Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

53. svarabhēdapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ ஸ்வரபேதப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातः स्वरभेदप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

அத்யுச்சபாஷணவிஷாத்யயநாதிகீதஶீதாதிபிஃ ப்ரகுபிதாஃ பவநாதயஸ்து | ஸ்ரோதஃஸு தே ஸ்வரவஹேஷு கதாஃ ப்ரதிஷ்டாஂ ஹந்யுஃ ஸ்வரஂ பவதி சாபி ஹி ஷட்விதஃ ஸஃ ||௩||

View original

अत्युच्चभाषणविषाध्ययनातिगीतशीतादिभिः प्रकुपिताः पवनादयस्तु | स्रोतःसु ते स्वरवहेषु गताः प्रतिष्ठां हन्युः स्वरं भवति चापि हि षड्विधः सः ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

வாதேந கஷ்ணநயநாநநமூத்ரவர்சா பிந்நஂ ஶநைர்வததி கத்கதவத் ஸ்வரஂ ச |௪|

View original

वातेन कृष्णनयनाननमूत्रवर्चा भिन्नं शनैर्वदति गद्गदवत् स्वरं च |४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (4) · Śloka 4

பித்தேந பீதவதநாக்ஷிபுரீஷமூத்ரோ ப்ரூயாத்கலேந பரிதாஹஸமந்விதேந ||௪||

View original

पित्तेन पीतवदनाक्षिपुरीषमूत्रो ब्रूयाद्गलेन परिदाहसमन्वितेन ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (5) · Śloka 5

கச்ச்ராத் கபேந ஸததஂ கபருத்தகண்டோ மந்தஂ ஶநைர்வததி சாபி திவா விஶேஷஃ |௫|

View original

कृच्छ्रात् कफेन सततं कफरुद्धकण्ठो मन्दं शनैर्वदति चापि दिवा विशेषः |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (5) · Śloka 5

ஸர்வாத்மகே பவதி ஸர்வவிகாரஸம்பதவ்யக்ததா ச வசஸஸ்தமஸாத்யமாஹுஃ ||௫||

View original

सर्वात्मके भवति सर्वविकारसम्पदव्यक्तता च वचसस्तमसाध्यमाहुः ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (6) · Śloka 6

தூப்யேத வாக் க்ஷயகதே க்ஷயமாப்நுயாச்ச வாகேஷ சா(வா)பி ஹதவாக் பரிவர்ஜநீயஃ |௬|

View original

धूप्येत वाक् क्षयकृते क्षयमाप्नुयाच्च वागेष चा(वा)पि हतवाक् परिवर्जनीयः |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (6-7) · Śloka 7

அந்தர்கலஂ ஸ்வரமலக்ஷ்யபதஂ சிரேண மேதஶ்சயாத்வததி திக்தகலௌஷ்டதாலுஃ ||௬|| க்ஷீணஸ்ய வத்தஸ்ய கஶஸ்ய சாபி சிரோத்திதோ யஶ்ச ஸஹோபஜாதஃ | மேதஸ்விநஃ ஸர்வஸமுத்பவஶ்ச ஸ்வராமயோ யோ ந ஸ ஸித்திமேதி ||௭||

View original

अन्तर्गलं स्वरमलक्ष्यपदं चिरेण मेदश्चयाद्वदति दिग्धगलौष्ठतालुः ||६|| क्षीणस्य वृद्धस्य कृशस्य चापि चिरोत्थितो यश्च सहोपजातः | मेदस्विनः सर्वसमुद्भवश्च स्वरामयो यो न स सिद्धिमेति ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (8) · Śloka 8

ஸ்நிக்தாந் ஸ்வராதுரநராநபகஷ்டதோஷாந் ந்யாயேந தாந் வமநரேசநபஸ்திபிஶ்ச | நஸ்யாவபீடமுகதாவநதூமலேஹைஃ ஸம்பாதயேச்ச விவிதைஃ கவலக்ரஹைஶ்ச ||௮||

View original

स्निग्धान् स्वरातुरनरानपकृष्टदोषान् न्यायेन तान् वमनरेचनबस्तिभिश्च | नस्यावपीडमुखधावनधूमलेहैः सम्पादयेच्च विविधैः कवलग्रहैश्च ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (9) · Śloka 9

யஃ ஶ்வாஸகாஸவிதிராதித ஏவ சோக்தஸ்தஂ சாப்யஶேஷமவதாரயிதுஂ யதேத |௯|

View original

यः श्वासकासविधिरादित एव चोक्तस्तं चाप्यशेषमवतारयितुं यतेत |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (9) · Śloka 9

வைஶேஷிகஂ ச விதிமூர்த்வமதோ வதாமி தஂ வை ஸ்வராதுரஹிதஂ நிகிலஂ நிபோத ||௯||

View original

वैशेषिकं च विधिमूर्ध्वमतो वदामि तं वै स्वरातुरहितं निखिलं निबोध ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (10) · Śloka 11

ஸ்வரோபகாதேऽநிலஜே புக்தோபரி கதஂ பிபேத் | காஸமர்தகவார்தாகமார்கவஸ்வரஸே ஶதம் ||௧௦|| பீதஂ கதஂ ஹந்த்யநிலஂ ஸித்தமார்தகலே ரஸே |௧௧|

View original

स्वरोपघातेऽनिलजे भुक्तोपरि घृतं पिबेत् | कासमर्दकवार्ताकमार्कवस्वरसे शृतम् ||१०|| पीतं घृतं हन्त्यनिलं सिद्धमार्तगले रसे |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (11) · Śloka 12

யவக்ஷாராஜமோதாப்யாஂ சித்ரகாமலகேஷு வா ||௧௧|| தேவதார்வக்நிகாப்யாஂ வா ஸித்தமாஜஂ ஸமாக்ஷிகம் |௧௨|

View original

यवक्षाराजमोदाभ्यां चित्रकामलकेषु वा ||११|| देवदार्वग्निकाभ्यां वा सिद्धमाजं समाक्षिकम् |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (12) · Śloka 12

ஸுகோதகாநுபாநோ வா ஸஸர்பிஷ்கோ குடௌதநஃ ||௧௨||

View original

सुखोदकानुपानो वा ससर्पिष्को गुडौदनः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (13) · Śloka 13

க்ஷீராநுபாநஂ பித்தே து பிபேத் ஸர்பிரதந்த்ரிதஃ |௧௩|

View original

क्षीरानुपानं पित्ते तु पिबेत् सर्पिरतन्द्रितः |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (13) · Śloka 13

அஶ்நீயாச்ச ஸஸர்பிஷ்கஂ யஷ்டீமதுகபாயஸம் ||௧௩||

View original

अश्नीयाच्च ससर्पिष्कं यष्टीमधुकपायसम् ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (14) · Śloka 14

லிஹ்யாந்மதுரகாணாஂ வா சூர்ணஂ மதுகதாப்லுதம் | ஶதாவரீசூர்ணயோகஂ பலாசூர்ணமதாபி வா ||௧௪||

View original

लिह्यान्मधुरकाणां वा चूर्णं मधुघृताप्लुतम् | शतावरीचूर्णयोगं बलाचूर्णमथापि वा ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (15) · Śloka 15

பிபேத் கடூநி மூத்ரேண கபஜே ஸ்வரஸங்க்ஷயே | லிஹ்யாத்வா மதுதைலாப்யாஂ புக்த்வா காதேத் கடூநி வா ||௧௫||

View original

पिबेत् कटूनि मूत्रेण कफजे स्वरसङ्क्षये | लिह्याद्वा मधुतैलाभ्यां भुक्त्वा खादेत् कटूनि वा ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (16) · Śloka 16

ஸ்வரோபகாதே மேதோஜே கபவத்விதிரிஷ்யதே |௧௬|

View original

स्वरोपघाते मेदोजे कफवद्विधिरिष्यते |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (16) · Śloka 16

ஸர்வஜே க்ஷயஜே சாபி ப்ரத்யாக்யாயாசரேத் க்ரியாம் ||௧௬||

View original

सर्वजे क्षयजे चापि प्रत्याख्यायाचरेत् क्रियाम् ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (17) · Śloka 17

ஶர்கராமதுமிஶ்ராணி ஶதாநி மதுரைஃ ஸஹ | பிபேத் பயாஂஸி யஸ்யோச்சைர்வததோऽபிஹதஃ ஸ்வரஃ ||௧௭||

View original

शर्करामधुमिश्राणि शृतानि मधुरैः सह | पिबेत् पयांसि यस्योच्चैर्वदतोऽभिहतः स्वरः ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 53

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரே சர்திப்ரதிஷேதோ நாம (பஞ்சதஶோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) த்ரிபஞ்சாஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௫௩||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे छर्दिप्रतिषेधो नाम (पञ्चदशोऽध्यायः, आदितः) त्रिपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५३||

🔊 Audio coming soon