಷ್ಯ ಚೂರ್ಣಯೇನ್ಮುಕ್ತಾಂ ಸ್ಫಟಿಕಂ ವಿದ್ರುಮಂ ತಥಾ ||೯೦|| ಕಾಲಾನುಸಾರಿವಾಂ ಚಾಪಿ ಶುಚಿರಾವಾಪ್ಯ ಯೋಗತಃ | ಏತಚ್ಚೂರ್ಣಾಞ್ಜನಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ನಿಹಿತಂ ಭಾಜನೇ ಶುಭೇ ||೯೧|| ದನ್ತಸ್ಫಟಿಕವೈದೂರ್ಯಶಙ್ಖಶೈಲಾಸನೋದ್ಭವೇ | ಶಾತಕುಮ್ಭೇಽಥ ಶಾರ್ಙ್ಗೇ ವಾ ರಾಜತೇ ವಾ ಸುಸಂಸ್ಕೃತೇ | ಸಹಸ್ರಪಾಕವತ್ ಪೂಜಾಂ ಕೃತ್ವಾ ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೯೨|| ತೇನಾಞ್ಜಿತಾಕ್ಷೋ ನೃಪತಿರ್ಭವೇತ್ ಸರ್ವಜನಪ್ರಿಯಃ | ಅಧೃಷ್ಯಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ದೃಷ್ಟಿರೋಗವಿವರ್ಜಿತಃ ||೯೩||

Adhikarana 74 (94-97) · Śloka 97

ಕುಷ್ಠಂ ಚನ್ದನಮೇಲಾಶ್ಚ ಪತ್ರಂ ಮಧುಕಮಞ್ಜನಮ್ | ಮೇಷಶೃಙ್ಗಸ್ಯ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ವಕ್ರಂ ರತ್ನಾನಿ ಸಪ್ತ ಚ ||೯೪|| ಉತ್ಪಲಸ್ಯ ಬೃಹತ್ಯೋಶ್ಚ ಪದ್ಮಸ್ಯಾಪಿ ಚ ಕೇಶರಮ್ | ನಾಗಪುಷ್ಪಮುಶೀರಾಣಿ ಪಿಪ್ಪಲೀ ತುತ್ಥಮುತ್ತಮಮ್ ||೯೫|| ಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡಕಪಾಲಾನಿ ದಾರ್ವೀಂ ಪಥ್ಯಾಂ ಸರೋಚನಾಮ್ | ಮರಿಚಾನ್ಯಕ್ಷಮಜ್ಜಾನಂ ತುಲ್ಯಾಂ ಚ ಗೃಹಗೋಪಿಕಾಮ್ ||೯೬|| ಕೃತ್ವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ತತಶ್ಚೂರ್ಣಂ ನ್ಯಸೇದಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಪೂರ್ವವತ್ | ಏತದ್ಭದ್ರೋದಯಂ ನಾಮ ಸದೈವಾರ್ಹತಿ ಭೂಮಿಪಃ ||೯೭||

Adhikarana 75 (98-99) · Śloka 99

ವಕ್ರಂ ಸಮರಿಚಂ ಚೈವ ಮಾಂಸೀಂ ಶೈಲೇಯಮೇವ ಚ | ತುಲ್ಯಾಂಶಾನಿ ಸಮಾನೈಸ್ತೈಃ ಸಮಗ್ರೈಶ್ಚ ಮನಃಶಿಲಾ ||೯೮|| ಪತ್ರಸ್ಯ ಭಾಗಾಶ್ಚತ್ವಾರೋ ದ್ವಿಗುಣಂ ಸರ್ವತೋಽಞ್ಜನಮ್ | ತಾವಚ್ಚ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಂ ಪೂರ್ವವಚ್ಚೈತದಞ್ಜನಮ್ ||೯೯||

Adhikarana 76 (100-102) · Śloka 102

ಮನಃಶಿಲಾಂ ದೇವಕಾಷ್ಠಂ ರಜನ್ಯೌ ತ್ರಿಫಲೋಷಣಮ್ | ಲಾಕ್ಷಾಲಶುನಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಸೈನ್ಧವೈಲಾಃ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾಃ ||೧೦೦|| ರೋಧ್ರಂ ಸಾವರಕಂ ಚೂರ್ಣಮಾಯಸಂ ತಾಮ್ರಮೇವ ಚ | ಕಾಲಾನುಸಾರಿವಾಂ ಚೈವ ಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡದಲಾನಿ ಚ ||೧೦೧|| ತುಲ್ಯಾನಿ ಪಯಸಾ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಗುಟಿಕಾಂ ಕಾರಯೇದ್ಬುಧಃ | ಕಣ್ಡೂತಿಮಿರಶುಕ್ಲಾರ್ಮರಕ್ತರಾಜ್ಯುಪಶಾನ್ತಯೇ ||೧೦೨||

Adhikarana 77 (103-104) · Śloka 104

ಕಾಂಸ್ಯಾಪಮಾರ್ಜನಮಸೀ ಮಧುಕಂ ಸೈನ್ಧವಂ ತಥಾ | ಏರಣ್ಡಮೂಲಂ ಚ ಸಮಂ ಬೃಹತ್ಯಂಶದ್ವಯಾನ್ವಿತಮ್ ||೧೦೩|| ಆಜೇನ ಪಯಸಾ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರಂ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್ | ಸಪ್ತಕೃತ್ವಸ್ತು ತಾ ವರ್ತ್ಯಶ್ಛಾಯಾಶುಷ್ಕಾ ರುಜಾಪಹಾಃ ||೧೦೪||

Adhikarana 78 (105) · Śloka 105

ಪಥ್ಯಾತುತ್ಥಕಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವೈಸ್ತುಲ್ಯೈರ್ಮರಿಚಷೋಡಶಾ | ಪಥ್ಯಾ ಸರ್ವವಿಕಾರೇಷು ವರ್ತಿಃ ಶೀತಾಮ್ಬುಪೇಷಿತಾ ||೧೦೫||

Adhikarana 79 (106) · Śloka 106

ರಸಕ್ರಿಯಾವಿಧಾನೇನ ಯಥೋಕ್ತವಿಧಿಕೋವಿದಃ | ಪಿಣ್ಡಾಞ್ಜನಾನಿ ಕುರ್ವೀತ ಯಥಾಯೋಗಮತನ್ದ್ರಿತಃ ||೧೦೬||

Adhikarana puShpikA · Śloka 18

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಕ್ರಿಯಾಕಲ್ಪೋ ನಾಮಾಷ್ಟಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೧೮||